VII SA/Wa 806/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-16

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zobowiązania kredytowe mogą mieć pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, przysługuje jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. W sytuacji, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca E. Ł. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom i grunty rolne, ma długie przerwy w zatrudnieniu, zadłuża się i spłaca długi. Deklarowane dochody wynosiły 1700 zł miesięcznie, a wydatki obejmowały m.in. kredyty, ubezpieczenie, opłaty za media, opał, podatki, odpady, okulary, leki, internet, telefon, środki czystości i żywność. Referendarz sądowy uznał, że sytuacja finansowa skarżącej nie pozwala na poniesienie kosztów w pełnym zakresie, ale nie zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano E. Ł. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz od wpisu od skargi kasacyjnej. 3. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości postanawia: 1. przyznać E. Ł. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz od wpisu od skargi kasacyjnej, 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. E. Ł. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z wniosku wynika, że skarżąca posiada dom drewniany "z lat 1940" oraz grunty rolne o powierzchni 1,87 ha. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że ma długie przerwy w zatrudnieniu, podczas których zadłuża się, a po podjęciu pracy spłaca długi. E. Ł. oświadczyła, że z tytułu zatrudnienia uzyskuje dochody w wysokości 1500 zł, wskazała, że od października 2017 r. prowadzi działalność gospodarczą, którą jednak w najbliższych 2 miesiącach zakończy z powodu zbyt niskich dochodów. Z wniosku wynika, że łączne dochody skarżącej z tytułu zatrudnienia i działalności gospodarczej wynoszą 1700 zł miesięcznie. Jako wydatki skarżąca wymieniła: kredyty – około 400 zł, ubezpieczenie – 300 zł rocznie, opłaty za gaz - 60 zł, za prąd "130 na 1 mc + dopłata 990 zł wyrównanie", wydatki na opał – 800 zł rocznie, podatki – 250 zł rocznie, opłata za odpady – 60 zł rocznie, zakup okularów – 300 zł, wydatki na leki – 100 zł, internet i telefon – 89 zł, wydatki na środki czystości – 300 zł miesięcznie, na żywność – 500 zł. W ocenie referendarza sądowego uzasadnione jest częściowe uwzględnienie wniosku, bowiem sytuacja finansowa skarżącej nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania w pełnym zakresie. Nie zachodzą natomiast podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie pełnomocnika i zwolnienie od wszystkich kosztów sądowych, które przysługuje jedynie wówczas, gdy strona udowodni, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z powołaniem się przez skarżącą na konieczność spłacania kredytów wskazać należy, że – jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym - zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 sierpnia 2013 r. II OZ 670/13 LEX nr 1361660, z 3 czerwca 2013 r. II FZ 281/13 LEX nr 1320634, z dnia 22 lutego 2012 r. II OZ 72/12 Lex nr 1121302, z dnia 3 marca 2011 r. II OZ 130/11 Lex nr 1080416). Jednocześnie należy zauważyć, że część z wymienionych wydatków to wydatki jednorazowe, które nie są ponoszone co miesiąc, jak np. wydatki na zakup okularów. Wątpliwości budzi ponadto oświadczenie skarżącej o ponoszeniu wydatków na środki czystości w kwocie 300 zł miesięcznie. Biorąc jednak pod uwagę wysokość deklarowanych dochodów oraz innych wymienionych przez skarżącą wydatków, uznano, że uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, bowiem sytuacja finansowa skarżącej nie pozwala na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego uzasadnione jest również przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi (500 zł) oraz od wpisu od skargi kasacyjnej (250 zł) w przypadku ewentualnego jej wniesienia przez skarżącą. W odniesieniu do pozostałych kosztów postępowania zauważyć trzeba, że koszty te, o ile w ogóle się pojawią, nie przekraczałyby jednorazowo kwoty 100 zł (np. ewentualna opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku - w przypadku oddalenia skargi). Pozwala to na przyjęcie, iż E. Ł. będzie w stanie zgromadzić środki na ewentualne poniesienie pozostałych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło