VII SA/Wa 875/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2008 r. sprawy ze skargi E. i G. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 158 § 1, art. 157 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r -Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2007r. (nr [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. R. pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowego (II etap realizacji) na działce nr ew. [...], przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny w sprawie wskazując, że pismem z dnia 26 września 2007r. E. i G. R. wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Organ powołał się na specyfikę postępowania nieważnościowego i podniósł, że w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydent Miasta S. posiadał prawidłowo złożony wniosek o pozwolenie na budowę oraz projekt budowlany. W oświadczeniu z dnia 8 marca 2007r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane K. R. jako współwłaściciel działki nr ew. [...] przy ul. [...] w S. wymieniła tylko G. i E. R. Organ dodał, że zwrotkę o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w dniu 21 maja 2007r. podpisała K. R. Spadek po zmarłym S. R. nabyła w dniu 15 października 2004r. wraz z córkami D. i K. Organ I instancji wskazał, że zmiany w zakresie współwłasności działki nie były zgłoszone do ewidencji gruntów i budynków. Organ architektoniczno - budowlany nie mógł więc wiedzieć o zmianach w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie nieważności ww. decyzji z urzędu, gdyż przy jej wydawaniu nie zostało naruszone prawo, a fakty i okoliczności podnoszone przez pp. R. mogą stanowić przesłankę do wznowienia postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. i G. R. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2008r. Organ odwoławczy podzielił argumentację faktyczną i prawną przedstawioną przez Wojewodę [...] i powołując się na treść art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r, Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zw. Prawem Budowlanym wyjaśnił dodatkowo, że K. R. złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w powyższym przepisie, jak również spełniła pozostałe wymagania określone w art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. Organ nie mógł zatem odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust 4 Prawa budowlanego składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jego weryfikacja nie należy więc do kompetencji organu architektoniczno budowlanego, wydającego pozwolenie na budowę. Organ II instancji stwierdził, że kontrolowana decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, czy też inną kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 kpa, obligującą organ nadzorczy do stwierdzenia jej nieważności. W skardze na to rozstrzygnięcie E. i G. R. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2007r. Skarżący podnieśli, że K. R. nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż nie miała zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości tj. D. R. i K. M. Z wniosku D. R.j o wznowienie postępowania zakończonej decyzją Wojewody [...] (nr [...]) wynika bowiem, że "o toczących się postępowaniach w sprawie pozwoleń na budowę" przedmiotowej nieruchomości dowiedziała się dopiero w sprawie o podział nieruchomości wszczętej w maju 2007r. ([...]). Skarżący, powołali się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2004r., IV SA 589/03, w którym wskazano, że brak zgody jednego ze współwłaścicieli nieruchomości na prowadzenie przez inwestora prac budowlanych należy uznać za niespełnienie wymogu określonego w art. 32 Prawa budowlanego z 1994r. Przy czym brak udziału stron w postępowaniu stanowi odmienną przesłankę od kwestii zgody współwłaściciela na projektowana budowę. Dlatego - zdaniem skarżących - brak zgody współwłaścicieli nie jest przesłanką do wznowienia postępowania, a jedynie podstawą do stwierdzenia nieważności. Nadto organ sam potwierdził wszystkie naruszenia prawa, gdyż K. R. odbierała korespondencję organów administracji kierowaną do jej zmarłego męża. W zawiązku z tym pozostali współwłaściciele nieruchomości nie tylko nie wyrazili zgody, ale nie mieli wiedzy na temat prowadzonego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie podkreślić trzeba, że kontrolowane decyzje zapadły w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które polega na skontrolowaniu czy rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zwykłym jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2007r. skarżący wskazali art. 156 § 1 pkt 2 kpa podnosząc, że K. R. nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż nie miała zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. W konsekwencji decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2007r. (nr [...]) zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca K. R. pozwolenia na budowę rażąco narusza prawo. Wyjaśnić należy, że naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez proste ich zestawienie. Przy czym, rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok WSA z dnia 21 grudnia 2005r., VII SA/Wa 706/05, LEX nr 196278 ). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. wyrok WSA z dnia 11 września 2005r. III SA/Wa 2210/05, LEX nr 192628). Dodać też trzeba, że badaniu w postępowaniu nieważnościowym podlega stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. W dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta S. ([...] kwietnia 2007r.) obowiązywała ustawa Prawo budowlane w znowelizowanej formie. Nowelą Prawa budowlanego z dnia 27 marca 2003r. ustawodawca wprowadził istotne ułatwienie proceduralne, związane z uzyskiwaniem pozwolenia na budowę, polegające na wprowadzeniu oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zmianie uległa treść art. 32 ust. 4 pkt 2. Zgodnie z nowym brzmieniem ww. przepisu, od dnia 11 lipca 2003r., kiedy ww. zmiana weszła w życie (Dz.U. Nr 80 poz. 718), inwestor nie musi dołączać do wniosku o pozwolenie na budowę wypisów z księgi wieczystej, aktów notarialnych, czy też zgód pozostałych współwłaścicieli, określających to prawo. Złożenie jednak nieprawdziwego oświadczenia podlega odpowiedzialności karnej, zgodnie z art. 233 Kodeksu karnego Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, tylko w sytuacji ujawnienia się w toku postępowania okoliczności faktycznych, z których wynika uzasadniona wątpliwość co do prawdziwości oświadczenia o posiadaniu tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ administracji publicznej ma obowiązek wątpliwości te wyjaśnić (por. wyrok WSA z dnia 15 marca 2006r., VII SA/Wa 1602/05, LEX nr 227771) W świetle powyższego, co do zasady, weryfikacja oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie należy do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego wydającego pozwolenie na budowę. Tylko wtedy, gdy organ nabierze uzasadnionych wątpliwości, w tym zakresie powinien zwrócić się do odpowiednich organów ścigania, w celu zbadania tej kwestii w kontekście odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Jak wynika z akt administracyjnych, K. R. złożyła stosowne oświadczenie, na formularzu wg. wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r -. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz.U. z dnia 10 lipca 2003r. Nr 120, poz. 1127). Zgodnie ze wskazanym wzorem składając oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, inwestor zobowiązany jest wskazać m.in. oznaczenie tytułu prawnego, z którego wynika prawo inwestora do dysponowania daną nieruchomością na cele budowlane. K. R. jako współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości wskazała E. i G. R., oraz numer księgi wieczystej z której wynika prawo współwłasności. Ponadto, wezwana postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. ([...]) do uzupełnienia oświadczenia poprzez wpisanie daty zgody wyrażonej przez pozostałych współwłaścicieli działki warunek ten spełniła, podając datę 9 marca 2007r. Z akt sprawy nie wynika również, aby przed wydaniem przedmiotowej decyzji, oświadczenie to było kwestionowane przez pozostałych współwłaścicieli, w tym skarżących. Jak wskazano w decyzji pierwszoistancyjnej, informacje o zmianie danych objętych ewidencją gruntów i budynków również nie wpłynęły do właściwych organów w trybie art. 22 ust. 2 i 23 ustawy z dnia 17 maja 1998r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 240 poz. 2027) W świetle powyższego, w dacie wydania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę, Prezydent Miasta S. nie mógł mieć wątpliwości, o prawidłowości złożonego przez inwestorkę oświadczenia, jak również nie posiadał informacji mogących świadczyć o jego nieprawdziwości. Wobec treści art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego - jak słusznie podniósł organ odwoławczy - w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego organ architektoniczno - budowlany nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Należało zatem podzielić stanowisko organów, co do braku przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2007r., co skutkowało oddaleniem skargi złożonej w niniejszej sprawie. Wobec poczynionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.