VII SA/Wa 891/20

WyrokWSA w Warszawie2020-12-01

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Bogusław Cieśla, Marta Kołtun - Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nośnik reklamowy o wysokości 8 m, składający się z dwóch dwustronnych tablic o wymiarach 3x1,5 m każda, trwale związany z gruntem, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a jego niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uzasadnia nakaz rozbiórki, nawet jeśli plan został uchwalony po jego wybudowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wolnostojący nośnik reklamowy o wskazanych parametrach, trwale związany z gruntem, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na którą wymagane jest pozwolenie na budowę. Brak takiego pozwolenia skutkuje samowolą budowlaną. Niezgodność budowli z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ nadzoru budowlanego, uniemożliwia legalizację i uzasadnia nakaz rozbiórki, nawet jeśli plan został uchwalony po wybudowaniu nośnika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego o wysokości 8 m, składającego się z dwóch dwustronnych tablic reklamowych, wybudowanego na działce przy ul. [...] w [...]. Organ I instancji (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego) nakazał rozbiórkę, uznając nośnik za budowlę wybudowaną w warunkach samowoli budowlanej, niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami o drogach publicznych. Organ II instancji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucali m.in. błędną kwalifikację obiektu, niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa oraz ocenę stanu prawnego z daty późniejszej niż budowa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi G F i J F na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2020r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019r., poz. 1186 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy wolnostojącego nośnika reklamowego, usytuowanego na terenie działki ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...], nakazał J F oraz G F rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości 8 m, w postaci dwóch dwustronnych podświetlanych tablic reklamowych o wymiarach 3 m x 1,5 m każda, mocowanych do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie, wybudowanego na działce ew. nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...]w [...]. W uzasadnieniu organ podał, w dniu [...].03.2019r. Wydział Architektury i Budownictwa dla dzielnicy [...] Urzędu [...] przekazał mu do rozpatrzenia sprawę reklam usytuowanych przy ul. [...]w [...]. Właściciel nieruchomości - J oświadczył, że nośnik reklamowy został wybudowany w 1998r. przez najemcę lokalu. Po zakończeniu wynajmu lokal został zwrócony wraz z nośnikiem reklamowym. Poprzednim najemcą była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która obecnie nie istnieje. Zawiadomieniem z dnia [...].08.2019r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego nośnika reklamowego. W dniu [...].10.2019r. upoważniony przedstawiciel PINB [...] przy udziale J F przeprowadził czynności kontrolne, w trakcie których stwierdzono, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] znajduje się wolnostojący nośnik reklamowy, wyposażony w instalację elektryczną, o wysokości 8m, w postaci dwóch dwustronnych tablic reklamowych o wymiarach 3 x 1,5 m każda, mocowanych do słupa stalowego utwierdzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie. Dokonano pomiaru usytuowania nośnika reklamowego względem krawędzi jezdni ul. [...], który wyniósł 8,5 m W związku z usytuowaniem nośnika reklamowego niezgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, zwrócono się do Zarządu Dróg Miejskich z zapytaniem, czy ZDM wydawał zgodę na usytuowanie nośnika w odległości mniejszej niż 10 m wzglądem krawędzi jezdni. Zarząd Dróg Miejskich w [...] poinformował, że nośnik reklamowy usytuowany na działce ew. nr [...] przy ul. [...], nie był przedmiotem zgody na usytuowanie w odległości mniejszej niż określona w art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018r., poz. 2068) Nadto, Wydział Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] poinformował PINB, że w jego zasobach archiwalnych nie odnaleziono żadnych zgłoszeń ani decyzji o pozwoleniu na budowlę nośnika reklamowego usytuowanego na terenie działki ew. nr [...] przy ul [...]w [...]. Biorąc pod uwagę powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotowy nośnik reklamowy, to budowla w postaci wolnostojącego urządzenia reklamowego o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Przez budowlę należy bowiem rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budyniem lub obiektem małej architektury, jak wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Nośnik reklamowy posiada solidną konstrukcję stalową i skutecznie opiera się sile wiatru. Stopień zagłębienia w gruncie pozostaje bez znaczenia dla stwierdzenia trwałego związania nośnika z gruntem. Realizacja przedmiotowego nośnika, nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Instalacja może dotyczyć bowiem robót budowlanych polegających na umocowaniu jakiegoś elementu do istniejącej konstrukcji, ustawienia niewielkich rozmiarów urządzenia na istniejącym obiekcie - robót o małym stopniu technicznego skomplikowania. W art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2019r., poz. 1186 ze zm.) ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, zaś w ust. 2 jako zwolnione z tego obowiązku wymienione zostały roboty budowlane inne niż budowa obiektu budowlanego. W związku z powyższym zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych, polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. Z definicji robót budowlanych zawartych w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, to jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Przedmiotowy nośnik reklamowy musiał być wykonany w miejscu docelowej lokalizacji po uprzednim przygotowaniu podłoża i wykonaniu przyłącza energii elektrycznej, co wyklucza możliwość jego realizacji na podstawie zgłoszenia i traktowanie go jedynie w kategoriach instalacji. Taka kwalifikacja inwestycji wskazuje, że inwestor miał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Organ uznał, że przedmiotowy nośnik reklamowy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej i zastosował art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i przeprowadza postępowanie legalizacyjne. W ocenie PINB, inwestycja nie podlega legalizacji, gdyż sprzeczna jest z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] - Cześć IV, zatwierdzonym uchwałą Rady [...] Nr [...]z dnia [...] .03.2011r. W świetle § 6 ust. 2 pkt 10 - umieszczanie reklam w pionie jedna nad drugą na jednym nośniku możliwe jest jedynie dla reklam typu A (powierzchnia reklamowa do 3 m2 włącznie) i w formie skoordynowanej. Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada dwie dwustronne tablice, których powierzchnia reklamowa wynosi 4,5 m2, wobec czego nie spełnia wymogów planu miejscowego. Ponadto, nośnik reklamowy został usytuowany w odległości 8.5 m od krawędzi jezdni ul. [...] w [...] , mierząc do słupa. Ulica [...] zaliczana jest do kategorii dróg krajowych. Zgodnie z art 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych: obiekty budowlane przy drogach krajowych w terenie zabudowy powinny być usytuowane w odległości co najmniej 10 m od zewnętrznej krawędzi jezdni, wobec czego przedmiotowe urządzenie reklamowe nie spełnia tego przepisu. Zarząd Dróg Miejskich nie wydał zgody na usytuowanie nośnika reklamowego w odległości mniejszej niż określona we wskazanym przepisie. Z uwagi na wybudowanie nośnika reklamowego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z obowiązującymi przepisami planistycznymi, organ nakazał rozbiórkę. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyli G i J F. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2020r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019r., poz. 1186 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania G i J F od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] stycznia 2020r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w myśl art. 28 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w czasie budowy nośnika reklamowego) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 -31. W sprawie niniejszej zaistniała samowola budowlana wolnostojącego nośnika reklamowego o całkowitej wysokości 8 m, w postaci dwóch dwustronnych podświetlanych tablic reklamowych o wymiarach 3 x 1,5 m każda, mocowanych do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie, wybudowanego na działce ew. nr [...], przy ul. [...]. Dalej organ wskazał, że Prawo budowlane rozróżnia dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego - wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako niewymagająca pozwolenia na budowę, w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których wymagane jest jedynie zgłoszenie właściwemu organowi - art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przedmiotowy nośnik reklamowy należy do pierwszej grupy nośników reklamowych. Na jego budowę inwestor powinien był uzyskać pozwolenie na budowę. Inwestor bez uzyskania decyzji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, wykonał urządzenie reklamowe z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak np. wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Sporny nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem. Wskazane cechy konstrukcyjne, takie jak wielkość urządzenia - 8 m oraz solidna konstrukcja stalowa, czy fundament zagłębiony w gruncie, nie pozwalają zaliczyć go do obiektu małej architektury, którym są zazwyczaj obiekty niewielkie, nieskomplikowane pod względem technicznym, łatwe do posadowienia czy przeniesienia w inne miejsce (w szczególności obiekty kultu religijnego, architektury ogrodowej, czy obiekty użytkowe służące codziennej rekreacji i utrzymaniu porządku - art. 3 pkt 4 ww. ustawy) Przedmiotowy nośnik jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, odpowiada zatem ogólnym cechom budowli. W związku z tym, właściwym trybem postępowania był art. 48 ustawy Prawo budowlane. Reguluje on kwestię samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględne, ustawodawca zobowiązuje organ do badania czy obiekt wykonany bez pozwolenia na budowę zgodny jest z obowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy możliwe jest doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że wydanie nakazu rozbiórki powinno być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, ale w przypadku, gdy postępowanie to nie może doprowadzić do zalegalizowania danego obiektu (np. jako niezgodnego z planem miejscowym albo niezgodnego z warunkami technicznymi) albo sam inwestor nie podejmuje czynności prowadzących do legalizacji (np. nie przedkłada dokumentów), to wówczas nie ma innej możliwości, jak orzec o nakazie rozbiórki (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2013r. sygn. akt II OSK 2016/11; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 22 listopada 2012r. sygn. akt II SA/Op 271/12; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 10 października 2012r. sygn. akt II SA/Kr 864/12; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 20 maja 2011r., sygn. akt II SA/G11316/10; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 9 marca 2011r. sygn. akt II SA/Gd 873/10; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 28 stycznia 2011r. sygn. akt II SA/Po 571/10; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK 1879/07). Powodem wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego nośnika (bez przeprowadzenia procedury legalizacyjnej) było ustalenie, że jest on niezgodny z przepisami planistycznymi tj. z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] - część IV, zatwierdzonego Uchwałą Rady [...]Nr [...]z dnia [...].03.2011r. Stosownie do § 6 ust. 2 pkt. 10 ww. planu "umieszczanie reklam w pionie jedna nad drugą na jednym nośniku możliwe jest jedynie dla typu A (powierzchnia reklamowa do 3m2 włącznie) i w formie skoordynowanej". Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada dwie dwustronne tablice, których powierzchnia reklamowa wynosi 4,50 m2 każda (w sumie 9m2), wobec czego nie spełnia wymogów planu. Nadto nośnik reklamowy został usytuowany w odległości 8,5 m od krawędzi jezdni ul. [...] mierząc od słupa nośnika. Organ odwoławczy wskazał jednak, że J F przedstawił pismo Zarządu Dróg Miejskich z [...] .02.2020r., wyrażające zgodę na usytuowanie istniejącego słupa reklamowego w odległości 8,8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni ul. [...] tj. mniejszej, niż określona w art. 43 ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych. W odniesieniu do twierdzenia, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym znajduje się przedmiotowy nośnik reklamowy został uchwalony kilkanaście lat po jego wykonaniu, organ odwoławczy wskazał, że skutki samowoli budowlanej należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydania decyzji przez organ nadzoru budowlanego. G F i J F wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2020r. Wskazali, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bez kompleksowego rozpoznania sprawy. Twierdzili, że przedmiotowy słup reklamowy nie znajduje się w odległości 8,50 m od krawędzi jezdni. Został wykonany prawie 22 lat temu i chociaż Wydział Architektury w Dzielnicy [...] poinformował PINB, że w swoich zasobach nie odnalazł zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, to takie stwierdzenie nie oznacza, że zgłoszenia nie było. W czasie wykonywania inwestycji, nośniki reklamowe bez względu na ich wielkość, były traktowane jako obiekty małej architektury. Zgodnie z obowiązującym wówczas prawem, takie obiekty na działkach prywatnych nie wymagały zgłoszenia. Stwierdzenie, że przedmiotowy nośnik opiera się czynnikom atmosferycznym i z tego powodu jest obiektem budowlanym jest nietrafne. Każdy obiekt małej architektury musi również opierać się czynnikom atmosferycznym, bo inaczej stwarzałby zagrożenie dla ludzi i mienia. Ocenę inwestycji organ powinien przeprowadzić w oparciu o stan prawny obowiązujący w czasie wykonania inwestycji. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru został uchwalony kilkanaście lat po wykonaniu nośnika reklamowego. W prawie budowlanym nastąpiły zmiany, które zmniejszają wymogi w zakresie uzyskiwania pozwolenia na budowę lub zgłoszeń. Dlatego niezrozumiałe jest, że organ zwiększa te wymagania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Kwestionowanym rozstrzygnięciem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania G i J F od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nakazującej skarżącym rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o wysokości 8 m, w postaci dwóch dwustronnych tablic reklamowych o wymiarach 3 x 1,50 m każda, mocowanych do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie, wybudowanego na działce nr [...], przy ul. [...] w [...]– utrzymał zaskarżaną decyzję w mocy. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uznał, że przedmiotowy nośnik reklamowy, to budowla w postaci wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019r., poz. 1186 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budyniem lub obiektem małej architektury, jak na przykład wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada solidną konstrukcję stalową i skutecznie opiera się sile wiatru. Przy czym stopień jego zagłębienia w gruncie nie ma znaczenia dla stwierdzenia trwałego związania z gruntem Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia czy obiekt posiada fundamenty oraz wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, że posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co sprowadza się do konieczności zapewnienia słupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2009r., sygn., akt II OSK 735/08). Podkreślenia wymaga, że wykonanie nośnika będącego przedmiotem postępowania nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nie jest wymagane pozwolenie na budowę. W art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, a w ust. 2 zwolnił z tego obowiązku roboty budowlane inne niż budowa obiektu budowlanego. Zatem zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych, polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. Z definicji robót budowlanych zawartych w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy natomiast rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy tylko tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, czyli nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11.09.2008r., sygn. akt II OSK 982/07). Przedmiotowy nośnik reklamowy musiał być wykonany na miejscu docelowej lokalizacji po uprzednim przygotowaniu podłoża i wykonaniu przyłącza energii elektrycznej, co wykluczało możliwość jego realizacji na podstawie zgłoszenia i traktowanie go w kategoriach instalacji. Wbrew stanowisku skarżącego organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały właściwej kwalifikacji urządzenia reklamowego jako budowli. Taka kwalifikacja inwestycji pociągała za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Dlatego w niniejszej sprawie zastosowanie miał przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, doszło bowiem do wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jeżeli samowolna budowa, o której mowa w ust. 1 zgodna jest z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego przeprowadza postępowanie legalizacyjne. Orzekające organy słusznie wskazały na brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, gdyż budowla sprzeczna jest z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] - Cześć IV, zatwierdzonym uchwałą Rady m[...]Nr [...]z dnia [...] 03.2011r. (Dziennik Urzędowy Woj. [...]. z dnia [...] kwietnia 2011r., poz. [...]). Zgodnie z przepisem § 6 ust. 2 pkt 10 ww. planu - umieszczanie reklam w pionie jedna nad drugą na jednym nośniku możliwe jest jedynie dla reklam typu A (czyli takich których powierzchnia reklamowa wynosi do 3 m2 włącznie) i w formie skoordynowanej. Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada dwie dwustronne tablice, których powierzchnia reklamowa wynosi 4,5 m2, wobec czego nie spełnia wymogów planu miejscowego. Brak możliwości zalegalizowania obiektu z tej przyczyny, nie zmienił fakt, iż J F uzyskał zgodę Zarządu Dróg Miejskich na usytuowanie istniejącego słupa reklamowego w odległości 8,8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni ul. [...] tj. mniejszej, niż określona w art. 43 ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych. Wystarczającym powodem wydania decyzji nakazującej rozbiórkę nośnika (bez przeprowadzenia procedury legalizacyjnej) było ustalenie, że sporna inwestycja jest niezgodna z przepisami planistycznymi tj. z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla [...]- część IV, zatwierdzonego Uchwałą Rady [...] Nr [...]z dnia [...]03.2011r. Fakt, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym znajduje się przedmiotowy nośnik reklamowy został uchwalony po wykonaniu nośnika nie ma znaczenia, gdyż skutki samowoli budowlanej należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązującym w dacie wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19.02.2019r. sygn., akt II SA/Lu 896/18. Przesłanka określona w art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane została sformułowana w czasie teraźniejszym, co oznacza, że skutki samowoli budowlanej należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązującym w dacie wydania decyzji (wyroki NSA z 8 grudnia 2018r., II OSK 950/16 i 18 maja 2012r., II OSK 2561/11 opubl. w CBOSA ). Reasumując nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło