VII SA/Wa 960/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011r. sprawy ze skargi Ł. P. na decyzję Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa Krajowej Rady z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych. skargę oddala Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] odmówiła Ł. P. nadania uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych – stwierdzając, że wnioskodawca nie posiada wykształcenia odpowiedniego dla tej specjalności. Organ powołał art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zgodnie z którym samodzielne funkcje techniczne w budownictwie mogą wykonywać osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i uznał, że tytuł magistra – uzyskany na kierunku inżynieria środowiska na Wydziale Przyrodniczo-Technicznym Uniwersytetu [...] – tego warunku nie spełnia. Po porównaniu programu nauczania na ww. wydziale z programem inżynierii środowiska na kierunku politechnicznym organ przyjął, że program studiów ukończonych przez stronę "nie odpowiada wymogom programowym realizowanym na kierunku inżynieria środowiska na uczelniach technicznych (politechnicznych)". Po rozpoznaniu odwołania Ł.P. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 14 ust. 3 Prawa budowlanego, uzyskanie uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń wymaga: ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności oraz odbycia dwuletniej praktyki na budowie. Wykaz kierunków wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla danej specjalności określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 83, poz. 578 ze zm. – dalej: rozporządzenie MTiB). Zgodnie z tym załącznikiem osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń w ww. specjalności powinna ukończyć studia magisterskie na kierunku inżynieria środowiska. Jako okoliczność niesporną ustalono, że odwołujący się uzyskał [...] tytuł magistra na kierunku Inżynieria Środowiska, organ stwierdził jednakże, że osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane powinna się legitymować wykształceniem technicznym, w tym przypadku magisterskim. Porównanie programu nauczania, na kierunku ukończonym przez stronę, wskazuje, że program ten nie obejmuje przedmiotów kluczowych dla tego kierunku, tj. sieci i instalacji sanitarnych, ogrzewnictwa, melioracji wodnych oraz gazownictwa. Zdaniem organu kierunek ukończony przez wnioskodawcę nie wiąże się z uzyskaniem tytułu inżyniera, wobec powyższego wykształcenie strony w ogóle nie może być uznane za techniczne, nie może być zatem uznane za odpowiednie dla wybranej specjalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Ł.P. wyrokiem z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1539/09 uchylił decyzje organów obu instancji stwierdzając, że zastosowanie powołanych przepisów prawnych nie zostało wyjaśnione, co narusza art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał, że przesłanki ubiegania się o nadanie uprawnień budowlanych określa art. 14 Prawa budowlanego oraz przepisy rozporządzenia MTiB. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych w zakresie, o jaki ubiegał się skarżący, jest ukończenie studiów magisterskich – w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym – na kierunku odpowiednim dla danej specjalności oraz odbycie dwuletniej praktyki na budowie. Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu [...] uzyskał tytuł magistra na kierunku Inżynieria Środowiska, na Wydziale Przyrodniczo-Technicznym Uniwersytetu [...]. Sąd - powołując art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego, który odsyła do przepisów o szkolnictwie wyższym - przytoczył art. 2 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164 poz. 1365), definiujący studia drugiego stopnia – studia magisterskie, jako studia umożliwiające uzyskanie specjalistycznej wiedzy w określonym zakresie kształcenia, jak również przygotowujące do twórczej pracy w określonym zawodzie, kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego (pkt 7) oraz jednolite studia magisterskie-studia magisterskie, na które przyjmowani są kandydaci posiadający świadectwo dojrzałości, umożliwiające uzyskanie specjalistycznej wiedzy w określonym zakresie kształcenia, jak również przygotowujące do twórczej pracy zawodowej, kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego. Sąd podkreślił, że w art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o szkolnictwie wyższym studia inżynierskie określone są całkowicie odrębnie od studiów magisterskich, jako studia pierwszego stopnia. Zdaniem Sądu, żaden z powołanych przepisów nie wskazuje, że kierunek studiów ukończonych przez skarżącego nie odpowiada wykształceniu określonemu w ww. załączniku. Wprawdzie w art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego podkreśla się, że samodzielne funkcje w budownictwie mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne, jednak organy nie wykazały – w świetle przywołanych przepisów – że wykształcenie uzyskane przez skarżącego nie jest wykształceniem technicznym. Sąd wyjaśnił też, że analiza programu nauczania na kierunku ukończonym przez skarżącego i kwalifikowanie wykształcenia na tej podstawie jako odpowiedniego lub pokrewnego dla danej specjalności, byłoby możliwe jedynie na podstawie § 29 ww. rozporządzenia MTiB, wyłącznie w przypadku, gdy kierunek lub zawód techniczny – wykształcenia, uzyskanego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia – był określany w sposób odbiegający od przyjętego w rozporządzeniu. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, bowiem wykształcenie skarżący uzyskał po dniu wejścia w życie ww. rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 225/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek przyjęcia wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, która wprawdzie nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż orzecznictwo i doktryna dopuszczają od niego odstępstwa, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, niż te, których interpretacji dokonał Naczelny Sąd Administracyjny; lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym zmieni się stan prawny (; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., I FSK 294/05 LEX Nr 187537, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2005 r., VI SA/Wa 2065/04, LEX Nr 167124). W sprawie będącej obecnie przedmiotem rozpoznania Sądu nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających wyłączenie stosowania art. 190 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "odpowiedzi, jakie wykształcenie uznać należy za techniczne poszukiwać należy na gruncie przepisów o szkolnictwie wyższym – do których odsyła wprost art. 14 Prawa budowlanego ( m.in. w ust 3 pkt 3 lit a )". "W myśl art. 167 ust 1 przywołanej ustawy o szkolnictwie wyższym, absolwenci studiów otrzymują dyplomy państwowe ukończenia studiów wyższych, potwierdzające uzyskanie odpowiedniego tytułu zawodowego. Rodzaje dyplomów i tytułów zawodowych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. (....) tytuł zawodowy magister – to tytuł nadawany absolwentom studiów magisterskich na kierunkach: humanistycznych, przyrodniczych, matematyczno-fizyczno-chemicznych, wychowania fizycznego, ekonomicznych, społecznych i prawnych oraz medycznych, z kolei tytuł magister inżynier to tytuł nadawany absolwentom studiów magisterskich na kierunkach technicznych, z wyjątkiem kierunku architektura i urbanistyka, na kierunkach rolniczych, leśnych, a także na innych kierunkach studiów, jeżeli przedmioty techniczne, rolnicze lub leśne stanowią nie mniej niż 50% ogółu zajęć dydaktycznych przewidzianych w planach studiów i w programach nauczania na tych kierunkach". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego "to tytuł zawodowy absolwenta studiów magisterskich, wymieniony w dyplomie wskazuje, czy osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane ma wykształcenie techniczne tzn. jest absolwentem studiów magisterskich na kierunkach technicznych ewentualnie innych, na których jednak przedmioty techniczne (...), stanowią nie mniej niż 50% ogółu zajęć dydaktycznych przewidzianych w planach studiów i w programie nauczania na tych kierunkach. Dyplom i wskazany w nim tytuł zawodowy nadany absolwentowi stanowi zatem kryterium oceny czy wykształcenie ma charakter techniczny." Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, iż "kwalifikowanie wykształcenia za odpowiednie dla danej specjalności uprawnień budowlanych obejmuje także ocenę czy wykazane dyplomem wykształcenie jest wykształceniem technicznym w oparciu o przedstawione wyżej kryterium (...) kwalifikowanie tego wykształcenia jako odpowiedniego z pominięciem tytułu zawodowego – pozostawałoby w sprzeczności z art. 12 ust 2 ww. ustawy, tymczasem domniemywać należy zgodność aktu wykonawczego z ustawą". Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, iż skarżący nie posiada wykształcenia technicznego co stanowi przeszkodę do nadania wnioskowanych uprawnień budowlanych. W sprawie bezspornym jest, iż skarżący uzyskał tytuł magistra na kierunku inżynierii środowiska na Wydziale Przyrodniczo-Technicznym Uniwersytetu [...]. Zgodnie z art. 14 ust 3 Prawa budowlanego uzyskanie uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń wymaga ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności oraz odbycia dwuletniej praktyki na budowie. Natomiast zgodnie z art. 12 ust 2 ustawy – Prawo budowlane, samodzielne funkcje techniczne w budownictwie mogą wykonywać osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne. Kryterium oceny czy wykształcenie ma charakter techniczny stanowi dyplom i wskazany w nim tytuł zawodowy nadany absolwentowi. Rodzaje dyplomów i tytułów zawodowych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r zgodnie z którym tytuł magister inżynier to tytuł nadawany absolwentom studiów magisterskich na kierunkach technicznych, z wyjątkiem kierunku architektura i urbanistyka, na kierunkach rolniczych, leśnych, a także na innych kierunkach studiów, jeżeli przedmioty techniczne, rolnicze lub leśne stanowią nie mniej niż 50% ogółu zajęć dydaktycznych przewidzianych w planach studiów i w programach nauczania na tych kierunkach. Wykształcenie techniczne konieczne dla nadania wnioskowanych przez skarżącego uprawnień budowlanych powinno być potwierdzone uzyskaniem tytułu magistra inżyniera, którego skarżący nie posiada. Ukończony przez skarżącego kierunek studiów nie wiąże się z uzyskaniem tytułu inżyniera co powoduje, że wykształcenie skarżącego nie jest wykształceniem technicznym. Zatem wykształcenie skarżącego nie może być uznane za odpowiednie dla specjalności, o którą się skarżący ubiega. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie podważyły zasadności ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalić.