VII SA/Wa 998/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. K. i H. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. C., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). 1. Stan sprawy 1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] po rozpatrzeniu zażalenia H. K. z dnia 13 kwietnia 2011 r. uzupełnionego pismem z dnia 19 maja 2011 r. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...],[...], odmawiające sporządzenia i przesłania uwierzytelnionych kopii dokumentów wymienionych we wnioski H. K. z dnia [...] marca 2008 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie zostało wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa. 2. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., na podstawie art. 74 § 2 kpa, odmówił sporządzenia i przesłania H. K. uwierzytelnionych kopii następujących dokumentów: (1) umowy użytkowania mieszkania funkcyjnego /Państwowe Gospodarstwo Rolne w D. z dnia 8 kwietnia 1987 r., (2) karty ewidencyjnej lokalu mieszkalnego /Państwowe Gospodarstwo Rolne w D. z dnia 30 listopada 1987 r., (3) protokołu zdawczo-odbiorczego /Państwowe Gospodarstwo Rolne w K. z dnia 30 listopada 1985 r., (4) protokołu obmiaru lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarczych z dnia 3 stycznia 1981 r. Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. H. K. wniosła zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zażalenie zostało wniesione w terminie ustawowym. 3. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie H. K. pismem z dnia 26 marca 2008 r. wniosła o sporządzenie i przesłanie uwierzytelnionych kopii pism dotyczących wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] lutego 2008 r" znak: [...]. Zgodnie z art. 74 § 2 w związku z art. 73 § 2 kpa, strona może żądać wydania uwierzytelnionych kopii z akt sprawy, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem Sygn. akt VII SA/Wa 998/14 strony, natomiast odmowa dokonania ww. czynności następuje w drodze postanowienia. Ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 kpa, może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych. Obowiązek sporządzenia uwierzytelnionych odpisów i przesłania ich stronie lub jej pełnomocnikowi obciąża organ administracji publicznej jednak tylko wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mają możliwości sporządzenia odpisów ww. dokumentów i uzyskania ich uwierzytelnienia w trybie art. 73 § 1 w zw. z art. 73 § 2 kpa (podobnie NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 1998 r. I SA/Łd 770/96). Organ zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 marca 2001 r. II S.A. 2580/00 wywiódł, że "strona postępowania nie może jednak żądać aby takie kserokopie wykonywał i dostarczał sam organ administracji. Innymi słowy, nie ma on takiego obowiązku, gdyż sporządzanie notatek czy odpisów z akt postępowania przepis pozostawił stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Tym samym wyraźnie zostały rozgraniczone obowiązki organu administracji (umożliwienie przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów) i uprawnienia strony (do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów)". Organ stwierdził, że zgodnie z komentarzem B. Adamiak, J. Borkowskiego - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2006, s. 385, uzyskiwanie uwierzytelnionych odpisów, a uwzględniając nowe techniki - potwierdzonych kopii kserograficznych lub wydruków komputerowych - pozostaje poza kontrolą organu administracyjnego, ponieważ powstają wtedy nowe dokumenty, które mogą być wykorzystane poza prowadzonym postępowaniem. Zdaniem organu nie jest możliwe sporządzenie i przesłanie w przedmiotowej sprawie uwierzytelnionych kopii żądanych dokumentów, gdyż nie wykazano uzasadnionego interesu prawnego do jego domagania się. Fakt posiadania przez H. K. uprawnień współwłaścicielskich w stosunku do przedmiotowego budynku nr [...] w miejscowości O. daje H. K. przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w stosunku do tego budynku przez organy nadzoru Sygn. akt VII SA/Wa 998/14 budowlanego. Okoliczność ta sama w sobie nie świadczy jednak, że ma ona ważny interes strony, o którym mowa w art. 73 § 2 kpa. Organ wskazał również, że zarówno strona jak i jej pełnomocnik mogą skorzystać z możliwości przejrzenia akt sprawy, dokonywania z nich odpisów, kopii i notatek w siedzibie organu w obecności pracownika tego organu. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron 1. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli H. K. i Z. K. i domagali się uchylenia zaskarżonych postanowień. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie postanowienia z rażącym naruszeniem prawa, nie wydanie w terminie dokumentów przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego G., a następnie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], wskazanych w pismach w okresie od 2005 r. do 2011 r., takie postępowanie organów, zdaniem skarżących, jest równoznaczne z pobawieniem strony - właścicieli przedmiotowego parterowego trzyrodzinnego budynku Nr [...] (małej wspólnoty mieszkaniowej) możliwości wykazania nieprawidłowości przez powyższe organy, a tym samym do przedłożenia przeprowadzenia prawidłowego postępowania sądowego, sygn. akt II SA/Wr 43/06 udowodnienia zarzutu nieważności ostatecznej decyzji, które były rzekomo podstawą prawną do wydania skarżącej decyzji PINB w G. z dnia [...] czerwca 2005 r. i decyzji [...] WINB [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Ponadto skarżący podnieśli, że niemożność zapoznania się z dokumentami wskazanymi w pismach w okresie od 2005 r. do 2011 r., uniemożliwiła im przygotowanie się do sprawy kasacyjnej II OSK 1352/10. 2. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowienia. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów Sygn. akt VII SA/Wa 998/14 administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2011 r. odmawiające sporządzenia i przesłania uwierzytelnionych kopii dokumentów wymienionych we wnioski H. K. z dnia 26 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2270/11 oddalił skargę H. i Z. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 r. II OSK 2118/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z utrwalonym w judykaturze i piśmiennictwie poglądem, ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 kpa, może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych. Strona skarżąca wskazała, że uwierzytelnione kopie dokumentów są jej potrzebne w postępowaniu o odzyskanie części wspólnych strychu budynku nr [...] w O. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że żaden z organów nie pouczył strony o konieczności wykazania ważnego interesu prawnego w związku z żądaniem wydania z akt sprawy uwierzytelnionych dokumentów, co spowodowało, że dopiero na etapie postępowania sądowego skarżąca wskazała, iż wnioskowane dokumenty są niezbędne do wznowienia postępowania zakończonego w sprawie II Sygn. akt VII SA/Wa 998/14 OSK 1352/10 dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Na podstawie art. 190 ppsa niniejszy skład orzekający związany jest oceną prawną zawartą w tym wyroku. 3. Dokonując zatem ponownie oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone jak również poprzedzające postanowienie narusza przepisy prawa. Sąd nie podziela stanowiska organu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. 4. Zgodnie z art. 73 § 1 kpa, strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania, a stosownie do § 2, strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Stosownie natomiast do art. 74 § 2 kpa, odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca wskazała, że uwierzytelnione kopie dokumentów są jej potrzebne w postępowaniu o odzyskanie części wspólnych strychu budynku nr [...] w O., co oznacza, iż skarżąca H. K. wykazała ważny interes. Zdaniem Sądu, organ w sposób nieuzasadniony uznał, że H. K. nie wykazała ważnego interesu z art. 73 § 2 kpa. Zauważyć również należy, na co wskazał już Naczelny Sąd Administracyjny, że żaden z organów nie pouczył strony o konieczności wykazania ważnego interesu prawnego w związku z żądaniem wydania z akt sprawy uwierzytelnionych dokumentów, co spowodowało, że dopiero na etapie postępowania sądowego skarżąca wskazała, iż wnioskowane dokumenty są niezbędne do wznowienia postępowania zakończonego w sprawie II OSK 1352/10 dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. IV. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi. V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Sygn. akt VII SA/Wa 998/14 Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.