VII SAB/Wa 118/21
PostanowienieWSA w Warszawie2021-11-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Mirosław Montowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w sytuacji gdy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, należy do właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia lub akty i czynności z zakresu administracji publicznej. Ponieważ sprawy dotyczące ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, należą do właściwości sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądów administracyjnych, skarga na bezczynność ZUS w tym zakresie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z lutego 2021 r. dotyczącego przeliczenia emerytury i wypłaty wyrównania. Skarżąca podniosła, że mimo złożenia ponaglenia, ZUS nie wydał rozstrzygnięcia. ZUS wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ponieważ od decyzji ZUS w sprawach świadczeń przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę i zwrócił skarżącej uiszczony wpis sądowy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Montowski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.J. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia : 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł.
Pismem z [....] maja 2021 r. J.J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że jej wniosek z [...] lutego 2021 r. (data wpływu do organu [...] marca 2021 r.) nie został rozpoznany, mimo, iż w dniu [...] maja 2021 r. złożyła ponaglenie, które nie przyniosło oczekiwanych rezultatów, ZUS nadal nie wydał rozstrzygnięcia. Wobec tego zdaniem skarżącej organ pozostaje w bezczynności. Dalej wskazała, że bezczynność organu dotyczy sprawy związanej z jej bytem – tj. przeliczenia błędnie naliczonej emerytury i wypłacenia wyrównania za okres minionych 2 lat. Ponadto kwestionuje zasadność i prawidłowość prowadzonych postępowań w sprawie jej świadczenia emerytalnego.
Skarżący wniosła, o stwierdzenie bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] i zobowiązanie organu do rozpoznania jej wniosku z [...] lutego 2021 r.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wniósł o odrzucenie wskazując, że skarżąca złożyła ponaglenie w sprawie rozpoznania jej wniosku z [....] lutego 2021 r., który wpłynął w dniu [...] marca 2021 r. Organ wyjaśnił jednocześnie, że wniosek skarżącej datowany jest na dzień [...] marca 2021 r. i wpłynął do organu w dniu [...] marca 2021 r. Wskazał ponadto, że pismem z [...] maja 2021 r. odpowiedział skarżącej na jej ponaglenie wskazując, iż art. 37 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w jej sprawie, ponieważ zgodnie z art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423) oraz art. 477⁹ § 4 Kodeksu postępowania cywilnego, w przypadku kiedy ZUS nie wyda decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia osobie przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności, w tym ustalenie czy skarga dotyczy przedmiotu objętego kontrolą sądu administracyjnego.
W świetle art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Podkreślenia wymaga, że skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone formy działania organu czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1324/12, z dnia 17 lipca 2012r. sygn. akt I OSK 1620/12 oraz z dnia 7 lipca 2010r. sygn. akt II GSK 737/10). Oznacza to, że dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej.
Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie procedowania wniosku skarżącej z [...] marca 2021 r. dotyczącego uprawnień i wysokości świadczeń z zakresu ubezpieczeń społecznych w postaci emerytury.
Stosownie do treści art. 83 ust. 1 pkt. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 423) Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie zaś z ust. 3 powołanego przepisu odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
Podsumowując stwierdzić należy, że skoro decyzja w przedmiocie dotyczącym ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych nie podlega kognicji sądów administracyjnych, to również bezczynność w tym przedmiocie podlega takiemu wyłączeniu. Przedmiotowa skarga okazała się tym samym niedopuszczalna, gdyż dotyczy sprawy spoza zakresu właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło