VII SAB/Wa 13/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o zmianę organizacji ruchu postanawia: odmówić M. M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M. M., w sprawie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o zmianę organizacji ruchu, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z ww. wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny są dochody z umów o dzieło zawieranych przez żonę skarżącego (1800 zł miesięcznie) oraz dochód z tytułu najmu mieszkania (1200 zł miesięcznie). Skarżący podał, że od 2009 r. jest osobą bezrobotną. Rodzina mieszka w mieszkaniu o powierzchni 105 m2 (drugie mieszkanie o powierzchni 39 m2 jest wynajmowane). Posiada także działkę budowlaną w W. o pow. 384 m2. Skarżący zaciągnął kredyt hipoteczny na spłatę mieszkania w którym obecnie zamieszkuje z rodziną. Skarżący wezwany do uzupełnienia danych zawartych w ww. wniosku, nie wykonał zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] lipca 2015 r. i nie przesłał żądanych dokumentów. W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. wskazał jedynie, że w zakresie objętym zarządzeniem udzielił już odpowiedzi i dołączył stosowne dokumenty do sprawy IV SAB/Wa 142/15. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. odmówił M. M. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis postanowienia doręczono stronie w dniu [...] sierpnia 2015 r. W dniu [...] sierpnia 2015 r. skarżący złożył pismo procesowe zatytułowane "zażalenie" w którym ponownie wskazał, że: "w sprawie IV SAB/Wa 142/15 zadano mu identyczne pytania, co w sprawie niniejszej i nie domagano się dodatkowych dokumentów". W ocenie skarżącego obie sprawy toczą się w tej samej jednostce organizacyjnej więc dokumenty przedstawione w jednej sprawie, powinny być honorowane również w sprawach innych toczących się przed tym samym Sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia, czy też zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez wnioskodawcę. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej żądanie w tej materii. Istotne jest przy tym, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, zatem przepisy ją regulujące i zawarte w nich przesłanki, należy interpretować ściśle. Skarżący natomiast uchylił się od obowiązku dostarczenia dokumentów które pozwoliłyby na ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny. Sąd nie jest natomiast zobowiązany do prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego w sytuacji, gdy przedstawione przezeń dane umożliwiające ocenę tego stanu nie są pełne lub też wiarygodne, mimo obciążającego go ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Niedopuszczalnym jest również, aby strona, ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w konkretnym postępowaniu, odsyłała Sąd do innych spraw, przenosząc tym samym na Sąd ciężar poszukiwania dowodów oraz okoliczności mających potwierdzić zasadność jej wniosku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2011 r., I FZ 327/11 LEX nr 984361, z dnia 28 sierpnia 2007 r. II FZ 469/07 LEX nr 513820). Abstrahując od powyższego, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący nie znajduje się w sytuacji, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. M. M. jest posiadaczem licznych nieruchomości: dwóch mieszkań oraz działki budowlanej. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości o znacznej wartości, co ma miejsce w niniejszej sprawie, wyklucza możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych (m.in. postanowienie z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04, niepublikowane). Pod pojęciem stanu majątkowego należy bowiem rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 390/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 144/11, dostępne w bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z tego też względu majątek w postaci jakichkolwiek aktywów zawsze rzutuje na ocenę prawa do zwolnienia strony z kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 oraz art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.