VII SAB/Wa 131/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2014 r. sprawy ze skargi T. G. i Z. G. w przedmiocie bezczynności Wojewody M. I. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie bezczynności Wojewody M., II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wojewody M. na rzecz skarżących T. G. i Z.G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 25 listopada 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga T. G. i Z. G. na bezczynność Wojewody M. w przedmiocie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie wskazując, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 731/10 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody M. z dnia [...] stycznia 2010 r.Nr [...]. Wojewoda M., po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Odwołania od ww. decyzji Wojewody M. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] wnieśli T. i Z. G. oraz H. i J. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2886/12 wymierzył Wojewodzie M. grzywnę w wysokości 1000 zł. za przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 731/10. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] uchylił decyzję Wojewody M. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewoda M., zawiadomieniem z dnia 29 lipca 2013 r. poinformował strony o toczącym się postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...]. Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. Wojewoda M. wezwał Państwa J. i H. K. do przedłożenia w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma, oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii projektu budowlanego stanowiącego załącznik do skarżonej decyzji. Pismem z dnia 28 sierpnia 2013 r. Wydział Infrastruktury i Środowiska M. Urzędu Wojewódzkiego w W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt administracyjnych, niezbędnych do ponownego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności. Przy piśmie z dnia 5 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał akta przedmiotowej sprawy. W dniu 10 września 2013 r. pelnomocnik inwestorów przedłożył poświadczony za zgodność z oryginałem odpis projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...]. Zawiadomieniem z dnia 18 września 2013 r. Wojewoda M., poinformował strony o zakończeniu prowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniające w sprawie rozpoznania wniosku Z. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] Ponadto Wydział Infrastruktury i Środowiska M. Urzędu Wojewódzkiego w W. zwrócił się dwukrotnie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (pisma z dnia 23 września 2013 r. i 15 października 2013 r.) o ustalenie faktycznej daty rozpoczęcia robót budowlanych. W piśmie z dnia 28 października 2013 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż wytyczenie geodezyjne obiektu na gruncie, a zatem rozpoczęcia prac budowlanych, nastąpiło w dniu 8 sierpnia 2008 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] Wojewoda M. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...]. W ocenie Wojewody M. brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organu w omawianej sprawie, albowiem strony postępowania były informowane o terminie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje częściowo na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem, że Wojewoda M. pozostawał w bezczynności do czasu wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...]. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku: 1. decyzji administracyjnych, 2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa 4a. pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, w tym regułami proceduralnymi oraz normami kompetencyjnymi wyznaczającymi zakres właściwości tego organu. To rozstrzygnięcie natomiast powinno nastąpić niezwłocznie. W szczególności niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 1 kpa). Niezależnie od powyższego sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 kpa. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej np. w przypadku informacji publicznej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Warto wszakże dodać, że ustawodawca przewidział jednocześnie, iż do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Skarga na bezczynność organu jest prawnie dopuszczalna dopóki stan milczenia nie zostanie przez organ usunięty (vide: P. Brzozowski, Glosa do postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 68/10, [w: LEX/el.2010). Natomiast w przypadku gdy organ, na którego bezczynność została wniesiona skarga, wyda akt lub interpretację albo dokona czynności lub stwierdzi albo uzna uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa, Sąd winien umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, a to z uwagi na brak możliwości zobowiązania organu do działań wskazanych w art. 149 § 1 ppsa. W niniejszej sprawie, po wniesieniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi przez T. G. i Z. G. Wojewoda M. wydał w dniu [...] listopada 2013 r. decyzję Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...]. W rezultacie Sąd nie mógł zobowiązać organu do wydania określonego aktu w wyznaczonym terminie i w konsekwencji umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na bezczynność. W ocenie Sądu powyzszy stan nie spowodował jednak braku podstaw do oceny, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...]. Takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W postanowieniu z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2733/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że “Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a." (por. również: wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2325/12, wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 86/13). Zgodzić się należy ze skarżącymi, że Wojewoda M. w sposób nieuzasadniony przekroczył terminy wyznaczone w Kodeksie postępowania administracyjnego przewidziane dla rozpoznania sprawy. Należy zauważyć, że decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody M. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzja ta wraz z aktami sprawy wpłynęła do Wojewody M. w dniu 11 czerwca 2013 r. (do Wydziału Infrastruktury i Środowiska w dniu 14 czerwca 2013 r.). A zatem od dnia zwrotu akt do organu (11 czerwca 2013 r.) do dnia wydania decyzji ([...] listopada 2013 r.) upłynęło blisko 5 miesięcy, co nalezy uznać za zdecydowane przekroczenie ustawowych terminów. Zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest częściowo zawiniona przez organ. Jako przykład przewlekania postępowania należy wskazać kilkukrotne (3 lipca i 9 lipca 2013 r.) wystąpienia Wojewody M. do Głównego Isnpektora Nadzoru Budowlanego po wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] wskazujące na konieczność uzyskania informacji czy decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r, jest ostateczna. Zwłoka ta jest całkowicie nieuzasadniona biorąc pod uwagę, że decyzja wydana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego miała charakter ostateczny, co było oczywiste i nie wymagało uzyskania zadnych dodatkowych informacji. Fakt ten wynikał wprost z podstawowych zasad procedury administracyjnej. Tymczasem Wojewoda M. dopiero w dniu 29 lipca 2013 r. zawiadomił strony o toczącym się postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...], zaś pierwsze wystąpienie w celu uzyskania dodatkowych dokumentów nastapiło dopiero dwa tygodnie później (14 sierpnia 2013 r.). Działanie takie nalezy zunać za opieszałe, co w połaczeniu z kilkudniowymi przerwami w rozpatrywaniu sprawy występującymi pomiędzy poszczególnymi czynnosciami procesowymi spowodowało nieuzasadnione, znaczne przekroczenie terminu do rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Z tych powodów Sąd uznał, że Wojewoda M. pozostawał w bezczynności w zakresie rozpatrzenia sprawy nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...]. Biorąc jednak pod uwagę stan faktyczny sprawy, konieczność uzyskania dodatkowych informacji od innych organów oraz wielość postępowań zainicjowanych przez skarżących, które jednocześnie prowadzi organ Sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z tego samego powodu Sąd odstąpił od wymierzenia organowi grzywny. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 oraz art. 200 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.