VII SAB/Wa 137/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: 1. przyznać skarżącemu P. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący P. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego do skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, natomiast oddalił wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na postanowienie to skarżący złożył sprzeciw, tym samym postanowienie z dnia 14 lutego 2014 r. straciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści wniosku złożonego przez P. K. na urzędowym formularzu wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz troje dzieci. Skarżący posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę, uzyskuje dochód z tytułu najmu w wysokości 3.060 zł miesięcznie. Żona wnioskodawcy jest pielęgniarką i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 3.400 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego przedstawioną w złożonym wniosku, a także w kolejnych pismach i dołączonych do nich dokumentach, Sąd uznał, iż uzasadnione jest przyznanie P. K. prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, skarżący nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z uzyskiwanych dochodów. Brak jest natomiast podstaw do zwolnienia wnioskodawcy z kosztów sądowych. Skarżący wraz z żoną uzyskują dochody w łącznej wysokości 6.460 zł miesięcznie, mają na utrzymaniu troje dzieci. Wraz z formularzem skarżący nadesłał pismo z dnia 30 grudnia 2013 r., w którym wymienił wydatki rodziny. Zaliczył do nich wydatki żony: m.in. 1.000 zł – ZUS, 300 zł – urząd skarbowy oraz własne: KRUS – 125 zł, urząd skarbowy 789 zł, podatek od nieruchomości – 185 zł, PZU – 51 zł. Ponadto do comiesięcznych wydatków zaliczył też: czynsz – 100 zł, opłaty za prąd – 200 zł, gaz – 200 zł, wydatki na środki czystości – 50 zł, odzież – 100 zł, żywność – 1500 zł, internet – 85 zł, składki na wycieczki, imprezy szkolne – 50 zł, lekarstwa – 50 zł, lekcje gry na gitarze – 120 zł. Wydatki te łącznie wynoszą 4905 zł. Zauważyć przy tym trzeba, że nie wszystkie z wymienionych przez skarżącego wydatków to wydatki, którym należy przyznać pierwszeństwo przed kosztami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Podkreślić należy, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy istotna jest nie tyle wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu żywności, leków, czynsz za mieszkanie, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę. Do takich wydatków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny nie można już natomiast zaliczyć np. wydatków na lekcje gry na gitarze, opłat za internet. Do wydatków rodziny skarżący zaliczył też wydatki związane z dojazdami do pracy i do szkoły, jednak zauważyć trzeba, że oświadczenia skarżącego w tym zakresie są niejasne i nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, jakiej wysokości są to koszty. Wymieniając wydatki w piśmie z 30 grudnia 2013 r. skarżący wskazał w początkowej części pisma, że od dochodów żony należy odliczyć wydatki na paliwo (dojazd do pracy i do szkoły) w kwocie 300 zł, w dalszej części pisma odejmując kolejne wydatki wskazał: "bilety dla dzieci do szkoły – 150 zł, paliwo i opłaty samochodu – 200 zł". Podobnie w sprzeciwie – w początkowej jego części wskazał, iż od dochodów żony odliczyć trzeba wydatki na paliwo - 300 zł, a następnie odliczając kolejne wydatki wskazał: "bilety dla dzieci do szkoły – 150 zł, paliwo i opłaty samochodu – 300 zł (dojazd do pracy żony, po zakupy na pocztę itp.)." Oprócz ww. wydatków skarżący wymienił również raty kredytów w wysokości 500 zł, w związku z czym podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 sierpnia 2013 r. II OZ 670/13 LEX nr 1361660, z 3 czerwca 2013 r. II FZ 281/13 LEX nr 1320634, z dnia 22 lutego 2012 r. II OZ 72/12 Lex nr 1121302, z dnia 3 marca 2011 r. II OZ 130/11 Lex nr 1080416). Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i finansową skarżącego przedstawioną w złożonym wniosku i dodatkowych dokumentach uznano, że dochody w wysokości 6.460 zł miesięcznie (z których utrzymuje się pięcioosobowa rodzina), przy wykazanych wydatkach, nie pozwalają skarżącemu na poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący nie wykazał natomiast, aby sytuacja finansowa uniemożliwiała mu poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że wpis od skargi w niniejszej sprawie należny jest w wysokości 100 zł, taka byłaby również wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że P. K. jest w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na pokrycie kosztów sądowych, chociażby ograniczając wydatki, które nie są niezbędne dla utrzymania koniecznego. Z tych względów przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, natomiast odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych - na podstawie art. 246 w zw. z art. 260 p.p.s.a.