VII SAB/Wa 37/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2018r. po rozpoznaniu wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. L. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: odmówić J. L. przyznania prawa pomocy zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 8 lutego 2018r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy J. L. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że nie stać go na ponoszenie kosztów sądowych. Podał, iż w ubiegłym roku przebywał na zwolnieniu lekarskim, później na świadczeniu rehabilitacyjnym. Po ustaniu tego świadczenia i braku dalszego zatrudnienia wnioskodawca otrzymywał świadczenie z MOPS–u przez 2 miesiące w wysokości 692 złotych brutto miesięcznie. Załączył do wniosku kserokopię decyzji MOPS w [...] z dnia [...] lutego 2017r. z której wynika, że przyznano wnioskodawcy świadczenie w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w wysokości 61,00 złotych, miesięcznie na okres od 1 stycznia 2017r. do 31 stycznia 2017r. oraz zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w wysokości 418,00 złotych miesięcznie, na okres od 1 lutego 2017r. do 31 marca 2017r. Wnioskodawca podał, że obecnie podjął pracę lecz środki nie są wystarczające na adwokata. W rubryce dotyczącej uzyskiwanych dochodów wnioskodawca wpisał z jakiego tytułu uzyskuje dochody "z umowy o pracę", nie wpisał jednak uzyskiwanych dochodów. Nie wykazał posiadania, żadnych nieruchomości, nie wskazał żadnych osób które pozostawałyby z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Odnośnie ponoszonych wydatków i zobowiązań wskazał, że ponosi koszty z bieżącym utrzymaniem oraz opłaca rachunki pomimo, iż nie są na niego wystawione. W adnotacji przy przesłanych rachunkach podał, że ponosi m.in. opłatę za prąd, telefon, ubezpieczenie domu, opłatę za gaz i inne zobowiązania. W sumie podniósł, że w miesiącu "nagromadzi się rachunków, że zobowiązania przewyższają dochody". W tym stanie sprawy zważono co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej ( postanowienie NSA z dnia 9 września 2015r. sygn. akt I FZ 310/15). To strona zatem ma przekonać Sąd/referendarza, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, ponieważ nie wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy. Wskazać należy, iż pismem z dnia 10 stycznia 2018r. przesłano wnioskodawcy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF celem jego wypełnienia w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W powyższym piśmie pouczono wnioskodawcę, zgodnie z art. 252 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę fizyczną powinien zawierać oświadczenie strony obejmujący dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, dokładne dane o stanie rodzinnym. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, jednakże pomimo pouczenia zawartego ww. piśmie nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku informacji dotyczących sytuacji finansowej. Przede wszystkim skarżący nie podał wysokości dochodów jakie uzyskuje z tytułu wynagrodzenia za pracę, wysokości ponoszonych miesięcznie wydatków w tym ponoszonych opłat oraz stanu rodzinnego czy majątku. We wniosku nie wskazał również gdzie lub u kogo zamieszkuje. Informacje zawarte przez wnioskodawcę we wniosku PPF są niewystarczające do dokonania oceny sytuacji materialnej skarżącego i ustalenia czy spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania prawa pomocy. Wnioskodawca nie podając powyższych informacji uniemożliwił uwzględnienie wniosku. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to na stronie skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. Złożenie samego wniosku i powoływanie się, iż strony nie stać na ponoszenie kosztów sądowych nie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy. Przypomnieć należy, że w sprawach o przyznanie prawa pomocy sąd/referendarz nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane uniemożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego, nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2007r., sygn. akt I GZ 235/07, postanowienie NSA z dnia 20 marca 2009r. sygn. akt I FZ 56/09, postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt I GZ 371/10). Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.