VII SO/Wa 3/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-13
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy substytut pełnomocnika ustanowionego z urzędu może samodzielnie wnioskować o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, jeśli pierwotny pełnomocnik nie złożył wymaganego oświadczenia?Ratio decidendi
Substytut pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie może samodzielnie wnioskować o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną. Wniosek taki podlega oddaleniu, jeśli pierwotny pełnomocnik nie złożył wymaganego oświadczenia o braku zapłaty opłat, a substytut nie wykonał zarządzenia sądu o uzupełnienie tych braków.Stan faktyczny
Wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi KRUS został odrzucony. Następnie adwokat A. G., działając jako substytut radcy prawnego J. S. (ustanowionego z urzędu), złożyła wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne. Sąd wezwał adwokat A. G. do wykazania uprawnienia do złożenia wniosku i uzyskania oświadczenia od radcy prawnego J. S. o braku płatności wynagrodzenia. Adwokat A. G. nie wykonała zarządzenia sądu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. S. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA –Elżbieta Zielińska- Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J. S. w sprawie z wniosku J. S. o wymierzenie grzywny Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w związku z nieprzekazaniem akt do sądu w ustawowym terminie postanawia: odmówić przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz rady prawnego J. S. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2012 r. referendarz sądowy przyznał J. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Pismem z dnia 7 lutego 2012 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] poinformowała Sąd, że pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego została wyznaczona radca prawny J. S
Przy piśmie z dnia 12 marca 2012 r. adwokat A. G. złożyła pełnomocnictwo substytucyjne udzielone jej przez radcę prawnego J. S..
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SO/Wa 3/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek J. S. o wymierzenie grzywny Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w związku z nieprzekazaniem akt do sądu w ustawowym terminie.
Pismem z dnia [...] maja 2012 r. adwokat A. G. działająca w oparciu o pełnomocnictwo substytucyjne wniosła o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w wysokości 150 % stawki minimalnej.
Na podstawie zarządzenia sędziego z dnia 6 czerwca 2012 r. zwrócono się do adwokat A. G. o wyjaśnienie i wykazanie uprawnienia do złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pełnomocnika ustanowionego z urzędu oraz do złożenia stosownego oświadczenia przez radcę prawnego J. S., co do braku płatności wynagrodzenia.
Odpis ww. zarządzenia doręczono pełnomocnikowi substytucyjnemu w dniu 21 czerwca 2012 r. Do dnia dzisiejszego adwokat A. G. nie wykonała ww. zarządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej p.p.s.a. - wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, a także stawki minimalne opłat za czynności radcowskie określają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Stosownie do przepisu § 16 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Podkreślić należy, że złożenie wskazanego oświadczenia, stanowi konieczną przesłankę warunkującą przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu stosownego wynagrodzenia (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09, LEX nr 582846).
Ponadto jak wynika z art. 250 p.p.s.a. wynagrodzenie przysługuje wyznaczonemu radcy prawnemu, a więc faktycznie wyznaczonemu przez organ samorządu zawodowego.
W postanowieniu z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1288/10, LEX nr 743771 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku jedynie pomiędzy substytutem i stroną. Oznacza to także, że wymagane oświadczenie dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej, powinno być złożone przez adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką.
W niniejszej sprawie pełnomocnikiem J. S. został wyznaczony radca prawny J. S. Pełnomocnik nie podjęła żadnych czynności w sprawie, a jedynie udzieliła pełnomocnictwa substytucyjnego adwokatowi A. G. do zastępowania jej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przyznanie wynagrodzenia wyznaczonemu pełnomocnikowi w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków następuje wyłącznie na wniosek tego pełnomocnika. Pełnomocnictwo substytucyjnie nie stanowi podstawy do uznania, że substytut staje się pełnomocnikiem pełnomocnika, który udzielił substytucji. Zatem nie może mieć tu zastosowania art. 39 pkt 4 p.p.s.a. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika od udzielenia pomocy prawnej i nie oznacza, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (por. postanowienie 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1288/10, LEX nr 743771 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 184/10).
W niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej wystąpił adwokat A. G., a więc substytut pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Pełnomocnik substytucyjny nie wykonał zarządzenia z dnia 6 czerwca 2012 r. i nie nadesłał oświadczenia radcy prawnego ustanowionego w ramach pomocy prawnej z którego by wynikało, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części (§ 16 ww. rozporządzenia).
W związku z powyższym przedmiotowy wniosek podlega oddaleniu jako nieuzasadniony, na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło