VIII SA/Wa 1038/21

WyrokWSA w Warszawie2022-02-10

Skład orzekający: Renata Nawrot, Iwona Owsińska – Gwiazda, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli wnioskodawca złożył oświadczenie o wyborze świadczenia korzystniejszego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego nie stanowi przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli wnioskodawca złożył oświadczenie o rezygnacji z pierwszego świadczenia na rzecz drugiego, korzystniejszego. Prawo do wyboru świadczenia, wynikające z art. 27 ust. 5 u.ś.r., powinno być zagwarantowane, a organ nie powinien stawiać przeszkód w jego realizacji, zwłaszcza gdy wnioskodawca wyraźnie wybrał świadczenie korzystniejsze.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. D. ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na niespełnienie przesłanki dotyczącej momentu powstania niepełnosprawności matki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało świadczenie pielęgnacyjne od maja 2021 r., jednak odmówiło przyznania go za okres od lutego do maja 2021 r., wskazując na pobieranie przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego w tym okresie. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO w części odmawiającej przyznania świadczenia za wskazany okres.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. w części odmawiającej przyznania Z. D. świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lutego 2021 r. do 7 maja 2021 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Z. D. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda(sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2021 r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia I.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z [...] czerwca 2021 r. [...] w części odmawiającej przyznania Z. D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką M. R. za okres od 1 lutego 2021 r. do 7 maja 2021 r.; II.zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz Z. D. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. D. (dalej: "skarżąca" lub "strona") uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy K. z [...] czerwca 2021r. (pkt 1); przyznało Z. D. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką M. R. na okres od [...] maja 2021 r. na czas określony do dnia [...] maja 2024 r.; wysokość świadczenia za okres od [...] maja 2021 r. do [...] maja 2021 r. wynosi [...] zł, a pozostałych miesiącach 2021 r. wynosi kwotę [...] zł miesięcznie (pkt 2) i odmówiło skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką M. R. za okres od [...] lutego 2021 r. do [...] maja 2021 r. (pkt 3). Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powołaną wyżej decyzją z [...] czerwca 2021r. organ I instancji odmówił skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką M.R. z powodu niespełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. niepełnosprawność nie powstała przed ukończeniem 18 czy 25 roku życia. W odwołaniu od tej decyzji, pełnomocnik skarżącej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13 zarzucił: naruszenie przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisów postepowania administracyjnego tj. art. 6, 8, 9, 77 § 1 , art. 7 w związku z art. 80 k.p.a. Pełnomocnik w sposób obszerny uzasadnił powyższe zarzuty. Wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty, poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazało, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania po raz drugi. Decyzją z [...] maja 2021r. SKO uchyliło bowiem pierwotną decyzję organu I instancji z [...] marca 2021r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podniosło, że z wniosku pełnomocnika z [...] lutego 2021r. wynikało, że wolą skarżącej jest rezygnacja ze specjalnego zasiłku opiekuńczego na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wniosła o uprzednie uchylenie obowiązującej decyzji ustalającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ze skutkiem na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia niniejszego wniosku tj. na [...] stycznia 2021 r. Jednocześnie wniosła o uchylenie w/w decyzji na końcowym etapie postępowania, po ustaleniu spełnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, niewstrzymywanie wypłaty specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie procedowania i dokonanie potrącenia tego świadczenia w tym zakresie z przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że M. R. zaliczona została do [...] stopnia niepełnosprawności do [...] kwietnia 2021 r., ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od [...] lutego 2018 r., nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, niepełnosprawna wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. SKO wskazało, że M.R. jest wdową, mieszka ze skarżącą która sprawuje nad nią całodobową opiekę od ok. 10 lat. Skarżącej na podstawie decyzji Wójta Gminy K. Nr [...] z [...] listopada 2020 r. przyznany został specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką mad matką na okres od [...] listopada 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie. Po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika organ I instancji decyzją z [...] marca 2021 r. [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z [...].11.2020 r., i decyzja jest ostateczna. W ocenie SKO, skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić przeszkód w uzyskaniu świadczenia korzystniejszego. Rzeczą organu było zatem podjęcie stosownych działań mających na celu doprowadzenie we właściwym trybie do wyeliminowania z obrotu prawnego, czy też wygaszenia decyzji o specjalnym zasiłku opiekuńczym i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym organ powinien posłużyć się regulacja zawartą w art. 79 a § 1 k.p.a. Kolegium dokonało przy tym wykładni art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych i określiło organowi I instancji wytyczne w zakresie wykładni tego przepisu wskazując jednoznacznie, że przepis ten w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Podniosło, ze nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do tego świadczenia na tej części przepisu, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Stwierdziło, że w niniejszej sprawie organ I instancji [...] czerwca 2021 r. wydał decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, którą doręczono w dniu [...] lipca 2021 r. SKO wskazało następnie, iż zasady ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały uregulowane w ustawie z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., także jako: "u.ś.r.") Przywołało treść art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 tej ustawy. W świetle tych przepisów nie zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, który jako przyczynę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazał zapis zawarty w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Powołując ponownie tezy wyroku TK z 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13 SKO wskazało, że w punkcie 2 sentencji tego wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Organ I instancji miał zatem obowiązek zbadać, czy skarżąca spełnia warunki do przyznania jej ww. świadczenia określone w treści art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu, która z dniem opublikowania ww. wyroku TK, tj. 23 października 2014r. została uznana za niekonstytucyjną. Zdaniem Kolegium, mając na uwadze powyższe należało uznać, że fakt, iż niepełnosprawność matki skarżącej nie powstała w wieku wskazanym w art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł stanowić przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie SKO w przedmiotowej sprawie istotnym jest to, że zawiadomieniem z [...].06.2021 r. organ I instancji poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej z [...] listopada 2020 r. o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zawiadomienie doręczono stronie [...].07.2021 r. W tej samej dacie skarżąca złożyła oświadczenie w którym wniosła o wydłużenie okresu przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieka nad matka na podstawie art. 15h ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COCID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Decyzją z [...].07.2021 r. Wójt Gminy K. zmienił decyzję ostateczna z [...].11.2020 r. w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego, w części dotyczącej okresu przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego przedłużając go na okres od dnia [...] maja 2021 r. do dnia [...] maja 2021 r. tj. do dnia wydania kolejnego orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności o zaliczeniu matki skarżącej do [...] stopnia niepełnosprawności do dnia [...] maja 2024 r. Zdaniem SKO złożenie oświadczenia z [...].07.2021 r. stanowiło zaprzeczenie żądaniu uchylenia decyzji w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego zawartego we wniosku z [...].02.2021 r. Wskazało, że oświadczenie to złożono mimo pouczenia strony przez SKO o konieczności rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, jedynej przeszkody do przyznania wnioskowanego świadczenia. Zauważyło, że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zatem wobec pobierania w okresie od [...] lutego 2021 r. do dnia [...] maja 2021 r. specjalnego zasiłku opiekuńczego i braku rezygnacji z tego świadczenia nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres. Stwierdziło, że sytuacja zmieniła się od dnia [...].05.2021 r. skoro od tej daty skarżąca nie pobiera specjalnego zasiłku opiekuńczego, a spełnia łącznie wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania wnioskowanego świadczenia, zatem zasadnym było pozytywne rozpatrzenie jej wniosku i przyznanie świadczenia za okres od dnia [...] maja 2021 r. do [...] maja 2024 r. tj. do czasu utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności wydanego dla M. R.. Wyjaśniło wysokość przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od [...] do [...] maja 2021 r. oraz w pozostałym okresie 2021 r. Dokonując zatem oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium uznało, że skarżąca jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie wskazanym w decyzji. Zakres opieki i pomocy świadczonej matce uniemożliwia jej bowiem podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. W świetle powyższych ustaleń faktycznych i prawnych Kolegium zastosowało w sprawie treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchyliło decyzję organu I instancji w całości, po czym odmówiło skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką za okres od [...] lutego 2021 r. do [...] maja 2021 r. oraz przyznało prawo do tego świadczenia na okres od dnia [...] maja 2021 r. do [...] maja 2024 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję Kolegium w części, w jakiej nie przyznano skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...] lutego 2021 r. do [...] maja 2021 r., pełnomocnik skarżącej postawił zarzuty naruszenia: - art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy jego niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych dyspozycji, zgodnie z która prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek o przyznanie świadczenia z prawidłowo wypełnionymi dokumentami i w konsekwencji odmowe przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...] lutego do [...] maja 2021 r. pomimo złożenia wniosku w dniu [...].02.2021 r. zawierającego m. in. oświadczenie skarżącej o wyborze świadczenia i woli uchylenia wcześniejszej decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy; - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, że okoliczność pobierania przez Skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od pierwszego dnia miesiąca złożenia prawidłowego wniosku o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego i wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego; - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieuwzględnienie normy prawnej określonej w art. 27 ust. 5 u.ś.r., co skutkowało nieprzyjęciem, że w sytuacji Skarżącej nastąpił zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego implikujący prawo do wyboru jednego ze świadczeń i przesądziło o braku prawa Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz doprowadziło do błędnej konstatacji, że nie jest możliwe przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem strony, mimo dokonania przez nią wyboru świadczenia korzystniejszego już na etapie złożenia wniosku. Z powołanych przyczyn, pełnomocnik skarżącej wystąpił o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał m.in., że Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie cofnęła wniosku o uchylenie decyzji przyznającej jej specjalny zasiłek opiekuńczy z dniem poprzedzającym złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Również oświadczenie z [...] lipca 2021 r. nie stanowiło zaprzeczenia w/w żądaniu. Podniósł, że Skarżąca złożyła to oświadczenie osobiście w siedzibie organu, pod wpływem chwili i w zaufaniu do organu administracji publicznej. Odpowiadając na skargę, Kolegium wystąpiło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną. Skargą w niniejszej sprawie objęta jest decyzja Kolegium w części, w której organ ten po uchyleniu decyzji organu I instancji odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką za okres od [...] lutego 2021 r. do [...] maja 2021 r. Organ odwoławczy uznał bowiem w odniesieniu do tego okresu, iż zaistniała przeszkoda w przyznaniu wnioskowanego świadczenia polegająca na posiadaniu przez skarżącą prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] do dnia 30 kwietnia 2021 r., i której organ odmówił uchylenia (decyzja z [...] marca 2021 r. [...]). Nadto organ uznał, że oświadczenie Strony z [...] lipca 2021 r. o wydłużenie okresu przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie art. 15h ust.1 ustawy z 2 marca 2020 r. (w wyniku którego organ I instancji decyzją z [...] lipca 2021 r. dokonał zmiany decyzji ostatecznej z [...] listopada 2020 r. przedłużając specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od [...] maja 2021 r. do [...]maja 2021 r.) zaprzecza żądaniu uchylenia decyzji zawartego we wniosku z 1 lutego 2021 r. inicjującego postępowanie w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W ocenie autora skargi zbieg uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego nie wyklucza możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem skarżącej przysługuje prawo do wyboru świadczenia, z którego skarżąca skorzystała. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W sprawie niniejszej nie ma sporu co do tego, że co do zasady skarżąca spełnia warunki określone w art. 17 u.ś.r. uprawniające ją do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, wobec której wydane zostało orzeczenie o zaliczeniu do [...] stopnia niepełnosprawności do [...] kwietnia 2021 r. a następnie do [...] maja 2024 r. Ponadto Kolegium ustaliło, iż strona w związku ze sprawowaną opieką nie podejmuje zatrudnienia. Zakres tej opieki uniemożliwia jej bowiem podjęcie zatrudnienia. Zasadnie również organ odwoławczy przyjął, że wobec treści wyroku TK z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13 brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tego tylko powodu, że nie został spełniony jeden z warunków określonych w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Stosownie do jego treści świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Przepis ten w części stanowiącej podstawę orzeczenia organu I instancji – jak słusznie zauważyło SKO - utracił walor konstytucyjności, a zatem nie może być stosowany. W oparciu o powyższą ocenę SKO uznało, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z wyjątkiem, części okresu wskazanego w decyzji, a objętego skargą. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego co do tego, że przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego stała na przeszkodzie decyzja o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. W dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca pobierała wprawdzie specjalny zasiłek opiekuńczy, jednakże mając świadomość niedopuszczalnego, a występującego w sprawie zbiegu uprawnienia do ww. świadczeń, składając w dniu [...] lutego 2021 r. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożyła oświadczenie o rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego decyzją z [...].11.2020 r. nr [...]. Wniosła też o uprzednie uchylenie decyzji z [...].11.2020r. ze skutkiem na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne tj. na [...].01.2021 r., na podstawie art. 155 kpa. Nadto wniosła o uchylenie tej decyzji na końcowym etapie postępowania, po ustaleniu spełnienia przez skarżącą wszelkich pozostałych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, niewstrzymywanie wypłaty specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie procedowania i potrącenie tego świadczenia w tym zakresie z przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego (vide: wniosek z [...] lutego 2021 r.). Uznać zatem należało, że skarżąca dokonała wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 3 u.ś.r. i z tego powodu nie mogła zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zauważyć jednocześnie należy, iż decyzja z [...] lipca 2021 r. przedłużeniu okresu pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego została wydana w wyniku rozpatrzenia przez organ I instancji oświadczenia skarżącej z [...] lipca 2021 r. o wydłużeniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie, jak i decyzja z [...] lipca 2021 r. została doręczona Skarżącej w sytuacji, gdy była ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnictwo z [...].02.2021 r. obejmowało bowiem również dokonanie wyboru jednego ze świadczeń rodzinnych w przypadku ich zbiegu. Zatem, oświadczenie Skarżącej z [...] lipca 2021 r. nie wywołuje skutków prawnych, która to okoliczność została jednak przez Kolegium pominięta. W tym miejscu Sąd wskazuje na ugruntowaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, że w celu zagwarantowania stronie wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., nie można od strony wymagać rezygnacji z przyznanego wcześniej świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie świadczenie rzeczywiście zostanie przyznane, w szczególności, że tak jak w niniejszej sprawie organ I instancji, mimo treści decyzji SKO ponownie odmówił Skarżącej przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego decyzją z [...] czerwca 2021 r. i nie posłużył się regulacją z art. 79 a § 1 kpa, wbrew zaleceniom SKO. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w trudnej sytuacji, wprowadza w stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a przeciwnie - powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z prawa wyboru skorzystać (por. wyroki NSA: z 18 grudnia 2018 r., I OSK 1676/18; z 12 grudnia 2018 r., I OSK 1175/18; z 13 lipca 2018 r., I OSK 235/18, oraz wyroki WSA: w Gliwicach z 19 marca 2019 r., IV SA/Gl 985/18, w Białymstoku z 10 marca 2020 r., II SA/Bk 48/20, wszystkie opubl. CBOSA). Fakt zatem pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego w świetle jej oświadczenia o rezygnacji z tego świadczenia na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego, nie mógł stanowić przeszkody do przyznania korzystniejszego świadczenia od daty złożenia wniosku. Nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, gdy tak jak w niniejszej sprawie, mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. W świetle powyższego Sąd uznał, że kontrolowane decyzje w części odmawiającej skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki na matką za okres od [...] lutego 2021 r. do [...] maja 2021 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego art. 27 ust. 5 pkt 3 i art. 24 ust. 2 u.ś.r. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien uwzględnić wskazania co do dalszego postępowania wynikające z dokonanych w uzasadnieniu rozważań Sądu oraz oceny prawnej, którymi organy są związane stosownie do art. 153 p.p.s.a. Z tych względów Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję w części wskazanej w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło