VIII SA/Wa 1108/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oddala skargę. 1.1. Postanowieniem z [...] października 2010 r., po rozpatrzeniu zażalenia M. Ł. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik US") z [...] lipca 2010 r. w sprawie zaliczenia przysługującego skarżącemu zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Dyrektor IS uznał, że postanowienie organu I instancji zostało prawidłowo doręczone podatnikowi, a nie jego pełnomocnikowi. Wyjaśnił przy tym, że wniosek inicjujący niniejsze postępowanie został podpisany przez skarżącego. W dniu wydania postanowienia przez Naczelnika US w aktach sprawy brak było dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego doradcy podatkowemu. 1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie i wyjaśnił, że zwrot VAT został zaliczony na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, zgodnie z wnioskiem skarżącego. Pomimo tego, doradca podatkowy (pełnomocnik skarżącego) złożył w imieniu skarżącego zażalenie na postanowienie organu I instancji, składając jednocześnie kopię pełnomocnictwa z [...] lutego 2005 r. Następnie, w odpowiedzi na wezwanie organu, uzupełnił braki formalne pełnomocnictwa. Z treści zażalenia wynika, że jego autor kwestionuje sposób doręczenia postanowienia organu I instancji. Uważa bowiem, że dokument pełnomocnictwa z [...] lutego 2005 r., złożony tego dnia w biurze podawczym Urzędu Skarbowego w G., wiąże organ także w sprawie niniejszej, gdyż pełnomocnictwo nie zostało odwołane. 1.3. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Dyrektor IS podniósł, że pełnomocnictwo musi być złożone do akt konkretnej sprawy. Skoro w sprawie niniejszej skarżący osobiście podpisał wniosek o zaliczenie zwrotu VAT na poczet podatku dochodowego, do wniosku nie załączył oryginału lub odpisu pełnomocnictwa udzielonego doradcy podatkowemu, to prawidłowo Naczelnik US doręczył postanowienie skarżącemu, a nie jego pełnomocnikowi. Organ odwoławczy powołał się przy tym na przepisy art. 136, art. 137 § 2 i § 3 oraz art. 145 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op"), a także na poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyroki NSA: z 24 października 2007 r., II FSK 1217/06; z 8 lipca 2009 r., II FSK 690/08; wyrok WSA w Łodzi z 7 sierpnia 2009 r., I SA/Łd 233/09). 2. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] listopada 2010 r. wniósł więc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora IS. Występując o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, autor skargi powtórzył i rozwinął zasadnicze elementy dotychczasowej argumentacji. Powołał się na dokument pełnomocnictwa ogólnego złożony [...] lutego 2005 r. w biurze podawczym organu I instancji. Wywiódł następnie, że pełnomocnictwo to wiąże organy we wszystkich postępowaniach, dopóki nie zostanie odwołane. Autor skargi powołał się przy tym na poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, które w jego ocenie potwierdzają zasadność skargi. Postawił jednocześnie zaskarżonemu postanowieniu zarzuty naruszenia szeregu przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1 – 2, art. 137 § 3 oraz art. 145 § 2 Op. 3. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Za chybione uznał zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). 4.2. Zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. 5.1. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że w toku postępowania przed organem I instancji skarżący występował osobiście w niniejszej sprawie. W jej aktach brak było bowiem stosownego dokumentu pełnomocnictwa (oryginału lub odpisu), o którym mowa w art. 137 § 3 Op. Organy dokonały przy tym prawidłowej wykładni tego przepisu, mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii spornej, tj. wejścia do obrotu prawnego postanowienia organu I instancji. Kategoryczne brzmienie powołanego art. 137 § 3 zdanie 1 Op nie pozostawia wątpliwości, iż pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego jego umocowanie do działania w cudzym imieniu oraz wyznaczającego jego zakres. Przepisy Ordynacji podatkowej nie definiują pojęcia pełnomocnictwa. Poprzez odesłanie przewidziane w art. 137 § 4 Op, odnieść należy się zatem do zasad prawa cywilnego, na gruncie którego pełnomocnictwo jest określane jako jednostronna czynność prawna o charakterze upoważniającym. Bez względu na zakres udzielonego pełnomocnictwa, to pełnomocnik decyduje o tym, czy będzie zastępował stronę w zakresie, w jakim został umocowany. Tym samym złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ podatkowy, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii (odpisu) takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. Posłużenie się przez organ pełnomocnictwem złożonym na potrzeby innego postępowania, choćby swym zakresem obejmowało ono przedmiot postępowania, do którego akt nie zostało załączone, a następnie procedowanie z udziałem "rzekomego pełnomocnika", naraża organ na zarzut pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2008 r., II FSK 128/08; Lex nr 360005). Szerokie określenie zakresu tego pełnomocnictwa obejmującego możliwe postępowania w zakresie wymiaru podatków, czynności kontroli skarbowej, egzekucji administracyjnej oraz postępowania sądowego nie zmieniało oceny, iż było ono skuteczne wyłącznie dla sprawy, do której akt zostało złożone. W każdym innym postępowaniu, zgodnie z regułami w nim obowiązującymi, strona powinna wskazać pełnomocnika, jeżeli chce działać za jego pośrednictwem. Ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu podatkowym nie rozciąga się na wszystkie kolejne postępowania i czynności, w których strona bierze udział (por. wyrok NSA z 23 grudnia 2008 r., II FSK 1344/07, Lex nr 525846). Organ nie jest uprawniony, ani zobowiązany do poszukiwania, czy podatnik udzielił innym osobom, bądź w innym postępowaniu, stosownego pełnomocnictwa. Przez akta, o których mowa w art. 137 § 3 Op, należy rozumieć akta konkretnego postępowania podatkowego (kontroli podatkowej). Tut. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela poglądy wyrażone w powołanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. 5.2. Skoro skarżący osobiście wystąpił z wnioskiem o zaliczenie zwrotu VAT na poczet zaliczek w podatku dochodowym, nie wskazał przy tym, że w jego imieniu działał będzie pełnomocnik, nie wskazał innego adresu do doręczeń od tego, który ujawnił w nagłówku swojego wniosku, to uznać należy, że Naczelnik US prawidłowo doręczył swoje rozstrzygnięcie skarżącemu osobiście, a nie doradcy podatkowemu, który ujawnił się jako pełnomocnik skarżącego dopiero na etapie postępowania zażaleniowego. 6. Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze przez jej autora, wskazać w pierwszej kolejności należy, że występuje on o wyeliminowanie z obrotu prawnego korzystnego dla jego mocodawcy postanowienia. Popełnia przy tym błąd logiczny wywodząc, że postanowienie organu I instancji nie weszło do obrotu prawnego, gdy złożył on jako pełnomocnik skarżącego zażalenie na postanowienie Naczelnika US w przewidzianym dla tej czynności terminie. Gdyby postanowienie to nie weszło do obrotu prawnego, to za niedopuszczalne (bezprzedmiotowe) należałoby uznać zażalenie. W świetle przedstawionych wyżej rozważań, Sąd uznał za chybione wszystkie zarzuty skargi. Dodać warto, że powołane przez autora skargi w sposób nieprecyzyjny orzeczenia sądów administracyjnych (bez daty ich wydania), potwierdzają trafność działań organów (zaskarżonego aktu). Sądy wskazywały bowiem na obowiązek uwzględnienia w toku danego postępowania posiadanej przez organ wiedzy o udzieleniu przez podatnika pełnomocnictwa. Jednak z orzeczeń tych nie sposób wysnuć wniosku, że organ obowiązany jest poszukiwać w aktach różnych spraw pełnomocnictwa, skoro w aktach danej sprawy brak jest stosownego dokumentu pełnomocnictwa, a podatnik nie powołuje się na umocowanie innej osoby do działania w jego imieniu w danej sprawie. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku