VIII SA/Wa 111/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w P. [...] o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym postanowił: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 października 2016 r. oddalił skargę W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w P. (dalej: "skarżąca" lub "Spólka") na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej w W.. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika (adwokata) pismem z [...] grudnia 2016 r. wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Jednocześnie złożyła przedmiotowy wniosek. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że wykonywanie obowiązków służbowych uniemożliwiała mu w okresie od [...] września 2016 r. do [...] października 2016 r. choroba. Przedłożył kopię zaświadczenia lekarskiego sporządzonego przez lekarza sadowego. Wskazał, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało wysłane na adres pełnomocnika skarżącej i było awizowane w dniach [...] września 2016 r. (I awizo) i [...] września 2016 r. (II awizo). W związku z niepodjęciem przesyłki została ona zwrócona nadawcy. Podniósł, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, a pod adres, na który została wysłana przesyłka, nie ma oprócz niego żadnej osoby upoważnionej do odbioru przesyłek pocztowych. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że o fakcie przeprowadzenia rozprawy oraz o wydaniu wyroku przez Sąd w dniu 12 października 2016 r. powziął wiedzę [...] listopada 2016 r., w którym to dniu zapoznał się z aktami sprawy w siedzibie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 i art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "uppsa"), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 uppsa. W myśl tego artykułu pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, o jakiej mowa w art. 87 § 2 uppsa, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, iż na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat radca prawny lub doradca podatkowy, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej. Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącej składając wniosek o przywrócenie terminu dochował terminu określonego w art. 87 § 1 uppsa (z akt niniejszej sprawy nie wynika, że pełnomocnik skarżącej uchybił temu terminowi, a w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do kontynuowania postępowania wpadkowego celem zbadania tej okoliczności, pomimo tego, że wyrok się uprawomocnił, a akta podatkowe zostały zwrócone). Spełnił też warunek równoczesnego dokonania czynności, której termin został uchybiony, tj. złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Zgodnie ze stanowiskiem reprezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, to na pełnomocniku będącym profesjonalistą, spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W zakresie czynności przed organami, których postępowanie opiera się na przepisach prawa, na profesjonalnym pełnomocniku (adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy czy doradca podatkowy) ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowości oraz prawidłowości dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (zob. postanowienia NSA: z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II GZ 527/11; z 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 768/11; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").). Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Kryteria te są wyższe w przypadku profesjonalnego pełnomocnika, który powinien należycie dbać o interesy swoich klientów, którzy ponoszą ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wskazane przez pełnomocnika problemy zdrowotne nie są wystarczającą okolicznością uprawdopodobniającą brak jego winy w niedotrzymaniu przez niego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Stanowisko takie jest tym bardziej uzasadnione, że wnioskodawca nie wykazał pełnej niezdolności do podjęcia stosownych czynności zmierzających do terminowego wniesienia ww. wniosku. Z dokumentacji lekarskiej przedłożonej do sprawy nie wynika by choroba pełnomocnika, w okresie od [...] września do [...] października 2016 r. była na tyle ciężka, iż nie mógł on skontaktować się z ustanowionym pełnomocnikiem substytucyjnym lub inną osobą (np. pracownikiem kancelarii, w ramach której pełnomocnik skarżącej prowadził działalność), w celu sprawdzenia zawartości skrzynki pocztowej przypisanej do lokalu, w którym pełnomocnik skarżącej prowadzi swoją indywidualną działalność lub zawiadomienia Sądu o innym adresie do doręczeń (kancelarii lub pełnomocnika substytucyjnego). Dodać należy, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił, iż choroba oddziaływała na jego sferę psychiczną w taki sposób, który uniemożliwiał mu zajęcie się sprawami innymi niż własne zdrowie – taką między innymi okoliczność autor wniosku przywołał w jego treści. Skoro pełnomocnik skarżącej (adwokat) wykonuje swoją działalność w rożnych miejscach (w ramach kancelarii i samodzielnie), a w niniejszej sprawie wskazał jako adres do doręczeń lokal, w którym samodzielnie świadczy usługi, to w ramach należytej staranności winien zawiadomić Sąd o innym adresie do doręczeń lub upoważnić inną osobę do sprawdzenia zawartości skrzynki pocztowej przypisanej do lokalu wskazanego jako adres do doręczeń pomimo ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego. Dodać należy, że późniejsze (w innych sprawach) zawiadomienia o terminie rozprawy doręczane były skutecznie do rąk upoważnionych pracowników kancelarii, w której prowadził działalność pełnomocnik skarżącej (zob. np. akta sądowe spraw VIII SA/Wa 143/16 i VIII SA/Wa 285/16). Zarówno zawiadomienie o zmianie adresu do doręczeń jak i wniosek o sporządzenie oraz doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, nie są środkami szczególnie sformalizowanymi i nie wymagają sporządzenia szczegółowego uzasadnienia, czy też dostępu do akt sądowych. Stosowne informacje niezbędne do ich złożenia można uzyskać telefonicznie. Udzielone pełnomocnictwo substytucyjne nie wyłączało umocowania do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Tym samym w sytuacji, gdy pełnomocnik skarżącej (adw. K.W.) powziął wiedzę o braku możliwości osobistego odbierania korespondencji zawodowej kierowanej do niego, to w ramach należytej staranności winien podjąć stosowne działania w celu ograniczenia potencjalnie negatywnych konsekwencji procesowych jego niezdolności do pracy, które obciążają mocodawcę. W ocenie Sądu, brak kontaktu z pracownikiem kancelarii prawnej, w której prowadził swoją działalność pełnomocnik skarżącej i brak kontaktu z pełnomocnikiem substytucyjnym, a także odstąpienie od możliwości zawiadomienia Sądu o innym adresie do doręczeń w okresie choroby pełnomocnika skarżącej – nie mogą stanowić okoliczności potwierdzającej brak jakiejkolwiek winy pełnomocnika Spółki, który winien był tak ustalić sposób kontaktowania się z pełnomocnikiem substytucyjnym lub innymi osobami (w tym pracownikami kancelarii), aby podczas jego nieobecności lub choroby interesy skarżącej nie doznały uszczerbku. Pełnomocnik skarżącej nie wskazał żadnych okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak możliwości nawiązania telefonicznie lub elektronicznie kontaktu z osobami, które mogły w jego imieniu dokonać stosownych czynności, w wyniku których skarżąca nie ponosiłaby negatywnych konsekwencji niezdolności do pracy jej pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 86 § 1 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji.