VIII SA/Wa 1259/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-27
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego gołębnika została wydana z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę gołębnika nie była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa ani innymi przesłankami nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe ma na celu jedynie sprawdzenie wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji, a nie ponowne merytoryczne rozstrzyganie sprawy. W ocenie sądu, gołębnik spełniał definicję budynku, a jego budowa bez wymaganego pozwolenia uzasadniała zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący M. M. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2012 r. nakazującej rozbiórkę gołębnika. Organ I instancji (WINB) oraz organ II instancji (GINB) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja PINB nie była obarczona wadami kwalifikowanymi. Skarżący twierdził, że dokonał remontu istniejącego budynku, a nie jego budowy, i zarzucał organom naruszenie przepisów k.p.a. oraz Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na decyzję GINB utrzymującą w mocy decyzję WINB.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") decyzją z dnia
[...] października 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej także: "skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ I instancji", "[...] WINB") z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], znak: [...], działając na podstawie na podstawie art. 48 ust. 1 oraz art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 163, poz. 1364) nakazał M. M. rozbiórkę gołębnika zlokalizowanego na działce położonej przy ul. R. [...] gm. Z.
[...] WINB pismem z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], zawiadomił o wszczęciu na wniosek M. M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji PINB w R. Decyzją z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu powiatowego z dnia [...] maja 2012 r. Uzasadniając przedstawił szczegółowo przebieg dotychczasowego postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji PINB w R. z dnia [...] maja 2012 r. nakazującej skarżącemu rozbiórkę gołębnika zlokalizowanego na działce położonej przy ul. R. [...] gm. Z. Organ I instancji zauważył, iż obecnie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne mające na celu wyegzekwowanie obowiązku wskazanego w ww. rozstrzygnięciu.
[...] WINB nie stwierdził wystąpienia w objętej wnioskiem decyzji kwalifikowanych przesłanek nieważnościowych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przywołując brzmienie art. 28 Prawa budowlanego wskazał, iż organ powiatowy prawidłowo ustalił, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 28 Prawa budowlanego. Podniósł, iż przedmiotowego gołębnika nie można traktować jako obiektu gospodarczego, czy obiektu małej architektury. Za bezsporne uznał zakwalifikowanie tego budynku jako obiekt inwentarski. Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. II SA/GI 615/07 wywiódł, iż na realizację spornego budynku inwentarskiego inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. Organ I instancji wskazał, iż omawiany stan faktyczny wypełniał przesłankę zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Z uwagi na przewidzianą przepisami Prawa budowlanego (art. 48 ust. 2 i 3) możliwość legalizacji samowoli budowlanej, PINB w R. dokonał analizy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków zmierzających do legalizacji obiektu. Tym samym PINB w R. został zobowiązany treścią przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego do zastosowania ustępu 1 cytowanego artykułu i orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanej dobudowy.
W świetle powyższego [...] WINB stwierdził, iż decyzja PINB w R. Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, jak i żadną z pozostałych wad prawnych, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Podniósł, iż badana w niniejszym postępowaniu nadzwyczajnym decyzja PINB w R. została wydana przez właściwy organ, w oparciu o prawidłową podstawę prawną, nie dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej innym ostatecznym aktem administracyjnym, została skierowana do stron postępowania, jest wykonalna, a jej wykonanie nie wywołało czynu zagrożonego karą, a także nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Pismem z dnia [...] września 2014 r. skarżący wniósł odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, to jest czy skarżący dokonał remontu istniejącego budynku po uszkodzeniach powstałych w wyniku pożaru, co doprowadziło do błędnego ustalenia przez organ, że strona dokonała budowy na nowo budynku gospodarczego;
2) art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., mającego istotny wpływ na wynik sprawy, przez niepodjęcie czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,
w świetle zarzutu zawartego we wniosku skarżącego, że skarżący dokonał remontu istniejącego uprzednio budynku gospodarczego, a nie jego budowy od podstaw, mimo że organ był do tego zobowiązany;
3) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja PINB w R. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
4) art. 158 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji PINB
w R. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], wydanej z rażącym naruszeniem prawa;
5) art. 28 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy strona we wniosku, nie powoływała się na fakt, iż wybudowała budynek małej architektury bądź budynek gospodarczy;
6) rażące naruszenie art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie, co
w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż skarżący wybudował nowy budynek gospodarczy i zobowiązanie go do przedłożenia projektu budowlanego,
w sytuacji gdy strona tylko przeprowadziła remont tegoż budynku;
7) rażące naruszenie art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie
i usankcjonowanie, iż skarżący był zobowiązany przedłożyć projekt budowlany na istniejący budynek gospodarczy;
8) rażące naruszenie art. 29 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie,
w sytuacji gdy skarżący dokonywał remontu budynku i nie potrzebował żadnego pozwolenia na budowę;
9) rażące naruszenie art. 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż budynek gospodarczy skarżącego jest budynkiem w rozumieniu ustawy, gdyż nie posiada on 2 ścian wschodniej i północnej oraz dachu.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji PINB w R. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...].
GINB decyzją z dnia [...] października 2014 r. wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2014 r. Nr [...]. W uzasadnieniu GINB przytoczył przebieg postępowania w sprawie
i poczynione dotychczas ustalenia. Przypomniał, iż Wójt Gminy Z. pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r., wystąpił do PINB w R. z wnioskiem "o interwencję w sprawie powstania na nieruchomości M. ul. R. [...] stanowiącej własność Pana M. M. zabudowy na potrzeby hodowli gołębi". W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] września 2009 r. oględzin ustalono, że na posesji M. M. w M. przy ul. R. [...] gm. Z. wykonano obiekt budowlany przeznaczony do hodowli gołębi, o powierzchni zabudowy ok. 2,50m
x (2,60m+5,00m+5,80m), składający się odpowiednio z: gołębnika, woliery (siatka stalowa w ramach drewnianych i stalowych) oraz drugiego gołębnika (posadowionego na istniejącej konstrukcji z bloczka betonowego). Opisany obiekt posiada konstrukcję drewniano-ryglową, posadowioną w większości bezpośrednio na istniejącej płycie betonowej, z dachem jednospadowym ze spadkiem w kierunku działki właściciela, pokrytym papą (z wyłączeniem woliery, posiadającej "zadaszenie" z siatki stalowej). Przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest przy budynkach istniejących na posesji sąsiedniej, został on wykonany w okresie półrocznym obejmującym lata 2008/2009, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obecny podczas oględzin M. M. nie wniósł zastrzeżeń do dokonanych ustaleń.
GINB podniósł, iż zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Na wykonywanie robót związanych z budową gołębnika konieczne było uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, ze względu na brak przesłanek do zastosowania któregokolwiek z wyłączeń od obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji
o pozwoleniu na budowę określonych w art. 29-31 Prawa budowlanego. Zauważył, iż konsekwencją samowolnie wykonanych robót budowlanych, polegających na budowie obiektu budowlanego, jest nakaz jego rozbiórki. Jednakże ustawodawca w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego dopuścił możliwość zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...] PINB w R., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nakazał M. M. przedłożyć do dnia [...] kwietnia 2012 r.:
– 4 egzemplarze projektu budowlanego powykonawczego, obiektu budowlanego "gołębnika", przeznaczonego do hodowli gołębi, zlokalizowanego na działce
w M. przy ul. R. [...] gm. Z. wraz z opinią techniczną;
– oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
– zaświadczenie Wójta Gminy Z. o zgodności przedmiotowej inwestycji
z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. (plan aktualny i obowiązujący) albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania nieruchomości w M. przy ul. R. [...];
– plan sytuacyjny działki opracować na aktualnym podkładzie geodezyjnym w skali 1:500 lub 1:1000 załączając orientację w skali 1:50000 lub 1:10000.
W związku z faktem, że zobowiązany nie przedłożył wymaganej dokumentacji, PINB w R. decyzją z dnia [...] maja 2012 r., na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał M. M. rozbiórkę gołębnika zlokalizowanego na działce położonej przy ul. R. [...] gm. Z.
Analizując wydaną w przedmiotowej sprawie decyzję PINB w R. z dnia [...] maja 2012 r., pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., GINB uznał, że nie jest ona obarczona żadną z wad zawartych w art. 156 § 1 k.p.a., obligujących organ wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności analizowanego rozstrzygnięcia, w tym również wadą rażącego naruszenia prawa zarzucaną przez skarżącego.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ odwoławczy zauważył, iż prowadzone postępowanie jest postępowaniem nieważnościowym, którego przedmiotem jest wyłącznie ustalenie czy decyzja administracyjna jest dotknięta jedną
z kwalifikowanych wadliwości z art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie
i rozstrzygnięcie sprawy, która była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Organ kontrolujący rozstrzygnięcie w trybie art. 156 § 1 k.p.a., bada je tylko w zakresie ww. przepisu i nie prowadzi dodatkowego postępowania dowodowego, orzekając w oparciu o zgromadzony w trakcie postępowania zwykłego materiał dowodowy.
W ocenie GINB argumenty skarżącego odnośnie wykonanego przez niego remontu nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ pomimo, że podnosił on ten fakt
w trakcie postępowania zwykłego nie przedstawił na to żadnych wiarygodnych dowodów. Ponadto zauważył, iż W. K. w pismach składanych w toku postępowania utrzymywał, że objęty przedmiotowym postępowaniem gołębnik został wybudowany przez skarżącego, a nie wyremontowany. Nadto w trakcie oględzin z dniu [...] września 2009 r. skarżący nie negował ustaleń dotyczących daty budowy przedmiotowego obiektu.
Konkludując GINB stwierdził, iż skoro ustalenia dokonane w trakcie postępowania zwykłego wykazywały, że sporny gołębnik jest samowolą budowlaną, to na tym etapie postępowania brak jest podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie legalności jego powstania. Uznał także, iż brak jest podstaw, aby powyższym ustaleniom zarzucić rażące naruszenie art. 7 i 77 k.p.a.
Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Głównego Inspektora Budowlanego z dnia [...] października 2014 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie.
Skarżący powyższą decyzję zaskarżył w całości wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie:
1) art. 7, art. 77 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez niepodjęcie czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w świetle zarzutu zawartego we wniosku skarżącego, że skarżący dokonał remontu istniejącego uprzednio budynku gospodarczego, a nie jego budowy od podstaw, mimo, że organ był do tego zobowiązany;
2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja PINB w R. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
3) zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej
w art. 8 k.p.a. przez zaniechanie zgromadzenia jakichkolwiek dowodów niezbędnych do poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie legalności wybudowania wyremontowanego budynku;
4) art. 7, art. 77, art. 84, art. 107 § 3, art. 136 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu pierwszej instancji
i zaniechanie przeprowadzenia w sprawie postępowania uzupełniającego polegającego na przeprowadzeniu przez organ drugiej instancji samodzielnie
i dowodów istotnych dla sprawy, w tym dowodu z załączonych dokumentów przez stronę w piśmie z dnia [...] września 2014 r. tj. planu budynku produkcyjnego z początku lat 90, który potwierdza, iż budynek ten wybudowany był legalnie;
5) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 ust. 3 k.p.a. przez brak wnikliwego rozpoznania sprawy oraz nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego dotyczącego legalności wybudowanego budynku i stwierdzenie przez organ lakonicznie, iż dokumenty przedłożone przez stronę nie potwierdzają legalności wybudowanego budynku nie prowadząc w tym kierunku żadnego postępowania dowodowego;
6) rażące naruszenie art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie, co
w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż skarżący wybudował nowy budynek gospodarczy i zobowiązanie go do przedłożenia projektu budowlanego,
w sytuacji gdy strona tylko przeprowadziła remont tegoż budynku;
7) rażące naruszenie art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie,
i usankcjonowanie, iż skarżący był zobowiązany przedłożyć projekt budowlany na istniejący budynek gospodarczy;
8) rażące naruszenie art. 29 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie,
w sytuacji gdy skarżący dokonywał remontu budynku i nie potrzebował żadnego pozwolenia na budowę;
9) rażące naruszenie art. 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż budynek gospodarczy skarżącego jest budynkiem w rozumieniu ustawy, gdyż nie posiada on 2 ścian wschodniej i północnej oraz dachu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz ocenił zebrane dowody zgodnie z normami prawa procesowego, z zachowaniem określonych reguł tej oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione
w art. 156 § 1 k.p.a. Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego
w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona
w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 k.p.a.) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.).
Nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień, w szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać, co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu
o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się
w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy.
Zauważyć należy, że k.p.a. nie zawiera legalnej definicji rażącego naruszenia prawa, chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006, str. 743). Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawny
z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 996/06 (LEX nr 354687), stwierdzając, że przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę zastosowania sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde, zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że zgodnie z ustaleniami GINB nie zaistniała w odniesieniu do badanej decyzji żadna z przesłanek nieważności, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a.
Przypomnieć wypada, iż wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji została objęta decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], nakazująca skarżącemu rozbiórkę gołębnika zlokalizowanego na działce położonej przy ul. R. [...] gm. Z.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Art. 29 – 31 tej ustawy wskazują na obiekty i roboty budowalne, nie wymagające pozwolenia na budowę oraz wymagające zgłoszenia właściwemu organowi. Zgodnie
z art. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest budynek wraz
z instalacjami i urządzeniami technicznymi, zaś w myśl art. 3 pkt 2 tej ustawy budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje,
z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego przewiduje, że w ww. postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego (cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego autora projektu wydanym przez tę izbę, z określonym
w nim terminem ważności aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenie
o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, postanowienie o uzgodnieniu projektowanych rozwiązań w przypadku obiektów zakładów górniczych oraz obiektów usytuowanych na terenach zamkniętych i terenach wskazanych w art. 82 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego).
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych obowiązków, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego). Przedłożenie w wyznaczonym terminie wspomnianych dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego).
Decyzja z dnia [...] maja 2012 r., wydana na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego, jest konsekwencją nie przedłożenia dokumentacji niezbędnej do zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych, do której skarżący został zobowiązany postanowieniem PINB w R. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...].
Zastosowanie art. 48 Prawa budowalnego do obiektu budowlanego – gołębnika, o jakim mowa w kwestionowanej decyzji nie budzi wątpliwości, albowiem obiekt ten spełnia przesłanki konieczne do uznania go za budynek, na którego realizację inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę, które to pozwolenie nie zostało udzielona. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż obiekt będący przedmiotem tego postępowania jest obiektem budowalnym, a jego charakterystyka odpowiada definicji budynku, zawartej
w ustawie Prawo budowlane. Jaka wynika z protokołu oględzin z dnia [...] września 2009 r., znajdującego się w aktach administracyjnych, obiekt ten powstał w okresie 2008/2009 r., jest obiektem o konstrukcji drewnianej, został wydzielony z przestrzeni ścianami, posiada dach pokryty papą, konstrukcja drewniana została posadowiona na konstrukcji z bloczka gazobetonowego. Całość została posadowiona na istniejącej płycie fundamentowej, co stanowi o trwałym związaniu z gruntem. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma bowiem znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, wielkość zagłębienia w gruncie, czy sposób przytwierdzenia obiektu do fundamentu. Istotne jest, czy posadowienie obiektu jest na tyle trwałe, żeby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., II OSK 323/11 – LEX Nr 1223296 oraz wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., II OSK 839/10 – LEX Nr 992645). Obiekt jest przeznaczony do hodowli gołębi. Wśród obiektów, o których mowa w ww. przepisach, stanowiących o odstępstwach od obowiązku uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę brak jest zapisów dotyczących realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego, nie ulega zatem wątpliwości, iż budowa budynku inwentarskiego – gołębnika wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, w przypadku zaś jego braku zastosowania art. 48 Prawa budowalnego.
Za trafną należy uznać ocenę GINB, iż badana decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, jak i nie zaistniały także pozostałe przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja PINB w R., badana w postępowaniu nadzwyczajnym, została wydana przez właściwy organ, w oparciu o prawidłową podstawę prawną, nie dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej innym ostatecznym aktem administracyjnym, została skierowana do stron postępowania, jest wykonalna, a jej wykonanie nie wywołało czynu zagrożonego karą, a także nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Zaskarżona decyzja GINB wbrew twierdzeniom skargi nie została dotknięta wskazanymi w skardze naruszeniami, jak i innymi, branymi przez Sąd pod uwagę
z urzędu, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Rozpoznający sprawę organ
w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, wypełniając obowiązek wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 1 i 3 k.p.a. Jednocześnie nie dopuścił się naruszeń, polegających na uchybieniu przepisom prawa, podjęcia wszelkich, w okolicznościach niniejszej sprawy, działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, z uwzględnieniem słusznego interesu osób biorących udział w postępowaniu oraz interesu społecznego, nie naruszając zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników, czyniąc tym samym zadość wymogom stawianym w art.
6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. który został w sprawie zastosowany prawidłowo.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi zauważyć należy, iż zostały one sformułowane w sposób właściwy dla postępowania zwykłego, bez uwzględnienia, iż niniejsze postępowanie toczy się w trybie nadzwyczajnym – nieważnościowym,
w którym obowiązkiem organu jest zbadanie wystąpienia w odniesieniu do kwestionowanej decyzji jednej z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Zauważyć jedynie wypada, iż argumentacja o wadliwym zastosowaniu art. 48 Prawa budowlanego i niezastosowaniu art. 29 pkt 2 tej ustawy nie może być uznana za prawidłową. Skarżący podnosi, iż sporny obiekt powstał wskutek remontu wykonanego po spłonięciu wybudowanego legalnie pomieszczenia gospodarczego. Tymczasem z dołączonej do pisma z dnia [...] września 2014 r. dokumentacji nie wynika, aby dotyczyła ona budowy budynku inwentarskiego. Tym samym na działce skarżącego powstała nowa inwestycja, co do której należało uzyskać stosowne pozwolenie na jej wykonanie. Jednocześnie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego budową jest również odbudowa obiektu budowalnego, a tak należy potraktować czynności prowadzące do powstania obiektu po zniszczeniu obiektu poprzednio istniejącego. Okoliczność nie posiadania dwóch ścian nie przeczy istnieniu obiektu wydzielonego z przestrzeni przegrodami budowlanymi, w szczególności, że wydaje się prawidłowe powiązanie podnoszonej przez skarżącego okoliczności z twierdzeniami W. K., znajdującymi się w aktach administracyjnych o przymocowaniu gołębnika do ściany budynku będącego jego własnością.
Z tych względów wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, orzekając jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło