VIII SA/Wa 161/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Cezary Kosterna, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia 12 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 18 listopada 2024 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego G. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga G. M. (dalej: "skarżący", "strona", "rolnik", "wnioskodawca") na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej jako "Dyrektor OR ARiMR" lub "organ odwoławczy") z [...] grudnia 2024 r. nr [...] na podstawie której ww. organ, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr [...] z [...] listopada 2024 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej jako "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") w sprawie przyznania nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi - orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że skarżący 22 października 2024 r. złożył za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) wniosek o nadzwyczajne wsparcie finansowe w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi dotyczący uprawy innych owoców jagodowych. Do wniosku został dołączony protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzony 17 czerwca 2024 r. W dniu 18 listopada 2024 r. Kierownik ARiMR wydał w sprawie decyzję nr [...] o odmowie przyznania nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji dołączony do wniosku protokół z oszacowania szkód w gospodarstwie nie zawierał adnotacji wojewody potwierdzającej wystąpienie szkód. Od powyższej decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie w którym wskazała, że wniosek został złożony w terminie a brak adnotacji wojewody wynika z czynników administracyjnych, na których rolnik nie miał wpływu. Dyrektor OR ARiMR wskazał na podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia wynikającą z rozporządzenia Rady Ministrów z 3 września 2024 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z udzieleniem nadzwyczajnego wsparcia finansowego sektorowi owoców i warzyw oraz sektorowi wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi (Dz.U.2024, poz. 1331), zwanego dalej "rozporządzeniem RM". Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia RM, pomoc jest udzielana producentowi rolnemu w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r. poz. 885), zwanemu dalej "producentem rolnym". Zgodnie § 4 ust. 3 rozporządzenia RM, do wniosku dołącza się: 1/ kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia ARiMR, w odniesieniu do szkód, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3, zawierającą adnotacje wojewody właściwego ze względu na miejsce wystąpienia tych szkód potwierdzającą ich wystąpienie; 2/ kopię umowy określonej w ust. 2 pkt 6, jeżeli ta umowa została zawarta. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia RM, producent rolny składa wniosek w terminie od dnia 1 października 2024 r. do dnia 22 października 2024 r. Zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia RM, producent rolny może dokonywać zmian złożonego wniosku w terminie, o którym mowa w ust. 1 (tj. do 22 października 2024 r.) Z kolei według § 5 ust.2 rozporządzenia RM, termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu. Mając natomiast na uwadze przepis § 5 ust. 3 rozporządzenia RM, zmiana do wniosku złożona 15 listopada 2024 r. polegająca na dołączeniu do niego protokołu nr [...] zawierającego adnotację wojewody, a więc dokumentu potwierdzającego wystąpienie szkód w gospodarstwie wnioskodawcy, nie może zostać uwzględniona albowiem została złożona po terminie. Termin ten, według § 5 ust. 2 rozporządzenia RM, nie podlega zaś przywróceniu. Jak wynika z akt sprawy, protokół z oszacowania szkód złożony 22 października 2024 r. wraz wnioskiem o przyznanie pomocy, nie zawierał wymaganej przepisem § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia RM, adnotacji wojewody, która to adnotacja stanowić miała o potwierdzeniu przez ten organ wystąpienia szkód w gospodarstwie rolnika. Z tego powodu, zdaniem organu odwoławczego należało uznać, że wniosek złożony w terminie umożliwiającym rozpatrzenie (tj. do 22 października 2024 r.), nie spełnia wymogów umożliwiających przyznanie przedmiotowej pomocy. Dołączony do wniosku załącznik - protokół z oszacowania szkód nr [...], ze względu na brak wymaganej adnotacji wojewody, nie stanowił dokumentu potwierdzającego ostatecznie wystąpienie szkód w gospodarstwie strony, co skutkowało odmową przyznania pomocy. Organ odwoławczy podkreślił, że wskazany w rozporządzeniu termin składania wniosków i zmian stanowi termin prawa materialnego a jego uchybienie powoduje utratę uprawnienia wnioskodawcy, niezależnie od okoliczności, z powodu których termin został uchybiony. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych termin materialny do dokonania określonej czynności ogranicza w czasie dochodzenie praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa. Konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności. Dyrektor OR ARiMR zwrócił również uwagę na fakt, że jak wynika z przepisów § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia RM, w przypadku gdy kwota pomocy wynikająca ze wszystkich wniosków złożonych przez producentów rolnych, którym przysługuje pomoc, przekracza sumę udostępnionej Polsce kwoty pomocy, o której mowa w art. 1 ust. 1 rozporządzenia 2024/2030, wyrażonej w złotych oraz dwukrotności tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa, do obliczenia wysokości pomocy stosuje się współczynnik korygujący. Współczynnik korygujący, o którym mowa w ust. 1, stanowi iloraz sumy, o której mowa w ust. 1, oraz kwoty pomocy wynikającej ze wszystkich wniosków złożonych przez producentów rolnych, którym przysługuje pomoc. Ustawodawca celowo zatem nie przewidział możliwości składania jakichkolwiek zmian do wniosków po terminie (tu 22 października 2024 r.), albowiem każda taka zmiana mogłaby wywołać zwiększenie puli przyznawanej pomocy, co wiązałoby się z koniecznością wprowadzenia bądź zmiany współczynnika korygującego w całym kraju, w sytuacji gdy pomoc została już udzielona bez zastosowania tego współczynnika. W ocenie Dyrektora OR ARiMR odmowa przyznania pomocy, mimo, że niezłożenie wymaganego protokołu zawierającego adnotację wojewody w terminie nie wynikało w rozpatrywanym przypadku z winy wnioskodawcy, mając na uwadze przytoczone wyżej uregulowania dotyczące przyznawanej pomocy, jest więc uzasadniona. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, skarżący reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata pismem z 16 stycznia 2025 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: I. przepisów postępowania: 1) art. 64 § 2 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, polegający na zupełnym pominięciu, że brak zatwierdzenia przez Wojewodę M. protokołu nr [...] stanowił brak formalny nakładający na organ I instancji obowiązek wezwania skarżącego do jego usunięcia; 2) art. 7 kpa i art. 77 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a skutkujący zupełnym pominięciem, że protokół nr [...], został zwrócony przez Wojewodę M. do Urzędu Gminy W. dopiero w dniu 15 listopada 2024 r., a tym samym skarżący, chcąc zachować termin na złożenie wniosku o nadzwyczajne wsparcie finansowe w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi, musiał złożyć wniosek załączając Protokół [...] bez adnotacji wojewody; II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2024 r. poz. 261, dalej także jako: "ustawa o Planie WPR"), poprzez brak jego właściwego zastosowania. Mając na uwadze powyższe, autor skargi wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pisma Wójta Gminy W. z 9 stycznia 2025 r. - na okoliczność ustalenia, że protokół nr [...], został zwrócony przez Wojewodę M. do Urzędu Gminy W. dopiero w dniu 15 listopada 2024 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Przywołał treść art. 66 ustawy o Planie WPR. Wskazał, że zgodnie z art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Oznacza to, że jeżeli wniosek (podanie) nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 kpa, czyli braki wniosku dotyczą materii innej niż adres na organie spoczywa obowiązek polegający na tym, że po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek, chyba że ten termin upłynął. W ocenie skarżącego niedopuszczalne jest podnoszenie przez organ zarzutu, że wniosek wszczynający postępowanie został złożony po terminie, skoro fakt ten został sprowokowany działaniem organu, który - wbrew ciążącym na nim powinnościom - nie zarejestrował zgłoszenia wniosku, gdy strona zgłosiła go jako niekompletny jeszcze przed upływem terminu, w którym jej czynności były prawnie skuteczne. Tego rodzaju działanie organu administracji jest nie do pogodzenia z zasadami rzetelnej procedury, a przez to z konstytucyjną zasadą państwa prawa. Skarżący podniósł, że w dniu 18 kwietnia 2024 r. w jego gospodarstwie w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych - przymrozków wiosennych - uprawa jabłoni na powierzchni 1,11 ha zmarzła w 90 %, uprawa jabłoni na powierzchni 1,34 ha zmarzła w 90 %, uprawa jabłoni na powierzchni 1,51 ha zmarzła w 90 %, uprawa jabłoni na powierzchni 1,56 ha zmarzła w 90 %. Straty te w przypadku gospodarstwa skarżącego łącznie obniżają dochód na poziomie 71,98 % średniej rocznej produkcji. Skarżący podkreślił przy tym, że uprawy sadownicze stanowią największy procent dochodu z jego gospodarstwa. Jak zaś wynika z pisma Wójta Gminy W., załączonego do skargi, w dniu 7 sierpnia 2024 r. M. Urząd Wojewódzki w Warszawie odebrał protokół przekazany przez Urząd Gminy w W. w celu zatwierdzenia. Po zatwierdzeniu przez Wojewodę M. protokołu nr [...], został on zwrócony do Urzędu Gminy W. dopiero w dniu 15 listopada 2024 r. W dniu 15 listopada 2024 r. skarżący złożył korektę wniosku. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie pozostaje zatem poza sporem, że wnioskodawca złożył w terminie wniosek o nadzwyczajne wsparcie finansowe w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi. Do tego wniosku załączone zostały wymagane dokumenty w tym protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym, lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. Dokument ten dotknięty był brakiem formalnym w postaci braku adnotacji wojewody. Brak rzeczonej adnotacji nie wynikał jednak z działania skarżącego. Protokół nr [...] został bowiem zwrócony przez Wojewodę M. do Urzędu Gminy W. dopiero w dniu 15 listopada 2024 r. Skarżący wskazał, że chcąc zachować termin na złożenie wniosku o nadzwyczajne wsparcie finansowe w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi, złożył wniosek załączając protokół nr [...] bez adnotacji wojewody. Organ I instancji wydając decyzję nie przeprowadził we wskazanym powyżej zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego. Wydaje się więc być dość oczywistym, że w sytuacji gdy złożony jest rzeczony protokół, brak adnotacji Urzędu Wojewódzkiego powinien być potraktowany jako brak formalny. Tym samym odwołanie wniesione przez skarżącego od decyzji organu I instancji podlegało uwzględnieniu, natomiast Dyrektor OR ARiMR utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy dopuścił się naruszenia przepisów prawa wskazanych w zarzutach niniejszej skargi. Nie można zatem uznać, aby decyzja organu odwoławczego była prawidłowa, dlatego też niniejsza skarga jest zasadna. W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwana dalej "p.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle ww. przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, np. decyzję, konieczne jest stwierdzenie przez Sąd administracyjny, że w akcie tym doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu podlega rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącemu nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi. Wskazanym przez organy ARiMR powodem odmowy przyznania ww. wsparcia finansowego była okoliczność, że protokół z oszacowania szkód złożony w dniu 22 października 2024 r. nie zawierał wymaganej przepisem § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia RM, adnotacji wojewody, która to adnotacja stanowić miała o potwierdzeniu przez ten organ wystąpienia szkód w gospodarstwie skarżącego. Procedurę i tryb składania wniosków w sprawie przyznania nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi, reguluje wskazane już wyżej rozporządzenie RM. Zgodnie § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, pomocy udziela się: 1/ na wniosek producenta rolnego złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, zwany dalej "wnioskiem"; 2/ w wysokości ustalonej zgodnie z § 7; 3/ danemu producentowi rolnemu tylko raz. Zgodnie § 4 ust. 2 rozporządzenia RM, wniosek zawiera: 1/ imię i nazwisko albo nazwę producenta rolnego; 2/ numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanej dalej "ustawą o KSEP"; 3/ informację o stracie plonu uzyskiwanego z uprawy wyrażonej w procentach, która została określona w protokole oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem ARiMR"; 4/ informację o powierzchni uprawy wyrażonej w hektarach, na której wystąpiły szkody, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3, która została określona w protokole oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia ARiMR, 5/ oświadczenie producenta rolnego, że poniósł stratę gospodarczą o której mowa w art. 1 ust. 3 rozporządzenia 2024/2030, 6/ aktualną na dzień składania wniosku informację o zawarciu na 2024 r. umowy ubezpieczenia, o której mowa w art. 1 ust. I pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477), i kwocie odszkodowania wypłaconego na podstawie tej umowy z tytułu szkód, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3. Zgodnie § 4 ust. 3 rozporządzenia RM, do wniosku dołącza się: 1/ kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia ARiMR, w odniesieniu do szkód, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3, zawierającą adnotację wojewody właściwego ze względu na miejsce wystąpienia tych szkód potwierdzającą ich wystąpienie; 2/ kopię umowy określonej w ust. 2 pkt 6, jeżeli ta umowa została zawarta. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia RM, producent rolny składa wniosek w terminie od dnia 1 października 2024 r. do dnia 22 października 2024 r. Zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia RM, producent rolny może dokonywać zmian złożonego wniosku w terminie, o którym mowa w ust. 1. (tj. do 22 października 2024 r.) Z kolei według § 5 ust. 2 rozporządzenia RM, termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu. W myśl § 5 ust. 5 rozporządzenia ARiMR, protokół oszacowania szkód zawiera określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 (czyli szkód spowodowanych przez grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich), przy czym w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ARiMR, pomoc jest udzielana na warunkach określonych w art. 25 rozporządzenia (WE) nr 702/2014 z 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 193 z 2014 r., s. 1 ze. zm.) w przypadku gdy szkody, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia tych szkód : a) wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1, z tym że jeżeli szkody te obejmują również szkody w środku trwałym, gdy szkody w tym środku dodatkowo przekraczają kwotę 3350 zł, b) wystąpiły w danym roku kalendarzowym co najmniej dwukrotnie w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej i wynoszą łącznie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1. Z przytoczonych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że protokół oszacowania szkód w gospodarstwie skarżącego powinien być potwierdzony przez wojewodę. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżący wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej złożył protokół oszacowania szkód (protokół nr [...]), jednak protokół ten nie został potwierdzony przez wojewodę, zgodnie z powołanym wyżej § 5 ust. 5 rozporządzenia ARiMR. Jak wskazuje organ odwoławczy, to na skarżącym ciążył obowiązek przedłożenia prawidłowo sporządzonego i podpisanego protokołu, ponieważ dołączenie do wniosku protokołu oszacowania szkód jest warunkiem niezbędnym udzielenia pomocy finansowej. W ocenie Sądu, co do zasady ze stanowiskiem organu należy się zgodzić. Obowiązek dołączenia do wniosku protokołu oszacowania szkód, potwierdzonego przez właściwego wojewodę wynika bowiem wprost z przepisów rozporządzenia, powołanych wyżej. Należy jednak zwrócić uwagę, że przepisy rozporządzenia nie dają podstaw do przyjęcia, że za prawidłowe sporządzenie protokołu, w szczególności zaś za uzyskanie akceptacji wojewody na protokole odpowiada producent rolny. Przepis § 5 ust. 5 rozporządzenia ARiMR stanowi, że wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na protokole. Przytoczony przepis nie precyzuje jednak, co zawierać powinna adnotacja wojewody. Przepis § 5 ust. 8 określający, co zawiera protokół, również nie wskazuje, jaką treść powinna mieć adnotacja wojewody. Jak wskazano wyżej, wzór protokołu udostępniany jest na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. We wzorze tym, w końcowej części zawarte jest stwierdzenie: "Protokół sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymuje wojewoda właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód, a drugi producent rolny, przy czym w przypadku szkód powyżej 30 proc. średniej rocznej produkcji rolnej lub 3350 zł w środkach trwałych producent rolny otrzymuje protokół potwierdzony przez wojewodę". Poniżej zawarta jest adnotacja: "Potwierdzam wystąpienie szkód powstałych w wyniku (...) w przedmiotowym gospodarstwie rolnym" i pozostawione jest miejsce na datę i podpis wojewody. Zgodnie zatem z powyższym wzorem, podpisanie protokołu przez wojewodę oznacza potwierdzenie, że w danym gospodarstwie rolnym wystąpiły szkody spowodowane określonym, niekorzystnym zjawiskiem atmosferycznym. Potwierdzenie wystąpienia szkód w sposób wskazany wyżej oznacza również zaakceptowanie ustaleń komisji szacującej szkody. Zauważyć jednak należy, że rozporządzenie, przewidując wymóg potwierdzenia przez wojewodę protokołu oszacowania szkód, nie zawiera przepisów, określających zakres badania przez wojewodę przedłożonych mu przez komisję protokołów. Nie przewiduje prowadzenia przez wojewodę jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie okoliczności objętych protokołem. Nie wskazuje też, czy i z jakiego powodu wojewoda mógłby odmówić sporządzenia adnotacji potwierdzającej wystąpienie szkód. W § 5 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia ARiMR określone zostały terminy przedłożenia protokołów wojewodzie. Żaden przepis nie określa natomiast terminu, w którym wojewoda powinien uczynić na protokole adnotację, potwierdzającą wystąpienie szkód w uprawach. Jeśli chodzi o szacowanie szkód wywołanych powodzią, powołany przepis § 5 ust. 7 pkt 3 lit. a przewiduje 30 dniowy termin na złożenie protokołu oszacowania szkód wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce powstania szkód. Należy jednak zwrócić uwagę, że przepis ten nie określa skutków nieprzekazania przez komisję protokołów w terminie i nie przewiduje żadnej sankcji za nieprzekazanie protokołów. Na tym etapie postępowania - etapie szacowania szkód, sporządzenia protokołu, przekazania go wojewodzie i potwierdzenia przez wojewodę - producentowi rolnemu nie przysługują żadne środki odwoławcze. Postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek producenta rolnego dopiero po oszacowaniu szkód i sporządzeniu protokołu, którego dołączenie do wniosku jest wymagane zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia ARiMR. W postępowaniu tym organ administracji publicznej rozstrzyga o przyznaniu pomocy lub odmowie przyznania pomocy w drodze decyzji. Od decyzji organu I instancji przysługuje odwołanie do organu II instancji. W tak ukształtowanym trybie przyznawania pomocy finansowej z tytułu strat w uprawach spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi, zakwestionowanie przez producenta rolnego ustaleń zawartych w protokole komisji czy też podniesienie zarzutów wskazujących na nieprawidłowości w działaniu komisji lub wojewody dotyczące np.: zaniechania terminowego przesłania protokołu wojewodzie lub uczynienia adnotacji przez wojewodę możliwe jest dopiero na etapie postępowania w sprawie przyznania pomocy, wszczętego na wniosek producenta rolnego. W orzecznictwie utrwalony jest już pogląd, że protokół szacowania szkód, który wnioskodawca obowiązany jest dołączyć do wniosku, ubiegając się o pomoc finansową, nie stanowi jedynego dowodu w sprawie i nie zwalnia organu z obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 11 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 1216/21 i z 11 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2531/18, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Olsztynie z 31 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 147/22, w Gorzowie Wielkopolskim z 6 października 2022 r., sygn. akt I SA/Go 259/22, w Bydgoszczy z 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 854/17). Oznacza to uprawnienie organów ARiMR do weryfikacji w toku postępowania ustaleń zawartych w protokole sporządzonym przez komisję do spraw szacowania szkód, powołaną przez wojewodę. W powołanym wyroku z 11 lutego 2022 r. sygn. akt I GSK 1216/21 NSA podkreślił, że ani rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji, ani ustawa o ARiMR nie zawierają przepisów regulujących tryb zmiany bądź jakąkolwiek procedurę służącą kwestionowania ustaleń komisji. Protokół oszacowania szkód dokumentujący ustalenia komisji jest zatem wyłącznie sformalizowanym dowodem, służącym dokonywaniu ustaleń w postępowaniu organów ARiMR rozpoznających wniosek o udzielenie pomocy. Jest sporządzany przez uprawniony organ w zakresie swego działania, stąd jest dokumentem urzędowym, co powoduje, że wiąże go domniemanie zgodności z prawdą potwierdzanych nim informacji (art. 76 § 1 kpa). Domniemanie to jest jednak wzruszalne, ponieważ ustawa o ARiMR dopuszcza przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 76 § 1 kpa). W ocenie Sądu, wobec stwierdzenia, że dołączony przez skarżącego protokół nie jest potwierdzony przez wojewodę, skarżący winien zostać wezwany przez organ I instancji w trybie art. 64 § 2 kpa do usunięcia braków załącznika do wniosku oraz w trybie art. 50 § 1 kpa do złożenia wyjaśnień co do przyczyn złożenia kopii protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód bez stosownej adnotacji wojewody. Brakiem formalnym jest niedołączenie do podania (zwłaszcza będącego wnioskiem o wszczęcie postępowania) wymaganych przez przepisy prawa załączników - Karpiuk Mirosław (red.). Krzykowski Przemysław (red., Skóra Agnieszka (red.), Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz do art. 61-126. Tom III. W przypadku zaś usunięcia braków podania w wyznaczonym terminie - datą wszczęcia postępowania jest dzień złożenia pierwotnego wniosku (dotkniętego usuniętymi później brakami). Jak wskazano wyżej, obowiązek przedłożenia protokołu oszacowania szkód nie oznacza braku uprawnień organów ARiMR do weryfikacji w toku dalszego postępowania ustaleń zawartych w protokole oraz samego protokołu jako dokumentu stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej w sprawie pomocy finansowej z tytułu szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawiska atmosferyczne. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 8 lutego 2023 r. O planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w postępowaniu o przyznanie pomocy organ przed którym postępowanie się toczy stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu mająca zastosowanie w przedmiotowej sprawie zasada praworządności nie zwalnia organów administracji publicznej od obowiązku poszukiwania takiej wykładni prawa, która w realiach konkretnej sprawy uniemożliwiałaby wydanie decyzji w sposób oczywisty godzący w podstawowe wartości konstytucyjne. I tak nie do pogodzenia ze standardami demokratycznego państwa byłaby sytuacja, w której do wydania decyzji odmownej dochodzi na skutek uprzedniego naruszenia prawa przez organy administracji publicznej czy zaniechania podjęcia przez nie stosownych działań. Realizacja przez organ obowiązków wynikających z powyższych przepisów wymagała podjęcia przez organ czynności zmierzających do wezwania skarżącego do usunięcia braków załącznika do wniosku oraz wskazania przyczyn złożenia protokołu bez adnotacji właściwego wojewody, zwłaszcza po wskazaniu przez skarżącego w odwołaniu okoliczności niezwrócenia protokołu z Urzędu Wojewódzkiego do Urzędu Gminy W.. W konsekwencji za zasadny należy uznać zarzut naruszenia wskazanego w skardze art. 64 § 2 kpa poprzez brak wezwania do uzupełnienia braków oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Planie WPR. Odmowa przyznania skarżącemu pomocy finansowej była w tej sytuacji przedwczesna. Nie zostały bowiem wyjaśnione i ustalone wszystkie okoliczności, niezbędne do oceny spełnienia przez skarżącego warunków przyznania pomocy. Tym samym naruszony został także przepis art. 80 kpa, zawierający zasadę swobodnej oceny dowodów (organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, nie było bowiem podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziło bowiem do odmowy przyznania nadzwyczajnego wsparcia finansowego producentowi rolnemu w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania w zakresie zwrotu od organu na rzecz skarżącego wpisu sądowego (200 zł) i zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (480 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.