VIII SA/Wa 171/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją znak: [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "kpa"), art. 4 pkt 22, art. 7a ust. 1, art. 14 ust. 1 art. 92a ust. 1-6, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414; dalej: "u.t.d."), lp. 5.2.1 i lp. 5.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 7, art. 10, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 r.) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji", "WITD") z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] nadkładającej na [...] spółka z o.o. z siedzibą w G. ul. S. [...] (dalej: "skarżąca", "Spółka") karę pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: [...]) złotych. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] czerwca 2015 r. w m. S. na drodze krajowej nr [...] inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepa marki [...] nr rej. [...], którym kierował E. K. Powyższymi pojazdami realizowany był przewóz drogowy w ramach krajowego przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...].06.2015 r. W trakcie kontroli pracownicy ITD stwierdzili naruszenie warunków przewozu drogowego polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut, oraz za każde rozpoczęte 30 minut. Na podstawie powyższych ustaleń [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ww. decyzją z dnia [...]listopada 2015 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł. Strona pismem z dnia [...] listopada 2015 r. złożyła odwołanie w którym podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów kpa. Ponadto zarzuciła, że organ I instancji nie odniósł się do wniosków dowodowych strony w postaci ponownego przesłuchania kierowcy, a także spedytora i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję WITD. Uzasadniając GITD przedstawił ramy materialno-prawne niniejszego postępowania, przywołując brzmienie art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.t.d. oraz art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwą długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.2 załącznika do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, karą pieniężną w wysokości 150 zł o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każde następne rozpoczęte 30 minut. Organ odwoławczy stwierdził, iż zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia, iż kierowca E. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 03:08 do godz. 12:09 dnia [...] maja 2015 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 31 min i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godziny i 1 minutę. Powyższe skutkuje karą pieniężną w kwocie [...] zł. Jednocześnie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia Nr 561/2006. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał m.in., iż strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających, iż organizacja i dyscyplina pracy w przedsiębiorstwie była właściwa i ze swej strony uczyniła wszystko, czego można było od niej racjonalne oczekiwać jako podmiotu prowadzącego przewozy drogowe rzeczy. W szczególności organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadził postępowanie w zakresie art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym i podniósł, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b, bowiem w jego ocenie strona nie wykazała, aby organizacja pracy i wykonywanie przewozów drogowych odbywało się w sposób wykluczający na ruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Organ odwoławczy podniósł, że po analizie całości materiału dowodowego zważył, iż dokumenty dołączone do pisma strony z dnia [...] września 2015 r. nie są dostatecznym dowodem potwierdzającym, że strona zapewnia właściwą organizację i dyscyplinę w przedsiębiorstwie. W ocenie organu odwoławczego strona nie wykazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Strona ograniczyła się jedynie do wskazania w odwołaniu, że w dniu kontroli nie mogła monitorować za pomocą systemu GPS drogi pokonywanej przez kierowcę E. K. z powodu awarii prądu w przedsiębiorstwie, nie przedstawiła jednak żadnych dowodów potwierdzających, że taka awaria rzeczywiście miała miejsce. Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym wskazał, że organ I instancji uzasadnił nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony, podzielając te stwierdzenia. Konkludując organ odwoławczy uznał, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących konieczność zastosowania art. 92c u.t.d. Skarżąca nie przedstawiła bowiem w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, ograniczając się do przedstawienia w odwołaniu wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność. W skardze na powyższą decyzję, skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości, jak i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy ustalone okoliczności w sprawie uzasadniały ich zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 107 § 3 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej oraz nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącej; 3) nieprawidłową kwalifikację naruszenia opisanego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014, poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] złotych. W ocenie Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, nie dopuściły się zarówno naruszenia stosownych przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim regulacji zawartej w art. 7 i art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE seria L nr 102, poz. 1). Ponadto, jak uznał Sąd, organy nie uchybiły przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że przepis art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. stanowi, że przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Jak stanowi z kolei przepis art. 10 ust. 3 cyt. rozporządzenia, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Zdaniem Sądu, z powyższych regulacji prawnych wynika więc jednoznacznie, że przepis art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 statuuje odpowiedzialność przedsiębiorców wykonujących przewozy drogowe za naruszenia przepisów tego rozporządzenia, popełniane przez kierowców, którzy wykonują przejazdy na rzecz tych przedsiębiorców. Ponadto przepisy te mają charakter prewencyjny, bowiem wprowadzają obowiązek stosowania takich systemów organizacyjnych przez przedsiębiorców, aby zminimalizować lub przeciwdziałać naruszaniu norm dotyczących okresów prowadzenia, obowiązkowych przerw i odpoczynków, określonych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się wykonujący przewozy kierowcy (tak m.in. /w:/ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2196/08, LEX nr 526394; por. także: R. Strachowska, Komentarz do rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, LEX/el. 2011 i cyt. tam wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 92/10, LEX nr 644015). W związku z powyższym, po stronie przedsiębiorcy leży obowiązek zawarcia takich umów i obmyślenia takich rozwiązań, które mogą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem (por. m.in. /w:/ wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 2167/09, LEX nr 738057). Podstawą prawną powstania odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe (przewoźnika drogowego wykonującego transport drogowy lub przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe na potrzeby własne) w prawie Unii Europejskiej jest art. 10 ust. 3 cyt. rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od winy przedsiębiorcy. Przedsiębiorca odpowiada bowiem co do zasady za każde naruszenie przepisów powołanego wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006, popełnione przez kierowców zatrudnionych przez niego lub pozostających w jego dyspozycji. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 6 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. W kontrolowanej sprawie organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji, kierując się powyższymi normami, zastosowały do ustalonego stanu faktycznego przepis wyrażony w treści lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości 150 złotych o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde rozpoczęte 30 minut karą pieniężną w wysokości 200 złotych. W niniejszej sprawie organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji, powołując się na ustalenia poczynione w toku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2015 r. - uznały po pierwsze, że z analizy zapisów na karcie kierowcy E. K. oraz pobranych z urządzenia rejestrującego wynika, iż prowadził pojazd w okresie od godz. 03:08 do godz. 12:09 dnia [...] maja 2015 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 31 min i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godziny i 1 minutę. Z analizy tej wynikało, że kierowca w powyższym okresie nie wykonał odpowiednich przerw zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Nadto podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów oprowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W związku z tymi ustaleniami, organy prawidłowo nałożyły na skarżącego karę pieniężną z tytułu powyższych naruszeń w łącznej wysokości [...] zł (na podstawie lp. 5.2.1 i lp. 5.2.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Podkreślić należy, że art. 13 rozporządzenia (EWG) 3821/85 wprost wskazuje, że to pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony - urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony - karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Jeśli pracodawca zaniedbuje ten obowiązek musi liczyć się z konsekwencjami przewidzianymi w przepisach prawa. Nie ulega wątpliwości, że w świetle przepisu art. 92c u.t.d. istniała możliwość uwolnienia się strony skarżącej od odpowiedzialności z tytułu stwierdzonych w toku kontroli naruszeń. Jak stanowi bowiem wspomniany powyżej przepis u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. W ocenie Sądu, należy w pełni podzielić stanowisko organu odwoławczego i uznać, że w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw, aby zastosować wskazany powyżej przepis wyłączający odpowiedzialność przedsiębiorcy. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających, iż organizacja i dyscyplina pracy w przedsiębiorstwie była właściwa i ze swej strony uczyniła wszystko, czego można było od niej racjonalnie oczekiwać jako podmiotu prowadzącego przewozy drogowe rzeczy. Nadto nie przedstawiono również żadnych dokumentów na okoliczność przewozów wykonanych przez kierowcę E. K. w dniu [...] czerwca 2015 r., z których wynikałoby, że ww. miał wystarczającą ilość czasu na wykonanie przewozów i odebranie wymaganej przerwy minimum 45-minutowej lub przerwy dzielonej. Przedłożone przez skarżącą dokumenty potwierdzające fakty przeszkolenia kierowców w zakresie obowiązujących przepisów regulujących czas pracy kierowców oraz warunków bhp, nie mogą być uznane za działania uwalniające skarżącą spółkę za stwierdzone naruszenie. Zauważyć należy, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność dany przedsiębiorca. Na przedsiębiorcy tym spoczywa również ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą (vide: wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też, jak słusznie przyjął Główny Inspektor Transportu Drogowego - ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki przewidziane w przepisach prawa, które konieczne są do zwolnienia z tej odpowiedzialności, spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, skład orzekający Sądu, badając legalność obu spornych decyzji, nie stwierdził jakichkolwiek istotnych podstaw, aby zakwestionować czynności organów administracji podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. W szczególności Sąd uznał, że zostały wyczerpująco zbadane wszelkie istotne w sprawie okoliczności, które poprzedzono przeprowadzeniem stosownych dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). W ocenie Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji, działając w sposób wymagany przez stosowne przepisy określające sposób przeprowadzania postępowań administracyjnych, ustaliły prawidłowy stan faktyczny, który dawał pełną podstawę do zastosowania przepisów art. 92a ust. 1-2 i ust. 6 u.t.d., art. 92b, art. 92c w związku z lp. 5.2.1 i lp. 5.2.2. załącznika nr 3 do u.t.d., z uwagi na stwierdzone naruszenia, a w konsekwencji do prawidłowego nałożenia na skarżącego przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości [...] złotych. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.