VIII SA/Wa 228/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w N. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł), w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] grudnia 2014 roku. Uzasadniając wniosek wskazała, że obecnie nie generuje jakichkolwiek dochodów. Nie dokonuje sprzedaży lub (i) zakupu towarów handlowych z powodu braku środków finansowych. Utraciła koncesję (w 2011 r.) na obrót paliwami ciekłymi. Nie zatrudnia aktualnie pracowników. Dodatkowo wskazała, że posiadany majątek ruchomy (środki trwałe) został zabezpieczony w związku z postępowaniem Prokuratury Okręgowej w R.. Od [...] lutego 2013 r. na samochodach ciężarowych (cysternach przeznaczonych do przewozu towarów) stanowiących jedyne źródło uzyskiwania dochodów ustanowiono zastawy skarbowe. Spółka pozbawiona została zatem możliwości ich zbycia i wygospodarowania jakichkolwiek środków finansowych z tego tytułu, w tym na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Wyjaśniła, że po pięciu latach pozostawania w dyspozycji Prokuratury stan techniczny pojazdów jest na tyle zły, że uniemożliwia ich wykorzystanie do osiągania jakichkolwiek dochodów w działalności Spółki. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, który mogłaby ewentualnie spieniężyć na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Dodała, że w celu poprawy swojej sytuacji podjęła stosowne działania restrukturyzacyjne poprzez zmniejszenie zatrudnienia. Nie posiada środków na rachunku bankowym. Na koncie znajduje się jedynie zadłużenie przeterminowane z tytułu umowy o prowadzenie rachunku bankowego (- [...] zł). Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a."), załączyła kopie zeznania podatkowego (CIT – 8) za lata 2013 – 2014 potwierdzone za zgodność z oryginałem przez prezesa zarządu Spółki (A. J.) oraz wyciągi bankowe za ostatnie 3 – miesiące (saldo ujemne – [...] zł). Wskazała, że na dzień 31 maja 2015 r. nie posiada należności. Powtórzyła, że nie generuje jakichkolwiek dochodów. Nie wskazała jednak jakie są źródła finansowania jej bieżącej działalności. Nie wykazała również, że zwrócone postanowieniem Prokuratora Okręgowego w R. samochody ciężarowe nie nadają się do eksploatacji. Nałożony przez Sąd obowiązek wypełniła zatem jedynie w części. Postanowieniem z 22 czerwca 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] lipca 2015 r. skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu powtórzyła okoliczności wskazane uprzednio we wniosku. Podkreśliła, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, co udokumentowała w jej ocenie w sposób wyczerpujący w przekazanym do Sądu materiale źródłowym. Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a.). Ciężar dowodu w tym przypadku spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i która ma wykazać, że znajduje się w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 255 u.p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zdaniem Sądu, nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazała bowiem, pomimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania (wpis od skargi) w niniejszej sprawie. Nie załączyła wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających zasadność jej wniosku. Również na etapie sprzeciwu skarżąca nie wskazała źródeł finansowania bieżącej działalności. Dodać należy, że skarżąca występowała już z wnioskami o przyznanie prawa pomocy w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (por. między innymi sprawy o sygn. akt VIII SA/Wa 1188/14, VIII SA/Wa 1222/14, VIII SA/Wa 1039/14 oraz VIII SA/Wa 15/15). Sąd odmówił wówczas Spółce przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zaś zażalenia skarżącej na ww. rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA w sprawach o sygn. akt II FZ 470/15, I FZ 194/15, I GZ 186/15 oraz I FZ 229/15; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Okoliczności faktyczne w ww. sprawach są podobne do wskazywanych w niniejszej sprawie. Skarżąca konsekwentnie uchyla się od wykazania swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, który to pogląd potwierdził NSA w ww. rozstrzygnięciach. Dlatego należało odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Dodać warto, że zgodnie z poglądami prawnymi prezentowanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych, badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 u.p.p.s.a., sąd jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane. Natomiast złożenie przez stronę kolejnego wniosku w przedmiocie prawa pomocy nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 u.p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienia NSA z 30 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 672/14 oraz II FZ 673/14; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 255 u.p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.