VIII SA/Wa 25/22

WyrokWSA w Warszawie2022-04-07

Skład orzekający: Renata Nawrot, Justyna Mazur, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, popełnione przed wejściem w życie definicji istotnych odstępstw w Prawie budowlanym, podlegają ocenie według tej definicji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym dotyczące parametrów obiektu i jego lokalizacji, podlegają ocenie na podstawie przepisów Prawa budowlanego, nawet jeśli zostały popełnione przed wejściem w życie definicji istotnych odstępstw. Zmiana lokalizacji obiektu budowlanego stanowi istotne odstępstwo niezależnie od daty wykonania robót. W przypadku istotnych odstępstw organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakłada obowiązek sporządzenia projektu zamiennego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nałożyła na skarżącą obowiązek sporządzenia projektu zamiennego dla budynku gospodarczego ze względu na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwa dotyczyły wymiarów budynku i jego lokalizacji względem działki sąsiedniej. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę istotności odstępstw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant specjalista Mariola Pronobis, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 2 listopada 2021 r., Nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej organ odwoławczy, WINB) działając na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej "kpa") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, ze zm., dalej Prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania B. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...]z dnia 1 września 2021 r.– uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego orzekł o: - nałożeniu na B. B. obowiązku sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 28.02.2022 r., trzech egzemplarzy projektu zagospodarowania działki oraz trzech egzemplarzy projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...]położonej w miejscowości M. M. gm. K., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia 15.02.1996 r. znak: [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny wskazując, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej PINB, organ I instancji) przeprowadził czynności kontrolne w trakcie których B. B. okazała pozwolenie na budowę z dnia 15.02.1996 r. znak: [...] oraz decyzję o warunkach zabudowy znak: [...]. W dniu kontroli nie okazano zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku gospodarczego. Ustalono, że obiekt o wymiarach ok. 6,50 m x 15,34 m, z dachem jednospadowym, pokryty eternitem, usytuowany jest w odległości 0,86 m -1,08 m od ogrodzenia z działką o nr ew. [...]. W ścianie budynku od strony w/w działki znajdują się trzy otwory okienne. Następnie PINB zwrócił się do Urzędu Gminy w K. o przekazanie kopii decyzji Naczelnika Gminy K. z 15.02.1996 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego wraz z kopią projektu budowlanego. Nadto pismem z 26.03.2021 r. zwrócił się do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii o przekazanie zdjęć lotniczych dla działki o nr ew. [...]położonej w miejscowości M. M. gm. K. z lat 1985-2020 r. Postanowieniem Nr [...]z dnia 24.03.2021 r. organ powiatowy odmówił wszczęcia postępowania z wniosku G.G.w sprawie kontroli obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce o nr ew. [...]położonej w miejscowości M. M. gm. K.. Po wpłynięciu dokumentacji z Urzędu i zdjęć lotniczych, PINB zwrócił się do Urzędu Gminy w K. i Starostwa Powiatowego w R. o udzielenie wyjaśnień, czy organy wydawały pozwolenie na rozbudowę m.in. budynku gospodarczego zlokalizowanego na w/w nieruchomości. Starostwo Powiatowe w R. w piśmie z 19.05.2021 r. znak: [...]wskazało, że nie prowadziło postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego. Powyższe ustalenia stały się podstawą do zawiadomienia stron o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...]położonej w miejscowości M. M. gm. K.. Decyzją Nr [...]z 01.09.2021 r. znak: [...], nałożono na B. B. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 28.02.2022 r., trzech egzemplarzy projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz trzech egzemplarzy projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...]położonej w miejscowości M. M. gm. K., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robot budowlanych w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia 15.02.1996 r. znak: [...]. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyła B. B.(dalej skarżąca, strona, inwestor). Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji wskazał, że przedmiotem oceny organu w niniejszym postępowaniu jest decyzja PINB w R. Nr [...]z dnia 01.09.2021 r., wydana w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego. Decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego roboty budowlane w omawianej sprawie zostały zakończone, stąd brak było podstaw do ich wcześniejszego wstrzymywania. Powołanie się jedynie na art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz przepisy kompetencyjne nie wskazując jednocześnie na art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, który ma również zastosowanie w niniejszej sprawie jest uchybieniem organu powiatowego, co uzasadnia uchylenie decyzji PINB Nr [...]z 01.09.2021 r. i wydanie przez WINB rozstrzygnięcia orzekającego tożsamo co do istoty sprawy. Według organu odwoławczego PINB powinien powołać jako podstawę prawną rozstrzygnięcia dodatkowo art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Wskazany przepis stanowi, iż w przypadku już wykonanych (zakończonych) robot budowlanych, o których mowa w art. 50 ust. Prawa budowlanego stosuje się odpowiednio przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3. Nie stanowi to jednak podstawy do uchylenia decyzji, gdyż sprawa została dostatecznie wyjaśniona. Po wyjaśnieniu powyższego organ odwoławczy wskazał, że PINB prawidłowo uznał, że inwestycję zrealizowano w sposób istotnie odbiegający od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę z 15.02.1996 r. Podał, iż przez istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę należy w szczególności rozumieć odstąpienie naruszające przepisy, w tym techniczno-budowlane oraz planistyczne, a także odstąpienie zmieniające usytuowanie, przeznaczenie obiektu budowlanego, czy też jego wymiary. Z ustaleń organu I instancji wynika, że według zatwierdzonego projektu budowlanego budynek gospodarczy miał posiadać wymiary 6,0 m × 14,0 m i miał być zlokalizowany ścianą pełną w odległości 2,0 m od granicy z działką o nr ew. [...]. W trakcie robot inwestor odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego realizując budynek gospodarczy o wymiarach ok. 6,50 m × 15,34 m. Powyższe zmiany doprowadziły do zwiększenia powierzchni zabudowy oraz długości obiektu (z projektowanych 14,0 m na 15,34 m), a także szerokości obiektu (z projektowanych 6,0 m na 6,5 m). Powyższe odstępstwa kwalifikują się do zmian istotnych, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 2b Prawa budowlanego. Ponadto jak ustalił organ nadzoru budowlanego zmieniona została lokalizacja budynku gospodarczego (został on przybliżony do działki o nr ew. [...]), co stanowi istotne odstępstwo w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany (art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego). Ponadto przesłane zdjęcia lotnicze z lat 1997 do 2020 r. potwierdzają, że budynek gospodarczy jest widoczny na zdjęciach lotniczych z 1997 r., a w trakcie realizacji budynku zmieniono jego wymiary i usytuowanie. W związku z powyższym zdaniem WINB konieczne stało się przeprowadzenie odpowiedniego postępowania naprawczego przed organem nadzoru budowlanego, w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że przedłożenie przez inwestora projektu budowlanego zamiennego ma umożliwić ocenę prawidłowości wykonanych z odstępstwem robot budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami oraz umożliwić legalizację wykonanych samowolnie zmian. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że jeśli wykonane roboty budowlane będą odpowiadać przepisom to możliwe będzie zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i w dalszym etapie udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku. Niewykonanie w tym terminie nałożonego obowiązku (przez co rozumie się również przedłożenie projektu budowlanego zamiennego zawierającego rozwiązania pozostające w sprzeczności z przepisami szczególnymi) skutkuje wydaniem przez organ decyzji, na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazującej zaniechanie dalszych robot budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jej części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu WINB wskazał, że legalizacja istotnych odstępstw od projektu budowlanego następuje na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego z 1994 r. niezależnie od daty ich wykonania. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przez organ powiatowy art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy PINB w R. nie wstrzymał robot budowlanych przy budowie omawianego budynku gospodarczego, organ odwoławczy podał, że odniósł się do tego zarzutu w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Skoro roboty zostały zakończone to bezprzedmiotowym byłoby wstrzymywanie prac w oparciu o art. 50 Prawa budowlanego. Końcowo podkreślił, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza, że w toku procesu inwestycyjnego inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła jej: a) Obrazę art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu, że zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organy obu instancji nastąpiło wbrew regułom wynikającym z tych przepisów, podczas gdy w ocenie skarżącej organy obu instancji nieprawidłowo oceniły dowody w świetle obowiązującego prawa; b) Obrazę art. 36a Prawa budowlanego z 1994 r., poprzez wskazanie iż doszło do poczynienia istotnych odstępstw od projektu budowlanego; c) Naruszenie przepisów art. 54 Prawa budowlanego z 1994 r., poprzez błędną interpretację dowodów, stanu faktycznego oraz obowiązujących w 2011 r. przepisów (tj. w czasie gdy skarżąca zgłosiła zakończenie robót) gdy organ wskazuje, że skarżąca nie uzyskała pozwolenia na użytkowanie podczas gdy w czasie zgłaszania zakończenia robót zgodnie z obowiązującym wówczas art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane "do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57 po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten. w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji"; d) naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co stanowiło istotne naruszenie pierwszeństwa słusznego interesu strony; e) naruszenie przepisów art. 16 kpa poprzez nierespektowanie przez organ prawomocnych decyzji; f) poczynienie błędnych ustaleń faktycznych dot. przedmiotowej sprawy, tj. wskazywanie że budynek mieszkalny jest wzniesiony z istotnymi odstępstwami, podczas gdy poczynione odstępstwa nie mogą zostać uznane za istotne. Podnosząc te zarzuty wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi, rozwinęła postawione zarzuty. W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznanej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej podlegają decyzje wydane w trybie ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Przepis ten wraz z art. 50 Prawa budowlanego reguluje tzw. tryb legalizacyjny, stosowany w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, wymienionych enumeratywnie w ust. 1 pkt 1-4 art. 50 Prawa budowlanego. Norma art. 50 ust. 1 pkt 4 tego dotyczy robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub teren, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ w drodze decyzji, nakłada, określając termin wykonania obowiązek: - sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Z przepisu tego wynika, iż przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ musi podjąć następujące czynności: 1) szczegółowo ustalić czy i jakich odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę inwestor się dopuścił, 2) ocenić czy i które z tych odstępstw mają charakter istotny w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, 3) dokonać oceny, czy istotne odstępstwa od projektu budowlanego mogą podlegać legalizacji wyłącznie w drodze sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i jego późniejszego zatwierdzenia przez organ, czy też w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i zaakceptowania inwestycji zrealizowanej istnieje konieczność wykonania przez inwestora określonych czynności lub robót budowlanych. W świetle art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Podnieść ponadto należy, że nawet dokonanie przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy, czy też prowadzenia robot budowlanych, co do którego organ nie zgłosił sprzeciwu, nie stanowi przeszkody do wdrożenia procedury naprawczej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został bowiem pogląd, że skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy nie wyklucza możliwości sprawdzenia inwestycji przez organy nadzoru budowlanego pod kątem legalności jej wykonania. Nawet bowiem po skutecznym zawiadomieniu o zakończeniu budowy organy nadzoru budowlanego mają prawo wszczęcia postępowania naprawczego, jeżeli okoliczności wskazują na wystąpienie jakichkolwiek nieprawidłowości w procesie budowlanym. Skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy nie chroni inwestora przed ewentualną ingerencją organów nadzoru budowlanego, w przeciwieństwie do ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach: II OSK 2178/17 z dnia 30 października 2018 r., II OSK 470/17 z dnia 5 grudnia 2017 r.; II OSK 2936/15 z dnia 7 lipca 2017 r.; II OSK 1616/11 z dnia 8 stycznia 2013 r. – dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego orzekające w przedmiotowej sprawie sprostały wyżej opisanym obowiązkom i wykazały konieczność sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji ocena, czy odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę mają charakter istotny, dokonywana jest w oparciu przepis art. 36a ust. 5 i 5a Prawa budowlanego. Przepis art. 36a ust. 5 w postaci, która zawiera wskazówki co do tego, jakie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego należy uznać za istotne, obowiązuje od 31 maja 2004 r. (art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, Dz.U. Nr 93, poz. 888 ze zm.). Wcześniej w ustawie Prawo budowlane nie było żadnej definicji istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projektu budowlanego. Jednocześnie przepisy przejściowe zawarte w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane nie obejmowały sytuacji, która polega na tym, że od zatwierdzonego projektu budowlanego odstąpiono przed jej wejściem w życie. Oznacza to, że definicję istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego zawartą w art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane można stosować jedynie do robót budowlanych, które zostały wykonane po 31 maja 2004 r. Natomiast odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, których dopuszczono się przed tym dniem muszą być oceniane bez pomocy tej definicji. Ma to o tyle istotne znaczenie, że w stanie prawnym, w którym nie było ustawowej definicji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, organy administracji cieszyły się większym marginesem swobodnego uznania. Trzeba zatem zauważyć, że w art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471, dalej: zm.P.b.) ustawodawca wskazał, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 [tj. P.b. – uwaga Sądu], wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Jednakże w myśl art. 28 pkt 1 lit. a zm. Prawa budowlanego do spraw, o których mowa w art. 25-27 stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 i art. 40 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W konsekwencji organ, wobec zmiany prawa, winien zastosować art. 36a ust. 5 w brzmieniu obowiązującym od 19 września 2020 r. Zgodnie z jego treścią istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: 1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany; 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących: a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%, c) liczby kondygnacji; 3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze; 4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia: a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d; 7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organ prawidłowo wykazał, że odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego były istotne, bowiem rozbudowa przekroczyła długość budynku zwiększyła się o ok. 1,34 m ( 9,6 %), szerokość budynku zwiększyła się o ok 0,50 m ( 8,3 %), a zatem dokonane zmiany w zakresie szerokości i długości budynku mają charakter odstępstwa istotnego. Ponadto jak prawidłowo zauważyły organy nadzoru budowlanego, budynek gospodarczy powinien być zlokalizowany ścianą pełną w odległości 2,0 m od granicy z działką nr ew. [...], a faktycznie oddalony jest od granicy tej działki (dane z geoportalu, nie zanegowane przez strony) od ok. 1,6 m do 1,4 m. Takie usytuowanie budynku jest niezgodne z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki i stanowi istotne odstępstwo, gdyż zwiększa oddziaływanie obiektu. Zmiana lokalizacji obiektu budowalnego, w tym przypadku budynku gospodarczego, co nie jest sporne w zaistniałym stanie faktycznym sprawy, nie budzi żadnych wątpliwości i nie jest przez strony kwestionowana – stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego niezależnie od daty wykonania robót budowlanych, a szczególności niezależnie od faktu czy budynek został wzniesiony przed wejściem w życie art. 36 a ust. 5 Prawa budowlanego, czy też po tej dacie. Pomocniczo można przy tym wskazać, że analogiczne rozwiązanie wynikało z art. 36a ust. 5 pkt 2 w zw. z ust. 5a pkt 1 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r. poz. 2255) i obowiązującym od 01 stycznia 2017 r. do 19 września 2020 r. Zgodnie z treścią tych przepisów istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a (art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b.). Nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym (art. 36a ust. 5a pkt 1 P.b.). Jak wskazał WSA w Krakowie w wyroku z 29 października 2019 r., II SA/Kr 690/19, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy roboty budowlane prowadzone są na podstawie ważnego pozwolenia na budowę, ale jednocześnie organy stwierdziły, że doszło do odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Z tych względów zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Odnosząc się do zarzutu art. 54 Prawa budowlanego, należy stwierdzić, że jest to zarzut chybiony i prawdopodobnie skarżąca powtórzyła go mając na uwadze sprawę VIII SA/Wa 24/22. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że są one bezpodstawne. Nie doszło przy ocenie przez organy nadzoru budowlanego kwestii istotnych odstępstw - do naruszenia przepisów postępowania podniesionych w skardze tj. art. 7, art. 77, art. 16 kpa. Organy nadzoru budowlanego zebrały w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentacji: decyzji Wójta Gminy K. z 15 lutego 1996 r. o pozwoleniu na budowę wraz z kopią projektu budowlanego, pismo Starosty o braku dokumentacji związanej z rozbudową budynku, zdjęcia lotnicze, oględziny i analiza powyższego doprowadziła do ustalenia, iż w sprawie doszło do odstępstw istotnych w zakresie powierzchni zabudowy budynku oraz zmieniono lokalizacje usytuowania budynku. Dokonana przez organy ocena, nie była oceną dowolną, a oceną dokonaną po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów ani faktów pozwalających na obalenie twierdzeń organów nadzoru budowlanego, iż nie mamy do czynienia odstępstwami nieistotnymi. Zwrócić uwagę należy, że skarżąca nie negowała faktu zmiany lokalizacji budowy obiektu, ani jego wymiarów, których zwiększenie doprowadziło do zwiększenia powierzchni zabudowy. W tej sytuacji negowanie dokonanych ustaleń przez organy administracji z powołaniem się na naruszenie przepisów postępowania, a nie poparte przekonującymi argumentami, Sąd uznał za chybione. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło