VIII SA/Wa 268/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. J., [...], "[...]" Spółka jawna, [...] oraz [...]Spółka jawna na uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia [...]stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia rozkładu godzin pracy oraz harmonogramu dyżurów aptek 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2) zasądza od Rady Powiatu [...]na rzecz skarżących: A. J., [...] Spółka jawna, [...] Spółka jawna, [...] i Wspólnicy Spółka jawna oraz [...] Spółka jawna kwoty po [...] ([...]) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uchwałą Nr [...] z [...] stycznia 2019 r., podjętą na podstawie art. 94 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2017 r. poz. 2211 ze zm., dalej: p.f.), Rada Powiatu [...] (dalej: Rada Powiatu, organ) dokonała ustalenia rozkładu godzin pracy oraz harmonogramu dyżurów aptek ogólnodostępnych w dni powszednie, w niedziele, święta i inne dni wolne od pracy na terenie Powiatu [...] na 2019 rok. W §1 ww. uchwały wskazano, że rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych na terenie Powiatu [...] na 2019 r. stanowi załącznik nr 1 do uchwały, natomiast harmonogram całodobowych dyżurów aptek ogólnodostępnych w dni powszednie, w niedziele, święta i inne dni wolne od pracy zawarty został w załączniku nr 2 do uchwały. Ustalono nadto, że apteka pełniąca dyżur całodobowy rozpoczyna dzień dyżurny od godziny 6:00 w dniu rozpoczęcia dyżuru i kończy o godzinie 6:00 dnia następnego (§1 ust. 3 uchwały) oraz, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2019 r. (§4 uchwały). W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zgodnie z art. 94 ust. 1 i 2 p.f. rada powiatu ma obowiązek określenia w drodze uchwały rozkładu pracy aptek ogólnodostępnych, a także godzin pracy aptek ogólnodostępnych dostosowanych do potrzeb ludności i zapewniających dostępność świadczeń również w porze nocnej, w niedziele, święta i inne dni wolne od pracy. Ustalając powyższe Rada Powiatu kierowała się przede wszystkim koniecznością dostosowania pracy aptek do potrzeb ludności, zaś ustalając rozkład godzin pracy aptek w porze nocnej i inne dni wolne od pracy dodatkowo zapewnieniem dostępności usług farmaceutycznych przez cały czas i potrzebą stworzenia możliwości skorzystania z niezbędnej pomocy farmaceutycznej, gdy nie obowiązuje powszedni czas pracy aptek ogólnodostępnych. Wskazano nadto, że projekt uchwały został przedstawiony burmistrzom oraz wójtom gmin powiatu [...], którzy jednogłośnie pozytywnie zaopiniowali harmonogram całodobowych dyżurów aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu. Omawianą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżyli A. J., [...] Apteka B. K. spółka jawna, "[...]" spółka jawna, "[...]" J. P. i wspólnicy spółka jawna oraz "[...]" N. K., T. A., N. W. spółka jawna (dalej: strona, skarżący) zarzucając naruszenie: 1. art. 94 ust. 1 p.f. w związku z art. 20, 22 i 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ustalenie rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych na terenie Powiatu [...] w sposób niedostosowany do rzeczywistych potrzeb ludności, prowadzący do naruszenia praw i interesów skarżących wyrażających się w przekraczającym stosowną miarę ograniczeniu ich prawa do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej; 2. art. 20, 22 i 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ustalenie rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych na terenie Powiatu [...] w sposób naruszający słuszne interesy właścicieli aptek objętych uchwałą poprzez nałożenie na nich obowiązków nieuzasadnionych okolicznościami, narażających ich nie tylko na znaczne niedogodności organizacyjne, ale również na znaczące wydatki finansowe wynikające z konieczności utrzymywania zbędnych dyżurów przy jednoczesnym braku finansowania tego rodzaju działalności, w konsekwencji prowadzące do naruszenia praw i interesów skarżących wyrażających się w przekraczającym stosowną miarę ograniczeniu ich prawa do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej; 3. art. 94 ust. 2 p.f. w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez ustalenie rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych na terenie Powiatu [...] bez zasięgnięcia opinii samorządu aptekarskiego, przez co uchwała nie uwzględnia rzeczywistych potrzeb ludności (ani środowiska aptekarskiego) i godzi w prawa i interesy skarżących wyrażające się w przekraczającym stosowną miarę ograniczeniu ich prawa do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej; 4. art. 2 Konstytucji RP poprzez nadanie uchwale mocy wstecznej, przez co przedsiębiorcy prowadzący aptekę nie mieli możliwości dostosowania swojej działalności do wymogów uchwały przez pierwsze dwa miesiące roku; 5. art. 94 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnienie uchwały przez organ, utrudniające polemikę z jej treścią. Domagali się stwierdzenia nieważności uchwały w całości oraz zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że do pełnienia całodobowych dyżurów na terenie powiatu [...] zostały wytypowane jedynie apteki działające na terenie [...]. Skarżący wskazali nadto, że zaskarżoną uchwałę podjęto [...] stycznia 2019 r. pomimo niezajęcia przez Okręgową Izbę Aptekarską (dalej: OIA) stanowiska wobec jej projektu. OIA podjęła stosowną uchwałę, zawierającą opinię negatywną do projektu uchwały, dopiero [...] stycznia 2019 r. Powołując art. 94 ust. 2 p.f. skarżący wywiedli, że opinia samorządu aptekarskiego jest bezwzględnym warunkiem podjęcia przez organ uchwały w przedmiocie rozkładu dyżurów aptek ogólnodostępnych. W stanie faktycznym sprawy nie ulega wątpliwości, że organ nie zasięgnął wymaganej opinii OIA. Zdaniem skarżących z art. 94 ust. 1 p.f. nie wynika bezwzględny wymóg zapewnienia, aby na terenie powiatu apteki ogólnodostępne były czynne 24 godziny na dobę. Apteki ogólnodostępne powinny być dostępne dla ludności także w porze nocnej, w niedzielę czy święto, ale zawsze stosownie do potrzeb danej społeczności. Apteki są placówkami ochrony zdrowia publicznego. Są to jednak jednocześnie punkty usługowe, handlowe. Apteki nie są placówkami ochrony zdrowia przeznaczonymi do ratowania życia ludzkiego, a już z pewnością do tego nie są przeznaczone apteki ogólnodostępne. Człowiek chory, aby uzyskać pomoc, o każdej porze dnia i nocy może i powinien w sytuacji zagrożenia życia trafić do szpitala lub do punktu świadczącego usługi z zakresu nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Ratowanie życia lub zdrowia pacjenta przed nagłymi i niecierpiącymi zwłoki zagrożeniami nie nastąpi zatem przez odesłanie go do apteki ogólnodostępnej. Skarżący stanęli więc na stanowisku, że na terenie powiatu [...] nie ma konieczności funkcjonowania aptek całodobowych. Skarżący prowadzą apteki i w wyniku wieloletnich obserwacji określili, że zapotrzebowanie na dostępność produktów aptecznych niemal zamiera po godzinie 22. Po godzinie 24 właściwie brak klientów w aptekach całodobowych na terenie [...]. Nadto na liście nabywanych w nocy wyrobów dominują krople do nosa, preparaty na ból gardła, leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, w znakomitej większości dostępne na każdej stacji benzynowej, czy też innego rodzaju środki stosowane w przeziębieniach lub łagodzące objawy grypy. Według skarżących uchwała Rady Powiatu narusza nadto prawa i interesy skarżących, polegające na swobodnym i nieograniczonym ponad niezbędną miarę prowadzeniu działalności gospodarczej. Zdaniem skarżących proporcja między zastosowanym w uchwale środkiem, jakim są całodobowe dyżury aptek w [...], a celem, jakim jest zapewnienie ludności z powiatu odpowiedniego dostępu do aptek, jest rażąco zaburzona. Interesem, na straży którego stoi uchwała, jest co do zasady realizowanie niedecydujących o życiu czy zdrowiu potrzeb zakupowych klientów. Na drugiej szali znajduje się regulowana, wymuszana całodobowa działalność aptek, której koszty w całości ponoszą skarżący, jednocześnie w zasadzie podczas tych dyżurów nie zarabiając. W [...] jedyna funkcjonująca nocna i świąteczna pomoc lekarska znajduje się przy szpitalu. Nie ma zatem realnej potrzeby zapewnienia całodobowego dyżuru apteki ogólnodostępnej w celu ratowania życia lub zdrowia ludzi, bowiem tę pomoc zapewni apteka szpitalna. Podobnie jest w [...] i w [...]. Nadto uchwała w sposób oczywisty narusza zasadę niedziałania prawa wstecz. Organ pod koniec lutego 2019 r. usankcjonował sposób funkcjonowania aptek prowadzonych przez skarżących (i nie tylko) w czasie dwóch wcześniejszych miesięcy. Naruszająca w ten sposób fundamenty ustrojowe państwa, uchwała powinna być uznana nie nieważną. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu [...] wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Przepis powyższy stosować należy łącznie z art. 79 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 130 ze zm., dalej: u.s.p.), zgodnie z którym uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. W myśl art. 79 ust. 4 u.s.p., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, a ogranicza się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Oznacza to, że tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa, sąd administracyjny uprawniony jest do stwierdzenia nieważności uchwały organu powiatu na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Granicą nieważności uchwały jest zatem ustalenie, że doszło do istotnego naruszenia prawa, co ma miejsce w szczególności w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały lub naruszenia procedury jej uchwalania (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, LEX nr 33805, wyrok NSA z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, LEX nr 25639, wyrok WSA w Gliwicach z 1 października 2010 r., III SA/Gl 2083/10, LEX nr 756684). Zdaniem Sądu w sprawie niniejszej należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w całości, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi okazały się zasadne. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zaskarżona uchwała Nr [...] Rady Powiatu [...] w sprawie ustalenia rozkładu godzin pracy oraz harmonogramu dyżurów aptek ogólnodostępnych jest aktem prawa miejscowego, którego materialnoprawną podstawę stanowił art. 94 ust. 1 p.f. Stosownie do jego treści rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych powinien być dostosowany do potrzeb ludności i zapewniać dostępność świadczeń również w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. Natomiast procedura podejmowania uchwały ustalającej rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych została określona w art. 94 ust. 2 p.f., z którego wynika, że wydanie uchwały ustalającej rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych musi być więc poprzedzone zasięgnięciem przez radę powiatu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin z terenu powiatu i samorządu aptekarskiego. Zasięgnięcie takich opinii jest zatem obligatoryjne. Stosownie natomiast do art. 77b u.s.p. jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu powiatu od jego zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu, z zastrzeżeniem ust. 2, który nie znajduje zastosowania w sprawie niniejszej. Jeżeli organ nie zajmie stanowiska w sprawie, rozstrzygnięcie uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez powiat, z upływem terminu określonego w ust. 1 lub 2. Zdaniem Sądu uzasadnione są zarzuty skargi, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem art. 94 ust. 2 p.f. z uwagi na jej podjęcie bez uzyskania opinii samorządu aptekarskiego. Jak wynika z akt sprawy, Starostwo Powiatowe w [...] pismem z 9 stycznia 2019 r. zwróciło się do Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie projektów uchwał dotyczących ustalenia godzin pracy oraz harmonogramu dyżurów aptek ogólnodostępnych w dni powszednie, w niedziele, święta i inne dni wolne od pracy (k. 22 akt administracyjnych). Pismo to zostało przesłane 10 stycznia 2019 r. za pośrednictwem wiadomości e-mail (k. 11 akt administracyjnych), zatem przyjąć należy, że w tej dacie zostało doręczone samorządowi aptekarskiemu do zaopiniowania. Czternastodniowy termin na wydanie opinii upłynął więc 24 stycznia 2019 r. i tego dnia podjęta też została uchwała nr [...] Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...]. Organ samorządu aptekarskiego negatywnie zaopiniował przedłożone projekty uchwał z uwagi na nieuwzględnienie postulatów właścicieli aptek postulujących pełnienie dyżurów w godzinach od 8:00 do 24:00 oraz brak możliwości zapewnienia wykwalifikowanej obsady personelu apteki w trakcie dyżurów nocnych zaproponowanych w projektach ustaw. Zaskarżona uchwała Rady Powiatu została natomiast podjęta 21 stycznia 2019 r., a więc w terminie otwartym do wydania opinii przez samorząd aptekarski. Sąd zauważa w tym miejscu, że jakkolwiek opinia samorządu aptekarskiego nie ma charakteru wiążącego, to jednak stanowi obligatoryjny element procesu podejmowania uchwały. Brak opinii samorządu aptekarskiego w momencie podejmowania uchwały stanowiło więc istotne naruszenie art. 94 ust. 2 p.f. i spowodowało konieczność stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Rada mogła podjąć uchwałę o treści niezgodnej z treścią opinii, pod warunkiem jednak, że uprzednio taką opinię uzyskała i podjęła uchwałę ze świadomością zawartych w tej opinii argumentów. Prawidłowo natomiast przed podjęciem uchwały zasięgnięto opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin z terenu powiatu. W skład powiatu [...] wchodzą gminy: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] (por. obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. z 2017 r., poz. 853). Do wszystkich tych organów Rada Powiatu zwróciła się z wnioskami o wydanie opinii i uzyskała stosowne odpowiedzi najpóźniej w dniu 18 stycznia 2019 r. (por. k. 35-44 akt administracyjnych). Słusznie też zarzucono w skardze, że nie jest możliwe osiągnięcie celów wyznaczonych w uchwale w stosunku do okresu sprzed jej wejścia w życie. W sprawie niniejszej uchwała podjęta została 21 stycznia 2019 r., a zgodnie z jej § 4 weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego (tj. od 7 lutego 2019 r.) z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2019 r. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie niniejszej przywołane uregulowanie jest sprzeczne z zasadami prawidłowej legislacji oraz logiki. Nie można było bowiem nakazywać stronie skarżącej pełnienia dyżurów w czasie poprzedzającym wejście w życie ustawy. Okoliczność tę organ weźmie pod uwagę podczas ponownego podejmowania uchwały. Pozostałe zarzuty skargi nie zasługują jednak na uwzględnienie. Przede wszystkim Sąd nie podziela zarzutu naruszenia przez Radę Powiatu art. 94 ust. 1 p.f. poprzez nieuwzględnienie przesłanki dostosowania godzin pracy aptek do potrzeb ludności. Nakładając na poszczególne apteki obowiązek pełnienie całodobowych dyżurów w określonych terminach organ powiatu nie wykroczył poza granice upoważnienia ustawowego, prawidłowo korzystając z przyznanego mu ustawowo zakresu swobody prawotwórczej. Ustalenie rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych nie następuje w sposób dowolny, a powinno być dostosowany do potrzeb ludności i zapewniać dostępność świadczeń również w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. Rozkład godzin pracy powinien być dostosowany zarówno do bieżących, codziennych potrzeb ludności na powszechne wykonywane przez apteki ogólnodostępne usługi, świadczone w zwykłych warunkach jak i nie może pomijać sytuacji nadzwyczajnych, których częstotliwości występowania nie sposób przewidzieć. Wspomniany rozkład powinien uwzględniać także przypadki szczególne, niezwiązane bezpośrednio z zaspokajaniem zwykłych, codziennych potrzeb w zakresie zaopatrzenia w leki, w tym zapewniać jak najlepszą dostępność świadczeń aptecznych w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy, gdy nie funkcjonują ogólnodostępne apteki. Przy ustalaniu rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych w porze nocnej i dni wolne od pracy nie sposób uwzględniać potrzeby ludności, gdyż nie można przewidzieć prawdopodobieństwa pojawienia się zdarzeń zagrażających zdrowiu lub życiu człowieka. W tym wypadku chodzi o ustalenie takiego rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, który będzie stwarzał możliwość jak najlepszego i najszybszego skorzystania z niezbędnej pomocy wówczas, gdy nie obowiązuje powszedni czas pracy aptek, a zaistnieje nadzwyczajna, trudna do przewidzenia potrzeba podania leku. Natomiast to, czy i w jakim zakresie możliwość ta będzie wykorzystywana nie może mieć tutaj istotnego znaczenia (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r., IV SA/Po 169/14, Lex nr 1488421, wyrok WSA w Łodzi z 11 kwietnia 2014 r., III SA/Łd 187/14, CBOSA, wyrok WSA we Wrocławiu z 3 października 2006 r., III SA/Wr 185/06, CBOSA). Organ podejmując uchwałę nie może brać pod uwagę hipotetycznych trudności, jakie może mieć podmiot prowadzący aptekę w zrealizowaniu obciążającego go, a wynikającego z art. 92 u.p.f. obowiązku obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki. Zapewnienie obecności takiej osoby jest jedynie kwestią organizacyjną i sposób jej rozwiązania zależy jedynie od decyzji podmiotu prowadzącego aptekę. Również w orzecznictwie dominującym jest pogląd, że norma wyrażona w art. 94 p.f. nie narusza prawa i jest zgodna z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawa (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., II GSK 585/12, CBOSA). Nie może uzasadniać wadliwości uchwały rady powiatu w przedmiocie ustalenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, że poprzez zawartą w niej regulację nałożono na właścicieli aptek wymóg, by dobrowolnie zgadzali się na generowanie strat. Prowadzenie działalności gospodarczej w formie aptek jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem podmiotów gospodarczych, które podejmując się jej prowadzenia i z oczywistych względów kierując rachunkiem ekonomicznym, muszą uwzględniać specyfikę tej działalności i brać pod uwagę dodatkowe obciążenia, jakie się z nią wiążą. (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2018 r., II GSK 1789/18, LEX nr 2608375). Zarówno treść samej uchwały jak i jej zwięzłego uzasadnienia nie pozwala także na skuteczne wyartykułowanie zarzutu braku uzasadnienia uchwały. Wprawdzie jest ono lakoniczne i w istocie ogranicza się tylko do zacytowania przepisu stanowiącego jej materialnoprawną podstawę i tym samym wskazanie ustawowych przyczyny leżących u podstaw jej podjęcia. Niewątpliwie brak wyczerpującego uzasadnienia danej uchwały zawsze stanowi naruszenie prawa, lecz nie zawsze będzie to istotne naruszenie prawa, skutkujące sankcją nieważności takiego aktu. W przypadku, gdy organ zobligowany był do wydania określonego zarówno co formy jak i treści aktu, w tym przypadku uchwały, a jej podstawa i obligatoryjne elementy wynikają wprost z upoważnia ustawowego i nie pozostawia się organowi w tym zakresie żadnego luzu decyzyjnego, to w takiej sytuacji, zbyt zwięzłe uzasadnienie takiej uchwały stanowi nieistotne naruszenie prawa. Sąd nie może nadto zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącej, że obecność szpitala stanowi wystarczającą w tym rejonie gwarancję niezbędnej pomocy farmaceutycznej dla ludności. Podkreślenia wymaga, że z art. 94 ust. 1 p.f. nie wynika, aby ustalenie rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych przez radę powiatu miało uwzględniać godziny funkcjonowania placówek medycznych na terenie tego powiatu. Czym innym jest bowiem dostępność do całodobowej opieki medycznej, a czym innym konieczność zapewnienia przez Radę całodobowej dostępności do aptek na terenie powiatu. W sytuacji, gdyby osoby potrzebujące dokonać wyłącznie zakupu środków farmaceutycznych miały każdorazowo w porze nocnej oraz w niedziele i święta zgłaszać się w tym celu do placówek medycznych funkcjonujących na terenie Powiatu, to chorzy, wymagający pomocy medycznej, dostęp do tej pomocy mieliby znacznie ograniczony (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 kwietnia 2017 r., III SA/Łd 1/17, Lex nr 2283080). W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 20 i art. 22 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez bezzasadne i nieuzasadnione nałożenie na skarżącą nieproporcjonalnych do stanu faktycznego obowiązków świadczenia usług w porze nocnej oraz święta. Można podkreślić, że delegacja ustawowa nakłada na radę powiatu każdego powiatu (oraz radę miasta na prawach powiatu) obowiązek podjęcia uchwały w przedmiocie ustalenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych na danym terenie. Stanowienie aktów prawa miejscowego stanowi przejaw władczego działania, ale w przypadku wydawania takich aktów na podstawie i w zakresie delegacji ustawowej, nie może być to traktowane, jako działanie niezgodne z prawem. Prowadzenie działalności gospodarczej w formie aptek jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem podmiotów gospodarczych, które podejmując się jej prowadzenia i kierując się rachunkiem ekonomicznym, muszą uwzględniać specyfikę tej działalności i brać pod uwagę dodatkowe obciążenia, jakie się z nią wiążą. Mając powyższe na względnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 p.p.s.a.