VIII SA/Wa 311/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-27
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Artur Kot, Andrzej Kuna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy diety i inne należności wypłacane kierowcom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, wykonującym międzynarodowe przewozy transportowe, mogą korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. jako należności z tytułu podróży służbowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że diety i inne należności wypłacane kierowcom wykonującym polecenia służbowe pracodawcy w kraju i poza jego granicami, które wiążą się z ponoszeniem dodatkowych kosztów wyżywienia lub noclegów, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. Sąd podzielił wykładnię Sądu Najwyższego, zgodnie z którą czas pracy kierowcy przeznaczony na zadania wymagające ponoszenia dodatkowych kosztów kwalifikuje się jako podróż służbowa, a wypłacane należności nie są ekwiwalentem za pracę, lecz zwrotem kosztów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która orzekała o odpowiedzialności podatkowej płatnika (Przedsiębiorstwa Wielobranżowego P. sp. j.) i określała należności z tytułu niepobranego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Organ uznał, że wypłacane kierowcom zatrudnionym na podstawie umów o pracę diety z tytułu podróży służbowych nie korzystają ze zwolnienia podatkowego, ponieważ stałe wyjazdy kierowców nie są podróżami służbowymi w rozumieniu przepisów. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, powołując się na przepisy Kodeksu pracy i orzecznictwo.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Asesor WSA Andrzej Kuna, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego P. spółka jawna S.Z., A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika i określenia wysokości należności z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej kwotę 2.841 (dwa tysiące osiemset czterdzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] lutego 2007 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "P." Spółka Jawna S.Z., A.S., Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] sierpnia 2006 r. w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika i określenia wysokości należności z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2004 r. w łącznej kwocie [...] zł.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji po przeprowadzeniu u skarżącej kontroli podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Z ustaleń tych wynika zaś, że skarżąca zatrudniała na podstawie umów o pracę kierowców wykonujących głównie międzynarodowe przewozy transportowe. Zatrudnianym kierowcom skarżąca wypłacała poza wynagrodzeniami za pracę również inne należności pieniężne, które to należności traktowała jako diety z tytułu podróży służbowej pracowników. W związku z tym skarżąca przyjęła, że wypłacane kierowcom należności (diety) korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. – dalej "u.p.d.o.f.). W konsekwencji, nie naliczała i nie pobierała zaliczek na poczet tego podatku od wypłacanych pracownikom z tytułu zagranicznych podróży służbowych należności (diet). W deklaracjach PIT – 4 skarżąca wykazywała natomiast naliczone i pobrane zaliczki na poczet podatku od wynagrodzeń wypłacanych zatrudnianym przez nią pracownikom.
Zdaniem organu I instancji, brak jest wystarczających podstaw do przyjęcia, że kierowcy zatrudnieni przez skarżącą na podstawie umowy o pracę odbywają podróże służbowe. Istotę czynności wykonywanych przez pracownika zatrudnionego w charakterze kierowcy stanowią stałe wyjazdy do różnych miejscowości zarówno w kraju, jak i poza jego granicami, a nie świadczenie pracy w siedzibie przedsiębiorstwa. Z tej przyczyny, wypłacane kierowcom należności, które skarżący bezpodstawnie traktował jako diety z tytułu podróży służbowych, nie podlegają w ocenie organu I instancji zwolnieniu od podatku dochodowego. Z uwagi na to, że zarówno przepisy podatkowe, jak i przepisy wykonawcze do art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f., nie zawierają definicji "podróży służbowej", organ I instancji odwołał się do przepisów art. 775 Kodeksu pracy. Wywiódł następnie, że w pojęciu podróży służbowej nie mieszczą się w jego ocenie stałe wyjazdy związane z wykonywaniem pracowniczych obowiązków. Wyjazd z miejsca stałego postoju nie oznacza rozpoczęcia przez pracownika podróży służbowej, a jedynie rozpoczęcie normalnych godzin pracy, która obejmuje wszystkie czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego, zgodnie z art. 6 – 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879). Będąc płatnikiem, skarżąca naruszyła zatem przepisy art. 31, art. 38 i art. 41 u.p.d.o.f., gdyż odstąpiła od wykonania obowiązków przewidzianych w tych przepisach. Organ I instancji, po przedstawieniu szczegółowych wyliczeń, powołując się na art. 30 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, orzekł zatem o odpowiedzialności płatnika i określił wysokość należności z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku za poszczególne miesiące 2004 r.
Pismem z 14 września 2006 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Stawiając zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że wypłacane przez nią diety z tytułu podróży służbowych pracowników zatrudnionych na stanowisku kierowcy nie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f., wystąpiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i stwierdzenie przez organ odwoławczy prawidłowości dokonywania rozliczeń z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podkreśliła, że zaskarżona decyzja obraża przepisy prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. oraz art. 775 Kodeksu pracy poprzez dokonaną contra legem wykładnię pojęcia "podróży służbowej". W celu potwierdzenia słuszności swojego stanowiska skarżąca powołała się na wyrok Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2004 r., sygn. akt I PK 298/03, OSNP 2004/23/399. Wskazała również na korzystne dla niej poglądy innych organów państwa wydawane w odpowiedzi na pytania pracodawców.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie dostrzegł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Podtrzymał jego stanowisko oraz argumentację faktyczną i prawną. Za nieuzasadnione uznał przy tym zarzuty postawione przez skarżącą w odwołaniu, dotyczące błędnej oceny ustalonego stanu faktycznego, błędnej interpretacji prawa pracy (art. 775 § 1 Kodeksu pracy), nieadekwatności zastosowania przepisów ustawy o czasie pracy kierowców oraz naruszenia w konsekwencji art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej oraz ich obszernego uzasadnienia organ odwoławczy zauważył, że orzeczenia sądowe nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i wiążą jedynie w sprawach, w których zapadły. Podtrzymał jednocześnie argumentację faktyczną i prawną organu I instancji, cytując przepisy, które stanowiły podstawę jego rozstrzygnięcia. Stwierdził, że jego zdaniem kierowcy zatrudnieni przez skarżącą nie wykonywali podróży służbowych lecz zwykłe obowiązki pracownicze. Wskazując na art. 775 Kodeksu pracy zauważył, że podróż służbowa charakteryzuje się tym, że stanowi wyjątkowe zjawisko w kompleksie obowiązków danego pracownika. Oznacza wykonywanie określonego działania charakteryzującego się incydentalnością i tymczasowością pobytu w miejscu jej wykonania, jak słusznie zauważył organ I instancji. Wywiódł nadto, powołując się na art. 30 § 4 i art. 31 Ordynacji podatkowej, że w sytuacji, gdy należnościom wypłacanym kierowcom nie można przypisać charakteru diet z tytułu podróży służbowej, to tym samym nie podlegają one zwolnieniu od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. Pracodawca zaś, będąc płatnikiem w rozumieniu art. 31 Ordynacji podatkowej, powinien w pełni wykonać swoje obowiązki i pobrać zaliczki na podatek dochodowy również od należności wypłacanych kierowcom, bezzasadnie potraktowanych jako diety za czas podróży służbowej pracowników.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, która pismem z 10 marca 2007 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu odwoławczego. Stawiając zarzuty naruszenia przepisów art. 77 Kodeksu pracy poprzez błędną interpretację, skarżąca wystąpiła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Zaskarżoną decyzję uznała za oczywiście bezzasadną tak co do oceny stanu faktycznego, jak i zawartych w niej ocen prawnych, które jej zdaniem naruszają normy o charakterze konstytucyjnym. W uzasadnieniu stwierdziła, że organy podatkowe ustaliły nieistniejący stan faktyczny, gdyż zatrudnieni przez skarżącą kierowcy są trwale związani z siedzibą przedsiębiorstwa i wykonują pracę w miejscu zatrudnienia. Zauważyła, że organy podatkowe wypowiadają się w sprawach, które należą do kompetencji innych organów administracji publicznej. Powołała się na historyczną wykładnię pojęcia "dieta". Podtrzymała jednocześnie argumentację faktyczną i prawną podniesioną w odwołaniu.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Zarzuty skarżącej uznał za bezpodstawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja, naruszają bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszają również przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Spełnione zostały zatem przesłanki do wyeliminowania ich z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako "u.p.p.s.a.").
I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
II. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do wykładni art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. na tle ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy. Z dyspozycji tego przepisu wynika, że ze zwolnienia od podatku dochodowego korzystają diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika, do wysokości określonej w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie delegacji wynikającej z art. 775 § 2 Kodeksu pracy, tj. do wysokości określonej w przepisach rozporządzeń Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r.: w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991 ze zm.) oraz na obszarze kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1990 ze zm.).
Z uwagi na to, że przepisy prawa podatkowego nie zawierają definicji podróży służbowej, a przepisy wykonawcze, do których odsyła art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. zostały wydane na podstawie delegacji wynikającej z art. 775 § 2 Kodeksu pracy, to zgodzić należy się ze stronami postępowania sądowoadministracyjnego, iż w ramach wykładni systemowej sięgnąć należy do wykładni tego pojęcia wypracowanej na podstawie przepisów prawa pracy. W świetle art. 775 § 1 Kodeksu pracy, pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Zarówno z dyspozycji § 2 i § 4 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, jak również z dyspozycji § 3 i § 4 w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju wynika, że diety przysługujące pracownikom z tytułu podróży służbowych, przeznaczone są na pokrycie zwiększonych kosztów tych podróży.
Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, podziela wykładnię pojęcia "podróży służbowej" dokonaną przez Sąd Najwyższy w wyroku z 22 stycznia 2004 r. (sygn. akt I PK 298/03, OSNP 2004/23/399), zgodnie z którą czas pracy kierowcy pojazdu ciężarowego przeznaczony na wykonywanie – w terminie i w państwie określonym przez pracodawcę – zadań wymagających ponoszenia przez pracownika dodatkowych kosztów (wyżywienia lub noclegów), z natury rzeczy kwalifikuje się jako odbywanie pracowniczych zagranicznych podróży służbowych, które wymagają zrekompensowania przez pracodawcę uzasadnionych kosztów poniesionych przez pracownika. Podziela również stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 15 lutego 2000 r. (sygn. akt I PKN 536/99, OSNP 2001/13/443), iż ryczałt w walucie obcej, który może być przyznany na pokrycie kosztów wyżywienia i innych drobnych wydatków, noclegów oraz przejazdów środkami komunikacji miejskiej w czasie zagranicznych podróży służbowych pracownika nie jest ekwiwalentem za pracę wykonywaną za granicą (art. 80 KP), przeto nie może być traktowany jako składnik pracowniczego wynagrodzenia za pracę. Sąd podziela również stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 27 września 2006 r., sygn. akt I SA/Ol 351/06 (dotychczas niepubl.), iż każdorazowe wykonywanie przez kierowcę samochodu ciężarowego zadań służbowych w kraju i za granicą, wymagających ponoszenia przez niego dodatkowych kosztów wyżywienia, noclegów i innych, stanowi podróż służbową, a diety i inne należności za czas takiej podróży służbowej pracownika wolne są od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f.
Sąd uznał tym samym za niezasadne stanowisko organów podatkowych, iż podróż służbowa musi stanowić wyjątek od codziennych obowiązków pracownika wynikających z zawartej z nim umowy o pracę. Nie podziela ich poglądu, iż praca kierowcy nie może być identyfikowana z odbywaniem podróży służbowej ponieważ nie charakteryzuje się incydentalnością i tymczasowością pobytu w miejscu jej wykonywania. Niewystarczająco uzasadnione jest w konsekwencji stanowisko organów, iż zawodowi kierowcy nie odbywają podróży służbowych, gdyż pokonywanie znacznych odległości stanowi istotę ich pracy. Niezasadne jest również powoływanie się w ramach wykładni systemowej na przepisy, które nie obowiązywały w okresie, którego dotyczy rozstrzygnięcie (przepisy ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców obowiązują od 1 maja 2004 r., a organy powołały się na przepisy tej ustawy w stosunku do zdarzeń, które miały miejsce również przed dniem wejścia w życie tych przepisów).
W związku z powyższym, jeżeli kierowca wykonujący polecenia służbowe pracodawcy w kraju i poza jego granicami, będzie ponosił dodatkowe koszty związane z przebywaniem poza miejscem siedziby pracodawcy, w tym dodatkowe koszty wyżywienia lub noclegów, to przysługująca mu dieta i inne należności za czas podróży służbowej, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. Z akt sprawy wynika, że pojazdy stanowiące narzędzie pracy kierowców spełniały warunki do tego, aby zapewnić im godziwy nocleg. Kierowcy nie ponosili zatem wydatków z tym związanych. Organ I instancji obowiązany będzie w tej sytuacji ustalić, czy kierowcy ponosili inne dodatkowe koszty związane z odbywaniem podróży służbowych, jak choćby koszty wyżywienia, które dawałyby podstawę do wypłaty diet.
III. Podkreślenia wymaga jednocześnie, że skarżąca powoływała się w trakcie postępowania podatkowego na potwierdzające słuszność jej stanowiska poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowym. Organy podatkowe nie uznały jednak za zasadne odnieść się szczegółowo do wskazanego przez skarżącą wyroku Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2004 r. (sygn. akt I PK 298/03, OSNP 2004/23/399), z którego wynika wprost, iż wykonywanie przez kierowcę samochodu ciężarowego zadań służbowych za granicą, wymagających ponoszenia przez niego dodatkowych kosztów wyżywienia lub noclegów, stanowi podróż służbową. Diety stanowią natomiast ekwiwalent za poniesione przez pracownika koszty podróży i nie mieszczą się w pojęciu wynagrodzenia za pracę. Organy podatkowe postanowiły jednocześnie dokonać we własnym zakresie niekorzystnej dla skarżącej wykładni pojęcia "podróży służbowej". Odnosząc się do zarzutów postawionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz przywołanego przez nią wyroku Sądu Najwyższego, organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenia Sądu nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, a wiążą jedynie w sprawie, w której zapadły.
Zdaniem Sądu, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, mając na względzie fakt, iż decyzje organów podatkowych nie zawierają kompletnej wykładni pojęcia "podróży służbowej", organy te co do zasady nie są upoważnione do przejmowania zadań inspektorów pracy, a rozstrzygnięcie sprawy opiera się na nieuzasadnionym stwierdzeniu, że w tym pojęciu nie mieszczą się stałe wyjazdy w związku z wykonywaniem pracowniczych obowiązków, to brak szczegółowego odniesienia się do powołanych przez skarżącą poglądów prezentowanych w orzecznictwie, stanowi wystarczający powód do przyjęcia, ze stanowisko organów podatkowych jest dowolne, a naruszenie przepisów postępowania należy uznać za na tyle istotne, iż stanowi wystarczającą przesłankę do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji.
Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zasada ta jest nie tylko postulatem ustawodawcy wobec tych organów, ale także przesłanką oceny ich działania, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów powołanej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2002 r., sygn. akt III SA 3390/00, Mon. Pod. 2002, nr 9, poz. 33).
Pogłębianiu zaufania do organów podatkowych nie służy ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji podatkowej do stwierdzenia, że orzeczenie sądu powołane przez stronę w piśmie procesowym na poparcie jej tezy, nie wiąże organu podatkowego w sprawie rozpatrywanej. Jakkolwiek orzeczenia sądowe rzeczywiście wiążą organ podatkowy tylko w sprawie, w której zostały wydane, to jednak powoływanie ich w innej sprawie powoduje, że argumentacja sądu na temat wykładni konkretnego przepisu staje się argumentacją podatnika właśnie w sprawie rozpatrywanej. Jeżeli więc organ podatkowy nie podziela wspomnianej argumentacji, a oczywiście ma do tego prawo, powinien szczegółowo odnieść się do uzasadnienia wyroku sądowego i ustosunkować się do wyrażonych tam poglądów, wyjaśniając szczegółowo, dlaczego je odrzuca. Wiąże się to z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (zob. wyrok z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471).
IV. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji obowiązany będzie zatem szczegółowo odnieść się do przedstawionej przez skarżącą w trakcie postępowania podatkowego argumentacji. Obowiązany będzie przy tym przyjąć, że powołane przez podatnika poglądy prezentowane w orzecznictwie, stanowią poglądy tego podatnika. Jeżeli zatem poglądy te zostały wypracowane na tle porównywalnego stanu faktycznego oraz mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, to broniąc swego stanowiska, organ podatkowy obowiązany będzie wykazać w sposób przekonujący, w celu wypełnienia dyspozycji art. 121 § 1 w związku z art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, z jakich względów argumentacja skarżącej jest niezasadna, a wypłacane przez nią należności nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego. Aby tego dokonać, konieczne jest wskazanie na tego rodzaju okoliczności faktyczne, które pozwolą na wniosek, iż prezentowana przez skarżącą, korzystna dla niej wykładnia przepisów z zakresu prawa pracy, nie znajduje zastosowania w świetle wykładni językowej, uzupełnionej wykładnią systemową oraz celowościową przepisów prawa podatkowego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 6 pkt 5 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło