VIII SA/Wa 318/24
WyrokWSA w Warszawie2024-09-05
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę, mimo zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów o nasłonecznieniu, powierzchni biologicznie czynnej oraz interesów osób trzecich?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Wojewoda prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ocenił materiał dowodowy. W szczególności, sąd stwierdził, że analiza nasłonecznienia i przesłaniania została sporządzona prawidłowo, a powierzchnia biologicznie czynna została obliczona zgodnie z przepisami. Ponadto, sąd podkreślił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej ma ograniczone kompetencje w badaniu projektu budowlanego, a decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego, jeśli spełnione są wymagania ustawowe.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących nasłonecznienia, powierzchni biologicznie czynnej oraz interesów osób trzecich, a także naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji. Wojewoda, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w R. na decyzję Wojewody M. z dnia 20 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Prezydent Miasta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ I instancji") decyzją z [...]sierpnia 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U z 2023 r., poz. 682 z późn. zm., dalej jako " ustawa Prawo budowlane" lub "P.b.") oraz art. 104 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej jako "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku K. R. (dalej jako "inwestor" lub "uczestnik postępowania") o pozwolenie na budowę złożonego 17 marca 2023 r., uzupełnionego 31 marca 2023 r., zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze oraz garażem podziemnym (wysokość - V, VI kondygnacji, pow. zabudowy - 389,39 m2, powierzchnia użytkowa - 2307,27 m2, w tym: powierzchnia użytkowa mieszkań -1372,25 m2, powierzchnia użytkowa usług - 199,98 m2) na działce o nr ewid. [...] (obręb 0090, ark. 91), położonej w [...]przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ I instancji m.in. wskazał, że uzupełniony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia
i sprawdzenia oraz wykonany został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu stosownymi zaświadczeniami. Przedmiotowy projekt jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi.
W związku z powyższym, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji
o pozwoleniu na budowę, jeżeli spełnione są wymagania określone w przepisach art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4.
Pismem z 25 sierpnia 2023 r., Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą
w [...] (dalej jako "Spółdzielnia", "strona" lub "skarżąca") wniosła odwołanie od ww. decyzji Prezydenta, zarzucając jej:
1) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 8) i pkt 9) P.b. w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego budynku wielorodzinnego 6-kondygnacyjnego, którego usytuowanie na działce budowlanej w dużej części w granicy nieruchomości oraz w odległości 11 m od już istniejącego budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...]w sposób znaczący będzie oddziaływać na nieruchomość sąsiednią, a tym samym naruszy uzasadnione interesy osób trzecich - właścicieli lokali i osób, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali
w budynku położonym przy ul. [...] w [...]na działce nr [...]oraz poprzez brak wyjaśnienia i odniesienia się przez organ administracji architektoniczno-budowlanej do zgłoszonych przez stronę w przewidzianym terminie w toku postępowania zastrzeżeń do projektu budowlanego;
2) naruszenie § 13 ust. 1 i 2 w zw. z § 57 ust. 1 i 2 w zw. z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225, dalej: "r.w.t.") poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego budynku, którego usytuowanie w odległości 11 m od granicy z działką nr [...]powodować będzie zacienienie i zablokuje dopływ światła słonecznego do lokali położonych od południowej strony w klatce 2 i 3 już istniejącego budynku na działce nr [...]oraz poprzez brak wezwania projektanta do złożenia wyjaśnień w zakresie zgłoszonych przez Spółdzielnię zastrzeżeń co do załączonej do projektu budowlanego analizy zacienienia budynku, tzw. linijki słońca;
3) naruszenie § 12 ust. 6 pkt 1) w zw. z § 12 ust. 3 r.w.t. poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego budynku, którego niezadaszona pochylnia zjazdowa do garażu podziemnego od strony południowo-zachodniej znajduje się w granicy działki budowlanej, tj. w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy działki budowlanej,
w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki ustawowe uprawniające do sytuowania budynku w granicy działki;
4) naruszenie § 39 r.w.t. poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego, który w sposób pozorny i formalnie minimalny (o 0,01 %) przekracza nałożony na inwestora decyzją
o warunkach zabudowy obowiązek zapewnienia minimum 25 % powierzchni biologicznie czynnej;
Skarżąca wniosła na podstawie art. 136 § 1 K.p.a. o przeprowadzenie przez organ II instancji dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów o opinię biegłego z zakresu architektury na okoliczność ustalenia przez biegłego spełnienia przez planowaną inwestycję wynikającego z § 13, § 57 i § 60 r.w.t. wymogu odpowiedniego nasłonecznienia i braku nadmiernego zacienienia wielorodzinnego budynku już istniejącego na działce sąsiedniej nr [...]oraz na okoliczność ustalenia przez biegłego spełnienia przez planowaną inwestycję wymogu zapewnienia minimum 25% powierzchni biologicznie czynnej, wynikającego z decyzji o warunkach zabudowy. Nadto wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego oraz odmowę udzielenia pozwolenia na budowę.
Wojewoda [...] (dalej jako "Wojewoda", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") decyzją z [...]lutego 2024 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że 17 marca 2023 r. do organu I instancji wpłynął wniosek inwestora
o pozwolenie na budowę. Pismem z 28 marca 2023 r., Prezydent wezwał pełnomocnika inwestora o uzupełnienie braków we wniosku. W dniu 31 marca 2023 r. wpłynęła odpowiedź na powyższe. Następnie, organ I instancji w dniu 27 kwietnia 2023 r. zawiadomił strony o wszczęciu ww. postępowania. Prezydent postanowieniem z [...]kwietnia 2023 r. wezwał pełnomocnika inwestora o braki w dokumentacji projektowej.
W dniu 31 maja 2023 r. wpłynęło uzupełnienie. Postanowieniem z [...]czerwca 2023 r. organ I instancji ponownie wezwał inwestora o uzupełnienie braków i nieprawidłowości w dokumentacji. W dniu 20 lipca 2023 r. wpłynęło pismo pełnomocnika inwestora, stanowiące odpowiedź na ww. postanowienie. Prezydent, pismem z 25 lipca 2023 r., skierował pismo do pełnomocnika inwestora, wskazując nieuzupełnione braki i termin do którego mogą zostać ostatecznie uzupełnione. Pełnomocnik inwestora uzupełnił dokumentację w dniu 26 lipca 2023 r. Prezydent, pismem z 27 lipca 2023 r., zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem.
W dniu 8 sierpnia 2023 r. do organu i instancji wpłynęło pismo Spółdzielni
z zastrzeżeniami, na które Prezydent odpowiedział 9 sierpnia 2023 r.
Wojewoda wskazał, że w toku postępowania odwoławczego, postanowieniem
z 23 października 2023 r. zlecił Prezydentowi przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W dniu 12 grudnia 2023 r. wpłynęła odpowiedź na powyższe. Następnie, pismem z 18 grudnia 2023 r. wezwał pełnomocnika inwestora
o uzupełnienie projektu budowlanego. W dniu 15 stycznia 2024 r. wpłynęła odpowiedź na powyższe wezwanie organu odwoławczego. Wojewoda w dniu 24 stycznia 2024 r. zawiadomił strony postępowania o zakończeniu dodatkowego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie.
Przechodząc do meritum sprawy, Wojewoda wyjaśnił, że pierwszym obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej, w procesie zmierzającym do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jest zbadanie zgodności złożonego projektu z ustaleniami planu miejscowego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 627/17) lub w przypadku jego braku z decyzją o warunkach zabudowy.
Organ odwoławczy wskazał, że planowane zamierzenie inwestycyjne zlokalizowane jest na obszarze, na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wobec czego Prezydent wydał decyzję z 24 stycznia 2023 r., ustalającą sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy. Planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami ww. decyzji o warunkach zabudowy, tj. wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy - max. 65 % (projekt budowlany - 52,91 %), powierzchni biologicznie czynnej - min. 25 % (projekt budowlany - 25,01 %), szerokości elewacji frontowej (od strony ul. [...]) - w zakresie od 11,5 m do 25 m (projekt budowlany - szerokość elewacji frontowej - 22,85 m), wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki - max. 19 m od poziomu terenu do górnej krawędzi poziomej attyki (projekt budowlany - wysokość elewacji - 18,98 m), geometrii dachu - dach płaski ukryty za poziomą attyką o wysokości max. 19 m n.p.m. (projekt budowlany - dach płaski, ukryty za poziomą attyką), ilości miejsc postojowych - odkryte lub wbudowane, min. 1 miejsce/1 mieszkanie, min. 1 miejsce/100 m2 powierzchni użytkowej handlu i usług (projekt budowlany - łącznie 17 miejsc postojowych - 15 miejsc postojowych dla 15 mieszkań i 2 miejsca postojowe na 199,98 m2 powierzchni usług).
Wojewoda zauważył, że wody opadowe i roztopowe będą odprowadzane projektowaną wewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej i projektowanym przyłączem do miejskiej sieci deszczowej zlokalizowanej w ul. [...]. W związku
z powyższym, inwestycja spełnia także warunki zapisów § 29 r.w.t. Dojazd zapewniono od strony ul. T. [...]przez ul. [...]projektowanym zjazdem - według odrębnego opracowania, co spełnia warunki § 14 ww. rozporządzenia.
Odnosząc się do kwestii powierzchni biologicznie czynnej organ odwoławczy wskazał, że inwestor został wezwany do wyjaśnienia spełnienia przez przedmiotową inwestycję § 3 pkt 22 r.w.t., poprzez wykazanie, że projektowana zieleń ekstensywna na stropie garażu będzie zapewniała naturalną wegetację roślin, aby nie było wątpliwości, że można ją zaliczyć do terenu biologicznie czynnego, a także wykazanie, że projektowana geokrata będzie zapewniała naturalną wegetację roślin, aby nie było wątpliwości, że można ją zaliczyć do terenu biologicznie czynnego, zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 22 ww. rozporządzenia. Podkreślił, że aby teren pokryty kratą trawnikową zaliczyć do terenu biologicznie czynnego przesądza o tym sposób urządzenia danej nawierzchni. Możliwość zaliczenia terenu wyłożonego kratą trawnikową bądź płytą ażurową do powierzchni biologicznie czynnej jest uzależniona od rodzaju i warstw podbudowy. O zadecydowaniu czy zaliczyć powierzchnię wyłożoną geokratą do powierzchni biologicznie czynnej powinna decydować nie kwestia jak ziemia będzie ułożona i czym podtrzymywana (np. eko-kratą), ale sposób urządzenia danej powierzchni.
Wojewoda zauważył, że autor opracowania projektowego na stronie 11’ projektu zagospodarowania terenu przestawił bardzo szczegółowo sposób urządzenia powierzchni, która zostanie wzmocniona geokratą. Dodatkowo na stronie 12’ przedstawił dane techniczne geokraty. Z analizy przedłożonego materiału nie ma wątpliwości, że zostanie zapewniona wegetacja roślin, a tym samym obszar ten można zaliczyć do terenu biologicznie czynnego. Co więcej, odnosząc się do twierdzeń, że ww. geokrata nie może zostać użyta na pochylni o spadku 15° wskazać należy, że z danych technicznych nie wynika, aby można ją było stosować tylko na powierzchni płaskiej. To zaś autor opracowania projektowego bierze odpowiedzialność za użyte w projekcie materiały i sposób ich posadowienia. Odnosząc się do uwag skarżącej, organ odwoławczy wskazał, że na stronie 5 projektu zagospodarowania terenu - autor opracowania przedstawił sposób wyliczenia powierzchni biologicznie czynnej.
Dodatkowo, organ odwoławczy zauważył, że inwestor zapewnił 17 miejsc postojowych, w tym jedno dla osób niepełnosprawnych, spełniające wytyczne wskazane w § 21 r.w.t. Z planu sytuacyjnego (strona 11’ projektu zagospodarowania terenu) wynika, że pochylnia do garażu podziemnego została oddalona od granic działki o 1,5 m. Zgodnie z § 12 ust. 6 pkt 1 r.w.t. - odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Obszar na którym projektowana jest inwestycja nie jest objęty ochroną konserwatorską, planowana inwestycja nie leży w strefie archeologicznej, czy też w strefie zagrożenia powodziowego, ani na terenach górniczych.
Wojewoda wskazał, że weryfikacja dokumentacji sprawy wykazała, iż inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył wymagane prawem dokumenty, spełniające wymogi art. 35 ustawy Prawo budowlane, tj. projekt budowlany, sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, zawierający wymagane opinie i uzgodnienia. Inwestor przedłożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które jest tak ważnym dowodem w sprawie, że brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowiłby wadę materialnoprawną decyzji. Projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
W ocenie organu odwoławczego, przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany przedmiotowej inwestycji jest zgodny z § 12 r.w.t. (dotyczący odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną). Planowana inwestycja jest zgodna z § 19 r.w.t. (dotyczący usytuowania miejsc postojowych), § 23 (dotyczącym odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi). Realizacja spornej inwestycji nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (przepis § 235 oraz § 271 i inne ww. rozporządzenia). Inwestycja spełnia również wytyczne art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, mając w szczególności przepisy § 13, § 57, § 60 oraz 271-273 r.w.t. dla istniejącej, jak i potencjalnej zabudowy, na działkach sąsiednich. Obszerna analiza potwierdzająca powyższe znajduje się na stronie 8’, 8", 11", 11’" projektu zagospodarowania terenu.
Wojewoda wyjaśnił, że za sporządzenie projektu budowlanego zgodnie
z przepisami prawa w zakresie rozwiązań architektonicznych i konstrukcyjnych odpowiada projektant, co potwierdza w swoim oświadczeniu, natomiast na organie architektoniczno-budowlanym spoczywa obowiązek sprawdzenia projektu zgodnie
z wytycznymi przedstawionymi w art. 35 ustawy Prawo budowlane. Odpowiedzialność projektanta stanowi gwarancję dla inwestora, ale i dla organu, że projekt jest opracowany zgodnie z przepisami, co zwalnia organy administracji architektoniczno-budowlanej ze szczegółowego badania projektu poza przypadkami opisanymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska,
w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowanych zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 - ustawy Prawo budowlane). Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 ww. ustawy oznaczałoby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 K.p.a.) Powyższe przepisy korespondują z szeroką odpowiedzialnością projektanta za sporządzony przez niego projekt architektoniczno-budowlany - art. 20, art. 93 pkt 1 i art. 95 oraz następne ustawy Prawo budowlane.
Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 4 ustawy Prawo budowlane każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na celu budowlane pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Norma ta kreuje więc wolność budowlaną, jako zasadę prawa wypływającą z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ustanawiających nakaz poszanowania wolności i własności. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne
w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Wobec zasady wolności budowlanej wspomniana ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której osoby trzecie, a nie inwestor - właściciel nieruchomości, na której ma powstać obiekt budowlany, decydować będą o dopuszczalności jego wybudowania czy miejscu posadowienia (vide m.in. wyroki NSA z 14 listopada 2007 r. sygn. II OSK 1489/06 Lex 425367, WSA w Warszawie z 9 maja 2008 r., sygn. akt: VII SA/Wa 223/08 lex 425367, WSA w Lublinie z 8 lipca 2008 r., sygn. akt: II SA/Lu 211/08, lex 510195 i NSA z 2 marca 2010 r., sygn. akt: II OSK 465/09 lex 577666).
Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie wszystkie jednakże interesy osób trzecich podlegają ochronie; chronione są wyłącznie interesy prawne, a nie są chronione interesy jedynie faktyczne. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Naruszenie interesu prawnego rozumiane jest jako naruszenie konkretnych norm prawa materialnego, obowiązujących w procesie inwestycyjnym (por. wyrok NSA z 7 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1492/98). Stwierdzić należy, że w zasadzie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów. Jednakże, gdy
w sprawie uzyskano wszelkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie, to nie można stawiać skutecznego zarzutu, że wydana decyzja o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia budowlanego jest niezgodna z prawem. Skarżąca winna mieć na względzie, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego. Jak wynika
z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych
w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem skoro inwestor spełnił w niniejszej sprawie wszystkie wymagania konieczne do udzielenia pozwolenia na budowę, to organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorowi.
W związku z powyższym, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, Wojewoda stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Pismem z 26 marca 2024 r. Spółdzielnia wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego zaskarżając je w całości. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 K.p.a. poprzez niepoinformowanie przez organ II instancji strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło stronie przedstawienie swojego stanowiska co do przeprowadzonego postępowania dowodowego po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 12 lutego 2024 r., jak również poprzez ograniczenie stronie prawa do zapoznania się z aktami sprawy poprzez wskazanie przez organ II instancji jedynie określonych 2 dni i określonych 3-4 godzin do zamówienia akt oraz jedynie 30 minut do zapoznania się z nimi, co w istotny sposób wpłynęło na prawo skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu i tym samym miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 136 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie i brak ustosunkowania się przez organ II instancji do złożonego przez stronę w odwołaniu od decyzji wniosku o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów o opinię biegłego z zakresu architektury na okoliczność: - ustalenia przez biegłego spełnienia przez planowaną inwestycję wynikającego z § 13, § 57 i § 60 r.w.t. wymogu odpowiedniego nasłonecznienia i nadmiernego zacienienia wielorodzinnego budynku już istniejącego na działce sąsiedniej nr [...], oraz
- ustalenia przez biegłego spełnienia przez planowaną inwestycję wymogu zapewnienia minimum 25% powierzchni biologicznie czynnej, wynikającego z decyzji o warunkach zabudowy, co miało istotny wpływ na wynik postępowania z uwagi na występowanie
w niniejszej sprawie wiadomości specjalnych wymagających przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego wobec wynikającego z uzasadnień decyzji braku w tym zakresie wiedzy specjalistycznej organów;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, § 18 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego
i przepisów postępowania - art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez:
- utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego budynku wielorodzinnego 6-kondygnacyjnego, którego usytuowanie na działce budowlanej w dużej części w granicy nieruchomości oraz w odległości 11 m od już istniejącego budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w sposób znaczący będzie oddziaływać na nieruchomość sąsiednią, a tym samym naruszy uzasadnione interesy osób trzecich - skarżącej Spółdzielni, właścicieli lokali i osób, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali w budynku położonym przy ul. [...] w [...]na działce nr [...], oraz
- brak wyjaśnienia i odniesienia się przez organ II instancji do zgłoszonych przez stronę w przewidzianym terminie w toku postępowania zastrzeżeń do projektu budowlanego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 9) ustawy Prawo budowlane oraz § 13 ust. 1 i 2 w zw. z § 57 ust. 1 i 2 w zw. z § 60 ust. 1 i 2 r.w.t. poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji zatwierdzającej projekt budowlany budynku, którego usytuowanie w odległości 11 m od granicy z działką nr [...] powodować będzie zacienienie i zablokuje dopływ światła słonecznego do lokali położonych w klatce 4 i 5 od strony wejść do klatek schodowych już istniejącego budynku na działce nr [...], co miało wpływ na wynik sprawy;
5) naruszenie przepisu prawa materialnego - § 3 pkt 22) w zw. z § 39 r.w.t. poprzez utrzymanie w mocy przez organ II decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, który w sposób pozorny i formalnie minimalny (o 0,01 %) przekracza nałożony na inwestora decyzją o warunkach zabudowy obowiązek zapewnienia minimum 25 % powierzchni biologicznie czynnej w związku z zastosowaniem przez inwestora geokraty również na pochylni zjazdowej do garażu podziemnego i uznanie tej powierzchni jako biologicznie czynnej, co miało wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci ekspertyzy, którą skarżąca przedłoży do akt, w sprawie niespełnienia przez planowaną inwestycję wynikającego z § 13, § 57 i § 60 r.w.t. wymogu odpowiedniego nasłonecznienia i nadmiernego zacienienia przez projektowany budynek wielorodzinnego budynku już istniejącego na działce sąsiedniej nr [...] oraz ustalenia spełnienia przez planowaną inwestycję wymogu zapewnienia minimum 25% powierzchni biologicznie czynnej, wynikającego z decyzji o warunkach zabudowy, błędów w analizie nasłonecznienia znajdującej się w aktach sprawy, która stanowiła podstawę wydania decyzji przez organ II instancji, a w konsekwencji na okoliczność błędnych ustaleń poczynionych przez organ II instancji. Skarżąca zauważyła przy tym, że przeprowadzenie tego dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, a jednocześnie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
W obszernym uzasadnieniu skarżąca rozwinęła ww. zarzuty skargi. Nadto wskazała, że jej interes prawny w złożeniu przedmiotowej skargi wynika z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, który wskazuje, że obowiązkiem spółdzielni jest zarządzanie nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. W budynku położonym na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]będącym mieniem Spółdzielni zostały ustanowione spółdzielcze własnościowe prawa do lokali i prawa odrębnej własności lokali. Spółdzielnia jest więc podmiotem praw do nieruchomości reprezentującym członków i zarządzając tą nieruchomością ma obowiązek podejmowania wszelkich czynności, w tym przed organami i sądami, mających na celu ochronę interesów członków spółdzielni zamieszkujących we wskazanym budynku mieszkalnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Inwestor reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odnosząc się do zarzutów skargi uznał je za niezasadne. Zdaniem inwestora, skarżąca robi wszystko, aby opóźnić budowę, nie z troski o mieszkańców spółdzielni, ale z obawy przed utratą najemców, tj. sklepu "[...]" i "[...]", którzy mogliby przejść do budynku inwestora.
W piśmie procesowym z 20 czerwca 2024 r. skarżąca za nieuzasadnione uznała ww. twierdzenia inwestora jako uczestnika postępowania sądowego.
Na rozprawie poprzedzającej wydanie przez Sąd wyroku w sprawie pełnomocnik skarżącej - radca prawny, podtrzymując zarzuty i wnioski zawarte w skardze, wniósł
o przeprowadzenie dowodu ze złożonej w dniu 5 września 2024 r. opinii dr inż. arch. W. G.. Pełnomocnik zaś uczestnika postępowania wniósł o oddalenie ww. wniosku dowodowego oraz oddalenie skargi. Sąd postanowił oddalić ww. wniosek dowodowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzeka
w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze oraz garażem podziemnym (wysokość - V, VI kondygnacji, pow. zabudowy - 389,39 m2, powierzchnia użytkowa - 2307,27 m2, w tym: powierzchnia użytkowa mieszkań -1372,25 m2, powierzchnia użytkowa usług - 199,98 m2) na działce o nr ewid. [...] (obręb 0090, ark. 91), położonej w [...]przy ul. [...].
W ocenie Sądu przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś w takiej sytuacji sąd administracyjny może uchylić decyzje organu.
Stosownie do art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 457, z późn. zm.), jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z kolei art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane określa jakie załączniki inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Są to między innymi: projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w postaci papierowej (3 egzemplarze) albo elektronicznej, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W myśl art. 35 ust. 1 powoływanej ustawy: "przed wydaniem decyzji
o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno - budowlanej sprawdza: .
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego, w tym dołączenie:
c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta
i projektanta sprawdzającego,
3a) dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane –
w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane -
w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
Co istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, w przypadku spełnienia przez inwestora wszystkich wskazanych powyżej wymagań, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę - art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.
Natomiast, w sytuacji stwierdzenia niezgodności planowanej inwestycji
z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane organ administracji architektoniczno - budowlanej nakłada w drodze postanowienia, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy, obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po bezskutecznym upływie tego terminu wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, jak i z akt sprawy, Wojewoda w toku postępowania odwoławczego przeprowadził szerokie postępowanie uzupełniające. Postanowieniem z 23 października 2023 r., zlecił bowiem Prezydentowi przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uzupełnienie dokumentacji projektowej, w zakresie:
1. przedłożenia informacji o obszarze oddziaływania inwestycji zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane oraz zgodnie z § 18 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, ze szczegółowym uwzględnieniem spełnienia przez przedmiotową inwestycję przepisów wskazanych w § 12 ust. 1, tj. § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 r.w.t.; przy czym wskazał, że samo wskazanie zgodnie z jakimi przepisami inwestycja jest zgodna jest niewystarczające; należy bowiem opisać na czym ta zgodność polega;
2. wykazania zgodności projektu budowlanego z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, mając w szczególności przepisy § 13, § 57, § 60 r.w.t., dla istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich, m.in. poprzez przedłożenie czytelnej analizy nasłonecznienia i przesłaniania, z jednoznacznymi wnioskami,
w zakresie spełnienia warunków § 13, § 57, § 60 tego rozporządzenia. Organ odwoławczy przy tym wskazał, że kwestia nasłonecznienia powinna być wyjaśniona
w sposób czytelny i zrozumiały, pozwalający na sprawdzenie przeprowadzonej analizy. Przeprowadzona analiza nasłonecznienia i przesłaniania powinna być zakończona jednoznacznymi wnioskami projektanta. Prawidłowo sporządzona analiza nasłonecznienia powinna być wykonana na każdy z dni równonocy oddzielnie. Dodatkowo zauważył, że z zrzutu dachu wynika, że w różnych miejscach zaprojektowano inną wysokość attyki budynku projektowanego, czego nie uwzględniono w analizie § 13 r.w.t. na stronie 11C projektu zagospodarowania terenu (oraz na stronie 34 projektu architektoniczno-budowlanego). Ponadto należy odnieść się do kwestii poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Na stronie 8’, 11B i 11C inwestor zakłada różne przypadki spełnienia ww. przepisów w zależności czy teren inwestycyjny położony jest na obszarze zabudowy śródmiejskiej czy też nie. Orzecznictwo w tej kwestii nie daje organowi administracji architektoniczno-budowlanej (a tym bardziej inwestorowi) uprawnienia do swobodnego ustalania, czy przedmiotowa inwestycja znajduje się
w zgrupowaniu intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia. Taka lokalizacja musi bowiem wynikać z określenia granic owej intensywnej zabudowy albo w planie miejscowym albo gdy ten nie został uchwalony - w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W tej mierze wymaga ponadto podkreślenia, że aktualne obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, tj. uchwała Rady Miejskiej w [...]Nr [...]z dnia [...]grudnia 1999 r. nie wyznacza obszaru zabudowy śródmiejskiej. Co więcej, mocą uchwały Rady Miejskiej w [...]Nr [...]z dnia [...]maja 2018 r. przystąpiono dopiero do sporządzenia nowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...];
3. doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z r.w.t., w zakresie:
a) § 3 pkt 22 - wykazanie, że projektowana zieleń ekstensywna na stropie garażu będzie zapewniała naturalną wegetację roślin, aby nie było wątpliwości, że można ją zaliczyć do terenu biologicznie czynnego,
b) wykazanie, że projektowana geokrata będzie zapewniała naturalną wegetację roślin, aby nie było wątpliwości, że można ją zaliczyć do terenu biologicznie czynnego, zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 22 r.w.t.; należy pokreślić, że aby teren pokryty kratą trawnikową zaliczyć do terenu biologicznie czynnego przesądza o tym sposób urządzenia danej nawierzchni. Możliwość zaliczenia terenu wyłożonego kratą trawnikową bądź płytą ażurową do powierzchni biologicznie czynnej jest uzależniona od rodzaju i warstw podbudowy; w przedmiotowej dokumentacji brak jest informacji podłożu pod kątem sposobu posadowienia ww. geokraty. Podkreślić należy, że
o zadecydowaniu czy zaliczyć powierzchnię wyłożoną geokratą do powierzchni biologicznie czynnej powinna decydować nie kwestia jak ziemia będzie ułożona i czym podtrzymywana (np. eko-kratą), ale sposób urządzenia danej powierzchni;
c) wykazanie spełnienia warunków wskazanych w § 12 ust. 6 pkt 1, tj. odległości pochylni zjazdowej do garażu od granicy działki; wskazać należy, że od strony działki
o nr ewid. [...] zaprojektowano pochylnię w granicy działki, zaś zgodnie z ww. przepisem odległość ta powinna wynosić nie mniej niż 1,5 m;
4. opatrzenia zmian naniesionych w projekcie budowlanym datą, pieczęcią i podpisem, w celu stwierdzenia kto i kiedy ich dokonał (np. na stronie 10 projekt zagospodarowania terenu brak pieczątki projektanta);
5. uzupełnienia dokumentacji o aktualne na dzień naniesionych zmian oświadczenia projektantów poszczególnych branż o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie
z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej wymagane art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane; 6. przedłożenia, stosownie do art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, ważnych (na dzień nanoszonych poprawek w projekcie budowlanym) zaświadczeń o przynależności projektantów do izby;
7. przesłanie 3 egzemplarzy kompletnego (uzupełnionego) projektu budowlanego.
W dniu 12 grudnia 2023 r. organ I instancji odpowiedział na powyższe, przedkładając tym samym dokumentację projektową.
Po analizie uzupełnionego projektu budowlanego i zauważeniu dalszych braków
i nieprawidłowości, Wojewoda pismem z 18 grudnia 2023 r., wezwał również pełnomocnika inwestora do ich uzupełnienia, tj.:
1. wykazanie zgodności projektu budowlanego z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, mając w szczególności przepisy § 13, § 57, § 60 r.w.t., dla istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich, m.in. poprzez przedłożenie czytelnej analizy nasłonecznienia i przesłaniania, z jednoznacznymi wnioskami,
w zakresie spełnienia warunków § 13, § 57, § 60 tego rozporządzenia. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że kwestia nasłonecznienia powinna być wyjaśniona
w sposób czytelny i zrozumiały, pozwalający na sprawdzenie przeprowadzonej analizy. Przeprowadzona analiza nasłonecznienia i przesłaniania powinna być zakończona jednoznacznymi wnioskami projektanta. Prawidłowo sporządzona analiza nasłonecznienia powinna być wykonana na każdy z dni równonocy oddzielnie. Wskazać zaś należy, że przedłożona analiza nie została wykonana na każdy dzień równonocy oddzielnie; 2. doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z r.w.t., w zakresie: a) § 3 pkt 22 - wykazanie, że projektowana zieleń ekstensywna na stropie garażu będzie zapewniała naturalną wegetację roślin, aby nie było wątpliwości, że można ją zaliczyć do terenu biologicznie czynnego,
b) wykazanie, że projektowana geokrata będzie zapewniała naturalną wegetację roślin, aby nie było wątpliwości, że można ją zaliczyć do terenu biologicznie czynnego, zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 22 r.w.t.; należy pokreślić, że aby teren pokryty kratą trawnikową zaliczyć do terenu biologicznie czynnego przesądza o tym sposób urządzenia danej nawierzchni. Możliwość zaliczenia terenu wyłożonego kratą trawnikową bądź płytą ażurową do powierzchni biologicznie czynnej jest uzależniona od rodzaju i warstw podbudowy; w przedmiotowej dokumentacji brak jest informacji podłożu pod kątem sposobu posadowienia ww. geokraty. Podkreślić należy, że
o zadecydowaniu czy zaliczyć powierzchnię wyłożoną geokratą do powierzchni biologicznie czynnej powinna decydować nie kwestia jak ziemia będzie ułożona i czym podtrzymywana (np. eko-kratą), ale sposób urządzenia danej powierzchni. Wskazać należy, że projektant co prawda przedłożył, w wyniku uzupełnienia, na stronie 12 projektu zagospodarowania terenu, kartę dotyczącą zastosowanej geokraty, jednakże
w dalszym ciągu nie przedstawiono sposobu urządzenia danej nawierzchni, tj. wyjaśnienia jak nawierzchnia ziemna została urządzona (tj. np. rodzaj warstw i ich grubość), aby zapewnić naturalną wegetację.
3. opatrzenia zmian naniesionych w projekcie budowlanym datą, pieczęcią i podpisem, w celu stwierdzenia kto i kiedy ich dokonał (np. na stronie 12 projekt zagospodarowania terenu brak daty, strona 11’ - brak autoryzacji zmian). Dodatkowo organ odwoławczy przy tym wskazał, że niedopuszczalne jest wykonywanie wklejek na projekcie zagospodarowania terenu (strona 11 projektu zagospodarowania terenu). Wobec powyższego należy przedłożyć projekt zagospodarowania terenu, sporządzony na mapie do celów projektowych, zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju
z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1679), z naniesionymi zmianami;
4. uzupełnienia dokumentacji o aktualne na dzień naniesionych zmian oświadczenia projektantów poszczególnych branż o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie
z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej wymagane art. 34 ust. 3d pkt 3 ustawy Prawo budowlane; 5. przedłożenia, stosownie do art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, ważnych (na dzień nanoszonych poprawek w projekcie budowlanym) zaświadczeń o przynależności projektantów do izby;
6. w przypadku dołożenia nowych kart w dokumentacji projektowej należy sporządzić nowy spis treści uwzględniając wszystkie dołączone elementy wymagane
w rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz ponownie ponumerować strony;
7. przesłanie 3 egzemplarzy kompletnego (uzupełnionego) projektu budowlanego.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 15 stycznia 2024 r. wpłynęła uzupełniona przez inwestora dokumentacja projektowa.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela argumentację organu odwoławczego zawartą w zaskarżonej decyzji i przyjmuje ją za własną. Wojewoda w wyczerpujący sposób zgromadził materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia sprawy a następnie dokonał jego prawidłowej oceny. Tym samym sanował braki jakie istniały przy wydaniu decyzji organu I instancji. Stosownie bowiem do art. 138 K.p.a. organ odwoławczy nie ogranicza się do kontroli decyzji organu I instancji, lecz zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie.
W ocenie Sądu, w wyniku postępowania przeprowadzonego przez organ odwoławczy w wyczerpujący sposób uzupełniona została dokumentacja projektowa niezbędna do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wyjaśniono istotne wątpliwości
i ustosunkowano się w wystarczający sposób do podnoszonych przez skarżącą toku postępowania zastrzeżeń. Weryfikacja dokumentacji sprawy dokonana przez Wojewodę wykazała, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył wymagane prawem dokumenty, spełniające wymogi art. 35 ustawy Prawo budowlane, tj. projekt budowlany, sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, zawierający wymagane opinie i uzgodnienia. Inwestor przedłożył również prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 81 K.p.a., stwierdzić należy, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. - organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział
w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zauważyć należy, że zaskarżona decyzja została wydana [...]lutego 2024 r. Inwestor dokonał zaś uzupełnienia dokumentacji budowlanej już 15 stycznia 2024 r., tak więc skarżąca miała ponad miesiąc czasu na zapoznanie się z materiałem zgromadzonym
w aktach sprawy. Skoro skarżąca zrezygnowała z tego uprawnienia, nie może obecnie czynić z tego powodu żadnych zarzutów organowi odwoławczemu. Skarżąca nie musiała też osobiście zapoznawać się z dokumentacją, mogła równie dobrze wystąpić na podstawie art. 73 § 1 K.p.a. do organu odwoławczego o wydanie kopii lub odpisów dokumentów znajdujących się w aktach niniejszego postępowania, czego również jednak nie uczyniła.
Nie można się zgodzić ze stanowiskiem skarżącej, że organ odwoławczy nie rozstrzygnął kwestii podnoszonych w odwołaniu od decyzji Prezydenta. Wszelkie zarzuty stawiane przez skarżącą w odwołaniu, zostały w wystarczający sposób rozpoznane przez Wojewodę w toku postępowania odwoławczego. Przypomnieć w tym miejscu należy, że Wojewoda nakazał organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, które to zostało jak wskazano już wyżej przeprowadzone. Za niezasadny tym samym należy uznać zarzut naruszenia art. 136 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a.
Wyjaśnić przy tym wypada, że zgodnie z regulacją art. 84 § 1 K.p.a., gdy
w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ może zwrócić się do biegłego
o wydanie opinii. W niniejszej sprawie nie zachodziła jednak konieczność powołania biegłego, gdyż kwestie nasłoneczniania, zacieniania jak i posadowienia nowego budynku od granic, bada organ w toku postępowania. Organ architektoniczno-budowlany nie posiada umocowania, jak i żadnego obowiązku, do badania projektu budowlanego w zakresie szerszym, niż to wynika z brzmienia art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. w zakresie wykraczającym poza badanie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, a więc badanie projektu budowlanego w aspekcie zgody tego projektu z wszystkimi (w tym dotyczącymi hałasu) przepisami techniczno-budowlanymi (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1431/17). Za niezasadny należy więc uznać zarzut niepowołania przez organ odwoławczy biegłego z zakresu architektury.
Odnośnie zarzutu naruszenia § 13 ust. 1 i 2 w zw. z § 57 ust. 1 i 2 w zw. z § 60 ust. 1 i 2 r.w.t. zgodzić się należy ze stanowiskiem inwestora zawartym w odpowiedzi na skargę, że również te zarzuty są nieuzasadnione. Do projektu budowlanego została sporządzona analiza nasłonecznienia i przesłaniania budynków sąsiednich przez posiadającego do tego stosowne kwalifikacje i uprawnienia architekta. Zapis § 13 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia określa lokalizację wierzchołka kąta (usytuowanie
w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego), jego wartość (60°) oraz warunek nie przesłaniania zarówno przez część tego samego budynku jak
i inny obiekt przesłaniający. Przepisy te nie warunkują wymogu wyznaczania osi pomiędzy ramionami kąta prostopadle do lica ściany. Ponadto dozwolone jest wyznaczanie kąta poprzez takie obracanie osią, które zapewni zachowanie wymaganej wielkości minimum 60° pomiędzy zewnętrznymi krawędziami otworu w ścianie, a co zostało zachowane w analizie dokonanej przez architekta. Po stosownym uzupełnieniu, w dniu 15 stycznia 2024 r. projekt budowlany zawierał szczegółowe rysunki i schematy Analizy Przesłaniania i Nasłonecznienia (Rys. A l' a i Rys. A_l'b). Na rysunkach tych wyraźnie zaznaczono okno (na sytuacji i na schemacie/ przekroju), najbliżej i najniżej usytuowane, w których wyjaśniono spełnienie ww. przepisów. Przekrój na rysunku A_1'a przedstawia sytuację, w której to okno (parapet) znajduje się na wysokości 2,3 m, glif ma 0,18 m głębokości, a szerokość okna to 1,4 m (wymiary rzeczywiste). Narysowano kąt 60 stopni, w którym to nie znajduje się przesłaniająca część projektowanego budynku w odległości mniejszej niż wysokość przesłania. Wysokość przesłaniania to - 14,48 m, a odległość obiektu wynosi 14,68 m. Schemat przekroju dokładnie obrazuje tą zależność i spełnienie przytoczonego przepisu. Podkreślić, należy że przykładem było okno najbliżej projektowanego budynku i najniżej położone. Inne okna mają większe odległości przesłaniania i mniejsze wysokości przesłaniania.
Sąd podziela również w całości ocenę inwestora zawartą w odpowiedzi na skargę, że zagadnienie "czasu nasłonecznienia" w związku z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia nie występuje czego dowodem jest przedstawienie na rysunkach A_1'a i b linijki słońca. Na rysunkach tych jest widoczny cień jaki będzie tworzyć projektowany budynek i widać na nich, że wcale nie pada w podanych godzinach 7:00- 17:00
(w dwóch dniach równonocy liczonych w czasie letnim i czasie zimowym) żaden cień na istniejący budynek wielorodzinny na działce nr [...]. Spowodowane jest to samym położeniem projektowanego i istniejącego budynku względem stron świata. Przede wszystkim ta istniejąca ściana budynku na działce nr [...] od strony północno - wschodniej ma okna, na które nigdy nie padało światło słoneczne w przytoczonych godzinach 7:00- 17:00 (czego dowodem jest wykres linijki słońca). Odnosząc się z kolei do kwestii przedstawionego bilansu powierzchni terenu,
w tym powierzchni biologicznie czynnych i powierzchni utwardzonych, w ocenie Sądu bilans ten został wykonany przez uprawnionego projektanta rzetelnie i fachowo na odpowiednim programie graficznym (Auto-Cad). W przedmiotowym projekcie zagospodarowania terenu ogólny bilans projektowanej powierzchni biologicznie czynnej wynosi 25,15% działki (która ma wielkość 736m2), czyli wynosi po przeliczeniach 185,15 m2 i zachowuje zgodność z ustaleniami z warunków zabudowy, tj. minimum 25% terenu ma być biologicznie czynna. Zarzucane przekroczenie o 0,01% powierzchni biologicznie czynnej jest w zupełności nie uzasadnione, gdyż jest to zbyt mała wielkość fizyczna 0,0736 m2(z 736 m2 działki) i nie może mieć wpływu na przekroczenie warunku spełnienia minimum 25%. Ze względu na stosunkowo małą powierzchnię działki, zagospodarowaną w sposób optymalny, powierzchnie te w sposób precyzyjny liczone były w różnych małych fragmentach zagospodarowania. Ponadto skarżąca błędnie podała uzyskany w projekcie aktualny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej, gdyż po uzupełnieniu dokumentacji projektowej w dniu 15 stycznia 2024 r. prawidłowa wielkość powierzchni biologicznej czynnej to 25,15% a nie 25.01%. Sposób wyliczenia powierzchni biologicznie czynnej GEOSYSTEM został przedstawiony na stronie 12 Projektu zagospodarowania terenu w karcie katalogowej i wynosi 86%.
Przepis art. 35 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem,
o którym mowa w art. 12 ust. 7. Niewątpliwie z treści tego przepisu wynika, że obowiązkiem organu udzielającego pozwolenia na budowę było sprawdzenie czy projekt wykonała osoba posiadająca wymagane uprawnienia i legitymująca się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Podnieść także należy, że w odniesieniu do projektu architektoniczno -budowlanego organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji
o pozwoleniu na budowę bada wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie
o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (patrz - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Krakowie z 9 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 481/10LEX nr 665488). Zgodnie
z wymogami prawa budowlanego osoby projektujące winny się legitymować stosownymi uprawnieniami i przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego. Jak zaś wynika z akt niniejszej sprawy architekt sporządzający analizę nasłonecznienia i przesłaniania takie uprawnienia posiada, a co za tym idzie, trafnie wskazuje inwestor, że zarzuty stawiane przez skarżącą wobec architekta należy uznać za gołosłowne.
Co do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 i pkt 9 ustawy Prawo budowlane
w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy oraz zgodnie z § 18 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, wskazać należy, że nie można się zgodzić ze skarżącą, iż budowa budynku wielorodzinnego (zaledwie 15 mieszkań) wpłynie negatywnie na interesy osób trzecich przez co zostanie zwiększony ruch komunikacyjny, zwiększy się hałas czy też zaburzy spokój zabudowy wielorodzinnej już istniejącej. Przede wszystkim, budowa spornego budynku wielorodzinnego kontynuuje funkcję istniejącej już zabudowy. Wojewoda w zaskarżonej decyzji trafnie zauważył, że nie wszystkie interesy osób trzecich podlegają ochronie; chronione są wyłącznie interesy prawne, a nie są chronione interesy jedynie faktyczne. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Naruszenie interesu prawnego rozumiane jest jako naruszenie konkretnych norm prawa materialnego, obowiązujących w procesie inwestycyjnym. W zasadzie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów. Jednakże, gdy w sprawie uzyskano wszelkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie, to nie można stawiać skutecznego zarzutu, że wydana decyzja o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia budowlanego jest niezgodna
z prawem.
Decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego. Jak wynika
z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych
w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem skoro inwestor spełnił w niniejszej sprawie wszystkie wymagania konieczne do udzielenia pozwolenia na budowę, to organ nie mógł odmówić wydania mu decyzji o pozwoleniu na budowę (patrz wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 4 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2541/20).
Odnosząc się z kolei do zarzutu wpływu planowanej inwestycji na wartość nieruchomości sąsiednich, Sąd podziela pogląd inwestora zawarty w odpowiedzi na skargę, że wahania wartości nieruchomości w związku z planowaną inwestycją
w świetle prawa budowlanego nie warunkują udzielenia pozwolenia na budowę. Tym samym nie mogą on stanowić argumentu do zablokowania realizacji planowanej inwestycji (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 9 października 2019 r. sygn. akt. II SA/Gd 88/19).
Na koniec należy jeszcze wyjaśnić, że Sąd oddalił wniosek dowodowy ze złożonej w dniu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku w sprawie opinii dr inż. arch. W. G. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające
z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przede wszystkim, sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania. Przeprowadzenie dowodu z przedmiotowej opinii nie było też niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Zauważyć również należy, że z uwagi na brak podpisu osoby sporządzającej opinię, jak również daty jej sporządzenia, nie stanowi ona dokumentu w rozumieniu ww. przepisu. Ponadto, przedmiotowa opinia mogła zostać złożona przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego przed organem odwoławczym.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło