VIII SA/Wa 329/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-29
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu, takie jak kradzież energii elektrycznej, stanowi obligatoryjną podstawę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, czy też organ powinien indywidualnie ocenić istnienie "uzasadnionej obawy" użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego?Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu, w tym kradzież energii elektrycznej, nie stanowi automatycznej i obligatoryjnej podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ administracji ma obowiązek indywidualnie ocenić, czy w konkretnym przypadku istnieje "uzasadniona obawa" użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ocena ta powinna być dokonana na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, uwzględniając nie tylko wyrok skazujący, ale także inne okoliczności, takie jak właściwości i warunki osobiste sprawcy, jego dotychczasowe zachowanie oraz opinie środowiskowe.Stan faktyczny
Skarżący, B.L., został pozbawiony pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej decyzją Wojewódzkiego Komendanta Policji, a następnie decyzją Komendanta Głównego Policji, z uwagi na prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu (kradzież energii elektrycznej). Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom nadinterpretację przepisów, brak indywidualnej oceny jego przypadku oraz nieuwzględnienie pozytywnych opinii środowiskowych i łowieckich. Skarżący argumentował, że kradzież energii elektrycznej nie uzasadnia obawy użycia broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu publicznemu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Komendanta Policji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi B.L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w R. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...]Komendant Wojewódzki Policji w R. decyzją z dnia [...] marca 2008 roku działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji ( tj. Dz. U. z 2004 roku, Nr 52, poz. 525 ze zm., dalej jako ustawa o broni i amunicji ) oraz art. 104 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 roku i zm. , dalej kpa) cofnął pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej B.L.
W uzasadnieniu decyzji podano, że organ policji cofa pozwolenie na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Z uwagi na fakt, że przeciwko B.L. prowadzone było postępowanie karne przez Sąd Rejonowy w G. sygn. akt [...] o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu z art. 278 § 1 i 5 kk ( kradzież energii ), w wyniku którego został skazany prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu na okres próby dwóch lat oraz karę grzywny w wymiarze dwudziestu stawek dziennych, nie daje on w pełni gwarancji, że posiadając broń palną nie użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Pomimo tego, że w trakcie postępowania administracyjnego organ uzyskał pozytywne opinie środowiskowe z miejsca zamieszkania B.L. oraz Koła Łowieckiego "[...]" w K., to w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, organ zaliczył go do osób wymienionych w cytowanym przepisie.
Od powyższej decyzji odwołanie do Komendanta Głównego Policji w W. złożył B.L. wnosząc o jej uchylenie, podnosząc brak podstaw do przyjęcia, iż w stosunku do niego istnieje uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Popełnione przez niego przestępstwo polegające na zakłóceniu pracy licznika energii elektrycznej nie może bowiem uzasadniać w/w obawy. Zarzucił przedmiotowemu rozstrzygnięciu nadinterpretację przepisów prawa i brak indywidualnego rozpatrzenia jego przypadku. Podniósł, że faktycznie przyznał się do zarzucanego mu czynu ( choć nie dopuścił się go osobiście ) chcąc jak najszybciej zakończyć sprawę karną. Prowadzi w swojej rodzinnej wsi duże gospodarstwo sadownicze, jest myśliwym pasjonatem kultywującym tradycje po ojcu. Jako człowiek zamożny nie jest zainteresowany przywłaszczaniem sobie cudzego mienia, a na podstawie jednego incydentu nie można przekreślać dorobku jego życia. Organ sugeruje bowiem w sposób nieuprawniony, że jest on człowiekiem niebezpiecznym mogącym użyć broni do zakłócenia porządku prawnego. W konkluzji swojego odwołania dodał, że poniósł już karę, bowiem w jego środowisku został niesłusznie skazany na dezaprobatę społeczną, zamierza w związku z tym złożyć funkcję sołtysa wsi i wycofać się z zaangażowania społecznego. Zapewnił, że nie płynie z jego strony żadne zagrożenie obowiązującego porządku prawnego i bezpieczeństwa publicznego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania B.L. utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6. Z treści tego przepisu w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż obawę użycia broni w sposób określony w tym artykule uzasadnia sam fakt prawomocnego skazania, min. za popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń jest skazana za przestępstwo przeciwko mieniu. Nadto organ nie musi uzasadniać obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ustalenie zatem, że odwołujący się został skazany i skazanie to nie uległo zatarciu, jest więc dla organów policji wiążące w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie WSA w Warszawie. W świetle powyższego, nawet pozytywna opinia o B.L. w miejscu zamieszkania, jak również wśród myśliwych, nie może wpłynąć na inny, niż to uczynił organ I instancji, sposób rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ ustalenia te nie eliminują z obrotu prawnego prawomocnego wyroku sądu karnego, skazującego go za czyn godzący w mienie.
Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi jaką złożył pełnomocnik B.L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 77§1, art. 80 oraz art. 107§3 kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono, że pomimo uzyskania w toku postępowania przez organ I instancji jednoznacznych pozytywnych opinii o B.L., w świetle zebranych dowodów, organ odwoławczy uznał jednak, że pozwolenie na broń powinna posiadać wyłącznie osoba o nieposzlakowanej opinii, co przejawia się przede wszystkim przestrzeganiem prawa i sprawia, że w sytuacji prawomocnego skazania opinie te nie mają znaczenia. Wskazano, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji Skarżący nie mógł dopatrzeć się – szczególnie w obliczu przytoczenia treści opinii – argumentów przemawiających za istnieniem uzasadnionej obawy niewłaściwego użycia broni, która stała się podstawą decyzji. Organ odwoławczy zaś, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w zasadzie powielił tą argumentację. Skarżący nie podziela stanowiska organu polegającego na istnieniu w stosunku do niego uzasadnionej obawy w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Pojęcie uzasadnionej obawy jest bowiem pojęciem nieostrym i stosując wykładnię językową organ ma wprost obowiązek uzasadnić jej istnienie. Nie można natomiast założyć, że o istnieniu uzasadnionej obawy rozstrzygnął ustawodawca wymieniając przykładowo trzy rodzaje przestępstw. Za rażący w świetle uzasadnienia wyroku WSA z dnia 29.01.2008r. sygn. akt VI SA/Wa 2071/07 uznano w skardze pogląd zaprezentowany przez organ II instancji, że decyzja organu ma charakter decyzji związanej.
Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, ustawodawca jedynie przykładowo wskazał osoby skazane za popełnienie jednego z trzech rodzajów przestępstw, jako że ryzyko niewłaściwego użycia broni jest w ich przypadku wyższe niż w przypadku innych osób. Organy obu instancji za wyłączną podstawę cofnięcia pozwolenia na broń przyjęły zaś nie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, lecz kompletną treść rozdziału XXXV Kodeksu karnego "Przestępstwa przeciwko mieniu" zawartą w art. 278-295. Użycie przez ustawodawcę w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 sformułowania "Przestępstwa przeciwko mieniu", którym odpowiada tytuł rozdziału XXXV Kodeksu karnego nie może być rozumiane, iż właśnie w ten sposób odsyła on do wszystkich przestępstw wymienionych w tym rozdziale. Gdyby tak miało być ustawodawca użyłby bezpośredniego odesłania do rozdziału lub do wszystkich wymienionych w nim artykułów. Z części przepisów w/w rozdziału kodeksu karnego, wprost wynika istnienie uzasadnionej obawy użycia przez skazanego broni w sposób niebezpieczny. Nie sposób jednak uznać, że ktoś kto dopuścił się kradzieży energii jest osobą budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Obarczanie bowiem takimi samymi konsekwencjami brutalnego włamywacza i osoby zużywającej energię elektryczną na cudzy koszt – jak to uczyniły organy obu instancji – nie wydaje się Skarżącemu zgodne z wolą ustawodawcy. Dlatego też za błędną należy uznać wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jaką zastosował organ w zaskarżonej decyzji. Hipotezy powołanych przepisów nie wypełnia popełnienie przestępstwa z art. 278 § 1 i 5 kk – w przypadku tego przestępstwa nie ma bowiem do czynienia z przemocą, a więc broń – nawet hipotetycznie nie może być użyta. Prezentowana przez organy policji wykładnia jest w ocenie Skarżącego nie do przyjęcia i już tylko z tej przyczyny decyzje nie powinny się ostać. Na poparcie powyższych twierdzeń powołano się na wyroki NSA z dnia 4.06.2007r. sygn. akt II OSK 863/06, z dnia 29.02.2008 sygn. akt II OSK 84/07 oraz z dnia 22.02.2008r. sygn. akt II OSK 67/07.
W dalszej części uzasadnienia skargi, wskazano, że takie, jak prezentowane przez organy policji rozumienie zastosowanej normy, zmienia w istocie jej treść, tj. każde skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu, powodowałoby ( decyzja związana) w konsekwencji automatyczne cofnięcie pozwolenia na broń. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "uzasadniona obawa" świadczy o tym, że w każdym przypadku – także w przypadku oskarżenia o popełnienie przestępstwa przykładowo wymienionego w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji należy badać, czy zachodzi uzasadniona obawa co do możliwości niewłaściwego ( w rozumieniu ustawy) użycia broni. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie ograniczyło się do dowolnej – tj. z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, zakreślonych w art. 80 kpa – oceny wyroku sądu karnego w aspekcie przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji. Wszystkie inne okoliczności sprawy, takie jak cechy osobowościowe Skarżącego, jego dotychczasowe zachowanie pozostały poza sferą zainteresowania organów policji. Tym samym, Skarżący nie podziela poglądów organów administracji, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter jednoznaczny i stosunku do osób skazanych bądź podejrzanych o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu organ nie musi przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już sam ustawodawca. Z faktu zaś, że organ I instancji zwrócił się o opinię środowiskową o Skarżącym wynika, że dostrzegał on jednak potrzebę wyjaśnienia sprawy we wskazanym wyżej kierunku. Przeprowadzenie postępowania dowodowego, którego wynik z założenia nie może mieć wpływu na decyzję jest jawnym naruszeniem art. 8 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Bardziej zrozumiałe byłoby niezwłoczne załatwienie sprawy jako niewymagającej zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień czyli zgodnie z dyspozycją art. 12 § 2 kpa. Jeżeli jednak organ policji zdecydował się już na przeprowadzenie postępowania dowodowego to powinien mieć na względzie art. 7 kpa i stojąc na straży praworządności podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Niezrozumiałe dla Skarżącego jest, że po uzyskaniu pozytywnych opinii, organ I instancji stwierdził - a za nim organ odwoławczy, że nie mają one żadnego znaczenia dla sprawy. Podjęte przez organ działania są zatem pozorne, tj. mają stwarzać wrażenie wnikliwości i dogłębności postępowania. Nie rozpatrzenie dowodu w postaci opinii, z której wynika inny od przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny świadczy zaś, że ocena dowodów miała wybiórczy a nie kompleksowy charakter. Dokonanie niezbędnej oceny spełniania przez Skarżącego przesłanki ujętej w art. 15 ust. 1 pkt- 6 ustawy o broni i amunicji wyłącznie na podstawie jednego faktu – a nie jak wymaga tego przepis art. 80 kpa na podstawie całokształtu materiału dowodowego, nie odpowiada zasadzie swobodnej oceny dowodów, a także narusza przepis art. 77 § 1 kpa. Nie można zakładać, że istotne dla sprawy są tylko takie okoliczności, które potwierdzają wskazaną w tym przepisie obawę, a te które jej nie potwierdzają nie mają znaczenia, bowiem tak wybiórcza ocena dowodów przez organy administracji publicznej jest niedopuszczalna.
Pełnomocnik Skarżącego w konkluzji swojej skargi podniósł, że organy policji za wystarczającą przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń uznają sam fakt wydania wyroku skazującego, a należy brać pod uwagę i inne okoliczności wynikające z wyroku sądu powszechnego, w szczególności ocenę osoby sprawcy przestępstwa, co m.in. znajduje swój wyraz w orzeczonej karze w postaci warunkowego jej zawieszenia. Skoro bowiem sąd zawiesił wykonanie kary to wyszedł z założenia, że nie istnieje uzasadniona obawa popełnienia przez oskarżonego przestępstwa w przyszłości, świadczy to również o tym, że dokonano wnikliwej oceny postawy sprawcy, jego właściwości i warunków osobistych, a także dotychczasowego sposobu życia. Pomimo jednak powyższego, bez jakiejkolwiek oceny osobowości Skarżącego przypisano mu przymiot "zagrażającego" porządkowi publicznemu. Zaskarżonym decyzjom organów obu instancji zarzucił pozorność uzasadnienia co narusza art. 107 § 1 kpa polegającą na wprowadzeniu norm ogólnikowych, generalnych, dających się zastosować do wszystkich przypadków odnoszących się do ogólnych założeń prawnych i to w zupełnym oderwaniu od realiów rozpatrywanej sprawy. Wywiódł, że popełnienie przestępstwa polegającego na kradzieży energii elektrycznej, nie uzasadnia wniosku, że człowiek dorosły, stateczny, o nienagannej ( poza tym jednym wykroczeniem ) przeszłości zacznie postępować jak osoba niepoczytalna, narażając zdrowie i życie innych osób.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Komendant Główny Policji podniósł, że wbrew twierdzeniom skargi, w przypadku osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, nie jest wymagane od organu orzekającego ujawnienie innych okoliczności dla podjęcia decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń na mocy przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przesłanką cofnięcia pozwolenia jest bowiem uzasadniona obawa, że osoba taka może użyć broni w celu określonym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a wynika ona z faktu popełnienia przez tą osobę czynu zabronionego wskazanego w tym przepisie. W takiej sytuacji, organ policji dysponując dowodami potwierdzającymi fakt, iż w stosunku do osoby, posiadającej pozwolenie na broń, zapadł wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, zobligowany jest cofnąć wydane jej pozwolenie. Za nieuzasadnione należy uznać twierdzenia skargi, iż dokonując interpretacji w/w przepisu organy, obok wykładni językowej powinny posłużyć się wykładnią celowościową. Pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym, w związku z tym, osoby je posiadające powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem. W związku z powyższym, podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego należy uznać za niezasadny. Mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy uznać również należy, iż niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, z uwagi na fakt, że organy policji w przedmiotowej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy oraz dokonały wnikliwej oceny wszystkich zgromadzonych w ten sposób dowodów, w granicach swobodnej oceny dowodów. Wskazana ocena materiału dowodowego znalazła zaś swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a).
Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo, a zatem skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja została oparta na wniosku, że osoba popełniająca przestępstwo nie szanuje obowiązującego porządku prawnego naruszając przepisy prawa, a więc może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Zgodnie jednak ze stanowiskiem NSA zaprezentowanym w wyroku z dnia 22 lutego 2008 roku sygn. akt II OSK 67/07: "Przyjęcie tego wniosku prowadzi do konsekwencji w postaci pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy – czego jednak ustawa o broni i amunicji nie przewidziała. Byłoby to równoznaczne z wprowadzeniem kary dodatkowej, którą mógł wprowadzić ustawodawca a nie organy administracyjne i sądy stosujące prawo. Również stwierdzenie, że pozwolenie na posiadanie broni może uzyskać i zachować tylko osoba o nieposzlakowanej opinii nie ma oparcia w obowiązującej ustawie(...). Historyczny rozwój art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który w pierwotnym brzmieniu wymieniał popełnienie przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej jako tworzące zagrożenie użycia broni w sposób wskazany tym przepisem, może być wskazówką ustawodawcy co do rodzaju przestępstw, które i w obecnie obowiązującym stanie prawnym uzasadniają taką obawę".
Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest decyzja Komendanta Głównego Policji utrzymująca w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji cofającą Skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W sprawie nie jest sporne, że Skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem przeciwko mieniu z art. 278 § 1 i 5 kk, tj. za kradzież energii. Należy jednak zauważyć, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy nie formułuje stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie normy prawa ( tu - cofnięcie pozwolenia na broń ) istnieje, czy nie. Użycie przez ustawodawcę, tzw. określeń nieostrych zobowiązuje więc Sąd do rozważenia czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego ( patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 roku, sygn. akt VI SA/Wa 2071/07 ).
Wymieniony przepis stanowi podstawę do odmowy przyznania pozwolenia na broń i ( łącznie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ) pozbawienia pozwolenia na broń osób stwarzających uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wymienione w dalszej części tego przepisu ("w szczególności skazanym") rodzaje przestępstw muszą wiązać się z pierwszą częścią tego przepisu, to jest stworzeniem uzasadnionej obawy niewłaściwego użycia broni. Obie części tego przepisu są bowiem ze sobą związane a część druga uszczegóławia tylko ogólną przesłankę pozbawienia prawa do posiadania broni, jaką jest tworzenie obawy co do sposobu jej użycia. Dlatego nie popełnienie każdego przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń, lecz tylko takiego przestępstwa, które jednocześnie wskazuje, że jego sprawca może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego ( patrz wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 roku, sygn. akt II OSK 84/07 ).
Z uwagi na treść powyższego wyroku, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, ocena czy posiadacz broni wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, jest osobą co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wydana zostać musi w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Jednym, ale z pewnością nie jedynym, istotnym z takich dowodów należy niewątpliwie orzeczenie sądowe dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko mieniu. Już z samego tego wyroku wprawdzie skazującego Skarżącego, jednakże zawieszającego wykonanie kary na okres próby, wynika jednak, że postawa sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa skutkuje tym, że zastosowana kara jest wystarczająca dla osiągnięcia jej celu i zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. W rozpoznawanej sprawie zdaniem Sądu, organ I instancji powinien jednak wziąć pod uwagę i prawidłowo ocenić również inne dowody, które zebrał w sprawie, a więc także informację Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w R. wraz z opinią Koła Łowieckiego "[...]" w K., do którego Skarżący należy od 6 lipca 1987 roku, a więc ponad 20 lat, jak i opinię środowiskową z miejsca jego zamieszkania gdzie jako sołtys wsi pełni w końcu ważną funkcję społeczną już drugą kadencję. Organ powinien tego dokonać tym bardziej z tego powodu, że powyższe dowody zostały zebrane właśnie z jego, a nie Skarżącego inicjatywy. Nadto, zgodnie z art. 8 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Skoro zaś organ uznał, że zgromadzenie takich dowodów jest potrzebne przed wydaniem decyzji, to winien je w sposób bardziej szczegółowy rozważyć i w podobny sposób się do nich odnieść w uzasadnieniu swojej decyzji. Tymczasem z uzasadnienia jego rozstrzygnięcia wynika, że dowody te w świetle prawomocnego wyroku skazującego posiadacza broni są nieistotne, a można nawet wysnuć wniosek, że są one zupełnie zbędne do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Zasadnym w takiej sytuacji byłoby wyjaśnienie czemu służyło ich przeprowadzenie, czego jednak organ również nie wyjaśnił. Należy zaś zauważyć, że organ I instancji występując o udzielenie informacji czy Skarżący jest nadal członkiem Zrzeszenia Polskiego Związku Łowieckiego oraz o wydanie o nim opinii w konsultacji z zarządem macierzystego koła łowieckiego nadmienił, iż powyższe jest niezbędne w celu podjęcia decyzji dotyczącej dalszego posiadania prze niego broni myśliwskiej. Zdaniem Sądu, organ w niniejszej sprawie winien także wziąć pod uwagę fakty, które powinny być mu znane z urzędu, np. dotychczasowe zachowanie Skarżącego jako posiadacza broni – adresata decyzji o pozwoleniu na broń.
Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ( art. 80 kpa ) organ I instancji powinien dokonać ostatecznego podsumowania w kwestii ewentualnego istnienia przesłanki, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Artykuł ten wymienia bowiem przykładowo takie przestępstwa, których popełnienie najczęściej wskazuje, że ich sprawca zalicza się do kategorii osób wskazanych tym przepisem ( patrz wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 roku sygn. akt II OSK 955/06 ). Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w skardze, że w katalogu przestępstw wymieniony po słowach "w szczególności" ustawodawca jedynie wskazuje krąg osób "podwyższonego ryzyka", tj. w stosunku do których istnienie "uzasadnionej obawy" jest częstsze i bardziej prawdopodobne. Gdyby bowiem celem ustawodawcy było cofanie pozwolenia na broń palną w każdym przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu, to taki zapis niewątpliwie znalazłby się w ustawie o broni i amunicji. Istotne jest czy osoba posługiwała się bronią, czy zagrażała zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego ( patrz wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 roku, sygn. akt II OSK 863/06 ). W niniejszej sprawie organ zastosował niejako zasadę automatyzmu wyrażającą się przekonaniem, że skoro wobec Skarżącego zapadł wyrok skazujący – zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji było obligatoryjne. Jak zaś już wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ( wyrok z dnia 28 kwietnia 2004 roku sygn. akt III S.A. 2258/02) przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można jedynie powoływać się na fakt skazania wyrokiem skazującym; w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez Skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa można stwierdzić, iż organ prowadzący postępowanie obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jedynie ustalone w taki sposób fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący niezbędną i faktyczną podstawą do wydania decyzji administracyjnej oraz jej uzasadnienia. W samej decyzji organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu zostały naruszone powyższe przepisy, bowiem organy nie wyjaśniły należycie i nie rozważyły dostatecznie treści zebranego w sprawie materiału dowodowego. Obowiązkiem organów jest nie tylko zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego ale i jego rozpatrzenie a następnie wyjaśnienie zasadności przesłanek, jakimi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Zdaniem Sądu zajęte zaś w decyzjach organów obu instancji stanowisko nie zostało należycie i przekonywująco uzasadnione. Powołane wyżej zasady obowiązują zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie, utrzymując decyzję w mocy, powielił jednak w całości argumentację organu I instancji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy winny dokonać kompleksowej, tzn. na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oceny postawy Skarżącego jako osoby korzystającej z pozwolenia na broń, co do której nie może zachodzić obawa, iż użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym.
Mając na uwadze, iż organy naruszyły przepisy art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 80 oraz 107 § 3 kpa, co skutkowało naruszeniem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, skład orzekający w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 2 pkt. 1 lit c) rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zm.), gdyż Skarżący był reprezentowany przed Sądem przez radcę prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło