VIII SA/Wa 341/24

WyrokWSA w Warszawie2024-07-03

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Iwona Owsińska - Gwiazda, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz błędu co do osoby zobowiązanego są uzasadnione, jeśli zobowiązany nie złożył nowej deklaracji mimo zmiany okoliczności faktycznych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Podkreślono, że obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika z mocy prawa i jest związany ze złożeniem deklaracji, a nie z faktycznym korzystaniem z usługi. Brak złożenia nowej deklaracji, mimo zmiany okoliczności, skutkuje utrzymaniem w mocy obowiązku wynikającego z poprzedniej deklaracji i zasadnością prowadzenia egzekucji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy uznające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Zarzuty dotyczyły nieuiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, mimo że skarżący twierdził, iż nie jest właścicielem nieruchomości, nie użytkował jej i nie składał stosownych deklaracji. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzuty za niezasadne, wskazując na brak złożenia nowej deklaracji przez skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędzia WSA Leszek Kobylski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 12 lutego 2024 r. znak [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: Kolegium, organ odwoławczy lub SKO), postanowieniem z 12 lutego 2024 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia P.S. (dalej: skarżący, strona) utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy G.(dalej także: Wójt, organ I instancji, wierzyciel) uznające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Z akt sprawy wynika, że w oparciu o złożoną przez skarżącego 2 maja 2019 r. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zawiadomienia z 1.02.2020 r. o zmianie stawki za odbiór odpadów, Wójt 15.11.2023 r. wystawił 3 tytuły wykonawcze nr [...] obejmujące należności z tytułu nieuiszczonej opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi powstałej na nieruchomości L. [...] za okresy, odpowiednio od 1.10.2021 r. do 31.12.2021 r., od 1.01.2022 r. do 31.12.2022 r., od 1.01.2023 r. do 30.09.2023 r. w kwocie 114 zł (łączna kwota 912 zł) za każdy kwartał. W dniu 17.11.2023 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym Strony, w wyniku czego 28.11.2023 r. uzyskano kwotę 1.523,62 zł. Pismem z dnia 4.12.2023 r. (data nadania 5.12.2023 r.), zatytułowanym "skarga na czynności egzekucyjne" skarżący wniósł do organu egzekucyjnego że czynności egzekucyjne zostały dokonane w jego ocenie z naruszeniem przepisów prawa, ze względu na to że: nie jest właścicielem posesji w L. [...] i nie użytkował tej posesji od 1.01.2020 r. do 31.03.2023 r., zatem decyzja została wysłana z naruszeniem przepisów o właściwości i skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na niezłożenie i niepodpisanie przez niego w roku 2021, 2022 i 2023 deklaracji na odbiór odpadów komunalnych, o czym informował urząd gminy w rozmowie telefonicznej oraz w odwołaniu w roku 2021 i 2022 do SKO (pisma w sprawie w UG G.); deklarację na odbiór odpadów komunalnych ma podpisaną z Urzędem Gminy W. U., gdzie faktycznie jest zameldowany i gdzie przebywa. Pismem z 14.12.2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-U. przekazał do Wójta pismo zobowiązanego zawierające zarzuty w celu wydania przez wierzyciela stosownego postanowienia w zakresie zgłoszonego zarzutu. Dodatkowo wyjaśnił, iż dokonał zajęcia rachunku bankowego w dniu 17.11.2023 r. wierzytelności z rachunku bankowego strony, w wyniku czego uzyskano środki 1.523,26 zł. Odpisy tytułów, wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu doręczono zobowiązanemu 29.11.2023 r. i w tym samym dniu zakończono egzekucję. Organ egzekucyjny zakwalifikował przy tym, iż podstawą zarzutu jest nieistnienie egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), a także wystąpienie błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Postanowieniem z 20.12.2023 r. (znak: [...]) Wójt uznał wniesione przez Stronę zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wyjaśnił, że zobowiązany 2.05.2019r. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, od nieruchomości pod adresem L. [...]. Ponieważ nie uiszczał przedmiotowej opłaty, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. wystawiono 21.09.2023 r. upomnienie, a następnie w 15.11.2023 r. przedmiotowe w sprawie 3 tytuły wykonawcze. Odnosząc się do zarzutu nieużytkowania nieruchomości w okresie od 1.01.2020 r. do 31.03.2023 r. i nieskładania stosownej deklaracji za 2021 r., 2022 r. i 2023 r. organ wyjaśnił, że wierzyciel wielokrotnie informował zobowiązanego, że w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty zobowiązany ma obowiązek złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym nastąpiła zmiana oraz oświadczenie o niezamieszkiwaniu nieruchomości. Organ I instancji wskazał, że do dnia dzisiejszego ww. dokumenty nie wpłynęły do urzędu gminy, a złożona deklaracja z 2019 r. jest obowiązująca. Organ I instancji powołał, że zarzut nieistnienia obowiązku podnoszony był przez Stronę przy egzekucji w 2022 r. przy egzekucji opłaty za okres 1.01.2021 r. - 30.09.2021 r. Reasumując stwierdził, że w niniejszej sprawie bezsporny jest fakt niezłożenia przez zobowiązanego nowej deklaracji w związku ze zmianą miejsca zamieszkania oraz konsekwentnie istnienie po stronie Skarżącego obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z którego nie wywiązał się. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił: nie jestem właścicielem posesji w L. [...]i nie użytkowałem posesji w okresie od 01.01.2020 do 31.12.2020r., od. 01.01.2021-31.12.2021r. oraz w okresie objętym tytułami wykonawczymi nr: [...]. i w związku z powyższym nie były wytwarzane żadne odpady komunalne więc decyzja została wydana z naruszeniem przepisów; jedynie w okresie od 2.05.2019 r. do 20.10.2019r. użytkowałem teren w L. [...]jako teren o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym, gdzie zgodnie z przepisami wypełniłem deklarację na odbiór odpadów komunalnych i dokonywałem stosownych opłat. W deklaracji jako miejsce zamieszkania wskazywałem adres: [...] W., ul. K.. Z uwagi na brak możliwości podpisania umowy na okres wykorzystywania posesji w ramach rekreacji, byłem zmuszony przez Urząd Gminy G.na podpisanie deklaracji na cały rok. Wyrok z 6 października 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 294/21 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazał, że z przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sposób bezsprzeczny wynika, że istnieje korelacja pomiędzy ilością powstających odpadów, a wysokością ryczałtowej stawki opłaty. Inaczej mówiąc, organ nie był uprawniony do określenia ryczałtowej stawki opłaty, jeśli nie posiada rzetelnych danych dotyczących ilości odpadów powstających na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, jedynie przez część, roku. Podpisując deklarację w maju 2019 Urząd Gminy już wówczas naruszył artykuł 6j ust. 3b i 3c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie dając mi możliwości wyboru co naruszyło również przepisy art. 6 m ust. 1ab ustawy (W przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe deklaracja może zawierać wskazanie okresów korzystania z nieruchomości). decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na nie złożenie i nie podpisanie przez mnie w latach: 2020, 2021, 2022 i 2023 deklaracji na odbiór odpadów komunalnych, o czym informowałem urzędnika Gminy w rozmowie telefonicznej w roku 2020 i 2021 oraz w odwołaniach w roku 2021 i 2022 do SKO (dokumentacja w sprawie w Urzędzie Gminy G.). Właścicielka posesji zmarła w sierpniu 2021 roku. Nie jestem członkiem rodziny ani spadkobiercą co ewidentnie wykluczało korzystanie z posesji w L.. 5. Deklarację na obiór odpadów komunalnych mam podpisaną z Urzędem Gminy W. U., gdzie faktycznie jestem zameldowany i gdzie przebywam. 6. Ponadto, na podstawie art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa wniósł o zwrócenie się do Gminy G.o udzielenie informacji (i przedłożenia na tę okoliczność stosownych dokumentów), czy podmioty odbierające odpady komunalne z nieruchomości L. [...] informowały na podstawie art. 9 f ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach organ I instancji o tym, że w okresie objętym tytułami wykonawczymi nr: [...] z przedmiotowej nieruchomości były odbierane odpady komunalne. Nie zostało to przeprowadzone podczas poprzednich postępowań. 7. Skarżący, chcąc skorzystać ze zwolnienia z ponoszenia opłat z tytułu odbioru odpadów komunalnych (których nie wytwarza) według Wójta Gminy G. zobowiązany był do złożenia wniosku o zmianie miejsca zamieszkania. Przy składaniu deklaracji w 2019 roku zaznaczyłem, że nie mieszkam na posesji L. [...] a jedynie wykorzystuję w celach rekreacyjnych. Tożsamym fakt zamieszkania nie jest wiążący w myśl przepisów dot. tego pojęcia. Stałym miejscem mojego miejsca zamieszkania, jak i zameldowania od 2008 roku jest pod adresem W., ul. K.. Fakt dokonania tego zobowiązania złożyłem w formie odwołania do SKO w roku 2021 oraz 2022 bez użycia ustawowego druku zgłoszenia, niemniej w myśl przepisów, m. in. na podstawie orzeczenia I SA/Gd 1042/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-11-30, w myśl którego można przyjąć, że Formularz nie pełni roli deklaracji, a stanowi jedynie jeden z dowodów na spełnienie warunków do zwolnienia z ponoszenia opłat. Dlatego też dokonałem stosownego zgłoszenia odwołując się od decyzji Wójta Gminy G.w poprzednim postępowaniu. Jednocześnie uzupełnienie postępowania dowodowego w powyższym zakresie jest konieczne, z uwagi na to że, organ nie odniósł się (od poprzedniego postępowania) do tego, jak faktycznie przebiegała zbiórka odpadów. Powyższe w ocenie strony wskazuje, że Wójt w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zgodnie z art. 60 ustawy, w zakresie jakim nie wziął pod uwagę danych dostępnych mu z urzędu dotyczących tego, jak faktycznie przebiegał proces zbiórki odpadów na nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W ocenie strony ewentualne zgłoszenia bądź nie firm odbierających odpady potwierdzą, czy w nieruchomości L. 54A w okresie objętym roszczeniami faktycznie była przeprowadzana zbiórka odpadów komunalnych, czy też taka nie miała miejsca. Jednocześnie Gmina G.nie przeprowadziła czynności kontrolnych stwierdzających, czy na ww. nieruchomości wytwarzane są odpady komunalne i czy jest przez kogokolwiek zamieszkiwana. Ponadto nie przeprowadziła ustaleń m.in poprzez sołtysa m. L. lub okolicznych mieszkańców, czy na posesji L. [...] ktokolwiek przebywa i czy wytwarzane są odpady komunalne. SKO, wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 12.02.2024 r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Na wstępie podkreśliło, że w sprawie został zachowany termin do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, o którym mowa w art.. 33 § 5 pkt 1 u.p.e.a. Następnie uznało, że wniesione przez stronę zarzuty nieistnienia obowiązku w uiszczaniu opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi, jak również błędu w ustaleniu osoby zobowiązanej są niezasadne. Wyjaśniło, że w utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany został jednolity pogląd, iż pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji (a w postępowaniu zabezpieczającym - podlegający zabezpieczeniu), bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie (zobacz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 272/22, LEX nr 3370794). W tym aspekcie wskazał, że zasady ponoszenia opłat za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych uregulowane zostały w ustawie z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz.1469 ze zm.; dalej: "u.cz.p.g."), tj. m.in. w art. 6h pkt 1, art. 6m ust. 1 pkt 1, ust. 11, ust. 1a, ust. 1d, ust. 2. Przy czym Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Z akt sprawy wynika, że podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była deklaracja Skarżącego z 2.05.2019 r. o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na odwrocie deklaracji widniała adnotacja "właścicielem działki jest Z. T., zam. W. ul. A., zaś użytkownikiem obecnie jestem ja- P.S. zam. j.w i ja będę produkował śmieci i opłacał za wywóz". Deklaracja ta została podpisana przez zobowiązanego. Tym samym, zobowiązany sam wskazał na siebie jako osobę władającą nieruchomością. Nadto został on tym samym pouczony w treści deklaracji, iż może ona stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w przypadku niewpłacenia w określonych terminach kwoty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub wpłacenia jej w niepełnej wysokości. W niniejszej sprawie obowiązek uiszczenia opłaty istnieje z mocy prawa bez wydawania decyzji administracyjnej (art. 21 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). To sam zobowiązany wylicza i reguluje opłatę wskazaną w deklaracji. Zatem to nie decyzja, lecz deklaracja stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (art. 3a u.p.e.a.). Odbiór zawiadomienia o podwyższeniu stawki za odbiór odpadów od 1.02.2020r., skarżący pokwitował osobiście w dniu 27.02.2020 r. (zawiadomienie i potwierdzenie. odbioru w aktach sprawy). Również osobiście w dniu 29.09.2023 r. Skarżący pokwitował skierowane do niego upomnienie wzywające do uregulowania należności za IV ratę 2021 r. - III rata 2023 r. (należność główna, odsetki, koszty upomnienia w łącznej kwocie 1.066 zł). Pomimo to do dnia wystawienia tytułu wykonawczego nie uregulował należnej opłaty. Zgodnie z w/w art. 6m ust. 2 ustawy obowiązuje zasada, iż wysokość zobowiązania określonego w deklaracji obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji. W rozpatrywanej sprawie Skarżący nie złożył nowej deklaracji, z której wynikałoby, że obowiązek uiszczania przedmiotowej opłaty wygasł, gdyż zobowiązany nie zamieszkuje pod adresem: L. [...]. Nie można uznać za akceptowalne jako wystarczające złożenie zażaleń do Kolegium, z których miałoby wynikać, że Skarżący nie użytkuje przedmiotowej nieruchomości. Należy tu przypomnieć, że Kolegium rozpatrywało analogiczne zażalenia Strony postanowieniami znak [...] z 18.06.2021 r. oraz znak [...] z 8.09.2022 r. uznając w obu przypadkach zarzuty za nieuzasadnione (oddalenie zarzutów). Na pierwsze z postanowień Strona nie złożyła skargi, natomiast na drugie złożona przez Stronę skarga została odrzucona przez WSA w Warszawie. Były to inne postępowania, które dotyczyły okresów wcześniejszych. Treść tych zażaleń nie może zastąpić deklaracji, o której mowa w w/w art. 6m ust. 2 ustawy. Ustawa nie i przewiduje innej formy jak deklaracja (nowa deklaracja). Tym samym powoływanie się przez Skarżącego na rozmowy telefoniczne z pracownikami UG w G., w których miał on informować o nieużytkowaniu przedmiotowej nieruchomości również nie mogą zastąpić złożenia w/w deklaracji. Wskazując następnie na treść art. 6 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że akceptacja argumentacji Strony godziłaby w zasadę wymienioną w tym przepisie (zasadę praworządności). Innymi słowy doszłoby do naruszenia art. 6 k.pa. w zw. z art. 6m ust. 2 ustawy. Obowiązuje nadto zasada, iż wysokość zobowiązania określonego w deklaracji obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji (zob. wyrok WSA Krakowie z 29 września 2016 r., sygn. I SA/Kr 577/16). Reasumując, zdaniem Kolegium uprawnionym było zatem przyjęcie przez organ I instancji, iż zobowiązanie w przedmiotowej opłacie dla nieruchomości w miejscowości L. powstało w roku 2019, a upływ terminów jego zapłaty nakazuje traktować je jako zaległość. Tym samym nie podzieliło zarzutu, że zobowiązanie jest nienależne (por. wyrok WSA w Kielcach z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 173/22 Lex nr 3370808; wyrok WSA w Łodzi z 14 czerwca 2022r., sygn. akt I SA/Łd 727/22 Lex nr 3370794). Dodało, że powołany w zażaleniu wyrok WSA w Gdańsku z 30.11.2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1042/21 dotyczy podatków od spadków i darowizn i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Co do zarzutu, iż gmina popełniła błąd co do osoby zobowiązanej do ponoszenia przedmiotowych opłat, Kolegium stwierdziło że, zarzut błędu co do osoby zobowiązanego należy rozumieć w taki sposób, że jeżeli w tytule wykonawczym jest wskazany zobowiązany i podjęto czynności egzekucyjne do tego zobowiązanego, to nie występuje błąd co do osoby. Jeśli w tytule wykonawczym byłby zobowiązany, a zostałyby podjęte czynności do innej osoby to wystąpiłby błąd co do osoby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietna 2022r., sygn. akt VII SA/Wa 2356/21, CBOSA). Należy przyjąć, że także wygaśnięcie obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nakłada na osoby zobowiązanie "poinformowania" w formie nowej deklaracji o ustaniu obowiązku. W przeciwnym wypadku obowiązek ponoszenia przedmiotowych opłat trwa do czasu poinformowania w tym przypadku, o wygaśnięciu obowiązku odbioru odpadów w związku ze zmianą miejsca zamieszkania. Nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i, wnosząc zarzut zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 17 czerwca2021r., sygn. akt I SA/Go 104/21 (LEX nr 3193745). Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu kwestii przeprowadzenia postępowania w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej Kolegium stwierdza, że organ I instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Nie zachodzi zatem konieczność przeprowadzania postępowania uzupełniającego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, omówiony w niniejszym postanowieniu wskazuje, że zarzuty oparte na przepisie art. 33 § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a. w rozpoznawanej sprawie nie znajdują uzasadnienia. Co do przesłanki nieistnienia obowiązku stwierdziło, że Skarżący jest zobowiązany do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi do czasu złożenia tzw. deklaracji "zerowej". Także nie występuje przesłanka błędu organu w ustaleniu osoby zobowiązanej do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Postanowieniem z 21.07.2022r. Wójt jako wierzyciel oddalił zarzut "nieistnienia obowiązku" uiszczenia opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1.10.2021r. do 30.09.2023 r. oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Podstawą prawną takiego rozstrzygnięcia jest art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Oddalając powyższe zarzuty wierzyciel prezentował stanowisko, zgodnie z którym złożona przez Skarżącego 2 maja 2019r. deklaracja nie została skutecznie skorygowana i jest obowiązująca. Skarżący nie uiścił opłaty za wskazane kwartały IV.2021 r. - III.2023 r. dlatego zasadne było wystawienie tytułu wykonawczego i prowadzenie na jego podstawie postępowania egzekucyjnego. Tym samym Kolegium zarzuty zażalenia uznało za nieuzasadnione. Dodało, że problemem w sprawie, która jest trzecią z kolei, jest niezłożenie przez Skarżącego stosownej deklaracji (nowej). Skarżący zmierza swoją argumentacją do wykazania braku konieczności złożenia nowej deklaracji i na tej podstawie próbuje podważyć zasadność swojego obowiązku i egzekucji tego obowiązku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako Sąd) skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów: art. 7,8,12,75 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organ, bowiem nie zebrał w sprawie niezbędnych do rozpoznania sprawy materiałów dowodowych i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzył całościowego materiału; przesłanki określonej w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku; art. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. art. 6c ust.2 z dnia 13 września 1996 r. art. 9u ustawy z dnia 13 września 1996 r . W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, powielając co do zasady argumenty z zażalenia wniesionego uprzednio w toku postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę, SKO wystąpiło o oddalenie skargi wywodząc, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem, art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Może też zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa w sposób uzasadniający wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Spór w sprawie stanowi zaś ocena o zasadności nieuwzględnienia zarzutów strony wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym, których podstawą jest nieistnienie egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), a także wystąpienie błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Organy obu instancji uznały, że zgłoszone przez skarżącego zarzuty podlegają oddaleniu albowiem na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Skarżący deklarację w przedmiocie gospodarowania odpadami z terenu posesji pod adresem L. [...] złożył 2.05.2019 r. i dotychczas nie złożył żadnej korekty w tym przedmiocie i nie poinformował o zamieni okoliczności mających istotny wpływ na istniejący obowiązek w przedmiocie wnoszenia opłaty. Lektura skargi oraz wniesionych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jak słusznie zauważyły organy w sprawie prowadzi jednak do wniosku, że intencją skarżącego, dopatrującego się wystąpienia podstaw do wniesienia zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. jest podważenie zasadności nałożenia na niego opłaty, w szczególności gdy informował w urzędzie gminy, że nie zamieszkuje na przedmiotowej nieruchomości i nie użytkował jej w okresie przedmiotowym dla sprawy, tj. od 1.10.2021r. do 31.03.2023r. Nie składał przy tym żadnych deklaracji w tym zakresie na lata 2021 – 2023. Uznał także, że nie jest wyjaśniona kwestia czy w ogólne odpady były odbierane z terenu tej posesji. W tym miejscu przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 tej ustawy podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Jak była o tym mowa wyżej treść twierdzeń skarżącego wskazuje, iż zgłoszone zarzuty znajdują swoją podstawę prawną w art. 33 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. Sąd zauważa, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2023 r., I SA/Gl 1094/22). Zobowiązany, podnosząc zarzut "nieistnienia obowiązku" (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2022 r., III FSK 1222/22). Sąd stwierdza, że zarzuty Skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawarte w jego piśmie nie są zasadne. Sąd podzielił stanowisko SKO, że wskazane przez Skarżącego okoliczności nie mają wpływu na ocenę prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Na wstępie należy zauważyć, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest daniną publiczną powstającą z mocy prawa, której obowiązek obliczenia i termin zapłaty przez właściciela nieruchomości wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Sąd podziela pogląd zawarty w wyroku z 25 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 955/21 zgodnie z którym, iż jeżeli przepisy prawa podatkowego przewidują obowiązek złożenia deklaracji w przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, jak w przypadku opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to określenie wymiaru wynikającego z mocy prawa zobowiązania następuje przez samoobliczenie w złożonej przez podatnika deklaracji. Organ podatkowy może natomiast kwestionować samoobliczenie podatnika w postępowaniu podatkowym i określić prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w decyzji. Wydanie decyzji określającej wysokość opłaty jest więc możliwe tylko w przypadku, gdy podatnik w sposób nieprawidłowy określił wysokość swojego zobowiązania w deklaracji albo w ogóle tego nie uczynił w deklaracji mimo takiego obowiązku. Decyzja taka jednak nie może być wydana, gdy organ nie kwestionuje wymiaru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określonego w deklaracji, gdyż byłoby to sprzeczne z art. 21 § 3 O.p. oraz z istotą zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa, w którym wymiar daniny publicznej określa deklaracja złożona przez właściciela nieruchomości. Dalej Sąd zauważa, że na podstawie art. 6h i 6i u.c.p.g. na właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, z mocy prawa ciąży obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie do przepisów art. 6k u.c.p.g. stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określa rada gminy. Z przepisów art. 6m ust. 1, 1a i 1d u.c.p.g. wynika, że podstawą wymiaru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest deklaracja, którą powinien złożyć zobowiązany do opłaty. Należy tego dokonać w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (por. art. 6m ust. 11 pkt 1 u.c.p.g.). Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty oraz wysokość opłaty (por. art. 6m ust. 1a u.c.p.g.). Zakres czasowy obowiązywania wyliczonej w deklaracji opłaty określa art. 6m ust. 1d u.c.p.g. stanowiąc, że w wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o. Deklaracja ma zatem tym charakter bezterminowy. Wykazuje się w niej miesięczną wysokość opłaty, która obowiązuje aż do zaistnienia okoliczności wpływających na jej wysokość, z czym powinno się wiązać złożenie nowej deklaracji. Z kolei z art. 6o u.c.p.g. wynika kompetencja wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do określenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wskazuje w jakich przypadkach organ może to uczynić, mianowicie wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo wystąpiły uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. Decyzja, o której mowa w art. 6o u.c.p.g., jest decyzją określającą w rozumieniu art. 21 § 3 O.p. i zastępuje "wadliwą" deklarację, co do której organ powziął uzasadnione wątpliwości co do danych w niej zawartych. Jak wynika z akt sprawy decyzja taka nie została wydana. Stosownie do art. 6m ust. 2 u.c.p.g., w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Za zgodny z prawem uznać należy pogląd judykatury, że skoro cytowane przepisy, jako formę oświadczenia wiedzy w zakresie podstaw istnienia obowiązku, przewidują nową deklarację to, przyjąć należy, że także wygaśnięcie obowiązku nakłada na osoby (podmioty) zobowiązane do poinformowania organu, właśnie w tej samej formie, również o ustaniu tego obowiązku. Zachowanie podmiotu, który wskaże na takie okoliczności, czyni zadość obowiązkom ustawowym wynikającym z art. 6m ust. 2 u.c.p.g. oraz art. 81 O.p. W istocie złożenie deklaracji z zaznaczeniem w deklaracji daty ustania obowiązku opłatowego jest równoznaczne w skutkach prawnych ze złożeniem nowej (tzw. "zerowej") deklaracji, o której mowa w art. 6m ust. 2 u.c.p.g., względnie korekty deklaracji wskazującej na ustanie obowiązku (por. art. 81 § 1 O.p.) (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 czerwca 2021 r., I SA/Go 104/21). Ponadto jak wynika z art. 3a § 1 pkt i § 2 u.p.e.a., w zakresie zobowiązań powstałych w przypadkach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6h u.c.p.g., stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo z zawiadomienia właściciela nieruchomości przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (por. art. 3a § 1 pkt i § 2 u.p.e.a.). W przypadkach, o których mowa w art. 3a § 1 pkt 6 u.p.e.a., stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego a wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (por. art. 3a § 2 u.p.e.a.). SKO podkreśliło, że z akt sprawy wynika, iż tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie złożonej przez Skarżącego deklaracji. Wobec nie uiszczenia opłaty za wskazane miesiące zasadnie wdrożono zatem egzekucję administracyjną, gdyż obowiązek był wymagalny. Nie ulega przy tym wątpliwości, że należności te nie zostały uregulowane. Deklaracja została też sporządzona według wzoru i zawiera pouczenie, że stanowi ona podstawę egzekwowania należnego obowiązku. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie istotne jest to, że Skarżący nie złożył dotychczas żadnej korekty deklaracji czy też nowej deklaracji potwierdzającej zasadność ustania lub zmiany obowiązku opłatkowego z terenu przedmiotowej w sprawie nieruchomości . Obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami powiązany jest natomiast ze złożeniem stosownej deklaracji, nie zaś z faktyczną możliwością czy też faktycznym realizowaniem usługi. Możliwy jest także przypadek, że po sprzedaży nieruchomości, właściciel nieruchomości na której wytwarzane są odpady mieszka tam jeszcze przez jakiś określony czas. Zauważyć należy, że deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter bezterminowy w tym znaczeniu, że wskazana w niej wysokość miesięcznej opłaty obowiązuje w kolejnych miesiącach do czasu zmiany danych będących podstawą ustalenia jej wysokości, co z kolei skutkuje obowiązkiem złożenia nowej deklaracji, o której mowa w art. 6m ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (wyrok WSA w Kielcach z dn. 26.06.2014 r., sygn. akt: I SA/Ke 265/14, wyrok WSA w Poznaniu z dn. 23.05.2018 r., sygn. akt: I SA/Po 282/18; Budziarek Magdalena, Szymczak Aneta, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, WKP2021). W ocenie Sądu, z podanych powyżej powodów, istnienie obowiązku uiszczenia opłat, którego realizacji w drodze przymusowej domaga się organ egzekucyjny nie należy oceniać przez pryzmat tego, czy Skarżący posiadał status właściciela w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. w spornym okresie, ale przez pryzmat tego, czy i kiedy została złożona nowa deklaracja, która "wyzerowała" obowiązek uiszczania opłat. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ciąży na skarżącym jako na użytkowniku zamieszkałej nieruchomości. Z twierdzeń skarżącego nie wynika bowiem, aby złożona deklaracja straciła w tym względzie na aktualności. Z uwagi na ustawowy obowiązek ponoszenia ww. opłaty wynikający z art. 6h pkt 1 u.c.p.g. powoływane przez skarżącego na informacje ustne składane w urzędzie gminy o braku istnienia po jego stronie rzeczonego obowiązku jest zdaniem Sądu bezskuteczne. Tym samym istnienie obowiązku co do zasady ma miejsce i zarzut podnoszony na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. jest bezzasadny. Mając na uwadze powyższe rozważania, za nieuzasadnione uznać należy wszystkie procesowe i materialne zarzuty Skarżącego oparte na nieistnieniu obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego. Organ prawidłowo uzasadnił zaskarżone rozstrzygnięcie. Powtórzyć należy, że deklaracja złożona przez skarżącego 2 maja 2019r. nie została skutecznie skorygowana i jest obowiązująca. Brak uiszczenia opłaty za wskazane okresy rozliczeniowe (IV kwartał 2021r. – III. 2023r. spowodował zaś konieczność wystawienia tytułów wykonawczych i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło