VIII SA/Wa 445/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-12
Skład orzekający: Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności poprzez udokumentowanie swojej trudnej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, mimo wezwań sądu. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów źródłowych ani nie wyjaśnił wątpliwości sądu co do jego stanu finansowego, co uniemożliwiło ocenę przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 255 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący A. J. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wnioskodawca argumentował trudną sytuacją finansową, brakiem dochodów, obowiązkiem alimentacyjnym i zaległymi zobowiązaniami. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, jednak skarżący nie spełnił w pełni wezwania, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości sądu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za lipiec i sierpień 2006 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, A. J. prowadzący Przedsiębiorstwo Usługowo – Handlowe "[...]"[...] (dalej: "skarżący") wystąpił po raz kolejny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy, tym razem w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (wpis od skargi kasacyjnej) w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] stycznia 2014 r. Uzasadniając wniosek wskazał na podobne okoliczności faktyczne, o których mowa w jego wniosku o przyznanie prawa pomocy z [...] czerwca 2014 r. W szczególności wyjaśnił, że obecnie nie osiąga dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Nie uzyskuje również dochodów ze stosunku pracy. Dodatkowo ma zasądzone alimenty na dwoje małoletnich dzieci po [...] zł na każde, z którego to obowiązku nie jest w stanie się wywiązać z powodu trudnej sytuacji finansowej. Posiada zaległe zobowiązania na rzecz Urzędu Miasta i Gminy w K. (ok. [...] zł). Nie posiada zatem środków na bieżące utrzymanie i korzysta z pomocy rodziny
i znajomych. Nie posiada też żadnych oszczędności, w tym majątku (ruchomego
i nieruchomego), który mógłby ewentualnie spieniężyć w celu pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie (wpis od skargi kasacyjnej [...] zł).
Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a.") oświadczył, że nie posiada żadnych rachunków bankowych (firmowych i prywatnych). Natomiast prowadzona dotychczas działalność gospodarcza została wykreślona z właściwego rejestru z dniem [...] maja 2015 r. Skarżący nie złożył kopii zeznania podatkowego za 2014 r. Nie wskazał w jakiej wysokości korzysta z pomocy finansowej żony, jak również nie wyjaśnił z jakich środków pokrył dotychczasowe koszty sądowe (wpis od skargi w kwocie [...] zł)
oraz koszty ustanowienia adwokata z wyboru. Wyjaśnił, że zgodnie z umową zawartą
z pełnomocnikiem jego wynagrodzenie jest zależne od wyniku sprawy i zostanie pokryte tuż po jej zakończeniu.
Postanowieniem z 30 września 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z [...] października 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu powtórzył dotychczas wskazywaną argumentację.
Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko
od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a.). Ciężar dowodu w tym przypadku spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i która ma wykazać, że znajduje się ona w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Zgodnie z treścią art. 255 u.p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte
we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie
lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów
lub stanu rodzinnego.
Zdaniem Sądu, nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Skarżący notorycznie nie odpowiada należycie na wezwania Sądu, wystosowane w trybie art. 255 u.p.p.s.a.
(por. postanowienia: WSA w Warszawie z 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 443/14; NSA z 21 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1796/14; NSA z 23 października 2014 r., sygn. akt I GZ 462/14; WSA w Warszawie z 7 listopada 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 831/14; oraz NSA z 31 marca 2015 r., sygn. akt I FZ 76/15; dostępne
w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Konsekwentnie uchyla się zatem od wykazania swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, pomimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu. Skoro skarżący nie wykazał, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie wpisu od skargi kasacyjnej, który jest
o połowę niższy od uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi w niniejszej sprawie, a nadto nie załączył wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających zasadność jego wniosku, to należało odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 u.p.p.s.a., sąd jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie
i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania
o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane. Natomiast złożenie przez stronę kolejnego wniosku w przedmiocie prawa pomocy nie obliguje sądu
do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 u.p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie,
czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienia NSA z 30 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 672/14 oraz II FZ 673/14; dostępne w internetowej bazie orzeczeń
pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Skarżący konsekwentnie uchylając się
od obowiązku rzetelnego przedstawienia swojej rzeczywistej sytuacji finansowej nie tylko nie wykazał, że spełnia warunki do przyznania mu prawa pomocy, ale również nie przedstawił okoliczności, o których mowa w art. 165 u.p.p.s.a. (drugi wniosek
o przyznanie prawa pomocy jest tożsamy w treści z pierwszym wnioskiem w sprawie, zob. k. 42 akt sądowych).
W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 255 u.p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło