VIII SA/Wa 459/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-14

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Sławomir Fularski, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wiedząc o stracie podatkowej poniesionej przez podatnika w latach poprzednich, ma obowiązek poinformowania podatnika o możliwości odliczenia tej straty od dochodu za bieżący rok podatkowy przed wydaniem decyzji, nawet jeśli podatnik sam nie złożył takiego wniosku?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, mając wiedzę o stracie podatkowej poniesionej przez podatnika w latach poprzednich, która może podlegać odliczeniu, jest zobowiązany poinformować podatnika o tej możliwości i skutkach przed wydaniem decyzji. Niewykonanie tego obowiązku, wynikającego z art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej, narusza zasady praworządności i pogłębiania zaufania do organów, co może mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku takiego pouczenia, organ podatkowy nie może odmówić zastosowania przepisu pozwalającego na obniżenie dochodu o stratę z lat ubiegłych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która określiła wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. Organ podatkowy zakwestionował zaliczenie przez spółkę szeregu wydatków do kosztów uzyskania przychodów, uznając je za związane z działalnością Stowarzyszenia, a nie spółki. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o CIT, w tym nieuwzględnienie straty z roku 2003 przy ustalaniu zobowiązania za 2004 r. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając zasadność skargi.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej jest skarga [...] sp. z o.o. z siedzibą w O. (zwanej dalej Skarżącą) z dnia [...] listopada 2009 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] października 2008 r. nr [...] określającą wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. w wysokości [...] zł. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej uchylił na skutek odwołania Skarżącej decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] określającą wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. w wysokości [...] zł z uwagi na uznanie zasadności odwołania Skarżącej, co do bezpodstawnego wyłączenia przez organ pierwszej instancji niektórych wydatków z kosztów uzyskania przychodów. Dyrektor Izby Skarbowej zasadniczo nie zakwestionował jednak pozostałej części ustaleń organu pierwszej instancji. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji było nie uznanie za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. nr 54 poz. 654 ze zmianami, dalej zwanej: "u.p.d.o.p." następujących wydatków zaliczonych przez Skarżącą do kosztów uzyskania przychodu: 1) Usług świadczonych przez [...] I. Ł. w P. na łączną kwotę [...] zł a) z tytułu faktury VAT nr [...] z [...].03.2004 r. na kwotę netto [...], VAT [...] zł o treści "[...]", b) nr [...] z [...].05.2004 r. na kwotę [...] zł netto, VAT [...] zł za "[...]", c) nr [...] z [...].08.2004 r. na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł za "[...]", d) nr [...] z [...].09.2004 na kwotę nett [...] zł " VAT [...] zł za: "[...]", e) nr [...] z [...].09.2004 r. na kwotę netto [...] zł za "[...]", f) nr [...] z [...].10.2004 r. na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł za: "[...]", g) nr [...] z [...].11.2004 r. na kwotę netto [...] zł VAT [...] zł za "[...]", h) nr [...] z [...].12.2004 r. na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł za "[...]", i) nr [...] z [...].11.2004 r. na kwotę nett [...] zł, VAT [...] zł za "[...]" 2) wydatków na wyposażenie miejsc pracy dla osób zatrudnionych u skarżącej do wykonywania prac na potrzeby prowadzonej przez Stowarzyszenie [...] działalności gospodarczej w łącznej kwocie [...] zł poniesionych na zakup taśm poliester [...], części i akcesoriów rowerowych, 3) wydatków na zakup rowerów na łączną kwotę [...] zł, VAT [...] zł, 4) wydatków na wynagrodzenia wypłacone Panom M. S. i J. Ł. w łącznej kwocie [...] zł, na które składały się: a) wynagrodzenie [...] zł z tytułu umowy o dzieło dla J. L. za " [...]", b) wynagrodzenie [...] zł z tytułu umowy zlecenia dla M. S. za nadzór nad sortowaniem surowców wtórnych w Ż. w okresie [...].08.2004 r. do [...].08.2004 r., 5) wydatków na wynagrodzenia z tytułu umów o pracę wypłacone Panom: W. Z. i S. M. w łącznej wysokości [...] zł z tytułu zatrudniania każdego z nich od [...].05.2004 r., na [...] na [...] etatu, 6) wydatków na zapłacenie faktur wystawionych przez [...] na łączna kwotę [...] zł, VAT [...] zł: a) f-ra [...] z [...].05.2004 r. na kwotę [...] - "[...]" - Spółka nie zatrudniała pracowników tam, powinno to obciążać [...], b) f-ra VAT [...] z [...].10.2004 r. na kwotę [...] zł "[...]", c) f-ra VAT [...] z [...].12.2004 r. na kwotę [...] "[...]", 7) zawyżonych o kwotę [...] kosztów delegacji M. S., 8) zawyżonych o kwotę [...] zł kosztów delegacji S. B., 9) kosztów wynikających z niewyłączenia przez Skarżącą z kosztów uzyskania przychodów kwoty równej kosztom refundacji w kwocie [...] zł otrzymanej przez Skarżącą z [...] z tytułu zwiększonych kosztów zatrudnienia osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, epilepsję i niedowidzenie. Organ podatkowy nie uwzględnił też jako kosztów uzyskania przychodów innych kosztów wskazywanych jako takie przez Skarżącą jak np. koszty amortyzacji mebli sklepowych w kwocie [...] zł, koszty delegacji pracowników. Ponieważ jednak nie było to przedmiotem skargi, nie będzie przedmiotem dalszych rozważań Sądu. Kwestionując wyżej wymienione koszty Dyrektor Izby Skarbowej oparł się na następujących ustaleniach: Skarżącą mającą status zakładu pracy chronionej łączyła ze Stowarzyszeniem "[...]"[...] umowa z [...].01.2004 r. zmieniona później Aneksem nr [...] z [...].09.2004 r., na podstawie której Skarżąca miała zatrudniać pracowników, którzy mieli wykonywać dla Stowarzyszenia pracę przy działalności Stowarzyszenia polegającej na prowadzeniu selektywnej zbiórki odpadów opakowaniowych. Stowarzyszenie miało zapewnić tym pracownikom na swój koszt sprawne, należycie wyposażone i zaopatrzone miejsca pracy. Wynagrodzeniem dla Skarżącego za to "wynajęcie" Stowarzyszeniu pracowników miało być [...]% wartości odpadów zebranych przez tych pracowników w danym miesiącu, przy czym sprzedaż odpadów miała być prowadzona przez Skarżącego, a od podpisania Aneksu nr [...] cała sprzedaż odpadów miała być prowadzona przez Stowarzyszenie. Z żadnego z zapisów umowy nie wynikało, że Skarżąca była zobowiązana do ponoszenia jakichkolwiek kosztów związanych z wyposażeniem zatrudnionych pracowników wykonujących pracę w Stowarzyszeniu, zaś prowadzącym działalność w zakresie zbiórki odpadów było Stowarzyszenie. W tak ustalonym stanie wzajemnych obowiązków stron organ podatkowy kwestionując wyżej wskazane koszty stwierdził: 1) Koszty wymienione wyżej w pkt 1 lit a) ([...]), były kosztami bezpośrednio związanymi z działalnością Stowarzyszenia w zakresie zbiórki odpadów, powinny być ponoszone przez Stowarzyszenie i dlatego Skarżący nie będąc zobowiązany do ich poniesienia nie miał prawa zaliczyć ich do kosztów uzyskania przychodów. 2) Z podobnych przyczyn nie można było zaliczyć kosztów wymienionych w pkt 1 lit. b-g), gdyż również i te koszty związane były z działalnością Stowarzyszenia, bo to ono, a nie Skarżąca wykonywało działalność w zakresie zbiórki odpadów, 3) Koszty wymienione w pkt 1 lit h) i i) również nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodu Skarżącej, gdyż z poczynionych przez organ ustaleń opartych na przesłuchaniach osób zatrudnionych przez Skarżącą i przewodniczącej Stowarzyszenia wynikało, że pracownicy Skarżącej pracowali w kilkuosobowych grupach nadzorowanych przez Stowarzyszenie poprzez swoich wolontariuszy. 4) Koszty wymienione w pkt 2 i 3 były to koszty wyposażenia stanowisk pracy pracowników Skarżącej wynajętych Stowarzyszeniu, a skoro to Stowarzyszenie miało zgodnie z umową pokrywać w całości koszty wyposażenia stanowisk pracy, to kosztów tych nie powinna ponosić Skarżąca i dlatego nie mogły one stanowić kosztów uzyskania przychodu. 5) Koszty wynagrodzenia wymienione w pkt 4 lit. a) również dotyczyły kosztów wyposażenia stanowisk pracy, które to koszty powinny obciążać Stowarzyszenie, a nie Skarżącą. 6) Koszty wynagrodzenia wymienione w pkt 4 lit. b nie mogły być uznane za koszty uzyskania przychodu jako nie związane z uzyskaniem przychodu, skoro Skarżąca nawet nie wynajmowała pracowników do pracy w sortowni odpadów w Ż.. 7) Koszty wynagrodzeń wymienione w pkt 5 nie mogły być uznane za koszty uzyskania przychodu u Skarżącej, gdyż według ustaleń organu dokonanych na podstawie zeznań tych pracowników i zeznań prezesa Skarżącej oraz zeznań innych pracowników Skarżącej, zadania wykonywane przez tych pracowników były w całości zadaniami wykonywanymi na rzecz Stowarzyszenia, a nie Skarżącej, dlatego też skarżąca tych wynagrodzeń nie mogła zaliczyć do kosztów. 8) Wystawiona przez Stowarzyszenie faktura wymieniona w pkt 6 a) dotyczyła realizacji działalności tego Stowarzyszenia na swoją rzecz. Mieściło się to w zakresie obowiązków Stowarzyszenia na podstawie łączącej je ze Skarżącą umowy, a ponadto we wskazanych w fakturze miejscowościach nie byli zatrudnieni pracownicy Skarżącej, dlatego też kwota z tej faktury nie mogła stanowić kosztów uzyskania przychodów u Skarżącej. 9) Wystawiona przez Stowarzyszenie faktura wymieniona w pkt 6 b) została wyłączona z kosztów uzyskania przychodów, gdyż przewodnicząca Stowarzyszenia zaprzeczyła, by Stowarzyszenie wykonywało tego rodzaju usługi. 10) Wystawiona przez Stowarzyszenie faktura wymieniona w pkt 6 c) została wyłączona z kosztów uzyskania przychodów na tej podstawie, że dotyczyła działalności Stowarzyszenia, bowiem Skarżąca nie miała podstaw do tego, by wynajmować lokale, gdyż wiązało się to z działalnością Stowarzyszenia jako prowadzącego działalność w tym zakresie, taki obowiązek dla skarżącej nie wynikał też ze wspomnianej umowy. 11) Kwoty wymienione w pkt 7 (delegacje M.S. zostały zakwestionowane, gdyż, bądź to zakwestionowano delegacje gdy według dokumentów delegacji miały się odbywać równolegle do odległych od siebie miast, bądź też delegacje były wykonywane do miast, gdzie Skarżąca nie miała interesów delegacje w celu kontroli lub poszukiwania lokalu). 12) Kwoty wymienione w pkt 8 (delegacje S. B.) zostały zakwestionowane, gdyż jako cel delegacji podano kontrolę punktów oraz organizację nowych stanowisk pracy podczas gdy Skarżąca w tych miejscowościach nie miała pracowników, a organizacją nowych miejsc pracy miało zajmować się Stowarzyszenie. 13) Kwota refundacji z PFRON wymieniona w pkt 9 powinna zdaniem Organu obniżyć koszty uzyskania przychodu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 202 poz. 1957), zwanej dalej "ustawą zmieniającą z listopada 2003 r." W skardze Skarżąca kwestionuje nie zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kosztów wymienionych w wyliczeniu na str. 1- 3 pod pozycjami 1, 2, 3, 4 a), 5, 6, 7, 8 i 9. Ponadto Skarżąca zarzuca, że organy nie uwzględniły możliwości pomniejszenia dochodów roku 2004 o straty roku 2003. Skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów prawa: 1) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 131, poz. 926 ze zmianami), zwana dalej ordynacja podatkowa, 2) art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w związku z § 2 pkt 7b i 8 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2002 r. Nr 169 poz. 1650 ze zm) i w zw. z art. 22 § 1 i art. 94 pkt 2 kodeksu pracy przez uznanie, że miejsce pracy jest pojęciem tożsamym ze "stanowiskiem pracy", oraz przyjęcie, że na pracodawcy nie ciąży obowiązek zapewnienia pracownikom należytego wyposażenia i środków pracy, 3) art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że wydatki poniesione przez Skarżącą na wspólne przedsięwzięcie polegające na zbiórce i sprzedaży surowców wtórnych, w którego efektach finansowych Skarżąca partycypowała, które to wydatki miały uniemożliwić lub usprawnić zbiórkę, a w konsekwencji zwiększyć sprzedaż, nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodu, 4) art. 16 ust. 1 pkt 58 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 25 u.p.d.o.p. poprzez wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych ze środków z tytułu zwiększonych kosztów zatrudnienia osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, epilepsję i niedowidzenie, 5) art. 7 ust. 5 u.p.d.o.p. poprzez nieuwzględnienie przy określaniu wysokości zobowiązania podatkowego Skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. straty poniesionej w 2003 r. Rozwijając zarzuty zwarte w skardze Skarżąca podnosi: Zdaniem Skarżącej obciążające Stowarzyszenie [...] koszty związane z wyposażeniem miejsc pracy nie są tożsame z kosztami poniesionymi na stanowiska pracy, gdyż nie są to tożsame pojęcia "miejsce pracy" i "stanowisko pracy", które są rozróżniane w przepisach wymienionego wyżej Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. i przepisach kodeksu pracy – np. art. 77(5) § 1 kp i art. 94 pkt 1 kp. Dalej Skarżąca wywodzi, że nawet jeśli na podstawie umowy ze Stowarzyszeniem Skarżąca jest zwolniona z obowiązków w zakresie tworzenia odpowiednich warunków w miejscach pracy wynajętych Stowarzyszeniu pracowników, to nie oznacza, że jest zwolniona w pozostałym zakresie z obowiązków zapewnienia swoim pracownikom odpowiednich warunków pracy w postaci zapewnienia narzędzi, materiałów i wszelkich innych środków pracy, przeszkolenia pracowników, organizacji procesu pracy, kontroli pracy pracowników, który to obowiązek nakładają na nią przepisy prawa pracy w szczególności art. 22 § 1 i art. 94 pkt 2 Kodeksu pracy. Przy takiej argumentacji kwestionuje nieprawidłowe zakwalifikowanie przez organ jako nie należących do kosztów uzyskania przychodu wydatków z pkt 1 lit od b) do i), 2, 3, 4a, 5. Skarżąca podnosi też, że organ źle rozpoznał treść umowy łączącej ją ze Stowarzyszeniem, z naruszeniem zasady interpretacji oświadczeń woli zawartej w art. 65 kodeksu cywilnego, gdyż umowa ta nie ograniczyła się tylko do "udostępnienia" pracowników, gdyż efekty tej umowy nie sprowadzały się do otrzymywania od Stowarzyszenie stałych przychodów niezależnych od wyników finansowych, lecz Skarżąca partycypowała w odpowiedniej proporcji w efektach ekonomicznych tej współpracy, zatem umowa była umową o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym i wydatki ponoszone przez Skarżącą były poniesione w celu uzyskania tych przychodów ze sprzedaży odpadów opakowaniowych dokonywanej przez Skarżącą. Na podstawie tej argumentacji Skarżąca kwestionuje nieprawidłowe zakwalifikowanie przez organ jako nie należących do kosztów uzyskania przychodu wydatków z pkt 1, 5, 6, 7 i 8. Uzasadniając czasowe pokrycie kosztów funkcjonowania kilku istniejących już punktów (pkt 6 lit c) w związku z kłopotami finansowymi Stowarzyszenia służyło zdaniem Skarżącej utrzymaniu działalności w zakresie zbiórki i sprzedaży opakowań, a więc dochodów Skarżącej i dlatego wydatki te należało zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Skarżąca uważa też, że niesłuszne było wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów kwoty równej dotacji z PERON (pkt 9), gdyż zgodnie z obowiązującymi w 2004 r. dotacje, subwencje i dopłaty otrzymane z PERON przez zakłady pracy chronionej na podstawie przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych były zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 25 u.p.d.o.p., z drugiej zaś strony na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. nie uważało się za koszty uzyskania przychodów wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów) o jakich mowa w art. 17 ust. 1 pkt 14-14b, 23-25 i 27. Zdaniem Skarżącej brak jest elementu bezpośredniości pomiędzy otrzymaniem refundacji, a ponoszeniem wydatków, jak też nie zachodzi sytuacja, by otrzymanie środków z PERON poprzedzało sfinansowanie z nich konkretnych wydatków, a treść art. 32 ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych wprost wprowadza podział na środki przekazane przez PERON przed poniesieniem konkretnych wydatków (pożyczka) i środki, które nie służą bezpośrednio finansowaniu określonych wydatków (refundacja, zwrot) i – zdaniem Skarżącej – tylko ten pierwszy rodzaj środków objęty jest dyspozycją art. 16 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 ust. 5 u.p.d.o.p. poprzez nieuwzględnienie przy określaniu wysokości zobowiązania podatkowego Skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. straty poniesionej w 2003 r. Skarżąca podnosi, że skoro organowi znana była okoliczność poniesienia przez Skarżącą starty podatkowej w roku 2003 i istniała prawna możliwość obniżenia o kwotę do 50% tej straty wysokości dochodu do opodatkowania za 2004 r., to organ powinien dokonać stosownego zmniejszenia, gdyż Skarżąca takiego zmniejszenia nie dokonywała, bo i tak według złożonej przez nią deklaracji za rok 2002 wykazała stratę. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując zasadniczo argumenty stojące u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2009 r. zapadłym w sprawie VIII SA/Wa 845/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Na skutek skargi kasacyjnej strony skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. zapadłym w sprawie II FSK 1950/09 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że niewątpliwie fakt poniesienia straty w poprzednich latach podatkowych powinien być znany organowi podatkowemu z urzędu. Nie budzi wątpliwości, że podatnik składał deklaracje podatkowe i wykazał stratę w 2003 r. Fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu, winien on je zakomunikować stronie (art. 187 § 3 O.p.), jeśli mają być uwzględnione w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia. Ustalając stan faktyczny sprawy organy podatkowe mają obowiązek ustalić i wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy i wszystkie fakty, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.), a więc winny także uwzględnić fakty znane im z urzędu. W orzecznictwie sądów administracyjnych (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 10 grudnia 2008 r., I FSK 867/08, opubl. w Lex pod nr 515598, z dnia 8 marca 2008 r., I FSK 747/07, opubl. w Lex pod nr 465777) wskazuje się zatem, że nie mogą one prowadzić postępowania dowodowego ograniczając się jedynie do tych okoliczności, które mają niekorzystny wpływ na sytuację podatnika, w szczególności na wysokość zobowiązania podatkowego, ale powinny uwzględniać również te okoliczności, które są dla podatnika korzystne. Obliguje je do tego nie tylko zasada prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 122 O.p., ale także wynikająca z art. 120 O.p. zasada praworządności i zasada pogłębiania zaufania do działania organów podatkowych (art. 121 O.p.). Zobowiązanie podatkowe określone przez organy podatkowe powinno być bowiem zobowiązaniem w prawidłowej wysokości, wynikającej z przepisów prawa, uwzględniającej wszelkie okoliczności i zdarzenia mające znaczenie dla jego określenia. W przypadku, gdy organom wiadomym jest, że podatnik miał stratę podatkową w latach poprzednich, mogącą podlegać odliczeniu i mają one podstawy do określenia mu w badanym roku podatkowym zobowiązania podatkowego w miejsce deklarowanej straty, organy podatkowe obowiązane są oznajmić na podstawie art. 187 § 3 O.p. ten fakt podatnikowi przed wydaniem decyzji, aby miał on prawną możliwość złożenia oświadczenia, czy chce skorzystać z możliwości odliczenia od dochodu straty za lata poprzednie i pouczyć go o skutkach takiego oświadczenia. Nie czyniąc tego, organy naruszają art. 187 § 3, art. 120 i art. 121 § 1 i § 2 O.p. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Naruszenie takie miało miejsce w niniejszej sprawie i obligowało Sąd pierwszej instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wadliwie natomiast przyjął, że organy podatkowe nie były zobligowane do pytania skarżącej, czy chce obniżyć dochód o stratę z lat ubiegłych i w jakiej wysokości i że to do skarżącej należy inicjatywa w zakresie zgłoszenia wniosku o uwzględnienie straty z lat ubiegłych. W wyniku tej wadliwej oceny działania organów podatkowych doszło także do naruszenia art. 7 ust. 5 u.p.d.o.p. Sąd uznał bowiem, że organy podatkowe nie miały obowiązku zastosowania tego przepisu z uwagi na brak oświadczenia skarżącej - żądania obniżenia dochodu o stratę. Stwierdzenie to było jednak przedwczesne wobec pozbawienia strony możliwości złożenia takiego oświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna. Przede wszystkim należy stwierdzić, że Sąd ponownie rozpoznając skargę był związany, stosownie do art. 190 p.p.s.a. wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w/w wyrokiem z dn. 9 marca 2011 r. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w przypadku, gdy organom podatkowym wiadomym jest, że podatnik miał stratę podatkową w latach poprzednich, mogącą podlegać odliczeniu – to organy podatkowe obowiązane są oznajmić na podstawie art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej ten fakt podatnikowi przed wydaniem decyzji, aby miał on prawną możliwość złożenia oświadczenia, czy chce skorzystać z możliwości odliczenia od dochodu straty za lata poprzednie i pouczyć go o skutkach takiego oświadczenia. Nie czyniąc tego organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie naruszyły art. 187 § 3, art. 120 i art. 121 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe naruszyły także art. 7 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż uznały, że nie miały obowiązku zastosowania tego przepisu z uwagi na brak oświadczenia skarżącej w przedmiocie obniżenia dochodu o stratę. Tego rodzaju rozstrzygnięcie było jednak przedwczesne wobec pozbawienia skarżącej spółki możliwości złożenia takiego oświadczenia. W ponownym postępowaniu organ podatkowy pouczy skarżącą spółkę o możliwości złożenia wniosku dotyczącego możliwości określenia zobowiązania podatkowego za 2004 r. z uwzględnieniem straty za 2003 r. i stosownie do oświadczenia skarżącej określi zobowiązanie skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 190 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie drugim wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 i 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło