VIII SA/Wa 472/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi Pismem z 23 maja 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) T. K. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (zwane dalej: Kolegium) z [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, iż w sprawie (na jego wniosek z 12 października 2015 r. o uzupełnienie decyzji) Kolegium wydało [...] listopada 2015 r. postanowienie odmawiające uzupełnienia decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Postanowienie to podlegało ogłoszeniu w trybie art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwana dalej: k.p.a.) w związku z art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016, poz. 672, zwana dalej: u.ś.). Podał, iż o fakcie wydania ww. postanowienia dowiedział się w dniu 16 maja 2016 r. z treści pisma Kolegium zwierającego odpowiedź na jego wniosek o sposobie załatwienia wniosku z 12 października 2015 r. W tym też dniu ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, bowiem do tego dnia oczekiwał na rozstrzygnięcie złożonego wniosku poprzez dokonanie przez Kolegium stosownego obwieszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do postanowień art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; zwana dalej: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu do złożenia skargi uzależnione jest od przesłanki uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Przy czym uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 20 października 2004 r. sygn. akt IV SA/Gl 647/04). Zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W niniejszej sprawie istotne jest, że wobec stanowiącej przedmiot zaskarżenia decyzji Kolegium z [...] września 2015 r., organ ten wydał [...] listopada 2015 r. – w trybie art. 111 § 1, § 1a i § 1b k.p.a. postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji. W takim zaś przypadku termin do wniesienia skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 111 § 2 k.p.a.). Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone sołtysom wsi: P., S., K. S., S. oraz Burmistrzowi Gminy i Miasta I., celem podania do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty na terenie gminy i sołectw, zgodnie z treścią art. 49 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Przepisem szczególnym, który znalazł zastosowanie w przedmiotowej sprawie jest art. art. 74 ust. 3 u.ś., zgodnie z którym jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Obwieszczenie o wydaniu przez Kolegium postanowienia z [...] listopada 2015 r., (od którego biegł termin do złożenia skargi) zostało umieszczone: 1. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i Miasta I. w dniach od 13 listopada 2015 r. do 27 listopada 2015 r., 2. na tablicy ogłoszeń sołectwa P. w dniach od 14 listopada 2015 r. do 28 listopada 2015 r., 3. na tablicy ogłoszeń sołectwa S. w dniach od 16 listopada 2015 r. do 30 listopada 2015 r., 4. na tablicy ogłoszeń sołectwa K. S. w dniach od 14 listopada 2015 r. do 28 listopada 2015 r., 5. na tablicy ogłoszeń sołectwa S. w dniach od 16 listopada 2015 r. do 30 listopada 2015 r., Z powyższego wynika, że został zachowany ustawowy tryb i okres wywieszenia obwieszczenia dotyczącego wydania zaskarżonej decyzji Kolegium. Wyjaśnienia wymaga, że dla stron postępowania, którym nie doręczono decyzji na piśmie, lecz w drodze obwieszczeń, termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego należy liczyć od daty doręczenia decyzji (postanowienia) określonej zgodnie z art. 49 k.p.a. Dla interpretacji sposobu obliczania terminu wynikającego z art. 49 k.p.a. warto posłużyć się ugruntowaną już wykładnią powyższego przepisu dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 235/11, z 15 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 847/12, z 1 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1903/10, oraz postanowienie NSA z 20 października 2011 r. sygn. akt II OSK 2136/11; publ.: cbois), który przyjął, iż bieg terminu czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia, po upływie których doręczenie uważa się za dokonane, rozpoczyna się w dniu, w którym dokonano publicznego ogłoszenia, tj. dzień, w którym dokonano zamieszczenia obwieszczenia o wydaniu i treści decyzji na tablicy ogłoszeń właściwego urzędu, na jego stronie internetowej lub we właściwej gazecie. Dla rozpoczęcia biegu terminu doręczenia decyzji zgodnie z art. 49 k.p.a. miarodajny jest pierwszy dzień, w którym ogłoszenie zostało opublikowane w sposób określony w tym przepisie lub przepisach szczególnych. W sytuacji zaś, gdy publiczne ogłoszenie obwieszczenia o wydaniu decyzji dokonywane jest w różnych miejscach i za pomocą różnych środków przekazu – należy ustalić, kiedy ukazało się po raz pierwszy ostatnie z obwieszczeń i ten dzień traktować jako dzień rozpoczęcia biegu terminu czternastu dni, którego upływ skutkuje uznaniem doręczenia decyzji w trybie art. 49 k.p.a. Z powyższego wynika, że najpóźniej zawiadomienie w drodze obwieszczenia o wydaniu zaskarżonego postanowienia z [...] listopada 2015 r. ukazało się 16 listopada 2015 r. (na tablicy ogłoszeń wsi S. i S.), należało przyjąć zatem, że postanowienie Kolegium zostało doręczone skarżącemu z upływem czternastu dni od tej daty, czyli z dniem 30 listopada 2015 r. Od tej daty biegł zatem termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego na powyższą decyzję, stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął więc w dniu 30 grudnia 2015 r. Natomiast skarga na postanowienie Kolegium z [...] listopada 2015 r. została wniesiona 23 maja 2016 r., a więc po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Według oświadczenia skarżącego przyczyną uchybienia terminu do złożenia skargi był brak publikacji obwieszczenia o wydaniu przedmiotowego postanowienia na tablicy ogłoszeń Kolegium oraz na stronie internetowej BIP Kolegium oraz w miejscu planowanej inwestycji. Skarżący domniemywał zatem, iż przedmiotowe postanowienie nie zostało jeszcze wydane. O podjęciu ww. postanowienia dowiedział się z pisma Kolegium z 10 maja 2016 r. doręczonym 16 maja 2016 r., wtedy też ustała przyczyna uchybienia terminu. W niniejszej sprawie ustalenia wymaga po pierwsze kwestia, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, został złożony w ustawowym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy przyjęciu, iż o uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności skarżący dowiedział się w 16 maja 2016 r. należy przyjąć, iż składając 23 maja 2016 r. (data nadania) wniosek w tym zakresie, dochował terminu. Kolejną kwestię jest ustalenie, czy niedochowanie ustawowego terminu do złożenia skargi było wynikiem braku staranności skarżącego. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego była od niego niezależna. Od początku postępowania w niniejszej sprawie ten wyjątkowy tryb informowania uczestników był skarżącemu znany. W taki sposób dowiedział się o wydaniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej uzupełnienie. Nie było w sprawie żadnych przesłanek ku temu, by oczekiwać odmiennego sposobu doręczenia rozstrzygnięć na tym etapie postępowania. Tym samym skarżący nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a więc ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie terminu do wniesienia skargi. Argumenty skarżącego, iż żadna informacja na ten temat nie została wywieszona w siedzibie sołectw, czy gminy (czemu przeczą dokumenty sprawy) nie mogły odnieść zatem skutku w postaci przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Tym samym skarżący nie wykazał się należytą starannością w prowadzeniu swoich spraw, a więc ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne i prawne sprawy, Sąd uznał, iż nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.