VIII SA/Wa 485/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-19

Skład orzekający: Artur Kot, Sławomir Fularski, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność innej decyzji SKO, która z kolei stwierdzała nieważność decyzji organu pierwszej instancji, może być uznana za dotkniętą wadami kwalifikowanymi (naruszenie właściwości lub rażące naruszenie prawa) uzasadniającymi jej stwierdzenie nieważności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 grudnia 2016 r., która utrzymywała w mocy decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 1977 r. Decyzja SKO z 2011 r. nie była dotknięta wadami kwalifikowanymi, mimo wadliwego uzasadnienia, ponieważ istniała podstawa prawna do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. wynikająca z późniejszego stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej.
Stan faktyczny
Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji SKO. Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z 2011 r., która stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta Miasta R. z 1977 r. o nieodpłatnym przekazaniu nieruchomości na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych. Skarżący zarzucał wadliwość decyzji SKO z 2011 r., wskazując na naruszenie właściwości i rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nieodpłatnego przekazania nieruchomości oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Polskiego Związku Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w W. Okręg (dalej: "wnioskodawca", "skarżący", "Stowarzyszenie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej także jako "organ", "Kolegium" lub "SKO") z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: "kpa"), po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] stycznia 2011 r. znak [...] stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. znak: [...] orzekającej o nieodpłatnym przekazaniu w użytkowanie na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w R., terenu o powierzchni 8,2459 ha, położonego w R. przy ul. K. – orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Kolegium nr [...] z [...] grudnia 2016 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji własnej znak [...] z [...] stycznia 2011 r. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z 10 października 2016 r. Stowarzyszenie zwróciło się o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] stycznia 2011 r. orzekającej o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. w sprawie nieodpłatnego przekazania w użytkowanie na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w R. terenu o powierzchni 8.2459 ha, położonego przy ul. K. w R.. Stowarzyszenie wskazało, że przy wydaniu decyzji Kolegium z [...] stycznia 2011 r. doszło do rażącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i art. 16 kpa. Organ stwierdził bowiem nieważność decyzji, która nie była dotknięta jedną z wad, wymienionych w powołanym wyżej przepisie, w sytuacji kiedy stwierdzenie nieważności jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji. Wskazało również, że według Kolegium decyzja Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. wydana została bez podstawy prawnej, z tego względu, że powołany w niej przepis prawa nie był prawidłowy. Zdaniem wnioskodawcy istniała jednak podstawa prawna do wydania decyzji Prezydenta Miasta R. o przekazaniu terenu przy ul. K. w R. na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych, a to oznacza, że nie istniała przesłanka do stwierdzenia przez Kolegium nieważności tej decyzji. Zawiadomieniem z 14 listopada 2016 r. SKO wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] stycznia 2011 r. Jednocześnie poinformowało strony, że przysługuje im prawo do przedstawienia dowodów, składania wyjaśnień oraz przeglądania akt sprawy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Z. S. - jedna ze stron postępowania, która zainicjowała postępowanie zakończone przez SKO wydaniem decyzji z [...] stycznia 2011 r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r., reprezentowana przez swojego syna jako pełnomocnika, skorzystała z przysługującego jej ww. prawa. W piśmie z 28 listopada 2016 r., po zapoznaniu się z treścią wniosku Stowarzyszenia o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] stycznia 2011 r. podniosła, że ww. decyzja Kolegium nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Wskazała, że decyzja ta wydana jest przez właściwy organ, w ramach posiadanych kompetencji a ponadto na prawidłowej podstawie prawnej. Decyzja ta jest również ostateczna bowiem nie została zaskarżona przez żadną ze stron. Organ w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2016 r. wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż orzeczeniem nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z [...] lutego 1952 r. przejęto na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwo [...] "[...] " (prawidłowa pisownia [...] ) M. P. – W. pow. R.. Część nieruchomości wchodzącej w skład przedsiębiorstwa "[...]" składającą się z działki oznaczonej na planie z [...] listopada 1971 r. nr [...] (bez powierzchni stanowiącej projektowane ulice) nr [...] o powierzchni 8,2459 ha położona przy ul. K., decyzją z [...] marca 1977 r. przekazana została przez Prezydenta Miasta R. nieodpłatnie, w użytkowanie na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w R. z przeznaczeniem dla Zakładów Przemysłu Skórzanego "[...] " oraz Kombinatu Budownictwa Miejskiego w R.. W punkcie drugim decyzji wpisano, że przedmiotowy teren stanowi własność Skarbu Państwa, którego prawo własności ujawnione zostało w dziale II księgi wieczystej nr Rep. [...] i przeznaczony jest pod stałe pracownicze ogrody działkowe dla pracowników wyżej wymienionych zakładów pracy. Decyzją Ministra Gospodarki i Pracy z [...] października 2005 r., znak: [...] stwierdzona została nieważność orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z [...] lutego 1952 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Skarbu Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa [...] "[...]" – M. P. – W. pow. R.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Gospodarki z [...] maja 2006 r.; znak: [...] . Kolegium wskazało, że decyzja Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. o przekazaniu nieodpłatnie w użytkowanie na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych terenu, położonego przy ul. K. w R. wydana została bez podstawy prawnej. Jednocześnie zauważyło, że wobec stwierdzenia nieważności powołanego wyżej orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego, w części dotyczącej przedsiębiorstwa [...] "[...]" M. P. – W., teren przekazany na rzecz Wojewódzkiego Związku Pracowniczych Ogrodów Działkowych nie był terenem należącym do Skarbu Państwa lecz terenem prywatnym. Następstwem stwierdzenia nieważności decyzji jest wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego z mocą wsteczną, tj. od chwili jej wydania (ex tunc). Należy zatem przyjąć, że brak było podstaw prawnych do przekazania tego terenu w użytkowanie na pracownicze ogrody działkowe. Uprawnienia do przekazywania terenów prywatnych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym nie dawał również żaden inny przepis prawa. We wniosku z 16 stycznia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący zarzucił, że decyzją z [...] grudnia 2016 r. Kolegium niezasadnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji własnej z [...] stycznia 2011 r. Zdaniem wnioskodawcy, decyzja SKO z [...] stycznia 2011 r. dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa, tj. rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 16 § 1 kpa. Stwierdza ona bowiem nieważność decyzji Prezydenta Miasta R., która nie była dotknięta jedną z wad, o których mowa w art.156 § 1 pkt 2 kpa. Wnioskodawca wniósł o uchylenie decyzji Kolegium z 23 grudnia 2016 r. i stwierdzenie nieważności decyzji z [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2016 r., iż jedyną wadą decyzji z [...] stycznia 2011 r. jest powołanie w jej uzasadnieniu błędnej podstawy prawnej stwierdzenia nieważności. Podstawą prawną decyzji z [...] stycznia 2011 r. był art.156 § 1 pkt 2 kpa, a w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2016 r. stwierdzono, że decyzja Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. została wydana bez podstawy prawnej. W związku z tym nie może być mowy o tym, że w decyzji z [...] stycznia 2011 r. nastąpiło powołanie się na niewłaściwe przepisy. Zdaniem wnioskodawcy wada decyzji z [...] stycznia 2011 r. polega na tym, że ustalony w sprawie stan faktyczny z rażącym naruszeniem prawa uznano za uzasadniający stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R.. Wada ta nadal tkwi w decyzji z [...] stycznia 2011 r. i decyzja nie zasługuje na funkcjonowanie w obrocie prawnym. Wnioskodawca wskazał również, że w decyzji z [...] grudnia 2016 r. SKO dokonało nowej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego decyzji Prezydenta Miasta R. i uznało, że z innego powodu odpowiada ona przewidzianemu w art. 156 § 1 pkt 2 kpa przypadkowi wydania decyzji bez podstawy prawnej. Ponadto wnioskodawca podniósł, że stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego może co najwyżej skutkować wznowieniem postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, a nie stwierdzeniem nieważności decyzji. Wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. SKO działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Kolegium z [...] grudnia 2016 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji własnej z [...] stycznia 2011 r. Organ uzasadniając swoją decyzję powtórzył argumentację przedstawioną na wcześniejszym etapie postępowania. Ponadto wskazał, że pojęcie "decyzja wydana bez podstawy prawnej" oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo taki przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów administracji, polegającego na wydawaniu decyzji i postanowień rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Okoliczność, że w akcie administracyjnym nie wymieniono prawidłowej podstawy prawnej albo powołano niewłaściwe przepisy, nie stanowi kwalifikowanej wady tego aktu, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organ administracji mógł wydać decyzję mając podstawę prawną w innym przepisie tej samej ustawy lub przepisach innej nie wymienionej w akcie administracyjnym ustawie. SKO podzieliło stanowisko Kolegium zawarte w decyzji z [...] grudnia 2016 r. uznając, że zasadna jest odmowa stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] stycznia 2011 r. Organ przyznał, że Kolegium wydając swoją decyzję z [...] stycznia 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. nie wyjaśniło wprawdzie okoliczności uzasadniających uznanie wydania ww. decyzji Prezydenta Miasta R. bez podstawy prawnej, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa, polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu decyzji. Naruszenie to nie może jednak stanowić podstawy do uznania - jak wywodzi skarżący, że decyzja Kolegium z [...] stycznia 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W dacie wydania decyzji Kolegium z [...] stycznia 2011 r. istniała bowiem przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. brak podstawy prawnej do wydania decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. Przesłankę tą stanowiło stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej z [...] lutego 1952 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa "[...]", M. P.. Stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej wywołało skutek wsteczny polegający na tym, że przedmiotowy grunt od samego początku oraz w dacie wydawania decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. nie był gruntem państwowym. Skoro zaś tak, to Prezydent Miasta R. nie miał podstaw prawnych do przekazania go w użytkowanie Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych, co skutkuje stwierdzeniem, że jego decyzja z [...] marca 1977 r. została wydana bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Następnie organ wskazał, że nie zachodzą także pozostałe przesłanki z art. 156 § 1 kpa, gdyż decyzja Kolegium z [...] stycznia 2011 r. nie została wydana z naruszeniem właściwości, ani bez podstawy prawnej, nie dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, wykonanie decyzji nie wywoła czynu zagrożonego karą i nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Z materiału dowodowego nie wynika też, aby decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne odnośnie przedmiotowego gruntu. Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ uznał je za niezasadne. Wskazał, że zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa był właściwy do wydania decyzji z [...] stycznia 2011 r., a wadliwe jej uzasadnienie nie stanowi wady kwalifikowanej. SKO nie zgodziło się ze stanowiskiem wnioskodawcy, że stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego może co najwyżej skutkować wznowieniem postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, a nie stwierdzeniem nieważności decyzji. Nie zachodzi bowiem przesłanka z ww. przepisu, gdyż nie można uznać, że decyzja Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. wydana została wydana w oparciu o orzeczenie nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z [...] lutego 1952 r., które to następnie zostało unieważnione. Pismem z 25 maja 2017 r. wnioskodawca wniósł skargę na decyzję SKO z [...] kwietnia 2017 r., wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych, zarzucając: a) zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2016 r. naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy, przez brak stwierdzenia nieważności decyzji SKO z [...] stycznia 2011 r. w wyniku błędnego uznania przez organ, że decyzja SKO z [...] stycznia 2011 r. nie jest dotknięta wadami kwalifikowanymi określonymi w art. 156 § 1 pkt 1 kpa (wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości) oraz w art. 156 § 1 pkt 2 kpa (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa), w konsekwencji b) zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2017 r. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez utrzymanie w mocy decyzji SKO z [...] grudnia 2016 r., pomimo, że decyzja z [...] grudnia 2016 r. była nieprawidłowa ze względu na okoliczności, o których mowa w pkt a) powyżej, a w konsekwencji naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez brak jego zastosowania i brak uchylenia decyzji z [...] grudnia 2016 r. oraz stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Kolegium przy wydaniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji w sposób nieuzasadniony zaniechało stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] stycznia 2011 r. Decyzja ta jest zaś dotknięta wadami kwalifikowanymi określonymi w art. 156 § 1 pkt 1 oraz pkt 2, tj. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości poprzez wydanie jej przez SKO zamiast przez Wojewodę [...] oraz została wydana z rażącym naruszeniem art. 107 § 3 kpa polegającym na nieprawidłowym uzasadnieniu decyzji. W odpowiedzi na skargę SKO w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 30 listopada 2017 r. pełnomocnik Z. S. wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to przepis nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Oceniając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu jest zgodna z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy jest ocena prawidłowości decyzji SKO wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. utrzymującej w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji organu z [...] stycznia 2011 r. stwierdzającej z kolei nieważność decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r., przekazującej nieodpłatnie w użytkowanie na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w R. teren o powierzchni 8,2459 ha, położony w R. przy ul. K.. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, podkreślić należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 kpa, a służącej ochronie takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Z tego też powodu tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji niewątpliwego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Z treści art. 156 § 1 kpa wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Kontrola decyzji w postępowaniu nieważnościowym sprowadza się jedynie do kwestii, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 kpa. W ocenie skarżącego kontrolowana przez organ decyzja Kolegium z [...] stycznia 2011 r. stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości poprzez wydanie jej przez SKO zamiast przez Wojewodę [...] oraz została wydana z rażącym naruszeniem art. 107 § 3 kpa polegającym na nieprawidłowym jej uzasadnieniu. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że decyzja SKO z [...] stycznia 2011 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Istotnym jest bowiem w tej kwestii, że w dacie wydania ww. decyzji właścicielem spornej nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej była jednostka samorządowa, tj. Gmina Miasta R.. Przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła więc wówczas własności Skarbu Państwa. W związku z powyższym organem właściwym do rozpatrzenia wniosku uczestników postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r., zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa, było SKO, jako organ wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego. Dlatego też, postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał Kolegium wniosek uczestników postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. Wniosek ten zaś zainicjował postępowanie zakończone kontrolowaną decyzją SKO z [...] stycznia 2011 r. W związku z powyższym niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przy wydaniu ww. decyzji przepisów dotyczących właściwości z art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Wśród wad kwalifikowanych, stanowiących przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji art. 156 § 1 pkt 2 kpa wymienia się rażące naruszenie prawa, na które to również powołuje się skarżący w swojej skardze. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyroki NSA: z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10, z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10, z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 513/09, z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 453/16, wszystkie publ. cbosa). Nie każde naruszenie prawa zasługuje na to, aby zakwalifikować je jako "rażące". Stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. np. wyroki NSA: z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2832/12, z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10, z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2594/13, wszystkie publ. cbosa). W ocenie Sądu organ prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] stycznia 2011 r. z uwagi na brak rażącego naruszenia prawa przy jej wydaniu. Kolegium wydając swoją decyzję z [...] stycznia 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. nie wyjaśniło wprawdzie okoliczności uzasadniających uznanie wydania ww. decyzji Prezydenta Miasta R. bez podstawy prawnej. Niemniej jednak, powyższe niewątpliwe naruszenie art. 107 § 3 kpa, polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu decyzji nie może stanowić podstawy do uznania - jak wywodzi skarżący, że decyzja Kolegium z [...] stycznia 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Braki w uzasadnieniu decyzji nie mogą bowiem skutkować jej nieważnością, jeśli rozstrzygnięcie odpowiada prawu. W dacie wydania decyzji Kolegium z [...] stycznia 2011 r. istniała zaś przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. brak podstawy prawnej do wydania decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. Przesłankę tą stanowiło stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej z [...] lutego 1952 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa "[...]", M. P. – W.. Stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej wywołało bowiem skutek wsteczny polegający na tym, że przedmiotowy grunt od samego początku oraz w dacie wydawania decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] marca 1977 r. nie był gruntem państwowym, tylko gruntem prywatnym. Skoro zaś tak, to Prezydent Miasta R. nie miał podstaw prawnych do przekazania go w użytkowanie Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych. Słusznie też organ wskazał, że nie zachodzą również pozostałe przesłanki z art. 156 § 1 kpa. Decyzja z [...] stycznia 2011 r. nie została bowiem wydana z naruszeniem właściwości, ani bez podstawy prawnej, nie dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, wykonanie decyzji nie wywoła czynu zagrożonego karą i nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Z materiału dowodowego nie wynika też, aby decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne odnośnie przedmiotowego gruntu. Mając powyższe wywody na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi pozostają bez wpływu na zasadność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło