VIII SA/Wa 503/25
WyrokWSA w Warszawie2025-10-15
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna z powodu istotnych naruszeń procedury planistycznej, w tym braku wymaganych opinii i uzgodnień, a także zmian wprowadzonych po wyłożeniu projektu do publicznego wglądu bez ponowienia procedury?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że doszło do istotnych naruszeń procedury planistycznej. Kluczowe wady obejmowały brak wystąpienia o wymagane opinie i uzgodnienia od właściwych organów, brak sporządzenia prognoz, a także wprowadzenie istotnych zmian w projekcie planu po jego wyłożeniu do publicznego wglądu bez ponowienia niezbędnych czynności proceduralnych. Ponadto, stwierdzono naruszenie kompetencji organów w zakresie przedłożenia i przyjęcia uchwały oraz sprzeczność między częścią tekstową a graficzną planu.Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając szereg naruszeń procedury planistycznej, w tym brak wymaganych opinii i uzgodnień, brak prognoz, zmiany w projekcie po wyłożeniu bez ponowienia procedury, sprzeczność między częścią tekstową a graficzną planu, a także niewłaściwą skalę rysunku planu. Burmistrz miasta i gminy wskazywał na te same naruszenia, które podniósł Wojewoda. Rada Miejska pozostawiła rozstrzygnięcie do uznania sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i zasądził od Rady Miejskiej na rzecz Wojewody zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 27 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2) zasądza od Rady Miejskiej w [...] na rzecz skarżącego Wojewody [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Rada Miejska w [...] (dalej: "Rada Miejska") w dniu 27 września 2024 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla działek nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz części działki nr ewid. [...]. Przedmiotową uchwałę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.; dalej u.s.g.), w związku z art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688) oraz w związku z uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia 30 marca 2023 r., po stwierdzeniu, iż projekt planu miejscowego nie narusza ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], przyjętego uchwałą Nr [...] z dnia 16 stycznia 2020 r., zmienionego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 25 stycznia 2024r.
Pismem z 17 czerwca 2025 r. Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda", "skarżący", "organ nadzoru") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. uchwałę Rady Gminy. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie przepisów tj.:
1) art. 15 ust. 1 oraz art. 17 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o p.z.p.", w związku z art. 67 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688, z późn. zm.), a także w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p., poprzez uchwalenie planu miejscowego bez przeprowadzenia wszystkich czynności procedury planistycznej, w tym m.in. z uwagi na brak zawiadomienia na piśmie o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu instytucji i organów właściwych do jego uzgadniania i opiniowania, brak sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko i prognozy skutków finansowych, brak zamieszczenia ogłoszenia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu w prasie miejscowej oraz przede wszystkim w kształcie, który nie uzyskał stosownych opinii i uzgodnień organów właściwych do uzgodnienia i opiniowania projektu planu miejscowego stosownie do dyspozycji art. 17 pkt 6 lit. a oraz lit. b ustawy o p.z.p.;
2) art. 17 pkt 14 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p., z uwagi na fakt, iż projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag, nie został przedłożony radnym przez organ wykonawczy gminy’ co więcej burmistrz wnioskował o wykreślenie tej uchwały z porządku obrad, co nie zostało uwzględnione przez Radę Miejską w [...];
3) § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. poz. 2404), w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p., poprzez prowadzenie i przekazanie dokumentacji w wersji papierowej, pomimo wymogu jej prowadzenia w postaci elektronicznej;
4) art. 17 pkt 9,11 i 13 i art. 19 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 20 ust. 1 i art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p. poprzez wprowadzenie zmian w stosunku do wyłożonego projektu planu miejscowego, w zakresie m.in. wykreślenia z ustaleń zawartych w § 23 ust. 2 pkt. 4 sformułowania: "(...) dróg wewnętrznych, (...)", zmiany obligatoryjnego wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej określonego w § 23 ust. 3 pkt 2 lit. b, a także zmiany ustaleń zawartych w § 24 ust. 2 i § 25 ust. 2, bez ponowienia czynności, o których mowa w art. 17, w zakresie niezbędnym do dokonywania tych zmian,
5) art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy o p.z.p. oraz § 7 ust. 1 pkt 7 i § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p, poprzez ewidentną sprzeczność pomiędzy częścią tekstową uchwały a jej częścią graficzną, w zakresie jej tytułu i granic obszaru objętego planem a także z uwagi na brak uwzględnienia wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego z 20 kwietnia 2023 r. znak: [...], w tym zakresie;
6) art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy o p.z.p. oraz § 6 i § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p, poprzez zarówno sporządzenie rysunku planu w niewłaściwej skali, jak i ewidentną wewnętrzną sprzeczność części graficznej, w tym zakresie, co stanowi o istotnym naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego;
7) art. 15 ust. 1 i ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 ustawy o p.z.p. oraz § 4 pkt 7 lit. a rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p, poprzez ustalenie maksymalnej i minimalnej naziemnej intensywności zabudowy, zamiast maksymalnej i minimalnej nadziemnej intensywności.
Skarżący na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości oraz o zasądzenie na rzecz Wojewody [...] kosztów postępowania według norm przepisanych.
W obszernym i szczegółowym uzasadnieniu skargi skarżący wskazał przebieg procedury podjęcia zaskarżonej uchwały. Wyjaśnił, iż pismem z 3 października 2024 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] poinformował Wojewodę o podjętych przez Radę Miejską w [...] uchwałach na sesji 27 września 2024 r., w tym o uchwale Nr [...], która – jak wskazał Burmistrz – została podjęta z naruszeniem ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż zgodnie z art. 15 ust. 1 to Burmistrz sporządza projekt planu miejscowego, a ponadto zgodnie z art. 17 pkt 14 to Burmistrz przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego. W przedmiotowej sprawie nie jest znany projektodawca uchwały, gdyż Burmistrz nie przedkładał Radzie niniejszej uchwały. W ocenie Burmistrza, Rada Miejska nie wykonuje ustawowych zadań, a podejmowane uchwały stanowią o rażącym naruszeniu prawa oraz uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie samorządu terytorialnego.
Wojewoda wyjaśnił, że 9 października 2024 r. organy Gminy [...] przekazały jedynie uchwałę Nr [...] z 27 września 2024 r., bez dokumentacji planistycznej. Następnie pismem z 15 października 2024r. zwrócił się do Przewodniczącego Rady Miejskiej o złożenie stosownych wyjaśnień, w zakresie wskazania wnioskodawcy podejmowanych na sesji uchwał, opinii organu wykonawczego Gminy na temat projektów uchwał oraz ich akceptacji przez radcę prawnego, bądź adwokata. W odpowiedzi Przewodniczący Rady Miejskiej wskazał m.in., że projekt uchwały Nr [...] był procedowany na wniosek 4 radnych. Początkowo część tych uchwał (zaskarżona i uchwała Nr [...]) miała zostać wycofana na sesji na wniosek Burmistrz, jednak Rada Miejska nie wyraziła zgody na ich wycofanie, w związku z czym zostały poddane pod głosowanie i przyjęte.
Dodatkowo Burmistrz pismem z 4 grudnia 2024 r. poinformowała Wojewodę, że: " (...) uchwała nr [...] dotknięta jest wadą prawną nie wskazaną w poprzednim piśmie z dnia 3.10.2024 r.. (...) Uchwała ta została wpisana do porządku obrad sesji na wniosek Przewodniczącego Rady Miejskiej wbrew woli Burmistrz, która to wystąpiła dnia 26.09.2024 r do Przewodniczącego Rady Miejskiej o wykreślenie projektu uchwały z obrad sesji zaplanowanej na dzień 27.09.2024. (...)", co znajduje również potwierdzenie w oświadczeniu pracownika Urzędu Miasta i Gminy [...] z 28 listopada 2024 r., przekazanego przy ww. piśmie, z którego wynika m.in., że: uchwała została przekazana na sesję Rady Miejskiej w [...] pod naciskiem Przewodniczącego Rady Miejskiej oraz, że każdy projekt uchwały powinien być zaakceptowany przez Burmistrz, zaparafowany przez radcę prawnego i dopiero wtedy złożony przez Burmistrza do biura rady, a nie przez pracownika. Powyższe potwierdza istotne naruszenie art. 17 pkt 14 ustawy o p.z.. w związku z jej art. 28 ust. 1, z uwagi na fakt, iż to nie Burmistrz przedstawił radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag, lecz inicjatorem jej podjęcia był Przewodniczący Rady Miejskiej.
Wojewoda wskazał, iż w dniach 22 i 27 maja 2025r. zwrócił się do Burmistrza z wnioskami o złożenie jednoznacznych wyjaśnień i przekazanie pełnej dokumentacji z przebiegu prac planistycznych. Burmistrz nie określił jednoznacznie jakie czynności, o których mowa w art. 17 ustawy o p.z.p. przeprowadzono przed wejściem w życie ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, tj. przed 24 września 2023 r., a jakie po jej wejściu w życie, tj. po 24 września 2023 r. Wojewoda wskazał, iż przekazana dokumentacja z przebiegu prac planistycznych jest szczątkowa i brak jest:
– dowodów doręczenia ww. zawiadomień instytucji i organów właściwych do uzgadniania i opiniowania planu miejscowego o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego oraz odpowiedzi, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia, co świadczy o braku ich wysłania;
– wykazu wniosków złożonych do planu miejscowego, zawierającego sposób ich rozpatrzenia oraz wykazu materiałów planistycznych, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 4 i 5 ww. rozporządzenia, co świadczy o braku ich sporządzenia;
– prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego i prognozy oddziaływania na środowisko, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 6 i pkt 10 ww. rozporządzenia, co świadczy o braku ich sporządzenia;
– wystąpień do właściwych instytucji i organów o uzgodnienie projektu planu miejscowego oraz o opinie dotyczące rozwiązań przyjętych w projekcie planu miejscowego wraz z dowodami ich doręczenia, a także wykazu uzgodnień i opinii do projektu planu miejscowego, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 7 i pkt 8 ww. rozporządzenia, co świadczy o braku wystąpień do tych organów;
– dowodów publikacji ogłoszenia o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu miejscowego w prasie miejscowej oraz wykazu uwag, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 11 lit. a i pkt 14 ww. rozporządzenia, co potwierdza brak zamieszczenia tego ogłoszenia w prasie miejscowej oraz brak sporządzenia wykazu uwag.
Wojewoda zauważył, że zgodnie z dyspozycją § 11 ust. 5 ww. rozporządzenia dokumentację prac planistycznych prowadzi się w postaci elektronicznej, co oznacza, iż w niniejszej sprawie naruszono zasady odzwierciedlenia dokumentacji, bowiem została ona przekazana w formie papierowej. Tym samym, organy Gminy nie przekazały pełnej dokumentacji z przebiegu prac planistycznych, wymaganej na podstawie § 11 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co świadczy o braku przeprowadzenia wszystkich czynności przewidzianych w art, 17 ustawy o p.z.p. Dla przykładu wskazał, iż brak dowodów doręczenia zawiadomień o przystąpieniu oraz wystąpień do organów właściwych do opiniowania i uzgadniania, potwierdza brak faktycznego ich przekazania do tych organów. Z uwagi na fakt, że nie przekazano jednoznacznych wyjaśnień dotyczących trybu sporządzania planu miejscowego, organ nadzoru został pozbawiony możliwości dokonania jednoznacznej weryfikacji trybu sporządzania przedmiotowego planu miejscowego.
Dalej Wojewoda wywiódł, że skoro organ wykonawczy gminy, odpowiedzialny za sporządzanie projektu planu miejscowego, nie występował z wnioskiem odpowiednio o zaopiniowanie i uzgodnienie projektu przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś Rada Miejska zainicjowała proces sporządzania planu miejscowego uchwałą Nr [...] z 30 marca 2023 r., to należy uznać, iż zastosowanie, w przedmiotowej, sprawie znajduje odpowiednio przepis art. 67 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu: "3. Do spraw opracowania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego albo ich zmian: 1) przepisy art. 2 pkt 28-35, art. 15 ust. 2 pkt 6, ust. 3 pkt 11-13, art. 16 ust. la oraz art. 17 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą - w przypadku gdy nie wystąpiono o opinie i uzgodnienia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy; (...) 4) przepisy niewymienione w pkt 1-3 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym - w przypadku gdy postępowanie zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy". Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie stosuje się m.in. przepis art. 2 pkt 28-35, art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 15 ust. 3 pkt 11-13, art. 16 ust. 1a oraz art. 17 pkt 6 ustawy o p.z.p., w brzmieniu obowiązującym od 24 września 2023 r. Z uwagi na fakt, iż procedura planistyczna została rozpoczęta i niezakończona przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, pozostałe przepisy ustawy o p.z.p., tj. niewymienione w art. 67 ust. 3 pkt 1-3 tej ustawy, stosuje się w brzmieniu obowiązującym przed 24 września 2023 r., przy czym powyższe dotyczy również trybu kolejno dokonywanych czynności planistycznych, o których mowa w art. 17 ustawy o p.z.p., który winien odbywać się w oparciu o przepisy sprzed ww. nowelizacji, z wyłączeniem organów, o których mowa w art. 17 pkt 6 ww. ustawy.
Zdaniem Wojewody, kluczowe w przedmiotowej sprawie jest istotne naruszenie trybu sporządzenia planu miejscowego, o którym mowa w art. 17 ustawy o p.z.p, w tym przede wszystkim, o którym mowa w jego pkt 6 lit. a i b, z uwagi na brak wystąpienia przez burmistrza odpowiednio o zaopiniowanie i uzgodnienie projektu przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem uzyskania opinii miejskiej komisji urbanistyczno- architektonicznej .
Dalej organ Nadzoru odwołał się do treści art. 17 ustawy o p.z.p. podnosząc, jakie kolejno czynności dokonuje organ wykonawczy gminy. Wskazał, iż Burmistrz nie zawiadomił na piśmie o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu instytucji i organów właściwych do jego uzgadniania i opiniowania, nie zamieścił ogłoszenia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu w prasie miejscowej, nie sporządził wszystkich wykazów wymaganych na podstawie rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu planu miejscowego, nie sporządził prognozy oddziaływania na środowisko i prognozy skutków finansowych oraz przede wszystkim nie wystąpił do wszystkich organów, o których mowa w art. 17 pkt 6 lit a i b ustawy o p.z.p. (w brzmieniu po wejściu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw), w celu uzyskania stosownych opinii i uzgodnień. Z pism Burmistrza z 26 maja 2025 r. oraz z 30 maja 2025 r. wynika, że wystąpiono jedynie o uzyskanie opinii miejskiej komisji urbanistyczno-architektonicznej, a także do Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej i Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w celu uzgodnienia zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko. Tym samym przedmiotowy projekt planu miejscowego przede wszystkim nie uzyskał opinii i pozytywnych uzgodnień, co stanowi o istotnym naruszeniu trybu sporządzania planu miejscowego, o którym mowa w art. 17 pkt 6 lit, a i b ustawy o p.z.p. Powyższe zostało potwierdzone wprost w piśmie Burmistrza z 4 grudnia 2024 r., a także w oświadczeniu pracownika Urzędu Miasta i Gminy [...] z 28 listopada 2024r.
Zauważył, iż z pism Burmistrza oraz z przedłożonej dokumentacji prac planistycznych uchwały wynika, iż organy gminy w ogóle nie występowały do organów właściwych do uzgodnienia i opiniowania projektu planu, o których mowa w art. 17 pkt 6 lit. a i b ustawy o p.z.p. (z wyjątkiem wniosku do miejskiej komisji urbanistyczno- architektonicznej), a tym samym nie uzyskano pozytywnych opinii i uzgodnień przedmiotowego projektu planu miejscowego, co stanowi o istotnym naruszeniu trybu jego sporządzania i skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały w całości.
Zauważył także, że zgodnie z art. 19 ustawy o p.z.p. wynika, że jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu, to procedurę planistyczną powtarza się w niezbędnym zakresie. W niniejszej sprawie istotne naruszenie trybu sporządzania przedmiotowego planu miejscowego wynika również z braku ponowienia czynności proceduralnych, w związku z dokonanymi istotnymi zmianami ustaleń projektu planu miejscowego (w zakresie §23 ust. 2 pkt 4, § 23 ust. 3 pkt 2 lit. b, § 24 ust. 2, §c 25 ust. 2) po jego wyłożeniu do publicznego wglądu. Choć w tym przypadku, organ nadzoru ma wątpliwości w ogóle co do przeprowadzenia w sposób prawidłowy wyłożenia projektu planu miejscowego, z uwagi na brak przekazania dowodów ogłoszenia o tym w prasie miejscowej. Dokonując m.in. powyższych zmian ustaleń w stosunku do wersji podlegającej wyłożeniu do publicznego wglądu nie dokonano, żadnego ponowienia czynności planistycznych, w tym zakresie. Naruszono w sposób istotny tryb sporządzania planu miejscowego tj. art. 17 pkt 9, 11 i 13, w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o p.z.p., co – na mocy art. 28 ustawy o p.z.p. – skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności całej uchwały, bez dokonywania szczegółowej analizy treści merytorycznej uchwały, w kontekście dyspozycji art. 15 ustawy o p.z.p.
W dalszej części uzasadnienia Wojewoda podniósł, że kluczowe znaczenie ma fakt, iż 30 marca 2023 r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę Nr [...] "w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla działek nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]", co wynika z podstawy prawnej uchwały, a także przekazanej dokumentacji.
W tym miejscu Wojewoda wskazał, iż organ nadzoru wydał rozstrzygnięcie nadzorcze z 20 kwietnia 2023 r.. znak: [...], stwierdzające nieważność ww., uchwały intencyjnej, w zakresie:
– tytułu, w odniesieniu do sformułowania, w brzmieniu: "(...) dla działek nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]";
– § 1, w odniesieniu do sformułowania, w brzmieniu: "(...) dla działek nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (...)",
z uwagi na występującą sprzeczność ustaleń jej części opisowej z załącznikiem graficznym, z którego wynikało, że poza wymienionymi w tytule oraz § 1 uchwały intencyjnej z działkami, oznaczonymi numerami ewidencyjnymi: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], przystąpiono do sporządzania planu, który obejmować ma również w części działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...] i [...] z obrębu 0001 [...], jednostka ewidencyjna [...].
Tymczasem podejmując uchwałę końcową Nr [...] z 27 września 2024 r. doszło do sprzeczności części tekstowej planu miejscowego z jego częścią graficzną, jak wynika bowiem z:
– tytułu uchwały, w brzmieniu: "w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla działek nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz części działki nr ewid, [...],
– § 1 ust. 1 uchwały, w brzmieniu: "Uchwala się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla działek nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz części działki nr ewid. [...], zwany dalej "planem ", składający się z części tekstowej stanowiącej treść uchwały oraz części graficznej, stanowiącej rysunek planu",
podczas gdy z rysunku planu, stanowiącego załącznik nr 1 wynika, że w granicach obszaru objętego przedmiotowym planem miejscowym znajduje się również we fragmencie działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...] z obrębu 0001 [...], co przedstawiono na poniższych fragmentach rysunków. Powyższe oznacza sprzeczność ustaleń części tekstowej uchwały z załącznikiem graficznym, co stanowi o istotnym naruszeniu art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy o p.z.p. oraz § 7 ust. 1 pkt 7 i § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p.
Dodatkowo skarżący zauważył, iż sporządzając rysunek planu, stanowiący załącznik nr 1 naruszono, w sposób istotny, zasady sporządzania planu miejscowego, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o p.z.p oraz § 6 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem pomimo wskazania w legendzie skali 1:1000, a więc skali zgodnej z wymogami ww. przepisów, rysunek planu został sporządzony w skali ok, 1:1500. Naruszenie określonej ustawo skali, w jakiej sporządza się plan miejscowy, stanowi o istotnym naruszeniu zasad jego sporządzania i uzasadnia stwierdzenie nieważności planu miejscowego w tym zakresie, co znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/10 (publ. LEX nr 673892).
Konkludując Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do zawarcia ustaleń z istotnym naruszeniem zasad, a także przede wszystkim trybu sporządzania planu miejscowego, co zostało szczegółowo przedstawione.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w [...], reprezentowana przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: "organ") pozostawiła rozstrzygnięcie do uznania Sądu. Wskazano, że uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 27 czerwca 2025 r. w sprawie przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Rada upoważniła Burmistrza Miasta i Gminy do wykonania uchwały, jednakże nie zajęła żadnego stanowiska w przedmiocie skargi. Podczas sesji w dniu 27 września 2024r., jak również w swoim piśmie do Wojewody [...] Burmistrz podnosiła naruszenie przepisów, których naruszenia też wskazał Wojewody w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, w zakresie swej właściwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie z art. 147 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że uchwała wydana została z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Rozpoznając skargę wg. powyższych kryteriów, Sąd uznał że zasługuje na uwzględnienie.
Przesłanki nieważności aktu jednostki samorządu terytorialnego określa art. 91 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa, jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97; z 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, dostępne w CBOSA). Przy czym stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a.
Należy zauważyć, że oceny planu miejscowego pod kątem wad skutkujących koniecznością stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, istotne naruszenie zasad sporządzania planu ogólnego lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Wyjaśnić przy tym należy, że pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego" (zwanego też "procedurą planistyczną"), którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa, odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na jego uchwaleniu. Natomiast pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego", których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa, należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA: z 25 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1778/08 i z 11 września 2008 r. sygn. akt II OSK 215/08, wyrok WSA w Poznaniu z 17 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 460/16, dostępne w CBOSA).
Należy podnieść, że procedurę planistyczną, poprzedzającą podjęcie uchwały w sprawie planu miejscowego, określa art. 17 u.p.z.p. Jednym z niezbędnych elementów tej procedury jest wystąpienie o uzgodnienie projektu planu miejscowego z określonymi w art. 17 pkt 6 organami i instytucjami. Z kolei art. 17 pkt 13a) u.p.z.p. stanowi, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta w niezbędnym zakresie organ ponawia czynności, o których mowa w pkt 5a, pkt 6 lit. b i pkt 9 lit. b. Jeżeli zaś w wyniku czynności określonych w pkt 13 lub 13a w projekcie planu miejscowego wprowadzono zmiany w zakresie dotyczącym lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ponawia czynności, o których mowa w pkt 10a-13, w zakresie tych zmian (art. 17 pkt 13b u.p.z.p.). Uzyskanie nakazanych prawem uzgodnień ma istotne znaczenie dla zachowania powyższej procedury. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2012 r. (sygn. akt II OSK 2024/12, dostępny w CBOSA) "ratio legis instytucji "uzgodnienia" w procedurze planistycznej polega na przesądzającym (relewantnym) wpływie pozytywnego stanowiska organu uzgadniającego, na kształt normatywny postanowień planu. Ustawodawca, nakazując organowi wykonawczemu gminy uzgodnienie projektu planu ze wskazanymi organami, określił konsekwencje prawne takiego uzgodnienia. Organ uzgadniający może skutecznie zablokować uchwalenie projektowanego aktu w kształcie planowanym przez organ sporządzający. Odmowa uzgodnienia projektu planu przez uprawniony organ oznacza niemożność uchwalenia planu miejscowego w planowanym kształcie, zaś w przypadku uchwalenia przez radę gminy planu miejscowego, mimo odmowy uzgodnienia przez uprawniony organ, zgodnie z dyspozycją art. 28 u.p.z.p., skutkuje to, co do zasady, nieważnością uchwały rady w całości lub w części."
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Rady Miejskiej w [...] z dn. w dniu 27 września 2024 r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla działek nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz części działki nr ewid. [...]. Przedmiotowa uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dn. 11 października 2024 r. poz. 9782, weszła w życie z dn. 26 października 2024 r. Wojewoda w terminie 30 dni od dnia otrzymania zaskarżonej uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec tego był władny zaskarżyć ją w trybie art. 93 u.s.g. , co uczynił składając przedmiotową skargę pismem z dn. 17 czerwca 2025 r.
W rozpoznawanej sprawie w złożonej skardze Wojewoda zawarł zarzuty naruszenia zarówno zasad sporządzania planu miejscowego, jak i trybu jego sporządzenia.
Kluczowe w przedmiotowej sprawie jest zatem istotne naruszenie trybu sporządzenia
planu miejscowego, o którym mowa w art. 17 ustawy o p.z.p, w tym przede wszystkim, o którym mowa w jego pkt 6 lit. a i b, z uwagi na brak wystąpienia przez burmistrza odpowiednio o zaopiniowanie i uzgodnienie projektu przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem uzyskania opinii miejskiej komisji urbanistyczno-architektonicznej.
Wojewoda zarzucił i udokumentował, że kwestionowana uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem procedury planistycznej z art. 17 pkt.6 lit.a oraz b u.p.z.p. polegającym na braku powiadomienia zawiadomienia na piśmie o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu instytucji i organów właściwych do jego uzgadniania i opiniowania, brak sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko i prognozy skutków finansowych, brak zamieszczenia ogłoszenia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu w prasie miejscowej oraz przede wszystkim w kształcie, który nie uzyskał stosownych opinii i uzgodnień organów właściwych do uzgodnienia i opiniowania projektu planu miejscowego.
W aktach administracyjnych przedłożonych przez Radę Miejską w [...] na które powołał się Wojewoda, należy stwierdzić, że w przekazanej dokumentacji występuje brak:
1/ dowodów doręczenia ww. zawiadomień instytucji i organów właściwych do uzgadniania i opiniowania planu miejscowego o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego oraz odpowiedzi, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dn. 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( DZ U poz. 2404 z 2021 r., dalej jako "rozporządzenie"), co świadczy o braku ich wysłania;
2/ wykazu wniosków złożonych do planu miejscowego, zawierającego sposób ich rozpatrzenia oraz wykazu materiałów planistycznych, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 4 i 5 ww. rozporządzenia, co świadczy o braku ich sporządzenia;
3/ prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego i prognozy oddziaływania na środowisko, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 6 i pkt 10 ww. rozporządzenia, co świadczy o braku ich sporządzenia;
4/ wystąpień do właściwych instytucji i organów o uzgodnienie projektu planu miejscowego oraz o opinie dotyczące rozwiązań przyjętych w projekcie planu miejscowego wraz z dowodami ich doręczenia, a także wykazu uzgodnień i opinii do projektu planu miejscowego, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 7 i pkt 8 ww. rozporządzenia, co świadczy o braku wystąpień do tych organów;
5/ dowodów publikacji ogłoszenia o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu
miejscowego w prasie miejscowe i oraz wykazu uwag, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 11 lit. a i pkt 14 ww. rozporządzenia, co potwierdza brak zamieszczenia tego ogłoszenia w prasie miejscowej oraz brak sporządzenia wykazu uwag.
Tym samym przedmiotowy projekt plamu miejscowego przede wszystkim nie uzyskał opinii i pozytywnych uzgodnień, co stanowi o istotnym naruszeniu trybu sporządzania planu miejscowego o którym mowa w art. 17 pkt.6 lit. a i b u.p.z.p. Powyższe zostało potwierdzone wprost w piśmie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 4 grudnia 2024 r., a także w oświadczeniu pracownika Urzędu Miasta i Gminy [...] z 28 listopada 2024 r. ( akta administracyjne sprawy).
W ocenie Sądu trafnie Wojewoda stwierdził, że powyższe nieprawidłowości proceduralne w postępowaniu planistycznym należy zakwalifikować jako istotne w rozumieniu art. 28 u.p.z.p. W odniesieniu do tak przyjętego aktu planistycznego brak jest możliwości wprowadzenia jakichkolwiek zmian w przyjętej uchwale. W sytuacji, gdyby organ wykonawczy gminy zwrócił się do podmiotów, o których mowa w art. 17 pkt 6 lit. a i b ustawy o p.z.p., nie jest wiadomym czy przyjęte rozwiązania byłyby przez te organy akceptowane, a tym samym projekt planu miejscowego nie zostałby
uzgodniony. Tym bardziej, iż w przedmiotowej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy [...] w ogóle nie wystąpił do ww. organów o uzyskanie pozytywnej opinii i uzgodnienia o projekcie przedmiotowego planu miejscowego (z wyjątkiem wystąpienia do miejskiej komisji urbanistyczno-architektonicznej). Oznacza to, że rozwiązania przyjęte w uchwalonym planie miejscowym dotknięte są wadą prawną, polegającą na istotnym naruszeniu trybu jego sporządzania.
Wprowadzenie istotnych zmian do projektu planu miejscowego wymaga ponowienia w niezbędnym zakresie procedury planistycznej, w tym ponownego wyłożenia projektu planu miejscowego do publicznego wglądu. Brak ponowienia w niezbędnym zakresie procedury i ponownego wyłożenia zmienionego w istotny sposób projektu planu miejscowego stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu, które z mocy art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p. skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W niniejszej sprawie istotne naruszenie trybu sporządzania przedmiotowego planu
miejscowego wynika również z braku ponowienia czynności proceduralnych, w związku z dokonanymi istotnymi zmianami ustaleń projektu planu miejscowego po jego wyłożeniu do publicznego wglądu. Choć w tym przypadku, zasadnie organ nadzoru ma wątpliwości w ogóle co do przeprowadzenia w sposób prawidłowy wyłożenia projektu planu miejscowego, z uwagi na brak przekazania dowodów ogłoszenia o tym w prasie miejscowej.
Ponadto z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że w odniesieniu do kontrolowanej uchwały doszło do naruszenia kompetencji organów w odniesieniu do przedłożenia i przyjęcia ww. uchwały. Z dokumentacji wynika, że to nie burmistrz przedstawił radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag, lecz inicjatorem jej podjęcia był Przewodniczący Rady Miejskiej.
Z pisma Burmistrza [...] z dn. 4 grudnia 2024 r. wynika, że " (...) uchwała nr[...]z dnia 27 września 2024r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] została wpisana do porządku obrad sesji na wniosek Przewodniczącego Rady Miejskiej wbrew woli Burmistrza, który wystąpił o wykreślenie projektu z obrad sesji. Powyższe stanowi istotne naruszenie art. 17 pkt. 14 u.p.z.p.
W aktach administracyjnych znajdują się także dokumentacyjne potwierdzenia pozostałych zarzutów skargi, w tym:
1/ poprzez ewidentną sprzeczność pomiędzy częścią tekstową uchwały a jej częścią graficzną, w zakresie jej tytułu i granic obszaru objętego planem, a także z uwagi na brak uwzględnienia wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego z 20 kwietnia 2023 r. znak: [...], w tym zakresie;
2/ poprzez zarówno sporządzenie rysunku planu w niewłaściwej skali, jak i ewidentną wewnętrzną sprzeczność części graficznej, w tym zakresie, co stanowi o istotnym naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego;
3/ poprzez ustalenie maksymalnej i minimalnej naziemnej intensywności zabudowy, zamiast maksymalnej i minimalnej nadziemnej intensywności,
4/ poprzez prowadzenie i przekazanie dokumentacji w wersji papierowej, pomimo wymogu jej prowadzenia w postaci elektronicznej;
Powyższe wadliwości i nieprawidłowości stanowią istotne naruszenie wskazanych w skardze przepisów u.p.z.p., co na mocy art. 28 ust.1 u.p.z.p. stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej uchwały Rady Miejskiej w [...] w całości.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości pkt. 1 wyroku.
O kosztach postępowania na które składa się w rozpoznawanej sprawie wynagrodzenie w kwocie 480 zł przysługujące pełnomocnikowi skarżącego Wojewody będącemu radcą prawnym, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. — pkt. 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło