VIII SA/Wa 519/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych postanawia : odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu Pismem z [...] sierpnia 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca") wniosła skargę na wskazaną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych. Pismem z [...] września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z [...] września 2010 r., wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie odebrał P. M. – osoba uprawniona do odbioru przesyłki w dniu [...] września 2010 r. Postanowieniem z 28 października 2010 r. odrzucono skargę skarżącej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Powyższe postanowienie odebrał P. M. – osoba uprawniona do odbioru przesyłki w dniu [...] listopada 2010 r. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. W uzasadnieniu wskazała, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało omyłkowo odebrane przez P. M. - byłego prezesa spółki, który reprezentuje inne podmioty zlokalizowane w tym samym budynku. Podniosła, iż w dacie odbioru przesyłki P. M., jak i żadna osoba zatrudniona przez spółkę nie mieli uprawnień do odbioru korespondencji. Ponadto skarżąca wskazała, iż o nieuzupełnieniu braków skargi dowiedziała się z odpisu postanowienia Sądu z 2 listopada 2010 r. odebranego [...] listopada 2010 r. Do wniosku z [...] listopada 2010 r. dołączono oświadczenie P. M., w którym podniósł on, iż przesyłka sądowa została doręczona mu błędnie i wyłącznie z jego winy nie trafiła do adresata w stosownym terminie. Jednocześnie skarżąca uiściła wpis od skargi. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 r., zapadłym w sprawie VIII SA/Wa 905/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Na skutek zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GZ 102/11, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu postanowienia NSA wskazał, że w myśl art. 67 § 2 p.p.s.a. w przypadku osób prawnych pisma sądowe doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalił się trafny pogląd, że upoważnienie do odbioru korespondencji sądowej adresowanej do osoby prawnej może być udzielone w sposób dorozumiany. Z faktu umieszczenia na dowodzie odbioru przesyłki przy podpisie osoby odbierającej tę przesyłkę także pieczątki danego podmiotu domniemywa się, że osoba ta była do odbioru korespondencji uprawniona (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek LEX, 2009, wyd. III. Komentarz do art. 67 oraz powołane tam postanowienie SN z dnia 5 sierpnia 1999 r., II CKN 509/99; OSNC 2000, nr 2, poz. 42). NSA podkreślił, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Domniemanie prawdziwości danych zawartych w zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawartych może jednakże zostać obalone. Dalej NSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka – zarzucając, że wezwanie do uiszczenia wpisu odebrała osoba nieuprawniona – twierdzi, iż P. M. jest wspólnikiem spółki i nie został upoważniony do odbioru korespondencji. Spółka podniosła nadto, że pod tym samym adresem mają siedziby inne podmioty, które reprezentuje P. M., a pismo skierowane do skarżącej odebrał omyłkowo i nie przekazał go adresatowi. Z załączonego do akt sprawy odpisu KRS wynika, że P. M., który pokwitował odbiór wezwania o wpis, w dacie odbioru tej korespondencji nie był już członkiem zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B.. Ponadto nazwa spółki, w treści pieczęci przystawionej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisanej przez P. M. ([...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] B. ul. K.), nie odpowiada pełnej nazwie skarżącej spółki i nie jest tożsama z pieczęcią widniejącą na pismach spółki z dnia [...] września 2010 r., czy też na potwierdzeniu odbioru korespondencji z sądu. W tym stanie rzeczy domniemanie prawidłowego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu zostało w sprawie podważone. NSA zauważył, iż skarżąca spółka okoliczności, które – w jej ocenie – wskazują na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu, podniosła także w skardze kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi. Tymczasem w pełni podzielić należy wyrażany w orzecznictwie sądowym pogląd, że jednoczesne złożenie środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu (w tej sprawie: od postanowienia o odrzuceniu skargi wskutek bezskutecznego upływu do uiszczenia wpisu) oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności (uiszczenia wpisu) wzajemnie się wyklucza. Wnioski zawarte w skardze kasacyjnej na odrzucenie skargi, wniesionej do WSA oraz we wniosku o przywrócenie terminu do opłacenia tej skargi są konkurencyjne. Wskazane instytucje procesowe zmierzają do wywołania odmiennych skutków prawnych i opierają się na sprzecznych podstawach. I tak: wniosek o przywrócenie uchybionego terminu wymaga uwiarygodnienia, że nastąpiło to bez winy strony, zaś środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej opiera się na założeniu, że do uchybienia nie doszło, a Sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko. Rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – przy ponownym rozpoznaniu sprawy – będzie zatem ocenić czy wezwanie do uiszczenia wpisu zostało spółce skutecznie doręczone, a w konsekwencji czy upłynął termin do opłacenia skargi – uzasadniający jej odrzucenie. W tym celu ustalenia w szczególności będzie wymagało, czy pod adresem skarżącej spółki działalność prowadzi odrębny podmiot (o nazwie [...] Spółka z o.o. z siedzibą w B.). W zależności od wyniku poczynionych ustaleń Sąd I instancji oceni, czy wniosek o przywrócenie terminu nie jest przedwczesny. Z przyczyn przedstawionych w dotychczasowych rozważaniach merytoryczne rozpoznanie wniosku będzie uzasadnione w razie stwierdzenia, że terminowi zakreślonemu do uiszczenia wpisu uchybiono. Postanowieniem z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 377/11, Naczelny Sad Administracyjny uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Nie ulega zatem wątpliwości, że aby skutecznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu konieczne jest jednoznaczne stwierdzenie, że do uchybienia terminu doszło. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, iż skoro zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie zostało skutecznie doręczone (odebrała je osoba nieupoważniona do odbioru korespondencji, nadto nazwa skarżącego nie pokrywa się z nazwą z pieczątki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – tj. [...] sp. z o.o.), to wniesiony wniosek o przywrócenie terminu złożony został w terminie otwartym dla dokonania tej czynności (termin do uiszczenia wpisu sądowego nie upłynął). Stosownie do art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu, jeżeli skarżąca w ogóle nie uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, to jej wniosek o przywrócenie terminu należało uznać za zbędny. W nawiązaniu do przedstawionego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 grudnia 2009r., sygn. akt II GZ 283/09 przyjął, iż przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem. Za niedopuszczalny należy też uznać wniosek, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności, a więc np. gdy czynność strony była dokonana w terminie. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 88 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.