VIII SA/Wa 619/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-05

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na nowych dowodach w postaci oświadczeń świadków złożonych po latach, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej, jeśli dowody te nie spełniają przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i upłynął termin określony w art. 146 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nowe dowody w postaci oświadczeń świadków złożonych po latach nie spełniają przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nie istniały w dniu wydania decyzji, której dotyczyło wznowienie, ani nie wykazano istnienia istotnych nowych okoliczności faktycznych. Dodatkowo, nawet gdyby przesłanki wznowienia były spełnione, uchylenie decyzji z 2000 r. byłoby niemożliwe z uwagi na upływ pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący W. D. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich. Po wieloletnim postępowaniu, w którym organ kilkukrotnie odmawiał przyznania uprawnień, skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody w postaci oświadczeń świadków. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia decyzji odmawiającej przyznania uprawnień, uznając, że nowe dowody nie spełniają przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz że upłynął termin z art. 146 § 1 k.p.a. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie zasady równości wobec prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "organ") działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 400; dalej: "ustawa o kombatantach") po ponownym rozpoznaniu sprawy W. D. (dalej: "skarżący") orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lipca 2000 r. Nr[...]. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Skarżący wystąpił do Kierownika Urzędu z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności konspiracyjnej w Batalionach Chłopskich. W kwestionariuszu osoby ubiegającej się o przyznanie uprawnień kombatanckich oraz w swoim życiorysie wskazał, iż w czerwcu 1943 r. złożył przysięgę przed dowódcą F. K. i otrzymał pseudonim "[...] [...]". Na powyższą okoliczność przedłożył oświadczenia świadków: B. G., F. K., S. B. oraz F. K., którzy potwierdzili, iż skarżący należał do BCh od [...] czerwca 1943 r., gdzie przenosił pocztę konspiracyjną. Decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. Kierownik Urzędu odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich. Następnie skarżący wystąpił z wnioskiem o uchylenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. W piśmie z dnia [...] stycznia 2004 r. wskazał, iż działał w BCh od połowy 1943 r., a przysięgę złożył przed F. K. w obecności opiekuna S. B. i innych partyzantów w mieszkaniu S. Z. w D. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji własnej odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie V SA/Wa 297/05 oddalił skargę na decyzję Kierownika Urzędu. W dniu [...] grudnia 2008 r. skarżący wystąpił do Kierownika Urzędu z kolejnym wnioskiem w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. W życiorysie dołączonym do wniosku wskazał, iż został zaprzysiężony przez F. K., w obecności ojca i innych partyzantów z różnych ugrupowań w domu S. Z. w grudniu 1944 r. Od tego momentu miał otrzymywać oficjalnie zadania najczęściej "po powrocie ze szkoły" przenoszenia korespondencji pomiędzy grupami partyzantów, przenoszenia w plecaku szkolnym amunicji, granatów i broni krótkiej. Na okoliczność działalności w BCh od grudnia 1944 r. skarżący przedłożył oświadczenia świadków: Z. L., J. S. oraz T. S.. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Kierownik Urzędu umorzył postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich. Następnie wyrokiem z dnia 14 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VIII SA/Wa 375/09 oddalił skargę na wskazaną wyżej decyzję Kierownika Urzędu. Następnie skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. wystąpił do Kierownika Urzędu z wnioskiem o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. powołując się na oświadczenia świadków: S. A., W. M. oraz E. G. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Kierownik Urzędu wznowił postępowanie w sprawie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Kierownik Urzędu odmówił stwierdzenia, iż decyzja z dnia [...] lipca 2000 r. została wydana z naruszeniem prawa. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2011 r. w sprawie VIII SA/Wa 878/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność wskazanych decyzji Kierownika Urzędu, wskazując, iż decyzja zawiera rozstrzygnięcie, które nie zostało przewidziane przez kodeks postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r. w sprawie II OSK 1247/11 oddalił skargę kasacyjną Kierownika Urzędu. Dnia [...] marca 2013 r. organ działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1, art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lipca 2000 r. Uzasadniając Kierownik Urzędu wskazał, iż wznowił postępowanie [...] marca 2010 r. mając na uwadze nowe dowody w sprawie, które spełniały przesłankę z art. 148§1 k.p.a. Jednakże zauważył, że dowody te są oświadczeniami spisanymi po 60 latach od zakończenia II wojny światowej. Organ wskazał, iż do takich dowodów odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (wyrok o sygn. II SA/Bk 636/04) stwierdzając, że ze względu na duży upływ czasu mają niską wartość dowodową. W piśmie z dnia [...] marca 2013 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie jego przynależności do Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz przyznanie "satysfakcji" i zaliczenie do grona Związku członka zwyczajnego, bo sobie na to zasłużył. Ponownie rozpoznając sprawę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] marca 2013 r. Uzasadniając przytoczył brzmienie art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 k.p.a. Wskazał, iż zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie w obrocie prawnym pozostaje decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...] lipca 2000 r. utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 1999 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Tym samym organ uznał, iż wyczerpana została dyspozycja art. 146 § 1 k.p.a., z powodu której Kierownik Urzędu z przyczyn formalnych nie mógłby uchylić decyzji własnej z dnia [...] lipca 2000 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Nadto organ podniósł, iż mógłby w trybie art. 151 § 2 k.p.a. ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, jednakże w jego ocenie brak jest podstaw do twierdzenia, że decyzja z dnia [...] lipca 2000 r. została wydana z naruszeniem prawa. Jednocześnie Kierownik Urzędu wyjaśnił, iż oświadczenia świadków będące podstawą wznowienia postępowania w sprawie nie mają wpływu na treść decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] lipca 2000 r. Zdaniem organu, potwierdzają one ustalony stan faktyczny, iż skarżący mógł udzielać pomocy organizacji konspiracyjnej w czasie okupacji. Brak jest natomiast podstaw wskazujących na fakt pełnienia przez skarżącego służby w organizacji konspiracyjnej w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach. Kierownik Urzędu zwrócił także uwagę na szereg nieścisłości pojawiających się w sprawie. Zauważył, iż ubiegając się o przyznanie uprawnień kombatanckich w 1999 r. skarżący wskazywał, że przysięgę złożył w czerwcu 1943 r. przed F. K. Na tę okoliczność przedłożył oświadczenia osób, które miały być wówczas bezpośrednimi świadkami powyższej okoliczności. Z kolei w 2008 r. zmienił swój życiorys wskazując jako datę złożenia przysięgi grudzień 1944 r. Na tę okoliczność przedłożył również oświadczenia osób (między innymi świadków, których oświadczenia były podstawą wznowienia postępowania), które miały być obecne przy składaniu przysięgi przez stronę. Wedle skarżącego na przysiędze miały być osoby pochodzące z różnych organizacji konspiracyjnych. Udzielając wyjaśnień w siedzibie Urzędu w dniu [...] czerwca 2013 r. skarżący wskazał, iż w 1943 r. złożył przyrzeczenie, a w grudniu 1944 r. oficjalną przysięgę. Kierownik Urzędu podniósł, iż w jego ocenie trudno uznać za wiarygodne obecne wyjaśnienie skarżącego, zwłaszcza, że oba "zdarzenia" miały mieć miejsce przed tymi samymi osobami, w tym samym miejscu (dom S. Z. w D.). Ponadto za niewiarygodny uznał fakt, iż przy przysiędze łącznika mogły być obecne osoby z różnych organizacji konspiracyjnych. Nadto wskazał, iż trudno też uznać za wiarygodne także oświadczenie skarżącego, że jego ojciec (który również miał być członkiem tego samego oddziału i podlegał temu samemu dowódcy) nie wiedział o działalności swojego syna w konspiracji i dowiedział się o niej przypadkowo. W ocenie Kierownika Urzędu, wydaje się raczej niemożliwym, aby dowództwo powierzało jakiekolwiek zadania konspiracyjne 13-letniemu dziecku bez zgody jego ojca, który miał być również członkiem oddziału. Konkludując Kierownik Urzędu podkreślił także, iż skarżący w wyjaśnieniach złożonych przed Urzędem w dniu [...] czerwca 2013 r. wskazał, że świadkowie byli członkami jego oddziału. Tymczasem – jak zauważył – z akt administracyjnych świadków J. S. czy S. A. wynika, iż byli oni członkami innego oddziału i nie podlegali pod rozkazy F. K., lecz działali pod rozkazami M. K. ps. "[...]" – komendanta rejonowego BCh w S. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie uprawnień kombatanckich. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1) obrazę art. 32 Konstytucji RP przez nietraktowanie w ten sam sposób wszystkich osób ubiegających się o przyznanie uprawnień kombatanckich, a polegającą na przyjęciu w przedmiotowej sprawie przepisów instrukcji gen. Kazimierza Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939 r. – za wiążącą, co do faktu nieosiągnięcia odpowiedniego wieku w czasie II wojny światowej, wymaganego wieku – 16 lat do złożenia przysięgi, co stanowiło główną podstawę do odmowy przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich, gdy tymczasem w sprawach innych osób przyznawano uprawnienia kombatanckie, pomimo iż w czasie II wojny światowej osoby te nie osiągnęły minimalnego wieku określonego w instrukcji; 2) niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przez uznanie, iż wydanie decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. stanowiłoby wadę polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy, już poprzednio rozstrzyganej decyzjami ostatecznymi, pomimo, iż skarżący przedstawił nowe dowody w sprawie w postaci oświadczeń zeznań świadków: Z. L., J. S. na okoliczności faktyczne istotne w przedmiotowej sprawie, które nie są tożsame ze stanem faktycznym będącym podstawą wydania pierwszej decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r., a ponadto wydanie decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. w trybie art. 154 § 1 k.p.a., co nie wynikało z żądania o rozpatrzenia sprawy w trybie art. 154 § 1 k.p.a.; 3) obrazę art. 7 i art. 154 k.p.a. poprzez nierozważenie, czy przedstawione okoliczności faktyczne z nowych dowodów, o jakich skarżący uzyskał wiedzę po wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. mają znaczenie dla oceny występowania przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu skarżącego. W odpowiedzi na skargę Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W okolicznościach niniejszej sprawy, wobec wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VIII SA/Wa 878/10 zastosowanie ma także art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oceniając zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, wydane w trybie wznowieniowym, w oparciu o powyższe kryteria Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem decyzje, o których mowa nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania na wniosek skarżącego, ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] lipca 2000 r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszaniem decyzji ostatecznych, jaką jest w niniejszej sprawie decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2000 r. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Granice wznowieniowego postępowania wyznaczone są zakresem sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie ostatecznej decyzji (postanowienia) podlegającej weryfikacji. Wszczęcie tego postępowania następuje w drodze postanowienia, przy czym wznowienie postępowania w przypadku przesłanek ustawowych zawartych w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., może nastąpić zarówno na żądanie strony, jak i z urzędu. Stwierdzenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki prawne dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. W fazie wszczęcia postępowania nie jest dopuszczalne badanie wystąpienia ustawowych przesłanek wznowienia postępowania i wyprowadzanie konsekwencji prawnych co do dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (por. Komentarz do K.p.a. pod redakcją prof. B. Adamiak do art. 145, s. 624). Celem postępowania wznowieniowego jest stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia i następnie – w razie pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny – przeprowadzenie postępowania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. W instytucji wznowienia występują zasadniczo dwa elementy - materialny, to jest prawo strony do żądania ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej oraz – procesowy, dotyczący weryfikacji prawidłowości postępowania. Wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawach administracyjnych zakończonych decyzją ostateczną. Ta przesłanka prawna warunkująca dopuszczalność wznowienia postępowania zaistniała w niniejszej sprawie. Decyzja z dnia [...] lipca 2000 r. jest decyzją ostateczną. Art. 149 § 2 k.p.a. przewiduje, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po wznowieniu postępowania organ dokonuje zatem najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania, przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Stwierdzenie w pierwszym etapie braku ustawowych przesłanek wznowienia, wyłącza dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Jak stanowi bowiem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. W tym też przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2000 r., wszczęte zostało na wniosek skarżącego, który przesłanki wznowienia postępowania upatrywał w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kierownik Urzędu postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 i 2 k.p.a. orzekł o wznowieniu postępowania. Wobec tego, iż przy poprzednim rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził wydanie rozstrzygnięcia, jakie nie zostało przewidziane w art. 151 k.p.a., obligując organ do wydania rozstrzygnięcia, które znalazło się w katalogu rozstrzygnięć w tym przepisie przewidzianych, to jest wydawanych po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, brak jest w myśl art. 153 p.p.s.a. podstaw do dokonywania oceny prawidłowości zapadłego w dniu [...] marca 2010 r. postanowienia, o którym mowa wyżej. Dokonując analizy wniosku o wznowienie postępowania w zakresie podstawy prawnej wznowienia podnieść należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ramach określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawy wznowieniowej, niezależnymi od siebie i samoistnymi przesłankami wznowienia są "nowe okoliczności" i "nowe dowody", istniejące w dacie wydania decyzji, nie znane organowi wydającemu decyzję i ujawnione po dacie jej wydania. "Nowe okoliczności faktyczne" czy "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy są dla sprawy istotne. Muszą więc dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Co więcej sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli nie wyprowadzi się takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy wydaniu decyzji ostatecznej, decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w trybie postępowania zwykłego (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2154/10 – LEX nr 1121209). Wskazywane przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania jako nowe dowody zeznania świadków E. G., W. M. i S. A. nie spełniają przesłanek koniecznych do uznania ich za "nowe dowody" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu "nowe dowody", o których mowa, winny istnieć w dniu wydania decyzji objętej wznowieniem postępowania. Tymczasem dołączone przez skarżącego do wniosku o wznowienie postępowania oświadczenia w/w świadków pochodzą z 2009 roku, podczas gdy objęta wznowieniem decyzja została wydana w dniu [...] lipca 2000 r. Brak jest także podstaw do stwierdzenia, iż skarżący wykazał wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wskazywane przez skarżącego w dołączonym do wniosku o wznowienie postępowania życiorysie opisują udział skarżącego w działaniach wojennych podczas II wojny światowej, który był przedmiotem ustaleń i oceny dokonywanej przy wydawaniu decyzji z dnia [...] lipca 2000 r. Udział skarżącego w tych działaniach nie został wówczas zakwestionowany, podobnie jak nie jest on kwestionowany w zaskarżonej decyzji. Ocena tego udziału wobec wniosku o przyznanie uprawnień wynikających z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) została dokonana w świetle przepisów tej ustawy (art. 1 ust. 1 i art. 1 ust. 2 pkt 3), prowadząc do wniosku, iż wykazywany przez skarżącego udział w działaniach wojennych nie wypełnił ustawowych przesłanek. Z przepisów tych istotnie wynika, iż uznanie za kombatanta wymaga wypełnienia określonych w przepisach przesłanek. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokonując ponownej analizy i oceny przedłożonych przez skarżącego dokumentów i zasadnie uznał, że nie stanowią one nowych okoliczności faktycznych, ani nowych dowodów, które mogą stanowić podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji zapadłej w sprawie odmowy przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. W świetle powyższych wywodów w ocenie Sądu stanowisko organu w tej mierze zasługuje na akceptację. Organ orzekający zasadnie uznał, że w sprawie rzeczywiście nie zaistniały podstawy wznowienia zawarte w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ustalenie w sprawie braku tej ustawowej przesłanki wznowienia postępowania zamyka możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzenie na tym etapie braku ustawowych przesłanek wznowienia wyłącza bowiem dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi bowiem, że organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. W tym też przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Należy jednocześnie zauważyć, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nawet w przypadku odmiennej oceny co do zasadności uchylenia decyzji, z uwagi na upływ pięciu lat od daty doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2000 r., to jest terminu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a., nie byłoby możliwe jej uchylenie z uwagi na treść art. 151 § 2 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej jest obowiązany ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie wznowienia postępowania uregulowanego przepisami od art. 145 do art. 152 k.p.a., zgodnie z wnioskiem skarżącego. Tymczasem zarzuty skargi dotyczą naruszenia art. 154 i 156 § 1 pkt 3 k.p.a., które nie były podstawą wydania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji zaskarżoną poprzedzającej. Tym samy brak jest podstaw do dopatrywania się wskazywanych w skardze naruszeń tych przepisów. Brak jest podstaw do podzielenia argumentów skarżącego, iż zaskarżona decyzja została wydana z obrazą art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wbrew twierdzeniom skargi w niniejszym postępowaniu organ nie dopuścił się takich uchybień, które mogłyby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Tym samym skargę należało oddalić. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło