VIII SA/Wa 64/21
WyrokWSA w Warszawie2021-03-25
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Renata Nawrot, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wsparcie finansowe otrzymane przez producenta rolnego za wycofanie owoców z rynku w celu ich bezpłatnej dystrybucji stanowi wynagrodzenie za odpłatną dostawę towarów, zwiększające podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wsparcie finansowe otrzymane za wycofanie owoców z rynku w celu ich bezpłatnej dystrybucji nie stanowi wynagrodzenia za odpłatną dostawę towarów, a jedynie zwrot poniesionych kosztów. W związku z tym nie zwiększa ono podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a podatnik może korzystać ze zwolnienia podatkowego. W konsekwencji, zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT za wrzesień 2015 r., twierdząc, że nadpłata powstała w wyniku korekty deklaracji VAT-7. Podstawą korekty było błędne zakwalifikowanie otrzymanego wsparcia od Agencji Rynku Rolnego za wycofanie owoców z rynku i ich nieodpłatne przekazanie na cele charytatywne. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że otrzymane wsparcie stanowiło wynagrodzenie za odpłatną dostawę towarów i zwiększało podstawę opodatkowania VAT. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Justyna Mazur, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi W. U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za wrzesień 2015r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z [...] lutego 2020 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącego W. U. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W. U. (dalej: "Skarżący", "Podatnik" lub "Strona") pismem z 9 grudnia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd" lub "WSA") skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w W. (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy") z [...] listopada 2020 r. nr [...]. Decyzją tą, po rozpatrzeniu odwołania została utrzymana w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z [...] lutego 2020 r. odmawiająca Skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za wrzesień 2015r. w wysokości [...] zł.
1. Decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy:
1.1. Skarżący, pismem z 7 stycznia 2020r. wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za wrzesień 2015r. w wysokości [...] zł podnosząc, że nadpłata powstała w wyniku korekty deklaracji VAT – 7 za wskazany okres rozliczeniowy w wyniku błędnej kwalifikacji otrzymanego od agencji Rynku Rolnego wsparcia w celu pokrycia kosztów nieodpłatnej dostawy owoców i warzyw na rzecz ściśle określonych podmiotów. Na poparcie swojego stanowiska powołał się na wyrok NSA z 30 października 2018r., sygn. akt I FSK 2057/16.
Decyzją z [...] lutego 2020 r. znak [...] Naczelnik US odmówił Skarżącemu stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty w podatku od towarów i usług za wrzesień 2015r. uznając, że w sprawie nie mamy do czynienia z nadpłatą ani nienależnie zapłaconym podatkiem w rozumieniu przepisów Op. Natomiast otrzymane wsparcie (dofinansowanie) za wycofanie owoców ze sprzedaży i rzekazanie ich do bezpłatnej dystrybucji stanowi w ocenie organu I instancji wynagrodzenie za przekazane owoce. Podatnik, dokonując przekazania owoców na rzecz uprawnionych podmiotów w istocie dokonał odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję Rynku Rolnego, będące dopłatą (dotacją, subwencją), o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347; "dalej: Dyrektywa VAT"), bowiem Strona przekazała uprawnionej jednostce organizacyjnej prawo do dysponowania towarami (owocami) jak właściciel.
1.2. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów ustawy o VAT, tj. art. 29a ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 pkt 16, jak również art. 86 ust. 8 oraz art. 72 § 1 w zw. z art. 73 § 1 oraz art. 81b § 2a Op i wystąpił o uchylenie tej decyzji w całości.
1.3. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] lutego 2020r. Po wyjaśnieniu zasad dotyczących stwierdzenia nadpłaty, organ odwoławczy wskazał na art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stosownie do art. 73 dyrektywy VAT w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia. Na gruncie polskich przepisów podatkowych odpowiednikiem art. 73 dyrektywy VAT jest art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, który stanowi, że podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Sprzedaż zaś oznacza odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawę towarów.
Dyrektor IAS zauważył, że zasady wypłacania tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia w związku z zakazem przywozu niektórych owoców i warzyw
z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej, w odniesieniu do okresu, którego dotyczy rozpoznawana sprawa określało rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz.U. z 2014r., poz. 1468 ze zm.). Natomiast Podatnik, jak wynikało z akt sprawy, wycofując ze sprzedaży jabłka, dokonując ich sortowania oraz pakowania i dostarczając do uprawnionych jednostek organizacyjnych (bez pobierania od nich zapłaty za dostarczony towar) warunki te spełnił, w wyniku czego otrzymał wsparcie z tego tytułu decyzjami Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W.
Dodał, że w sprawie nie jest również kwestionowane, że Skarżący dostarczył jabłka, w ilości wskazanej w powołanych wyżej decyzjach do uprawnionych podmiotów transportem kołowym, bez pobierania od tych podmiotów zapłaty. Na potwierdzenie tego uzyskał stosowne dokumenty, zweryfikowane przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego, który ze względu na realizację przez Podatnika wskazanych wyżej działań ww. decyzjami przyznał mu wsparcie finansowe. Nie ma również wątpliwości co do tego, że określona tą decyzją kwota wsparcia została Podatnikowi wypłacona (w formie przelewu bankowego na konto Podatnika) ani, że Strona jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i nie korzysta ze zwolnienia podatkowego. Okoliczności tych Podatnik nie podważa.
Niemniej jednak, w ocenie organu odwoławczego, mając na względzie treść znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, otrzymane wsparcie (dofinansowanie) za wycofanie owoców ze sprzedaży i przekazanie ich do bezpłatnej dystrybucji stanowi wynagrodzenie za dostawę owoców. Tym samym, dokonując przekazania owoców Skarżący dokonał odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u., za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję Rynku Rolnego, będące dopłatą (dotacją, subwencją) o której mowa w art. 29a ust. 1 u.p.t.u. oraz art. 73 dyrektywy 2006/112/WE. Skarżący przekazał bowiem prawo do dysponowania towarami (jabłkami) jak właściciel.
Wsparcie obliczane jest w zależności od ilości owoców (przekazanie owoców, ich sortowanie i pakowanie) oraz w odniesieniu do transportu (w zależności od odległości). Dostawa towarów była wprawdzie dokonywana na rzecz innego podmiotu, niż ten który dokonuje płatności, jednak w ocenie organu odwoławczego sposób wyliczenia należności dla podatnika przesądza o uznaniu, że Agencja Rynku Rolnego udzielając wsparcia w istocie przekazuje należność za dostawę, pakowanie i sortowanie owoców oraz za transport. Jak podkreślano, zapłata może pochodzić nie tylko od nabywcy, ale również od osoby trzeciej, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Agencji Rynku Rolnego przekazującej środki publiczne z zasobów Unii Europejskiej.
DIAS wskazał, że przekazane Podatnikowi wsparcie uzależnione było od ilości przekazanych owoców oraz odległości, na jaką zostały one przetransportowane przez Skarżącego. Czynności te winny podlegać zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż otrzymane za nie wsparcie stanowi należność za ich wykonanie i zwiększa podstawę opodatkowania. Dostawa towarów była wprawdzie dokonywana na rzecz podmiotów, które nie dokonują płatności, jednak sposób wyliczenia należności dla Podatnika przesądza o uznaniu, że Agencja udzielając wsparcia w istocie przekazuje należność za dostawę, pakowanie i sortowanie owoców oraz za transport. Jak bowiem wprost stanowi art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, oraz art. 73 dyrektywy VAT - zapłata może pochodzić nie tylko od nabywców, ale również od osoby trzeciej.
W ocenie organu odwoławczego odpłatny charakter przekazania owoców jednostce uprawnionej do bezpłatnej dystrybucji powoduje, że przekazujący owoce podatnik nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT, gdyż to zwolnienie nie dotyczy dostaw towarów
za wynagrodzeniem.
W świetle powyższego, zdaniem DIAS żądanie stwierdzenia nadpłaty w omawianym przypadku uznać należało za pozbawione podstawy prawnej.
2. W skardze do WSA, Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji postawił zarzuty naruszenia przepisów:
I. prawa materialnego, tj.:
- art. 29a ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT polegające na błędnym uznaniu, że dokonane przekazanie owoców do bezpłatnej dystrybucji na rzecz organizacji pożytku publicznego z przeznaczeniem na prowadzoną przez nie działalność charytatywną w zamian za dopłatę za wycofanie owoców wypłaconą mi przez Agencję Rynku Rolnego (wypłaconą na zasadach określonych w przepisach unijnych i krajowych) dokonałem zwiększającej obrót odpłatnej dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy otrzymana przeze mnie pomoc stanowiła jedynie zwrot jego kosztów (za wycofanie, sortowanie i dostawę owoców do odpowiednich instytucji) i nie miała bezpośredniego związku z konkretną dostawą towarów oraz nie wpływała na jej cenę, albowiem została udzielona w wysokości wynikającej z przesłanek określonych w przepisach prawa unijnego i jako taka nie powinna zwiększać podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług;
- art. 43 ust. 1 pkt 16 u.p.t.u. polegające na błędnym uznaniu, że bezpłatne przekazanie przeze mnie owoców na rzecz organizacji pożytku publicznego nie podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu z uwagi na uzyskanie przeze mnie pomocy z Agencji Rynku Rolnego i tym samym odpłatny charakter tego przekazania w sytuacji, gdy przedmiotowe przekazanie zostało dokonane nieodpłatnie w stosunku do organizacji pożytku publicznego będących jego beneficjentami, zaś wspomniana pomoc z Agencji Rynku Rolnego stanowiła jedynie zwrot kosztów, a nie zapłatę za dostawę;
- art. 86 ust. 8 pkt 3 ustawy o VAT polegające na błędnym uznaniu, że brak jest uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego na podstawie tego przepisu z uwagi na brak zastosowania przepisu art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy przepis art. 43 ust. 3 pkt 16 ustawy o VAT znajduje w niniejszej sprawie zastosowanie i co za tym idzie istnieje uprawnienie do dokonania przedmiotowego obniżenia kwoty podatku w trybie art. 86 ust. 8 pkt 3 ustawy o VAT;
- art. 72 § 1 w zw. z art. 73 § 1 oraz art. 81b § 2a Op poprzez uznanie wniosku w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za bezzasadny
i uznanie, że złożona korekta deklaracji VAT – 7 nie wywołuje skutków prawnych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2021, poz. 137), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,
że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę
do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest nadpłata w podatku od towarów i usług
za wrzesień 2015r., której stwierdzenia domaga się Skarżący. Żądanie to opiera o dokonaną korektę deklaracji VAT-7 za wskazany okres. W pierwotnej deklaracji za ten okres Skarżący wykazywał kwotę wsparcia otrzymaną w związku z wprowadzeniem od 1 sierpnia 2014 r. przez Federację Rosyjską zakazu przywozu niektórych owoców i warzyw z Unii Europejskiej. Wsparcie było otrzymywane na podstawie rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz.U. z 2014r., poz. 1468 ze zm.).
Organy podatkowe, przyjmując za podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 72 § 1 pkt 1 Op odmówiły stwierdzenia nadpłaty uznając, że wbrew twierdzeniom podatnika kwota wsparcia podlega wliczeniu do podstawy opodatkowania
na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Organy uznały, że w sytuacji przekazania owoców na rzecz uprawnionych jednostek organizacyjnych dochodzi do odpłatnej dostawy tych towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję, będące dopłatą (dotacją, subwencją), o której mowa w art. 29a ust. 1 tej ustawy oraz art. 73 dyrektywy 2006/112/WE. Podatnik przekazał bowiem uprawnionym jednostkom organizacyjnym prawo do dysponowania towarami (jabłkami) jak właściciel. Wprawdzie jednostki te dysponują otrzymanymi owocami
w określonym celu (bezpłatnej dystrybucji), jednakże przekazujący je producent rolny swoje uprawnienia wynikające z własności przekazanego towaru traci w zupełności. Z punktu widzenia podatnika nie można zatem mówić o nieodpłatnym przekazaniu towaru. Odpłatny charakter przekazania owoców uprawnionej jednostce
do bezpłatnej dystrybucji powoduje, iż przekazujący owoce podatnik nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT.
W tych okolicznościach istotą sporu w niniejszej sprawie jest, czy otrzymana przez Skarżącego kwota wsparcia zwiększa podstawę opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy,
że zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 jest wszystko,
co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał
lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Przepis ten stanowi implementację art. 11 (A) dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. WE L 145 z 13.06.1977, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 23, z późn. zm.), obecnie art. 73 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej, Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, s. 1, z późn. zm.; dalej: "Dyrektywa 112") w myśl, którego w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio
z ceną takiej dostawy lub świadczenia. Z treści przywołanych wyżej przepisów wynika określenie związku pomiędzy czynnościami opodatkowanymi a dotacjami jako bezpośredniego. Także z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") wynika, że określenie związku pomiędzy dotacją
a świadczeniem usług czy dostawą towaru jako "bezpośredniego" ma istotne znaczenie dla opodatkowania (vide np. wyrok TSUE C- 184/00 Office de produits wallons ASBF v. Belgia State). W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że sam tylko fakt, iż dotacja (czy inny sposób dofinansowania) wpływa na ostateczną cenę świadczenia (co niemal zawsze ma miejsce), nie może być decydujący dla uznania, że dotacja ta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Konieczne jest stwierdzenie, że dotacja ta jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej (dostawy towarów lub świadczenia usług). Dla oceny, czy dotacja jest elementem istotnym wpływającym na włączenie jej do podstawy opodatkowania, kluczowe jest stwierdzenie, czy dotacje są przekazywane w celu sfinansowania dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnych usług. Tylko bowiem w takiej sytuacji można uznać, że stanowią one element wynagrodzenia. Dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT nie stanowią obrotu w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, czyli nie zwiększają obrotu (vide A. Bartosiewicz R. Kubacki, VAT Komentarz, Wydanie III s. 429 i n.). Kryterium uznania dotacji
za zwiększającą obrót stanowi stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem
od towarów i usług. Opodatkowaniu podlegają bowiem jedynie przedmiotowe dotacje do ceny sprzedaży (u dostawcy towaru lub usługi). Nie podlegają natomiast opodatkowaniu przedmiotowe dotacje do ceny zakupu. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sad Administracyjny m.in. w wyrokach: z 30 października 2018 sygn. akt I FSK 2057/16, z 6 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 1793/17, z 31 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 1792/17. Takie stanowisko Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę w pełni akceptuje jako mające zastosowanie w realiach tej sprawy. Jak wynika z decyzji
o przyznaniu wsparcia, opartej na zmieniających się w czasie, ale tożsamych co do treści wymienionych wyżej rozporządzeniach, wsparcie jest udzielane
za przeprowadzenie operacji wycofania z rynku produktów w okresach i na zasadach określonych w tych rozporządzeniach. Operacja wycofania z rynku produktów polega na przekazaniu tych produktów jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej, których rejestr prowadzi Prezes Agencji na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynku lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868, z 2012 r. poz. 243 i 1258 oraz z 2014 r. poz. 1662) lub art. 9p ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, ze zm.). W myśl przepisów tych rozporządzeń, Dyrektor oddziału terenowego Agencji, wydając decyzję o udzieleniu wsparcia, określa wysokość wsparcia jako iloczyn ilości produktów objętych operacją oraz maksymalnej kwoty wsparcia określonej odpowiednio w załącznikach do rozporządzeń.
Z treści decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego wynika, że wycofanie owoców miało miejsce w celu bezpłatnej dystrybucji. Z decyzji tej, analizowanej w kontekście przywołanych wyżej przepisów wynika zatem,
że Skarżący otrzymał wsparcie z uwagi na dokonanie operacji wycofania jabłek
z rynku w celu ich bezpłatnej dystrybucji, wypełniając warunki przewidziane przepisami wskazanymi w tych decyzjach. W sprawie nie jest sporne, że Skarżący wyprodukowane w swoim gospodarstwie rolnym owoce, po ich posortowaniu, opakowaniu, własnym transportem dostarczył do uprawnionych jednostek, bez pobierania od nich zapłaty za dostarczony towar. Organy podatkowe uznały,
iż Skarżący dokonując przekazania owoców na rzecz uprawnionych jednostek dokonał odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, albowiem przekazał tym jednostkom prawo do dysponowania otrzymanymi owocami jak właściciel. Otrzymana kwota wsparcia wypłacona przez Agencję Rynku Rolnego, obliczona w zależności od ilości owoców (przekazanie owoców, sortowanie
i pakowanie) oraz w odniesieniu do transportu (w zależności od odległości) jest zatem zdaniem organów podatkowych formą wynagrodzenia za otrzymane towary
i zwiększa podstawę opodatkowania, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organów podatkowych nie zostało wykazane, że przekazanie towarów jednostkom uprawnionym nastąpiło w zamian
za przekazaną kwotę wsparcia, która stanowi wynagrodzenie za te towary. Otrzymanie wsparcia zostało bowiem uwarunkowane wycofaniem owoców w celu bezpłatnej dystrybucji i nieodpłatnym ich przekazaniem podmiotom wskazanym
w rejestrze prowadzonym Prezesa Agencji. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w przywoływanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skoro wsparcie, udzielane jest na skutek wycofania produktów z rynku i to w celu przekazania ich nieodpłatnie ściśle określonym podmiotom, to nie ma żadnych podstaw do uznania, by wsparcie to dokonywane było w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej, a tylko w takiej sytuacji można byłoby uznać, że ma ono bezpośredni wpływ na cenę i stanowiło element wynagrodzenia. To, że wysokość wsparcia obliczana jest w zależności od ilości owoców i odległości –
w odniesieniu do kosztów transportu w żaden sposób nie może podważyć tej oceny. Wsparcie to przekazywane jest bowiem w celu pokrycia kosztów nieopłatnej dostawy owoców i warzyw na rzecz ściśle określonych podmiotów. Ma ono więc charakter jedynie zakupowy.
Zdaniem Sądu, brak jest zatem podstaw do podzielenia poglądu orzekających w sprawie organów i przyjęcia, że sporna kwota wsparcia zwiększa podstawę opodatkowania zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT i z uwagi na odpłatność przekazania towarów zastosowania w sprawie nie znajdzie art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT. Z powołanych względów skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe zobowiązane będą uwzględnić powyższe rozważania i ocenę prawną.
Z tych względów, orzekając w trybie art. 119 pkt 2 ppsa na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ppsa Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, Sąd orzekł natomiast na podstawie przepisów art. 200, art. 205 § 1, art. 209 ppsa. Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota [...] zł obejmuje uiszczony wpis stosunkowy od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło