VIII SA/Wa 659/20
WyrokWSA w Warszawie2020-12-09
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Cezary Kosterna, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wsparcie otrzymane przez producenta rolnego z Agencji Rynku Rolnego w związku z wycofaniem owoców z rynku i ich bezpłatnym przekazaniem jednostkom uprawnionym stanowi wynagrodzenie za dostawę towarów i tym samym zwiększa podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Wsparcie otrzymane przez producenta rolnego z tytułu wycofania owoców z rynku i ich bezpłatnego przekazania jednostkom uprawnionym nie stanowi wynagrodzenia za dostawę towarów i nie zwiększa podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Jest to dotacja o charakterze zakupowym, uwarunkowana wycofaniem produktów w celu ich nieodpłatnej dystrybucji, a nie zapłata za konkretną czynność opodatkowaną.Stan faktyczny
Skarżąca otrzymała wsparcie z Agencji Rynku Rolnego za wycofanie jabłek z obrotu i ich bezpłatne przekazanie uprawnionym jednostkom. Organy podatkowe uznały, że otrzymane wsparcie stanowi wynagrodzenie za dostawę towarów i powinno zwiększać podstawę opodatkowania VAT. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że takie wsparcie nie podlega opodatkowaniu VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z [...] stycznia 2020 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M. K. (dalej: "Skarżąca", "Podatnik" lub "Strona") pismem z [...] września 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd" lub "WSA") skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w W. (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy") z [...] sierpnia 2020 r. nr [...]. Decyzją tą, po rozpatrzeniu odwołania została utrzymana w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości [...]zł za czerwiec 2015 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec i sierpień 2015 r. w kwotach (odpowiednio) [...] zł i [...]zł.
1. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
1.1. W wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika US wobec Skarżącej stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za czerwiec i sierpień 2015 r. Jak ustalono, Strona w czerwcu
i sierpniu 2015 r. otrzymała z Agencji Rynku Rolnego wsparcie dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (w czerwcu 2015 r. w kwocie brutto [...] zł, w sierpniu 2015 r. w kwocie brutto [...]zł), które nie zostało opodatkowane podatkiem od towarów i usług (podatek należny nie został uwzględniony przez Stronę w rozliczeniu podatku od towarów i usług za wskazane miesiące). W trakcie przeprowadzonych czynności sprawdzających Podatnik został poinformowany o konieczności skorygowania deklaracji VAT-7 za ww. okresy. W odpowiedzi na powyższe Skarżąca poinformowała jednak, że nie złoży korekt deklaracji VAT-7 z wykazanym tzw. embargiem.
1.2. Decyzją z [...] stycznia 2020r. Naczelnik US dokonał zatem prawidłowego rozliczenia Strony w podatku od towarów i usług i określił Stronie nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości [...] zł za czerwiec 2015 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec i sierpień 2015 r.
w kwotach (odpowiednio) [...] zł i [...] zł. Uznał bowiem, że Strona dokonując przekazania owoców uprawnionej jednostce do bezpłatnej dystrybucji (na rzecz banku żywności) w istocie dokonała odpłatnej dostawy towarów za którą wynagrodzeniem jest dopłata (wsparcie) przekazana przez Unię Europejską w ramach pomocy za pośrednictwem Agencji Rynku Rolnego i że dostawa ww. owoców winna być opodatkowana preferencyjną stawką podatku VAT w wysokości 5% zgodnie z art. 41 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej ustawa o VAT).
1.3. W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 29a ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 16 i art. 86 ust. 8 pkt 3 ustawy o VAT oraz § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1190 ze zm., dalej: "Rozporządzenie RM") poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że Strona dokonując przekazania owoców na rzecz uprawnionej jednostki organizacyjnej dokonała odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust 1 ustawy o VAT, za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję Rynku Rolnego, będące dopłatą (dotacją, subwencją) o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006r. Nr 347) - dalej Dyrektywa 112, albowiem "podatnik przekazał uprawnionej jednostce organizacyjnej prawo do dysponowania towarami (owocami) jak właściciel" podczas gdy zgodnie z utrwalonym i jednolitym stanowiskiem judykatury wsparcie otrzymane na podstawie przepisów Rozporządzenia RM "nie zwiększa podstawy opodatkowania stosownie do art. 29 ustawy o VAT, albowiem nie nastąpiło z tytułu (w zamian) przekazania owoców jednostkom uprawnionym", skoro warunkiem udzielenia wsparcia ,jest wycofanie z rynku tych produktów w celu bezpłatnego przekazania ich określonym podmiotom, których rejestr prowadzi Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa", a następnie "nieodpłatne przekazanie owoców" (vide wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2015 r., sygn. Akt III SA/Wa 1906/15 i z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 568/17 oraz wyrok NSA z 30 października 2018 r., sygn. akt I FSK 2057/16);
• błędnego określenia (zaniżenia) podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za czerwiec i sierpień 2015 r.
1.4. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2020r. W uzasadnieniu podkreślił, że Skarżąca wycofała jabłka z obrotu i dostarczyła je w ilości wskazanej w stosownych decyzjach Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego, do uprawnionych podmiotów (Banku [...] w N. [...], Związku Stowarzyszeń Bank [...] w L., Banku [...] w J., Banku [...] w E., Fundacji Bank [...] w C., [...] Banku [...],[...] Banku [...], Banku [...] w T.) transportem kołowym, nie pobierając od tego podmiotu zapłaty. Na potwierdzenie tego uzyskała stosowne dokumenty, zweryfikowane przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego, który ze względu na realizację przez Skarżącą wskazanych wyżej działań przyznał jej wsparcie finansowe. Kwoty wsparcia zostały Podatnikowi wypłacone.
W ocenie organu odwoławczego, otrzymane wsparcie (dofinansowanie)
za wycofanie owoców ze sprzedaży i przekazanie ich do bezpłatnej dystrybucji stanowi wynagrodzenie za dostawę owoców. Dokonując przekazania owoców Skarżący dokonał odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u.,
za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję Rynku Rolnego, będące dopłatą (dotacją, subwencją)
o której mowa w art. 29a ust. 1 u.p.t.u. oraz art. 73 dyrektywy 2006/112/WE. Skarżący przekazał bowiem prawo do dysponowania towarami (jabłkami) jak właściciel.
Wsparcie obliczane jest w zależności od ilości owoców (przekazanie owoców, ich sortowanie i pakowanie) oraz w odniesieniu do transportu (w zależności od odległości). Dostawa towarów była wprawdzie dokonywana na rzecz innego podmiotu, niż ten który dokonuje płatności, jednak w ocenie organu odwoławczego sposób wyliczenia należności dla podatnika przesądza o uznaniu, że Agencja Rynku Rolnego udzielając wsparcia w istocie przekazuje należność za dostawę, pakowanie i sortowanie owoców oraz za transport. Jak podkreślano, zapłata może pochodzić nie tylko od nabywcy, ale również od osoby trzeciej, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Agencji Rynku Rolnego przekazującej środki publiczne z zasobów Unii Europejskiej.
DIAS wskazał, że przekazane Skarżącej wsparcie uzależnione było od ilości przekazanych owoców oraz odległości, na jaką zostały one przetransportowane przez Skarżącą. Czynności te winny podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż otrzymane za nie wsparcie stanowi należność za ich wykonanie i zwiększa podstawę opodatkowania. Ponadto dopłata dotyczyła nie tylko dostawy jabłek, ale również kosztów ich sortowania i pakowania oraz transportu. DIAS stwierdził, że świadczenie obejmujące z ekonomicznego i gospodarczego punktu widzenia jedną czynność nie powinno być sztucznie dzielone. W przypadku gdy wykonywana czynność stanowi dla klienta całość, nie należy jej rozbijać na poszczególne elementy składowe, lecz traktować jako jedne świadczenie, zgodne
z elementem, który nadaje całemu świadczeniu charakter dominujący. Jeśli więc wykonywanych jest więcej czynności i są one ze sobą ściśle powiązane oraz stanowią całość pod względem ekonomicznym i gospodarczym, to wówczas dla potrzeb podatku VAT należy potraktować je jako jedną czynność opodatkowaną. Skutkiem powyższego, świadczenie pomocnicze, co do zasady dzieli los prawny świadczenia głównego, w szczególności w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego, miejsca świadczenia oraz stawki podatku od towarów i usług.
W przypadku czynności wykonywanych przez Skarżącą wyróżnić można kilka elementów składowych, tj. dostawę jabłek, sortowanie i pakowanie oraz transport. Zdaniem DIAS, niewątpliwie świadczeniem wiodącym jest dostawa towarów (jabłek). Pozostałe czynności wykonywane przez Skarżącą nie stanowią dla odbiorcy towaru celu samego w sobie i nie powinny być traktowane jako świadczenie odrębne (niezależne).
Organ odwoławczy podkreślił również, że odpłatny charakter przekazania owoców uprawnionej jednostce organizacyjnej do bezpłatnej dystrybucji powoduje, że przekazujący owoce podatnik nie mógł korzystać ze zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT. Zatem wskazane dopłaty jako całość winny być uwzględnione w podstawie opodatkowania (art. 29a ustawy o VAT) i wykazane przez podatnika w ewidencji dostaw i deklaracji VAT-7. Z tej przyczyny DIAS stwierdził, że Naczelnik US prawidłowo skorygował w swoim rozstrzygnięciu rozliczenie strony za wskazane okresy rozliczeniowe.
Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie doszło nadto do naruszenia treści art. 86 ust. 8 pkt 3 ustawy o VAT, gdyż w sprawie nie było kwestionowane prawo Strony do odliczenia podatku naliczonego związanego z przedmiotowymi dostawami.
2. W skardze do WSA, pełnomocnik Skarżącego wnosząc m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania postawił zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 29a ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 16 i art. 86 ust. 8 pkt 3 ustawy o VAT oraz § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 04 września 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw
w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1190 ze zm., dalej: "Rozporządzenie RM") poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że "Podatnik dokonując przekazania owoców na rzecz uprawnionych jednostek organizacyjnych dokonał odpłatnej dostawy towarów
w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazanie ze środków publicznych przez Agencję Rynku Rolnego, będące dopłatą (dotacją, subwencją), o której mowa w art. 29a ust. 1 tej ustawy oraz art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE' i w związku z tym ..otrzymane przez Podatnika wsparcie do przekazanych owoców, ich transportu, sortowania i pakowania winno podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż stanowi należność za wykonane przez podatnika czynności na rzecz określonej jednostki", podczas gdy zgodnie z utrwalonym i jednolitym stanowiskiem judykatury (w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) wsparcie otrzymane na podstawie przepisów Rozporządzenia RM "nie zwiększa podstawy opodatkowania stosowanie do art 29a ust 1 ustawy o podatku od towarów
i usług" albowiem "nie nastąpiło z tytułu (w zamian) przekazania owoców jednostkom uprawnionym", skoro warunkiem udzielenia wsparcia Jest wycofanie z rynku tych produktów w celu bezpłatnego przekazania ich określonym podmiotom, których rejestr prowadzi Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa"
a następnie "nieodpłatne przekazanie owoców" (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt I FSK 1793/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I FSK 2057/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 07 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1906/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 568/17).
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2019, poz. 2167), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,
że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę
do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotą sporu w tej sprawie jest kwestia opodatkowania podatkiem od towarów
i usług rekompensaty pieniężnej otrzymanej przez Skarżącą z tytułu przekazania owoców (jabłek) na cele charytatywne.
Bezsporne są ustalenia, że Skarżąca wycofała wyprodukowane przez siebie jabłka z obrotu i dostarczyła je do uprawnionych podmiotów (Banku [...]
w N. [...], Związku Stowarzyszeń Bank [...] w L., Banku [...] w J., Banku [...] w E., Fundacji Bank [...] w C., [...] Banku [...],[...] Banku [...], Banku [...] w T.) nie pobierając od tych podmiotów zapłaty, za co otrzymała wsparcie z Agencji Rynku Rolnego na mocy stosownych decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W..
Organy podatkowe uznały natomiast, że wbrew twierdzeniom podatnika kwoty wsparcia podlegają wliczeniu do podstawy opodatkowania na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. W sytuacji przekazania owoców na rzecz uprawnionych jednostek organizacyjnych dochodzi bowiem do odpłatnej dostawy tych towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję, będące dopłatą (dotacją, subwencją), o której mowa w art. 29a ust. 1 tej ustawy oraz art. 73 dyrektywy 2006/112/WE. Podatnik przekazał bowiem uprawnionym podmiotom prawo do dysponowania towarami (jabłkami) jak właściciel. Wprawdzie jednostki te dysponują otrzymanymi owocami w określonym celu (bezpłatnej dystrybucji), jednakże przekazujący je producent rolny swoje uprawnienia wynikające z własności przekazanego towaru traci w zupełności. Z punktu widzenia podatnika nie można zatem mówić o nieodpłatnym przekazaniu towaru. Odpłatny charakter przekazania owoców uprawnionej jednostce do bezpłatnej dystrybucji powoduje, iż przekazujący owoce podatnik nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa
w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT.
W tych okolicznościach istotą sporu w niniejszej sprawie jest, czy otrzymana przez Skarżącego kwota wsparcia zwiększa podstawę opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy,
że zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 jest wszystko,
co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał
lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Przepis ten stanowi implementację art. 11 (A) dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. WE L 145 z 13.06.1977, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 23, z późn. zm.), obecnie art. 73 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej, Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, s. 1, z późn. zm.; dalej: "Dyrektywa 112") w myśl, którego w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio
z ceną takiej dostawy lub świadczenia. Z treści przywołanych wyżej przepisów wynika określenie związku pomiędzy czynnościami opodatkowanymi a dotacjami jako bezpośredniego. Także z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") wynika, że określenie związku pomiędzy dotacją
a świadczeniem usług czy dostawą towaru jako "bezpośredniego" ma istotne znaczenie dla opodatkowania (vide np. wyrok TSUE C- 184/00 Office de produits wallons ASBF v. Belgia State). W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że sam tylko fakt, iż dotacja (czy inny sposób dofinansowania) wpływa na ostateczną cenę świadczenia (co niemal zawsze ma miejsce), nie może być decydujący dla uznania, że dotacja ta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Konieczne jest stwierdzenie, że dotacja ta jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej (dostawy towarów lub świadczenia usług). Dla oceny, czy dotacja jest elementem istotnym wpływającym na włączenie jej do podstawy opodatkowania, kluczowe jest stwierdzenie, czy dotacje są przekazywane w celu sfinansowania dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnych usług. Tylko bowiem w takiej sytuacji można uznać, że stanowią one element wynagrodzenia. Dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT nie stanowią obrotu w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, czyli nie zwiększają obrotu (vide A. Bartosiewicz
R. Kubacki, VAT Komentarz, Wydanie III s. 429 i n.). Kryterium uznania dotacji
za zwiększającą obrót stanowi stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem
od towarów i usług. Opodatkowaniu podlegają bowiem jedynie przedmiotowe dotacje do ceny sprzedaży (u dostawcy towaru lub usługi). Nie podlegają natomiast opodatkowaniu przedmiotowe dotacje do ceny zakupu. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sad Administracyjny m.in. w wyrokach: z 30 października 2018 sygn. akt
I FSK 2057/16, z 6 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 1793/17, z 31 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 1792/17. Takie stanowisko Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę w pełni akceptuje jako mające zastosowanie w realiach tej sprawy. Jak wynika z decyzji
o przyznaniu wsparcia, opartej na zmieniających się w czasie, ale tożsamych co do treści wymienionych wyżej rozporządzeniach, wsparcie jest udzielane
za przeprowadzenie operacji wycofania z rynku produktów w okresach i na zasadach określonych w tych rozporządzeniach. Operacja wycofania z rynku produktów polega na przekazaniu tych produktów jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej, których rejestr prowadzi Prezes Agencji na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynku lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868, z 2012 r. poz. 243 i 1258 oraz z 2014 r. poz. 1662) lub art. 9p ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, ze zm.). W myśl przepisów tych rozporządzeń, Dyrektor oddziału terenowego Agencji, wydając decyzję o udzieleniu wsparcia, określa wysokość wsparcia jako iloczyn ilości produktów objętych operacją oraz maksymalnej kwoty wsparcia określonej odpowiednio w załącznikach do rozporządzeń.
Z treści decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego wynika, że wycofanie owoców miało miejsce w celu bezpłatnej dystrybucji. Z decyzji tych, analizowanych w kontekście przywołanych wyżej przepisów wynika zatem,
że Skarżąca otrzymała wsparcie z uwagi na dokonanie operacji wycofania jabłek
z rynku w celu ich bezpłatnej dystrybucji, wypełniając warunki przewidziane przepisami wskazanymi w tych decyzjach. W sprawie nie jest sporne, że Skarżąca wyprodukowane w swoim gospodarstwie rolnym owoce, po ich posortowaniu, opakowaniu, własnym transportem dostarczyła do uprawnionych jednostek, bez pobierania od nich zapłaty za dostarczony towar. Organy podatkowe uznały,
iż Skarżąca dokonując przekazania owoców na rzecz uprawnionych jednostek dokonał odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, albowiem przekazał tym jednostkom prawo do dysponowania otrzymanymi owocami jak właściciel. Otrzymana kwota wsparcia wypłacona przez Agencję Rynku Rolnego, obliczona w zależności od ilości owoców (przekazanie owoców, sortowanie
i pakowanie) oraz w odniesieniu do transportu (w zależności od odległości) jest zatem zdaniem organów podatkowych formą wynagrodzenia za otrzymane towary
i zwiększa podstawę opodatkowania, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organów podatkowych nie zostało wykazane, że przekazanie towarów jednostkom uprawnionym nastąpiło w zamian
za przekazaną kwotę wsparcia, która stanowi wynagrodzenie za te towary. Otrzymanie wsparcia zostało bowiem uwarunkowane wycofaniem owoców w celu bezpłatnej dystrybucji i nieodpłatnym ich przekazaniem podmiotom wskazanym
w rejestrze prowadzonym Prezesa Agencji. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w przywoływanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skoro wsparcie, udzielane jest na skutek wycofania produktów z rynku i to w celu przekazania ich nieodpłatnie ściśle określonym podmiotom, to nie ma żadnych podstaw do uznania, by wsparcie to dokonywane było w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej, a tylko w takiej sytuacji można byłoby uznać, że ma ono bezpośredni wpływ na cenę i stanowiło element wynagrodzenia. To, że wysokość wsparcia obliczana jest w zależności od ilości owoców i odległości –
w odniesieniu do kosztów transportu w żaden sposób nie może podważyć tej oceny. Wsparcie to przekazywane jest bowiem w celu pokrycia kosztów nieopłatnej dostawy owoców i warzyw na rzecz ściśle określonych podmiotów. Ma ono więc charakter jedynie zakupowy.
Zdaniem Sądu, brak jest zatem podstaw do podzielenia poglądu orzekających w sprawie organów i przyjęcia, że sporna kwota wsparcia zwiększa podstawę opodatkowania zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT i z uwagi na odpłatność przekazania towarów zastosowania w sprawie nie znajdzie art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT.
Nadto, jak słusznie zauważyły organy podatkowe w sprawie nie kwestionowano odliczeń podatku naliczonego. Stąd nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 86 ust. 8 pkt 3 ustawy o VAT.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe zobowiązane będą uwzględnić powyższe rozważania i ocenę prawną.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ppsa Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, Sąd orzekł zaś na podstawie przepisów art. 200, art. 205 § 1, § 2 i § 4, art. 209 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 265). Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota [...] zł, obejmuje [...] zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego, [...] zł wynagrodzenia adwokata oraz [...] zł opłaty od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło