VIII SA/Wa 662/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent stażysta Aleksandra Żurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją nr [...]z [...]maja 2019 r. Starosta [...] (dalej: organ I instancji, Starosta), działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: kpa) i art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r, poz. 341, dalej: u.k.p.), skierował T. S. (dalej: strona, skarżący, kierowca) na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. Rozstrzygnięcie zapadło po wpłynięciu do organu I instancji wniosku Prokuratury Rejonowej w [...]o skierowanie strony na kontrolne badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W odwołaniu od tej decyzji skarżący podał, że został skierowany na badania lekarskie z powodu, który nie jest związany z ruchem drogowym. Wyjaśnił, że nigdy przestępstwa takiego nie popełnił, zaś powodem skierowania była błędna ocena stanu faktycznego. Skarżący posiada aktualne badania lekarskie potwierdzające stan zdrowia fizycznego jak i psychicznego. Opisując swoją sytuację materialną skarżący podniósł, że nie stać go na opłacenie badań. Decyzją z [...]lipca 2019 r. znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: organ odwoławczy, SKO, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W jej uzasadnieniu wskazano, że [...]kwietnia 2019 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...], działającego na podstawie art. 182 kpa w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., o wszczęcie postępowania mającego na celu skierowanie skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi. Z kolei w uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w toku prowadzonego postępowania uzyskano opinię sądowo-psychiatryczną, w której biegli zaopiniowali, iż rozpoznali u ww. uzależnienie mieszane ([...]). Stwierdzono, że skarżący posiada uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B wydane w dniu [...]lipca 2008 r. W świetle powyższych ustaleń istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony uzasadniające poddanie jej badaniu lekarskiemu mającemu na celu ustalenie istnienia bądź nieistnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi. Organ odwoławczy powołał treść art. 75, 99 i 101 u.k.p. wyjaśniając, że pojęcie "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa. SKO wskazało, że wydanie decyzji nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Nie jest konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia. W niniejszej sprawie źródłem zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego była przekazana przez Prokuratura Prokuratury Rejonowej w [...]opinia sądowo-psychiatryczna z [...]lutego 2019 r., z której wynika miedzy innymi, że rozpoznano u niego uzależnienie mieszane ([...]). W ocenie Kolegium, opinia ta, sporządzona przez dwóch biegłych z zakresu psychiatrii, jest wystarczająca do stwierdzenia istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia, mającego istotny wpływ na zdolność podejmowania przez niego właściwych czynności i właściwego reagowania na różne sytuacje drogowe. Zdaniem Kolegium rozpoznane u niego uzależnienie mieszane powoduje uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, bowiem z pewnością może mieć ono wpływ na samopoczucie psychiczne czy emocjonalne, jak też sprawność ruchową czy intelektualną, co mogłoby mieć z kolei przełożenie na spowodowanie niebezpiecznej sytuacji w ruchu drogowym. Okoliczność zaś, że przedmiotowa opinia została sporządzona w związku z toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniem karnym o czyn z art. 278 § 1 Kodeksu karnego, nie dyskredytuje jej jako źródła uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia, mającego wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy ocenił, że Starosta nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz kpa w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący wyjaśniając, że sporządzona na potrzeby postępowania karnego opinia jest błędna. W ocenie skarżącego biegli pomylili osoby lub opinie. Oczekuje na wyznaczenie kolejnego terminu badania. W dalszej części skargi zostały przytoczone zarzuty jak w odwołaniu, z zaznaczeniem, że skarżący nie popełnił żadnego przestępstwa w ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia, Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną wydania decyzji stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z kolei zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Powołane regulacje nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia należy uznać za wystarczające do skierowania danego kierowcy na badania lekarskie. Mowa jest tylko, aby były one uzasadnione i poważne. Natomiast sformułowanie, że mają one być uzasadnione oznacza przede wszystkim, że powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach (por. wyrok NSA z 28 lutego 2019 r. I OSK 1052/17, LEX nr 2639746). Wyjaśnić należy, że po otrzymaniu zawiadomienia o istniejących zastrzeżeniach dotyczących stanu zdrowia kierowcy Starosta jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy zawiadomienie jest na tyle uzasadnione, że wynikają z niego okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., I OSK 564/13, publ. CBOSA). W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy trafnie uznały, że opinia sądowo - psychiatryczna dotycząca stanu zdrowia skarżącego stanowiła wystarczającą i zarazem wiarygodną podstawę do skierowania skarżącego na badania lekarskie. Stanowił ją wniosek Prokuratora zawierający informację, że w toku postępowania przygotowawczego została wydania opinia przez biegłych lekarzy, wskazująca na możliwość wystąpienia u niego zaburzeń mogących spowodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że opinia ta została sporządzona na potrzeby innego postępowania, które nie ma związku z funkcjonowaniem skarżącego jako kierowcy w ruchu drogowym. Jeśli bowiem wynikały z niej uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to nie można skutecznie zarzucać, że wzięto pod uwagę zawarte w takiej opinii wnioski (por. wyrok NSA z 28 lutego 2019 r. I OSK 1052/17, LEX nr 2639746). Zwrócić należy uwagę także i na to, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd (wypracowany również na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, która zastąpiona została obecnie obowiązującą u.k.p., zachowujący aktualność), że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie się stykał na drodze. Bez znaczenia natomiast jest to, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym (por. wyrok NSA z 15 maja 2014 r., I OSK 2704/12 i wyroki w nim wskazane, publ. CBOSA). W kontekście zarzutów skargi podkreślić należy, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest kategoryczne i ostateczne ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie przewidziane prawem orzeczenie. Zdaniem Sądu przedstawione przez skarżącego wraz ze skargą zaświadczenia: stwierdzenie braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku operatora wózka widłowego z [...]kwietnia 2018 r. oraz zaświadczenie lekarskie nr [...]z [...]sierpnia 2019 r. nie stanowi dowodu podważającego zasadność kwestionowanej decyzji. Stosownie bowiem do obowiązujących w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego uregulowań zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017 r. poz. 250 t.j.) ocena stanu zdrowia skarżącego należy bowiem do uprawnionego lekarza. Mając na uwadze powyższe Sąd ocenił, że zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego. Należy podkreślić, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie doszło tym samym do naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja spełnia też wymogi, o których mowa w art. 11 i 107 § 3 kpa, gdyż w jej uzasadnieniu organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, zaś w uzasadnieniu prawnym wyjaśnił jej podstawy prawne z przytoczeniem mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa, w sposób właściwy wyjaśniając przesłanki, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy. Skoro z uzyskanych informacji wynikały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to nie można skutecznie zarzucać także, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Zarzuty skargi są chybione. Nie ma znaczenia, że skarżący wbrew swej woli został skierowany na badania lekarskie. Również w tym postępowaniu nie podlega ocenie, iż strona nie popełniła żadnego przestępstwa w ruchu drogowym. Istotne jest, że została wydania opinia przez biegłych lekarzy, wskazująca na możliwość wystąpienia u niego zaburzeń mogących spowodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Nie ma znaczenia fakt wydania opinii psychiatrycznej dla potrzeb innego postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302).