VIII SA/Wa 676/24

WyrokWSA w Warszawie2024-11-29

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, której działka nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, ale jest od niej oddzielona pasem gruntu o szerokości około 8-9 metrów, powinna być uznana za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy, a tym samym czy przysługuje jej prawo do żądania wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne zbyt automatycznie odmówiły skarżącej statusu strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy, opierając się wyłącznie na braku bezpośredniego sąsiedztwa jej działki z działką inwestycyjną. Biorąc pod uwagę charakter planowanej zabudowy (magazynowo-produkcyjnej), jej gabaryty oraz niewielką odległość od działki skarżącej, a także fakt, że pas gruntu oddzielający działki jest faktycznie w posiadaniu skarżącej, sąd uznał, że skarżąca powinna być traktowana jako strona postępowania. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z udziałem skarżącej jako strony.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo-produkcyjnego. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że skarżąca nie była stroną pierwotnego postępowania, ponieważ jej działka nie graniczyła bezpośrednio z działką inwestycyjną. Skarżąca argumentowała, że inwestycja będzie oddziaływać na jej nieruchomość, mimo że oddziela ją pas gruntu o szerokości około 8-9 metrów. Po odmowie uchylenia decyzji przez organ I instancji i utrzymaniu jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z 25 kwietnia 2024 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi M.J.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 4 lipca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia warunków zabudowy, po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z 25 kwietnia 2024 r. znak: [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.na rzecz skarżącej M. J.-S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej: Kolegium, organ odwoławczy, organ II instancji) z 4 lipca 2024 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z 25 kwietnia 2024 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji wydanej przez Wójta Gminy P. nr [...]z 29 marca 2023 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, polegającej na budowie budynku magazynowo-produkcyjnego z częścią socjalno-biurową wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zlokalizowanego na części działki nr [...]w miejscowości O. na terenie Gminy P. (dalej: inwestycja), z powodu braku podstaw do wznowienia postępowania. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją Wójta Gminy P. Nr [...]z 29 marca 2023 r. znak: [...] ustalono sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji zamierzonej przez K. FABRYKA OKIEN (dalej: inwestor), polegającej na budowie budynku magazynowo-produkcyjnego z częścią socjalno-biurową wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zlokalizowanego na części działki nr [...]w miejscowości O. na terenie Gminy P. (dalej: decyzja ostateczna). W dniu 14 sierpnia 2023 r. do Wójta Gminy P. wpłynął wniosek M. J-S. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca, strona) o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną) na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.). Burmistrz Miasta i Gminy P. (dalej: Burmistrz, organ I instancji) postanowieniem z 16 lutego 2024 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, a następnie decyzją z 25 kwietnia 2024 r., znak: [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił jej uchylenia z powodu braku podstaw do wznowienia postępowania przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wnioskodawczyni nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, ponieważ ten zamyka się w granicach działki inwestycyjnej nr [...]. Dlatego w toku postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie przysługiwał jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W konsekwencji nie można stwierdzić, że wnioskodawczyni bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Od powyższej decyzji wnioskodawczyni złożyła odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez uchylenie decyzji ostatecznej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, art. 8, art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprawidłową ocenę dowodów i błędne uznanie, że zamierzenie inwestycyjne objęte decyzją ostateczną nie wykracza poza granice nieruchomości działki nr [...], a planowana inwestycja nie oddziałuje na działkę oznaczoną numerem [...], należącą do wnioskodawczyni, w związku z czym nie przysługuje jej status strony w tym postępowaniu; 2) art. 7, art. 8, art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprawidłową ocenę dowodów polegającą na wysunięciu nieprawidłowych i niewynikających z analizy urbanistycznej wniosków, w oparciu o które organ błędnie ustalił, że wnioskodawczyni nie przysługuje status strony postępowania; 3) art. 7, art. 8, art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprawidłową ocenę dowodów i błędne uznanie, iż zamierzenie inwestycyjne określone decyzją ostateczną jest zbieżne z zabudową występująca na działkach w granicach terenu analizowanego w sprawie i na zasadzie dobrego sąsiedztwa, tymczasem jest przeciwnie, a w tym obszarze istnieje zwarta zabudowa domów jednorodzinnych - skutkującym błędnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie; 4) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, niepodjęcie wystarczających czynności zmierzających do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie charakteru zabudowy i planowanego przedsięwzięcia, rodzaju, stopnia i zakresu uciążliwości inwestycji oraz zasięgu oddziaływania na otoczenie, w tym dla potencjalnej zabudowy nieruchomości sąsiednich; 5) art. 28 k.p.a. w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130, dalej: u.p.z.p.) poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów i błędne, arbitralne uznanie, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, tym samym nie przysługuje jej status strony w tym postępowaniu; 6) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów wobec błędnego uznania przez organ, iż nie można przyjąć, że wnioskodawczyni bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu i odmowę uchylenia decyzji ostatecznej. Decyzją z 4 lipca 2024 r., znak: [...], Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że zasadniczą kwestią w realiach niniejszej sprawy jest zweryfikowanie, czy wnioskodawczyni powinien przysługiwać przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, przy uwzględnieniu stanu prawnego i faktycznego obowiązującego na dzień wydania tej decyzji. Rozstrzygnięcie organu w trybie art. 28 k.p.a. (interes prawny) winno odnosić się do właściwego, indywidualnego, aktualnego, istniejącego obiektywnie, opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego interesu podmiotu. Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10 (publ. LEX nr 1121192), Kolegium stwierdziło, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Treść art. 28 k.p.a. nie stanowi więc samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego przymiotu strony postępowania; ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. W odniesieniu do postępowania o ustalenie warunków zabudowy terenu organ odwoławczy przyjął, że stroną tego postępowania jest właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości, której dotyczy postępowanie, jak również właściciele lub wieczyści użytkownicy działek bezpośrednio sąsiadujących (graniczących) z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, ponieważ zostaną oni narażeni na oddziaływanie planowanej na tej działce inwestycji. W przypadku zaś nieruchomości położonych dalej ich właściciele, wieczyści użytkownicy mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek (zasięg oddziaływania danej inwestycji oraz stopień i rodzaj uciążliwości). Przy czym o tym, czy podmiot ma interes prawny, nie może decydować jedynie sama jego wola. Interes prawny nie jest tożsamy z interesem faktycznym, który oznacza, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz to "zainteresowanie" nie znajduje oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które stanowiłoby podstawę żądania stosownych czynności organu administracji. Organ odwoławczy stwierdził, że przymiotu strony w postępowaniu w sprawie o ustalenie warunków zabudowy nie określa się: 1. na podstawie art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 1094 ze zm., dalej: ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku), który w tym postępowaniu nie znajduje zastosowania (określa, kto jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach); 2. poprzez odniesienie do obszaru oddziaływania obiektu zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725, dalej: P.b.), który w tym postępowaniu nie znajduje zastosowania. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji za strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną (oprócz wnioskodawcy, będącego właścicielem działki objętej wnioskiem) uznał właścicieli działek graniczących bezpośrednio z działką objętą wnioskiem. Do kręgu tych osób nie zalicza się wnioskodawczyni, ponieważ jej działka nr [...] nie graniczy bezpośrednio z działką objętą przedmiotową inwestycją oznaczoną nr [...]. Oddziela je bowiem działka nr [...] (teren działki nr [...] oddzielający obszar objęty decyzją ostateczną o warunkach zabudowy oraz nieruchomość skarżącej stanowi pas gruntu o szerokości około 8-9 m). Poza tym na dzień wydania decyzji ostatecznej przeznaczenie działki nr [...] (własność strony) to grunty rolne niezabudowane. Natomiast dołączona do odwołania decyzja o warunkach zabudowy dla tej działki dotycząca budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego została wydana 26 października 2023 r., po rozpoznaniu wniosku złożonego 14 sierpnia 2023 r., a więc po dniu wydania decyzji ostatecznej. Zdaniem Kolegium argumentacja skarżącej zawarta, zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak i odwołaniu, sprowadza się do stanowiska, iż w jej ocenie oddziaływanie przedmiotowej inwestycji będzie wykraczać poza granice nieruchomości działki nr [...], w tym będzie obejmować jej nieruchomość, tj. działkę nr [...]. W tym aspekcie wskazała kwestie: zacienienia, hałas, natężenie ruchu pojazdów, w tym ciężarowych, utrudnioną komunikację, zaburzenie gospodarki wodnej, kanalizacyjnej, degradację środowiska. Odnosząc się do tego Kolegium stwierdziło, że nie uzasadniają w żaden sposób istnienia interesu prawnego ogólne stwierdzenia w zakresie potencjalnego oddziaływania planowanej inwestycji. Twierdzenie mające charakter przewidywania zdarzeń nie stanowi wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa powszechnie obowiązującego; może być ono rozpatrywane wyłącznie w kategoriach interesu faktycznego. Nie można wywodzić interesu prawnego z własnych, bliżej nieokreślonych przewidywań co do negatywnego wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, gdyż zarzuty te są czysto hipotetyczne oraz akcentują jedynie potencjalne zagrożenie interesu tych osób, podczas gdy jedną z cech interesu prawnego jest jego realność. Z uwagi na istotę decyzji o warunkach zabudowy nie podlegają więc ocenie kwestie potencjalnych i przyszłych uciążliwości dla sąsiadów. Same warunki zabudowy, które w ogóle nie przesądzają o tym, że konkretna inwestycja zostanie zrealizowana, nie mogą być oceniane w kategoriach przyszłych i ewentualnych immisji oraz przyszłego, możliwego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Te okoliczności są przedmiotem badania w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę na podstawie szczegółowych ustaleń projektu i oceny, czy obiekt budowlany spełnia warunki techniczne, jak np. zacienienie sąsiednich budynków czy hałas. W rezultacie argumenty odnoszące się wyłącznie do subiektywnie odczuwanej uciążliwości inwestycji nie mogą stanowić o przymiocie strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną ustalającą warunki zabudowy. Kolegium stwierdziło, że: 1) ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy może następować tylko w takim zakresie, w jakim nie jest objęta zakresem regulacji prawa budowlanego. Organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie może wkraczać w kognicję organów administracji architektoniczno-budowlanej. Z tego powodu ochrona interesów osób trzecich na etapie określenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania oraz jego zabudowy nie może być zapewniona całościowo, być tak konkretna i szczegółowo określona, jak w pozwoleniu na budowę; 2) ocena oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko nie stanowi części postępowania zmierzającego do wydania decyzji o warunkach zabudowy; 3) nie ma racji skarżąca, dopatrując się potwierdzenia swojego interesu prawnego w normie art. 63 ust. 3 w związku z art. 36 i art. 37 u.p.z.p. Przepisy te uprawniają bowiem do żądania odszkodowania w przypadku, gdy na skutek wydania decyzji o warunkach zabudowy korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone lub gdy wartość nieruchomości uległa obniżeniu. Uregulowania te nie mogą stanowić same w sobie podstawy interesu prawnego, gdyż nie ustalają konkretnych praw czy obowiązków, które należałoby weryfikować w toku postępowania administracyjnego. Kolegium stwierdziło, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż miała interes prawny w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, tj. w szczególności nie wykazała, iż przedmiotowa inwestycja ogranicza lub uniemożliwia jej korzystanie z przysługującego prawa własności do działki nr [...]. Nie uzasadniają w żaden sposób istnienia interesu prawnego ogólne stwierdzenia co do ewentualnego jej niekorzystnego wpływu na działkę nr [...]. Takie twierdzenie ma charakter subiektywnej opinii wnioskodawczyni (jej przewidywań) i nie stanowi wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa powszechnie obowiązującego; może być wyłącznie rozpatrywane w kategoriach interesu faktycznego. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, formułując zarzuty częściowo tożsame z zarzutami wskazanymi w punktach: 1, 4 i 5 odwołania, a nadto zarzucając naruszenie przepisów, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 28 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez weryfikowanie przez organ, czy skarżącej przysługuje status strony postępowania przy uwzględnieniu stanu prawnego i faktycznego obowiązującego na dzień wydania decyzji o warunkach zabudowy z 29 marca 2023 r., w sytuacji gdy organ winien uwzględnić stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie po wznowieniu postępowania, o czym stanowi judykatura (por. wyroki WSA w Warszawie: z 7 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2314/06, publ. LEX nr 316675, z 17 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 820/07, publ. LEX nr 364763 oraz wyrok NSA z 10 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1903/13, publ. LEX nr 1666089); 2) art. 28 k.p.a. w związku z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów i błędne, arbitralne uznanie, że skarżąca w przedmiotowej sprawie nie ma interesu prawnego, zaś jedynie faktyczny, a tym samym nie przysługuje jej status strony w tym postępowaniu; 3) art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 i art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061, dalej: k.c.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne, arbitralne uznanie, że skarżąca nie ma interesu prawnego, zaś jedynie faktyczny w sprawie przedmiotowej również w oparciu o uprawnienia związane z przysługującym jej prawem własności do nieruchomości (działki nr [...]) i nie przysługuje jej status strony w tym postępowaniu; 4) art. 7, art. 8, art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę dowodów, polegającą na wysunięciu nieprawidłowych i niepopartych dowodami wniosków, iż inwestycja objęta decyzją nie wpływa na sposób gospodarowania nieruchomością skarżącej - nie utrudni i nie umożliwi korzystania z niej, a skarżąca posiada w sprawie jedynie interes faktyczny, a nie prawny; 5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów wobec błędnego uznania przez organ, iż nie można przyjąć, że skarżąca bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu i w konsekwencji utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca w znacznej części powtórzyła argumentację z odwołania. Podniosła, że przy rozpoznaniu niniejszej sprawy pominięta została kwestia oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działkę skarżącej, pod kątem przyszłej zabudowy jej nieruchomości, której przeznaczenie uległo zmianie z działki rolnej na budowlaną (uzyskano decyzję o warunkach zabudowy, podjęto starania o pozwolenie na budowę). Zdaniem strony organ odwoławczy bezrefleksyjnie przyjął, że skoro nieruchomość skarżącej nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością objętą inwestycją, bowiem oddziela ją pas nieruchomości o szerokości około 8 m, stanowiący część działki nr [...], to nie można uznać skarżącej za stronę tegoż postępowania. Taka wykładnia jest arbitralna, niedopuszczalna i naruszająca przepisy opisane w petitum skargi. Nie sposób bowiem uznać nieruchomości skarżącej za nieruchomość położoną "dalej" od tej objętej inwestycją. Tak nieznaczna odległość od mającej powstać hali magazynowo-produkcyjnej znacznych gabarytów nie uzasadniała pominięcie skarżącej jako właściciela sąsiedniej nieruchomości, narażonej na oddziaływanie planowanej inwestycji na działce nr [...]. Nie sposób również zgodzić się z twierdzeniami i oceną organu w skarżonej decyzji, jakoby okoliczności, na które powołuje się skarżąca stanowiły jedynie ogólne stwierdzenia czy przypuszczenia co do przyszłych, potencjalnych ograniczeń lub utrudnień w korzystaniu z nieruchomości skarżącej. Z całą stanowczością zaś błędna jest ocena organu, jakoby skarżąca w niniejszej sprawie posiadała jedynie interes faktyczny, nie zaś prawny. Planowana inwestycja nie wpisuje się w obowiązujący ład przestrzenny i nie stanowi kontynuacji obowiązującej w tym miejscu zabudowy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie o tyle, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Jednak nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. Kontrolowana decyzja zapadła w ramach postępowania wznowieniowego, będącego postępowaniem nadzwyczajnym i stanowiącego wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 145 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną może zostać wznowione tylko w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych szczegółowo w pkt 1-8. Skarżąca swój wniosek z 10 sierpnia 2023 r. (data nadania na poczcie) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 29 marca 2023 r. oparła o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), co było podstawą do wydania przez organ I instancji postanowienia z 16 lutego 2024 r. na podstawie art. 149 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. przedmiotem wznowionego postępowania jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, faktycznie było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. (w niniejszej sprawie wadą z art. 145 § 1 pkt 4), zaś w przypadku ich stwierdzenia - przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Tylko pozytywne ustalenie, że zakończone ostateczną decyzją postępowanie administracyjne dotknięte było kwalifikowaną wadą, polegającą na pozbawieniu osoby wnioskującej o wznowienie udziału w postępowaniu, pozwala organowi na przejście do kolejnej fazy wznowionego postępowania, polegającej na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W przeciwnym razie organ orzekający zobligowany jest odmówić uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Punktem wyjścia dla ustalenia kręgu stron postępowania wznowieniowego jest przedmiot postępowania, w którym wydano decyzję ostateczną. Status stron mogących żądać wznowienia posiadają wszystkie te podmioty, które należały do kręgu stron postępowania jurysdykcyjnego zwyczajnego. Przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy należy oceniać w oparciu o art. 28 k.p.a., z którego wynika, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy zgodzić się z ogólną oceną Kolegium (strona 6-7 zaskarżonej decyzji), że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera szczegółowego unormowania odnoszącego się do pojęcia strony w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy terenu, co oznacza, że ma tu zastosowanie przepis art. 28 k.p.a. Przyjmuje się więc, że stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości, której dotyczy postępowanie oraz właściciele lub wieczyści użytkownicy działek bezpośrednio sąsiadujących (graniczących) z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, ponieważ zostaną narażeni na oddziaływanie planowanej na tej działce inwestycji. W przypadku zaś nieruchomości położonych dalej ich właściciele lub wieczyści użytkownicy mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. Kolegium w zaskarżonej decyzji zasadnie uznało, że status stron mogących żądać wznowienia postępowania badany jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego na dzień wydania decyzji ostatecznej. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia art. 28 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., iż organ powinien uwzględnić stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie po wznowieniu postępowania. W tym zakresie cytowane w skardze orzecznictwo sądów administracyjnych nie dotyczy przedmiotowej sprawy, ponieważ zaskarżona decyzja dotyczy jedynie istnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. czy skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, a nie rozstrzygnięcia istoty sprawy (przeprowadzenia ponownie postępowania o ustalenie warunków zabudowy). Okolicznością bezsporną jest, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z 29 marca 2023 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo-produkcyjnego z częścią socjalno-biurową wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zlokalizowaną na części działki nr [...]w miejscowości O., gmina P.. Decyzja ta została bowiem doręczona ustalonym w tym postępowaniu stronom, tj.: inwestorowi (właścicielowi działki nr [...]) oraz właścicielom działek graniczących bezpośrednio z działką inwestycyjną - T S (właścicielowi działki nr [...]) oraz Nadleśnictwu R. Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu Lasy Państwowe (zarządcy działki nr [...], właściciel - Skarb Państwa). Wynika z tego, że skarżąca nie została uznana za bezpośredniego sąsiada planowanej inwestycji. Organy rozpoznające wniosek skarżącej o wznowienie postępowania również uznały, że nie przysługuje jej status strony, ponieważ działka nr [...]nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora nr [...], bowiem rozdziela je pas gruntu o szerokości około 8-9 m, stanowiący część działki nr [...]. Kolegium w zaskarżonej decyzji szeroko uzasadniało, że skarżąca nie wykazała własnego interesu prawnego, aby być stroną w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, jeśli powoływała się na ograniczenia w wykonywaniu prawa własności związane z realizacją planowanej inwestycji w odniesieniu do zacienienia jej działki, nadmiernego hałasu czy spadku wartości nieruchomości. Sąd w całości podziela ustalenia Kolegium, że takie kwestie jak: wpływ usytuowania zamierzonej inwestycji na powstanie uciążliwości lub niedogodności (np. zacienienie, hałas i inne) dla sąsiednich nieruchomości będą badane na kolejnym etapie inwestycyjnym w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę i nie mogą podlegać ocenie w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Tak samo ewentualny spadek wartości nieruchomości związany z uciążliwością planowanej inwestycji nie stanowi przesłanki uznania interesu prawnego wnioskodawczyni w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Przymiotu strony w postępowaniu w sprawie o warunki zabudowy nie określa się również na podstawie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Jednak organy orzekające w niniejszym postępowaniu nadzwyczajnym, zdaniem Sądu, nie dość wnikliwie rozpatrzyły całość materiału dowodowego pod kątem oceny, czy wnioskodawczyni bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zwykłym o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji położonej na działce nr [...]. Organy zbyt automatycznie przyjęły, że nieruchomość skarżącej (działka nr [...]) nie sąsiaduje bezpośrednio z działką nr [...]. Z akt sprawy wprawdzie wynika, że te dwie nieruchomości rozdziela pas gruntu o szerokości około 8-9 m (część działki nr [...]), ale organy nie wzięły pod uwagę, że teren inwestycji, oznaczony literami ABCD na załączniku graficznym do decyzji ostatecznej, położony jest bezpośrednio przy granicy z tym pasem gruntu, tj. w odległości jedynie 8-9 m od granicy z działką skarżącej, a planowana zabudowa to budynek magazynowo-produkcyjny o max. wysokości 12 m i szerokości elewacji frontowej max. 85 m na działce o powierzchni 3,800 ha. Mając więc na uwadze charakter planowanej zabudowy, jej usytuowanie oraz gabaryty niezrozumiała jest odmowa skarżącej prawa strony w postępowaniu wznowieniowym, bowiem tak nieznaczna odległość od powstającego budynku nie uzasadniała pominięcia jej jako właściciela działki sąsiedniej nieruchomości. Poza tym porównanie odległości działki bezpośrednio sąsiadującej nr [...] oraz odległości działki skarżącej nr [...] od terenu inwestycji oznaczonego literami ABCD na załączniku graficznym do decyzji ostatecznej wskazuje, że w istocie to nieruchomość wnioskodawczyni jest położona "bliżej" planowanej inwestycji, aniżeli nieruchomość, której zarządca był stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. O uznaniu skarżącej za bezpośredniego sąsiada działki inwestycyjnej świadczy również okoliczność, że ten pas gruntu stanowiący na załączniku graficznym część działki nr [...] de facto jest w posiadaniu skarżącej, gdyż jest on ogrodzony razem z jej działką (por. załącznik do protokołu wraz z dokumentacją fotograficzną – k. 60-71 akt sądowych). W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez arbitralne uznanie, że skarżąca w niniejszym postępowaniu nie ma interesu prawnego tylko faktyczny. Dlatego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania, na które składa się wpis w kwocie 200 zł, orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wznowionej postanowieniem z 16 lutego 2024 r. organy orzekające, będąc związane oceną Sądu zawartą w niniejszym uzasadnieniu, przeprowadzą postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 151 k.p.a.) z udziałem skarżącej jako strony, która bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło