VIII SA/Wa 681/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku A. M. R. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanowił: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] sierpnia 2017 r. A. M. R. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] czerwca 2017 r. W skardze zawarła także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z wskazując na to, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w mieniu skarżącej. Uzupełniając ww. wniosek, w piśmie z [...] listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że brak jego uwzględnienia spowoduje niemożność sprawowania prawidłowej opieki nad niepełnosprawnym synem skarżącej i zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na zdrowiu z powodu potencjalnej możliwości wszczęcia egzekucji i zajęcia środków finansowych przeznaczanych w części na koszty jego leczenia, jak również potencjalnej utraty majątku (udział w nieruchomości o wartości ok. [...] tys. zł). Dodatkowo kwota zobowiązań podatkowych za które została obciążona skarżąca (ponad [...] tys. zł) przekracza jakiekolwiek możliwości finansowe skarżącej. Do pisma załączono wydruk z EWK dla nieruchomości, kopie upomnień oraz kopie zeznań podatkowych (PIT – 36) za lata 2015 – 2016. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), Sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien starannie uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Dodać należy, że nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze w niniejszym postępowaniu wpadkowym. Sąd nie ma również możliwości kontroli legalności zaskarżonego aktu. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 752/14; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądowych pod adresem: www.cbois.nsa.gov.pl). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie. Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że skarżąca nie wykazała istnienia okoliczności świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sposób wystarczający, który przekonałby Sąd o zasadności jej stanowiska w tym zakresie. Podniosła wprawdzie, że natychmiastowa egzekucja należności może doprowadzić do utraty jej majątku (udział w nieruchomości) oraz pogorszenia sytuacji finansowej z uszczerbkiem dla domowego budżetu (konieczność ponoszenia wydatków związanych z leczeniem niepełnosprawnego syna), które to okoliczności co do zasady wskazują na potencjalne niebezpieczeństwo wystąpienia negatywnych dla skarżącej konsekwencji związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu, jednakże brak jest wystarczającej dokumentacji w celu weryfikacji podnoszonych twierdzeń. Istotne bowiem jest, aby w konkretnym przypadku w celu skorzystania ochrony wnioskodawca przekonał Sąd, że w odniesieniu do jego sytuacji istnieje prawdopodobieństwo ziszczenia się ryzyka, o którym mowa w treści art. 61 § 3 ppsa. Sąd podziela także prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądy, że sama egzekucja należności pieniężnych (niezależnie od wysokości dochodzonych należności) nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. Egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z 29 października 2010 r., sygn. akt I FZ 317/10). Wstrzymanie wykonania decyzji nie ma bowiem na celu ochrony strony przed finansowymi skutkami przymusowego wykonania decyzji (która zazwyczaj jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej skarżącego), ale ma ją zabezpieczyć przed takimi skutkami egzekucji, których w razie wygrania sprawy nie można by było odwrócić. Sąd zwraca również uwagę, że choć każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, to jednak w ocenie Sądu nie stanowi ona sama w siebie uzasadnienia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienia NSA: z 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11 oraz z 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09). Wskazać należy, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 października 2010 r., sygn. akt I FZ 317/10 egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 ppsa. Zdaniem Sądu skarżąca nie wskazała zaistnienia w sprawie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. Oceny tej nie zmienia również dokonana prze Sąd analiza sytuacji finansowej skarżącej na podstawie materiałów źródłowych dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy w realiach niniejszej sprawy, z której wynika, że skarżąca utrzymuje się wraz z synem ze stałych dochodów w łącznej kwocie ok. [...] zł, jak również okoliczność konieczności ponoszenia wydatków na leczenie syna, gdyż nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dokumentów. Sąd ma świadomość wagi tych wydatków, jednakże wobec braku jakiejkolwiek dokumentacji w tym zakresie brak jest podstaw do stwierdzenia ich związku przyczynowego z wystąpieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody, o której mowa w art. 61 § 3 ppsa. Z uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, jak i wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika bowiem na czym polega niepełnosprawność dziecka, jakiego rodzaju opieki medycznej wymaga i jakie generuje koszty. W punkcie 9 wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, iż koszt utrzymania syna wynosi od [...]do [...] zł, ale w kwotę tą oprócz leków i wizyt lekarskich, wliczono także np. koszt utrzymania domu. Nie zostały zatem uprawdopodobnione przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Skarżąca przedstawiła bowiem jedynie swoje obawy, które w ocenie Sądu nie przesądzają o wystąpieniu przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ppsa. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, orzekając jak w sentencji postanowienia.