VIII SA/Wa 723/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku [...] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier poza kasynem postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu [...] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako: "Sąd") z kolejnym w niniejszej sprawie wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 12 listopada 2015 r. Sąd rozpoznał poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, którym odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, po czym wpis od skargi został uiszczony. Kolejnym, wskazanym na wstępie wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych tj. wpisu od skargi kasacyjnej. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała, że kapitał zakładowy Spółki wynosi [...]zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...]zł. Dodała, że za ostatni rok obrotowy Spółka wykazała stratę w wysokości [...]zł, a stan na rachunku bankowym wynosi "0". Powołała się na swoją trudną sytuację materialną oraz brak środków pieniężnych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej ([...] zł). Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "ppsa"), załączyła kopię zeznania podatkowego (CIT-8) za 2015 r. (przychód - [...]zł, dochód - [...]zł), kopie wyciągów z posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy (z saldem "0" zł) oraz kserokopie zawiadomień o zajęciu wierzytelności. Oświadczyła, że w związku z zajęciem przez urząd celny znacznej części majątku spółki (automaty do gier), wspólnicy nie wyrazili zgody na dokonanie jakichkolwiek dopłat do Spółki. Postanowieniem z 7 września 2016 r., starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, gdyż uznał, że skarżąca w 2014 r. uzyskała przychód w kwocie ponad 3 mln zł odnotowując stratę w wysokości [...]zł, zaś przychód za 2015 r. wyniósł [...]zł, a dochód stanowił kwotę [...] zł. Posiada ona także określony majątek, wartość środków trwałych określono na [...]zł. Wskazał jednocześnie na możliwość pozyskania przez Spółkę dopłat od wspólników. Pismem z 19 września 2016 r. Spółka prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego. Postawiła zarzut naruszenia art. 246 § 2 pkt 2 ppsa, wskazując na znalezienie się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Podtrzymała dotychczasową argumentację. Zgodnie z art. 260 ppsa (w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r.) wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 245 § 1 ppsa, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 ppsa). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że pozbawiona jest możliwości partycypowania w kosztach prowadzonego z jej skargi postępowania sądowego. Także stwierdzenie o braku zgody wspólników na dokonanie dopłat do Spółki nie przemawia w ocenie Sądu za uwzględnieniem wniosku skarżącej. Zauważyć bowiem należy, że Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie uzyskać wsparcia finansowego od wspólników. Złożyła jedynie oświadczenie, że jej dokapitalizowanie w formie dopłat od wspólników nie jest możliwe. Tymczasem przepis art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, ze zm.), przewiduje możliwość zobowiązania się wspólników do dopłat. Na tle tego przepisu podnosi się, że dopłaty wspólników mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (zob. postanowienie NSA z 20 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 146/14). Bierność w kwestii ewentualnej zmiany umowy spółki, bądź podjęcia innych działań skutkujących dokonaniem przez wspólników wpłat do Spółki dodatkowych sum, nieobjętych powołanym przepisem, stanowi kolejny argument przemawiający za odmową przyznania wnioskowanego prawa pomocy i brakiem podstaw do traktowania w sposób uprzywilejowany (por. postanowienia NSA: z 11 grudnia 2015 r., sygn. akt II FZ 871/15; z 20 października 2015 r., sygn. akt II FZ 812/15). Zdaniem Sądu, ze względu na ciągłą aktywność gospodarczą Spółki (i uzyskiwanie z tego tytułu znacznych przychodów oraz dochodu), wysokość kapitału zakładowego i wartość środków trwałych, udzielenie żądanego wsparcia ze środków publicznych oznaczałoby takie właśnie uprzywilejowanie skarżącej. Reasumując, zdaniem Sądu, skarżąca w realiach niniejszej sprawy nie wykazała, że pozbawiona jest możliwości pozyskania środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej ([...] zł), w tym pozyskania wsparcia finansowego ze strony wspólników. Spółka, w ocenie Sądu powinna zatem wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (zob. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2014 r., I OZ 304/14). Skoro skarżąca posiada środki trwałe o znacznej wartości i nie wykazała, że nie posiada możliwości uzyskania wsparcia finansowego ze strony wspólników, to Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądów (wpis od skargi kasacyjnej). Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.