VIII SA/Wa 798/21
WyrokWSA w Warszawie2021-12-09
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Justyna Mazur, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, różnicująca te stawki w zależności od liczby mieszkańców w ramach tej samej nieruchomości, narusza przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w całości. Uznał, że zaskarżona uchwała narusza art. 6j ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez zróżnicowanie stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sposób, który nie mieści się w zakresie uprawnień gminy. Dodatkowo, uchwała naruszyła przepisy dotyczące wejścia w życie aktów normatywnych, nadając sobie moc wsteczną.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia jej wysokości. Zarzucił istotne naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na zróżnicowaniu stawek opłaty według kryterium liczby osób w gospodarstwie domowym, co miało być niezgodne z ustawą. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że zróżnicowanie stawek w zależności od liczby mieszkańców było dopuszczalne i że uchwała została już uchylona przez późniejszą uchwałę.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant Specjalista Mariola Pronobis, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w G. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 12 grudnia 2019 r. nr XV/120/2019 w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie gminy [...] oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Rada Miejska w N. nad [...] (dalej: "Rada Miejska"), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia
8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm., dalej także: "u.s.g.") oraz art. 6j ust. 1 pkt 1 i ust. 2a, art. 6k ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 2a, ust. 3, ust. 4a ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. 2019r., poz. 2010; dalej: "ustawa o utrzymaniu czystości" lub "u.c.p.g"), podjęła [...] grudnia 2019 r. uchwałę nr XV/120/2019 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie gminy N. nad [...] oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty.
Pismem z 23 lipca 2021 r. Prokurator Rejonowy w G. (dalej: "Prokurator", "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
na powołaną wyżej uchwałę nr XV/120/2019. Występując o stwierdzenie jej nieważności w całości, postawił zarzuty istotnego naruszenia art. 6j ust. 2a w zw. z art. 6j ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości, polegające na zróżnicowaniu w § 2 stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalonej metodą od gospodarstwa domowego według nieprzewidzianego w ustawie kryterium liczby osób w gospodarstwie domowym.
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, iż przepisy art. 6k ust. 1 pkt 1, art. 6k ust. 2, art. 6k ust. 2a i art. 6k ust. 3 u.c.p.g. nie przewidywały możliwości różnicowania stawki opłat w sytuacji wyboru metody, o której mowa w art. 6j ust. 2 u.c.p.g.
w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym. Art. 6k ust. 4 u.c.p.g., mocą ustawy z dnia 11 września 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1793) otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (...) lub rodziny wielodzietne, o których mowa
w ustawie o Karcie Dużej Rodziny (...). Prokurator wskazał, iż z powyższego brzmienia przepisów wynika, iż w stanie prawnym obowiązującym od 1 lutego 2015 r., a także obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, niezależnie od przyjętej metody ustalania opłat, brak jest podstaw do różnicowania stawki w zależności od liczby osób
w gospodarstwie domowym. Zdaniem Prokuratora zaskarżona uchwała narusza zatem art. 6k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6j ust. 2 i ust. 2a u.c.p.g. Rada Gminy zdecydowała, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie ustalana na podstawie metody określonej w art. 6j ust. 2, 2a i 3b oraz 6k ust. 1, 2 i 4a u.c.p.g., wobec tego obowiązana była do ustalenia stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego z uwzględnieniem miesięcznego przeciętnego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem przy uwzględnieniu okoliczności, czy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny.
Odpowiadając na skargę Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Wskazała, iż Prokurator błędnie wskazał, że Rada Gminy przyjęła różnicowanie stawek metodą od gospodarstwa domowego, wywodząc
z tego naruszenie art. 6j ust. 2a w zw. z art. 6j ust. 2 u.c.p.g., mające skutkować nieważnością zaskarżonej uchwały. Przyjęta przez Radę metoda ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami została określona w § 1 zaskarżonej uchwały, zgodnie
z którym dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty określonej w § 2 uchwały. Zróżnicowanie stawek za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zależności od liczby mieszkańców było dopuszczalne w świetle art. 6j ust. 2a u.c.p.g., który wprost stanowi, że rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, Rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty. Rada Miejska wskazała także, iż zaskarżona uchwała została uchylona przez uchwałę Rady Miejskiej w N. nad [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. Nr XXXV/246/2021 w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie gminy N. nad [...] oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty. Nie pozostaje ona zatem w obiegu prawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 tej ustawy, także na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach
z zakresu administracji publicznej. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 t.j.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak
i przepisów postępowania. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub
w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności. Przepis ten pozostaje
w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., w świetle którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwa naruszenia prawa, ustawodawca nie wskazał rodzaju naruszenia prawa, które skutkowałoby zastosowaniem tej sankcji. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do przepisów u.s.g., gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie
w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. W orzecznictwie sądowoadminstracyjnym przyjmuje się, że do istotnych wad uchwały, których wystąpienie skutkuje stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 452/17
i przywołane tam wyroki i pozycje z doktryny: wyrok NSA z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, OwSS z 1996 r., nr 3, poz. 90; wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998/3/79, wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2007 r., IV SA/Wa 2296/06, CBOSA; Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102).
Podnieść także należy, że zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Stosownie do art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. W związku z tym
w doktrynie oraz w orzecznictwie podkreśla się wykonawczy charakter uchwał. Wynika to wprost z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gmina ma prawo stanowienia, w formie uchwały, aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, tylko na podstawie upoważnień ustawowych. Wykonawczy charakter uchwał stanowiących prawo miejscowe oznacza, że są one wydawane na mocy i w celu szczegółowej realizacji określonych unormowań materialno-prawnych przyjętych
w ustawach upoważniających. Przy czym nie jest wystarczające upoważnienie zawarte w ustrojowych ustawach samorządowych, ale konieczne jest upoważnienie zawarte
w ustawach szczególnych i to upoważnienie o charakterze szczegółowym, a nie upoważnienie generalne (zob.: Dorota Dąbek, Prawo miejscowe samorządu terytorialnego, Bydgoszcz-Kraków 2003, Oficyna Wyd. Branta s. 160 i n.).
Tym samym zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Powyższa zasada znalazła odzwierciedlenie w art. 40 ust. 1 u.s.g. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji, czy postanowienia, o jakim mowa w art. 156 § 1 Kpa.
Stosownie do art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 p.p.s.a., prokurator może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jak wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a., obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia służących w postępowaniu przed organem jest wyłączony, jeśli skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Skarga Prokuratora zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych względów niż w niej wskazane, albowiem zarzuty w niej zawarte nie są zasadne. Prokurator podnosi bowiem istotne naruszenie art. 6j ust. 2a w zw. z art. 6j ust. 2 u.c.p.g., z uwagi na zróżnicowanie stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalonej metodą od gospodarstwa domowego, według nieprzewidzianego w ustawie kryterium liczby osób w gospodarstwie domowym, podczas gdy z treści zaskarżonej uchwały nie wynika, aby Rada Miejska stosowała art. 6j ust. 2 u.c.p.g.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bowiem uchwała
Nr XV/120/2019 Rady Miejskiej w N. nad [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie gminy N. nad [...] oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty, podjęta na podstawie art. 6j ust. 1 pkt 1 i ust. 2a oraz art. 6k ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 2a, ust. 3, ust. 4a u.c.p.g. Ocena czy uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa dokonywana jest na datę jej podejmowania.
Szczegółowe upoważnienie ustawowe dla tej rodzaju uchwały przewiduje art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Na podstawie art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gminy są bowiem obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W art. 6c ust. 1 u.c.p.g. ustawodawca nakazując gminom zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, nie wskazuje w jakiej formie ma to nastąpić, tym niemniej z wykładni systemowej przepisu nie budzi wątpliwości, że następuje to w analogicznej formie, jak wskazana w art. 6c ust.
2 u.c.p.g., tj. uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego. Z art. 6c ust. 2 u.c.p.g. wprost wynika bowiem, że: rada gminy może w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
Mając powyższe na uwadze - w ocenie tut. Sądu - przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego. Adresatami tej uchwały są wszystkie osoby określone ogólnie, tj. zobowiązane do ponoszenia opłat określonych w uchwale. Adresaci uchwały określeni zostali generalnie, a nie imiennie. Uchwała dotyczy sytuacji powtarzalnych,
a nie jednorazowych. Zaskarżona uchwała ma charakter normatywny, generalny
i abstrakcyjny.
W § 1 zaskarżonej uchwały Rada Miejska wskazała, iż: "Dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty określonej w § 2 niniejszej uchwały."
W § 2 ust. 1 tej uchwały wskazano, iż: "Ustala się miesięczną stawkę opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny
w wysokości:
• 20,00 zł na jednego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość – dotyczy nieruchomości zamieszkałych do 4-ech osób włącznie,
• 10,00 zł na jednego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość – dotyczy nieruchomości zamieszkałych przez więcej niż 4 osoby, przy czym stawka dotyczy osoby 5 i kolejnej."
W § 2 ust. 2 ww. uchwały wskazano zaś, iż: "Ustala się podwyższoną miesięczną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy w przypadku niedopełnienia przez nich obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych w wysokości:
• 60,00 zł na jednego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość – dotyczy nieruchomości zamieszkałych do 4-ech osób włącznie,
• 30,00 zł na jednego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość – dotyczy nieruchomości zamieszkałych przez więcej niż 4 osoby, przy czym stawka dotyczy osoby 5 i kolejnej."
Przepis art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. zawiera ustawowe upoważnienie dla rady gminy do podjęcia uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z jego brzmieniem rada gminy,
w drodze uchwały dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy. Stosownie do art. 6k ust. 2 u.c.p.g. rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę: 1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę; 2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych; 3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d; 4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.
W myśl art. 6k ust. 2a u.c.p.g. rada gminy ustala stawki opłat za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny, a art. 6k ust. 3 – w sposób nieselektywny.
Zgodnie z art. 6j ust. 1 u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn:
1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub
2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub
3) powierzchni lokalu mieszkalnego
- oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1.
Jednocześnie, jak wynika z art. 6j ust. 2a u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym
w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały: "Rada gminy może zróżnicować stawki opłaty
w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty."
Z treści powyższych przepisów wynika zatem, iż rada gminy ustala stawkę opłaty na podstawie art. 6k ust. 1 u.c.p.g., której iloczyn z liczbą mieszkańców (w przypadku zastosowania metody z art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.) stanowi wartość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którą zobowiązany jest uiścić właściciel nieruchomości. W myśl art. 6j ust. 2a u.c.p.g. możliwe jest różnicowanie stawki tej opłaty w zależności m.in. od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość.
Z przepisu tego nie wynika jednak, aby zróżnicowanie stawki opłaty w zależności od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość mogło prowadzić do zróżnicowania tej stawki w obrębie danej nieruchomości.
Z treści § 1 i § 2 zaskarżonej uchwały wynika, iż Rada Miejska dokonała wyboru metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., wskazując, iż opłata
za gospodarowanie stanowi iloczyn mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki określonej w § 2 tej uchwały. Jednocześnie w § 2 uchwały dokonała zróżnicowania stawki opłaty, które doprowadziło do ustalenia różnych stawek opłaty od poszczególnych mieszkańców zamieszkujących tą samą nieruchomość. W ocenie Sądu ten sposób różnicowania nie mieści się w zakresie uprawnień gminy wynikających z art. 6j ust. 2a u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały.
Ocena zaskarżonej uchwały prowadzi zatem do wniosku, że uchwała
w § 2 narusza art. 6j ust. 2a u.c.p.g., a naruszenie to ma charakter istotny.
Zdaniem Sądu, regulowanie metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami w sposób odmienny niż to wynika z przepisów ustawy stanowi naruszenie ustawowego upoważnienia zawartego w art. 6j ust. 2a u.c.p.g. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 6 maja 2016r., sygn. akt II FSK 16/16) podnieść należy, że z mocy art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy samorządu terytorialnego, w tym np. rada gminy jako jej organ stanowiący, na podstawie
i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W okolicznościach niniejszej sprawy ustawą tą jest ustawa o samorządzie gminnym. Z przepisów art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 40 u.s.g. wynika w sposób jednoznaczny, że zasada praworządności wymaga, aby materia regulowana wydanym aktem normatywnym wynikała
z upoważnienia ustawowego i nie przekraczała zakresu tego upoważnienia. Gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych. Uchwały więc podejmowane przez radę gminy muszą mieć umocowanie w obowiązujących przepisach prawa i nie mogą przepisów tych naruszać.
Za istotnie naruszający prawo należy uznać także zapis § 6 zaskarżonej uchwały. Zgodnie z jego brzmieniem: "Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] i wchodzi w życie od 1 stycznia 2020 r." Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1461; dalej także: "uoan"), akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane
w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. W myśl zaś art. 5 ww. ustawy, przepisy art. 4 nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.
Zaskarżona uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 23 grudnia 2019 r. poz. 15685. Zgodnie zatem z art. 4 ust. 1 ww. ustawy weszła w życie z dniem 7 stycznia 2020 r. Tym samym wskazanie
w § 6 zaskarżonej uchwały, iż wchodzi ona w życie od dnia 1 stycznia 2020 r. sprawia, iż uchwale tej nadano moc wsteczną. Wsteczna moc prawa w myśl art. 5 u.o.a.n. może zaś dotyczyć ewentualnie tylko przyznania praw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2021 r. w sprawie III FSK 2137/21 – dostępny
w Internecie). Tymczasem zaskarżona uchwała stanowi o ustaleniu opłaty za gospodarowaniu odpadami komunalnymi w wysokości wyższej niż uchwalona uchwałą nr III/14/2018 z dnia [...] grudnia 2018 r., której nieważność została stwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2021r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 843/20. Wyrok ten jest prawomocny.
Stwierdzone naruszenia prawa w ocenie Sądu uzasadniają stwierdzenie nieważności uchwały w całości.
Stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały wywołuje skutek dalej idący,
co sprawia, że wskazywane przez Radę Miejską uchylenie uchwały pozostaje bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, orzekając jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło