VIII SA/Wa 848/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]sierpnia 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr: [...] działając m.in. na podstawie art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm., dalej jako "ustawa o świadczeniach rodzinnych") odmówił E. Z. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskowanego na W.Z. z powodu braku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością stałej opieki nad matką. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że matka E.Z. – W.Z. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane na stałe przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] grudnia 2010 r. E.Z. nie spełnia jednak przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Ostatnio był bowiem zatrudniony w okresie od [...] maja 2008 r. do [...] listopada 2008 r., a stosunek pracy został rozwiązany z upływem czasu na jaki umowa była zawarta. Następnie, w okresie od [...] października 2010 r. do [...] stycznia 2011 r. był zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny z prawem do zasiłku. Z dniem zaś [...] stycznia 2011 r. nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. W odwołaniu na powołane rozstrzygnięcie organu I instancji E. Z. poprosił o ponowne przeanalizowanie jego sytuacji, gdyż wydana decyzja jest dla niego krzywdząca. Podkreślił, że musi opiekować się matką przez całą dobę, a ich dochód w 2011 r. wyniósł w przeliczeniu na osobę tylko [...] zł. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "K.p.a.") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż E. Z. w dniu [...] maja 2013 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką W.Z. ([...] lat), która orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe (od dnia złożenia wniosku, tj. od dnia [...] listopada 2010 r.). W. Z. jest wdową. Jak ustalono w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2013 r., E. Z. mieszka wspólnie z matką. Wnioskodawca świadczy pomoc całodzienną m.in.: sprzątanie, pranie, gotowanie, robienie zakupów, podawanie i dawkowanie leków. E.Z. prowadzi z matką wspólne gospodarstwo domowe. Rodzina utrzymuje się z dochodów osiąganych przez matkę (emerytura). Do końca czerwca 2013 r. wnioskodawca pobierał na podstawie decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2011 r. świadczenie w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. E. Z. jest obecnie osobą pozostającą bez pracy, niezarejestrowaną w urzędzie pracy. Jego staż pracy wynosi ok. [...] lat, a ostatnie zatrudnienie ustało w 2008 r. Umowa o pracę została rozwiązana z dniem [...] listopada 2008 r. z upływem czasu na jaki została zawarta. Następnie zarejestrował się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, pobierając zasiłek dla bezrobotnych do listopada 2010 r. Powołując się na art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ odwoławczy wskazał, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4 - 9 stosuje się odpowiednio - art. 16a ust. 2. Z kolei art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, definiuje pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przepis ten stanowi, że pod tym pojęciem należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest prawidłowa, bowiem wnioskodawca nie pracował zawodowo od 2008 r., a tym samym nie spełnia on przesłanki z art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką. Przyznane mu w 2011 r. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką, wynikało z niepodejmowania zatrudnienia w związku ze sprawowaną opieką. Kryteria zaś do nabycia specjalnego zasiłku opiekuńczego, wymagają od osoby sprawującej opiekę rezygnacji z posiadanego zatrudnienia. Skoro zaś odwołujący się, jako osoba sprawująca opiekę, od 2008 r. nie był zatrudniony, to nie wypełnił jednej z wymaganych przesłanek niezbędnych do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Tak więc, pomimo tego, że łączny dochód osoby sprawującego opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wnioskodawcy należało odmówić przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skargę do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie wniósł E.Z. (dalej jako "skarżący") prosząc o ponowne rozpatrzenie jego wniosku. Wniósł o przywrócenie świadczenia jakie pobierał od 2011 r. Odebranie tego świadczenia uważa za krzywdzące, ponieważ było to jedyne źródło jego dochodu. Otrzymując ww. świadczenie wyrejestrował się z urzędu pracy. Wyjaśnił, że jego matka ma już [...] lat, on z kolei ma [...] lata i posiada lekki stopień niepełnosprawności. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżący spełnia jedną z ustawowych przesłanek ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, tj. czy zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w szczególności art. 16a, który został wprowadzony do tej ustawy przez art. 1 pkt 4 ustawy zmieniającej ww. ustawę z dniem 1 stycznia 2013 r. Zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przyznanie przedmiotowego zasiłku uzależnione jest także od spełnienia kryterium dochodowego i przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. kwoty 623 zł (art. 16a ust. 2). Nabycie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uzależnione jest więc z jednej strony od spełnienia szeregu przesłanek, wynikających z art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz z drugiej strony od niewystąpienia przesłanek negatywnych, o których mowa w ust. 8 tego przepisu. Za bezsporną w niniejszej sprawie należy uznać okoliczność, że matka skarżącego jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe i wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Powyższe wynika z orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] grudnia 2010 r., na podstawie którego matka skarżącego została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Sporną natomiast jest w sprawie okoliczność, czy skarżący zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W przedmiotowej sprawie organy uznały, że skarżący nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wynikającej z ust. 1 wskazanego art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy w celu sprawowania opieki nad matką. Jego ostatnie zatrudnienie ustało bowiem w 2008 r., natomiast niepełnosprawność w stopniu znacznym matki skarżącego datuje się od [...] listopada 2010 r. Organy ustaliły przy tym również, że skarżący utracił status osoby bezrobotnej w dniu [...] stycznia 2011 r., tj. bezpośrednio przed uzyskaniem w dniu [...] stycznia 2011 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad swoją matką. W ocenie Sądu, dokonana przez orzekające w sprawie organy wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegająca na przyjęciu, że w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego (inaczej niż w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego), świadczenie to przysługuje wyłącznie tym osobom uprawnionym, które podjęły się i sprawują faktyczną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi na skutek tylko rezygnacji z wykonywanej uprzednio pracy jest nieuprawniona. Taka interpretacja przepisu, aczkolwiek zgodna z jego literalnym brzmieniem, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości, wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z zasadą równości, wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących. Prezentowana przez organy wykładnia prowadzi do zróżnicowania sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi, w stosunku do których niepełnosprawność powstała w okolicznościach wskazanych w art. 17 ust. 1b ustawy, czyli beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego, od sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad "pozostałymi niepełnosprawnymi", ale także - co istotne w rozpoznawanej sprawie, zastosowana przez organy wykładnia różnicuje w sposób całkowicie niezrozumiały potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego na tych, którzy podejmują się sprawowania opieki na skutek rezygnacji z pracy oraz na tych, którzy tak samo jak poprzedni podejmują się i sprawują stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednakże nie pozostając w zatrudnieniu powstrzymują się od podjęcia określonej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki (rezygnują z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej). Nie sposób jest bowiem przyjąć za zgodne z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, że w przypadku dwóch osób tak samo sprawujących stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednej z nich przysługiwać będzie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż w celu tej opieki dokonała rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, natomiast drugiej prawo to nie będzie przysługiwać, gdyż osoba ta pomimo sprawowania faktycznej opieki i spowodowanej tym obiektywnej niemożności podjęcia zatrudnienia nie wypełnia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Ustawodawca, rozdzielając dotychczasowe świadczenie pielęgnacyjne na świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, wprowadził nowe wymogi ustawowe do przyznania uprawnień, ale jego zamiarem nie było pozbawienie funkcji opiekuna tych wszystkich osób, które na skutek niepodejmowania zatrudnienia nabyły uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego na równi z osobami rezygnującymi z zatrudnienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawił się pogląd, który i Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela, że osoby, które w poprzednio obowiązującym stanie prawnym nie podejmowały zatrudnienia i przyznano im świadczenie pielęgnacyjne, nabyły prawo do przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Odmienne traktowanie osób wówczas niepodejmujących zatrudnienia i rezygnujących z zatrudnienia, a którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne powodowałoby naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (wyroki WSA w Bydgoszczy: z dnia 10 lipca 2013 r., II SA/Bd 523/13 oraz z dnia 26 czerwca 2013 r., II SA/Bd 458/13). Wskazać również należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych według poprzednio obowiązującego (do dnia 1 stycznia 2013 r.) stanu prawnego, dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego stwarzało możliwość przyznania go osobie bezrobotnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1758/07, LEX nr 501328). W ocenie Sądu, wypracowane na gruncie dotychczasowych przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego sposoby wykładni przepisów regulujących zasady uzyskania prawa do tego świadczenia wydają się być również aktualne w procesie wykładni przepisów dotyczących specjalnego świadczenia opiekuńczego, skoro celem obu tych świadczeń (tj. świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego) jest wsparcie finansowe Państwa wobec osób, które z uwagi na potrzebę sprawowania stałej opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z powodu niepełnosprawności nie pozostają w zatrudnieniu lub nie wykonują innej pracy zarobkowej. W związku z powyższym, w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w przypadku skarżącego, stan rezygnacji z zatrudnienia z powodu jego opieki nad matką już trwał, a powyższe potwierdza decyzja Prezydenta Miasta R. przyznająca skarżącemu od dnia [...] stycznia 2011 r. świadczenie pielęgnacyjne bezterminowo. Skarżący już bowiem wówczas poprzez rezygnację ze statusu bezrobotnego zrezygnował z choćby potencjalnej możliwości zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej właśnie w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Zwrócić bowiem uwagę należy, że bezrobotnym, zgodnie z definicją określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013, poz. 674), jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, którą cechuje m.in. gotowość do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Uznać więc należy, że skoro skarżący przed nabyciem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, był zarejestrowany w urzędzie pracy, to tym samym wykazywał gotowość do podjęcia takiego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wymaga też podkreślenia, że wprowadzony od dnia 1 stycznia 2013 r. w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych specjalny zasiłek opiekuńczy wymaga od osoby podejmującej się opieki jedynie rezygnacji z zatrudnienia (ust. 1), jednocześnie w ust. 8 tego przepisu ustawodawca enumeratywnie określił przypadki (podmioty), którym specjalny zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Katalog ten ma charakter zamknięty. Wśród osób pozbawionych z mocy ustawy przedmiotowego świadczenia nie wymieniono bezrobotnego, zatem ustawodawca nie wykluczył tej kategorii osób z możliwości uzyskania omawianego świadczenia. Gdyby wolą ustawodawcy był zamiar pozbawienia osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy i posiadających ten status (osoby bezrobotnej) możliwości ubiegania się o to świadczenie, to z pewnością zastrzeżenie takie uczyniłby w tym przepisie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Go 550/13, publ. cbois). Z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie sposób odczytać, by dla przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie art. 16a tej ustawy (zastępującego w odniesieniu do osób takich jak skarżący świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym poprzednio) miała nastąpić ponowna rezygnacja z zatrudnienia przez osobę, która już wcześniej, przed tą zmianą ustawy z zatrudnienia zrezygnowała ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Zdaniem Sądu, istotnym jest również, że z decyzji Prezydenta Miasta R. w przedmiocie przyznania skarżącemu od dnia [...] stycznia 2011 r. bezterminowo świadczenia pielęgnacyjnego wynika, iż przyznano mu to świadczenie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Wniosek zaś skarżącego z dnia [...] maja 2013 r. o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczy o ciągłości starań skarżącego w celu zapewnienia kontynuacji opieki nad matką. Nie do pogodzenia z założeniem racjonalności ustawodawcy byłoby bowiem wymaganie od osoby, która podejmuje starania o kontynuowanie pobierania świadczenia związanego ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, aby podjęła pracę, żeby następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących - bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - podjęcia przez takie osoby pracy, po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna (patrz – wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 408/13, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji, mając na uwadze art. 153 p.p.s.a., dokona wykładni art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jak w niniejszym wyroku i właściwie ten przepis zastosuje przyjmując, że skarżący zrezygnował z zatrudnienia w rozumieniu tego przepisu. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.