VIII SA/Wa 87/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-03
Skład orzekający: Artur Kot, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać pozwolenie na budowę, jeśli inwestor rozpoczął roboty budowlane przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a postępowanie w sprawie samowoli budowlanej zostało umorzone?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeśli inwestor spełnił wszystkie wymagania określone w przepisach, w tym art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Kontrola realizacji inwestycji należy do właściwości organów nadzoru budowlanego, a pozwolenie na budowę dotyczy przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, nie oceniając prawidłowości już wykonanych robót. Umorzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej przez PINB umożliwia organom architektonicznym kontynuowanie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, pod warunkiem, że nie stwierdzono rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem stosownego pozwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. o udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej nadbudowę, rozbudowę i przebudowę budynku usługowo-mieszkalnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy, w szczególności w zakresie samowolnie prowadzonych robót budowlanych. Organy administracji uznały, że inwestor spełnił wszystkie wymagania, a zarzuty dotyczące samowoli budowlanej nie znalazły potwierdzenia w postępowaniu nadzoru budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego oddala skargę.
Prezydent Miasta R decyzją z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] (dalej: "organ I instancji" lub "Prezydent Miasta"), działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane ( Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po ponownym rozpoznaniu wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...] lutego 2013 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla M R na inwestycję obejmującą: nadbudowę o poddasze mieszkalne, rozbudowę o klatkę schodową i przebudowę budynku usługowo-mieszkalnego na działkach o nr ewid. [...] przy ul. O przy ul. C w R.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wypełniając dyspozycję organu wyższej instancji Prezydent Miasta pismem
z dnia 21 czerwca 2013 r. wezwał M R (dalej "wnioskodawca", "inwestor") do uzupełnienia braków w złożonym wniosku i dokumentacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W dniu 25 czerwca 2013 r. inwestor przekazał organowi żądane braki, to jest m.in.: oryginał decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, skorygowany wniosek w przedmiocie nazwy wnioskowanej inwestycji "nadbudowa o poddasze mieszkalne, rozbudowa o klatkę schodową
i przebudowa budynku usługowo-mieszkalnego (jako II etap realizacji inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania parteru istniejącego budynku usługowo-mieszkalnego wraz z jego rozbudową z przeznaczeniem na usługi medyczne oraz nadbudową o poddasze mieszkalne)", opinię geotechniczną i dokumentację badań podłoża gruntowego, ekspertyzę techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku, kopię mapy zasadniczej na której sporządzono projekt zagospodarowania terenu. Ponadto w piśmie przewodnim do wniosku zaznaczono, iż pierwszy etap realizacji wykonywany jest w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Nr [...] na "roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania parteru istniejącego budynku usługowo-mieszkalnego na usługi medyczne".
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...], organ I instancji, po otrzymaniu postanowienia Nr [...] znak [...] o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych, zawiesił postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na nadbudowę o poddasze mieszkalne, przebudowę i rozbudowę o klatkę schodową istniejącego budynku usługowo-mieszkalnego, położonego w R przy ul. O, wszczętego na wniosek inwestora, do czasu zakończenia postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego R.
W dniu [...] września 2013 r. inwestor przedłożył Prezydentowi Miasta, decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], z dnia [...] sierpnia 2013 r., wydaną w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w sprawie nadbudowy istniejącego budynku usługowo-mieszkalnego wykonywanej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Z uzasadnienia złożonej decyzji wynikało, iż podczas oględzin dokonanych w dniu 18 lipca 2013 r., ustalono, że: drewniana konstrukcja nadbudowanej części istniejącego budynku usługowo-mieszkalnego przy ul. O w R została rozebrana, wykonano nową drewnianą konstrukcję dachu, polegającą na ułożeniu krokwi, które zachowują kształt i geometrię dachu sprzed jego przebudowy, do krokwi przymocowana jest izolacja przeciwwodna oraz łaty drewniane (listwy) służące do zamontowania docelowego pokrycia dachowego. Nadto w uzasadnieniu zaznaczono, że w dniu
6 sierpnia 2013 r., I K właściciel sąsiedniej nieruchomości oświadczył do protokołu z czynności urzędowej, iż nadbudowana część istniejącego budynku usługowo-mieszkalnego przy ul. O została rozebrana i w tej sprawie nie wnosi uwag, natomiast podnoszona kwestia zmiany konstrukcji elewacji północnej
w budynku przy ul. O jest uwzględniona w zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. projekcie budowlanym
(I etap).
Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Nr [...], organ I instancji, podjął postępowanie administracyjne. W dniu 9 września 2013 r. do organu architektonicznego wpłynęło pismo I K, informujące organ, iż "mapki dołączone do wniosku inwestora są sprzeczne ze stanem faktycznym, zawierają błędne poprowadzone linie zabudowy", ponadto podkreślono, "prace budowlane nadal trwają, elewacja północna kamienicy O została całkowicie przekonstruowana, wstawione zostały nielegalnie okna na I i II piętrze w rozebranej elewacji, przesunięte
o kilka metrów w pionie i w poziomie wobec tych zabudowanych w 1938 r." W piśmie autor zawarł również kwestię zinterpretowania pojęcia "zabudowa śródmiejska uzupełniająca".
Po uzyskaniu informacji od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w R, potwierdzonej dodatkowo pismem skierowanym do uczestnika I K, iż w dniu 4 października 2013 r., dokonano czynności kontrolnych na okoliczność trwania robót budowlanych w przedmiotowym budynku i stwierdzono "iż stan budynku odpowiada stanowi określonemu w decyzji PINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. (w piśmie pomyłka miesiąca, wskazano wrzesień), umarzającej postępowanie w sprawie nadbudowy przedmiotowego budynku jako bezprzedmiotowe, w której to decyzji organ odniósł się do kwestii elewacji północnej", Prezydent Miasta wydał decyzję o jego zatwierdzeniu i udzielił pozwolenia na budowę.
W decyzji określił kategorię obiektu jako XIII/XI – budynek mieszkalno usługowy, zaznaczył także, że przed przystąpieniem do użytkowania inwestor jest zobowiązany do uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ustalił obszar oddziaływania obiektu na działki inwestora oraz działki sąsiednie o nr ewid. [...].
Natomiast w uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił przebieg postępowania, dokonał analizy złożonych dokumentów, stwierdził kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz zgodność z wydaną w sprawie decyzją o warunkach zabudowy. Następnie odniósł się do zastrzeżeń uczestnika I K w zakresie zabudowy o charakterze śródmiejskim oraz nasłonecznienia, nie znajdując ich uzasadnienia. W ocenie Prezydenta Miasta spełnione zostały również wymagania dotyczące zachowania odległości pomiędzy budynkami zapewniające możliwość naturalnego oświetlenia pomieszczeń. W konkluzji organ I instancji podniósł, że sygnalizowane samowolnie prowadzone przez inwestora roboty budowlane po wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania, nie znalazły potwierdzenia w organie nadzoru budowlanego (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego).
Jednocześnie Prezydent Miasta uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia interesów osób trzecich. W podsumowaniu zaznaczył dodatkowo, iż zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji
o pozwoleniu na budowę, jeżeli spełnione są wymagania określone w przepisach art. 35 ust. 1 oraz 32 ust. 4 ww. ustawy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył I K (dalej "skarżący"). Zanegował on wydaną przez Prezydenta Miasta decyzję, uznając iż pozwolenie na budowę zostało wydane niezgodnie z prawem, gdyż nie dokonano właściwej oceny podnoszonych przez uczestnika zarzutów. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie art. 28 ust. 1 i art. 32 ust. 4 a Prawa budowlanego, nadto naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy. Skarżący domagał się uchylenia w całości decyzji Prezydenta Miasta R
i umorzenia postępowania z uwagi na samowolne rozpoczęcie robót budowlanych.
W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazywał, iż o rozpoczęciu robót budowlanych informował Prezydenta pismem z dnia 15 maja 2013 r., natomiast organ architektoniczny, zarówno przed wydaniem wcześniejszej decyzji, jak i decyzji z dnia [...] października 2013 r. pomimo wiedzy o rozpoczętych robotach budowlanych, wydaje decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, sanując samowolę budowlaną. Zarzucił jednocześnie, że pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzające, iż roboty budowlane nie są prowadzone na terenie nieruchomości inwestora, potwierdza nieprawdę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr 135/13, Wojewoda M (dalej "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta R, wskazując, iż argumenty skarżącego nie mogą skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji, gdyż w świetle przepisów Prawa budowlanego, wymaganiami ochrony środowiska oraz przepisami techniczno-budowlanymi, jak również pod względem kompletności projektu budowlanego, posiada on wymagane opinie uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. Organ odwoławczy po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postepowania stwierdził, że analiza materiału dowodowego wykazała, iż planowana inwestycja - nadbudowa o poddasze mieszkalne, rozbudowa o klatkę schodową i przebudowa budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego na działkach o nr ewid. [...] jest zgodna z obowiązującymi przepisami i nie znalazł podstaw do jej uchylenia.
Przede wszystkim organ odwoławczy podkreślił, że inwestor spełnił warunki wymagane w procedurze ubiegania się o pozwolenie na budowę stosownie do treści art. 32, 33, 34 Prawa budowlanego, ponadto do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę przedstawił projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami
i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczenie
o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję
o warunkach zabudowy. Następnie powołując się na treść art. 35 ust. 1 Prawo budowlane, organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent Miasta wypełnił obowiązki nałożone powołanym przepisem. Projekt budowlany sporządzony został przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wymagane opinie, uzgodnienia (pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony przeciwpożarowej). Zaznaczył, że przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie stworzy także zagrożenia dla działek sąsiednich. Nadto do akt sprawy dołączono opinię geotechniczną i badanie podłoża gruntowego oraz ekspertyzę techniczną o możliwości nadbudowy przedmiotowego budynku sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia.
Odpowiadając na zarzuty odwołania organ stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. W zakresie zarzutu rozpoczęcia prac budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, wyjaśnił, że Prezydent Miasta pismem z dnia 30 września 2013 r., wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w R o zbadanie, czy zarzuty uczestnika I. K. dotyczące m.in. prowadzenia prac bez pozwolenia znajdują potwierdzenie. Z pisma organu nadzoru budowlanego (PINB) w R z dnia 7 października 2013 r., wynika, że po dokonaniu czynności kontrolnych stwierdzono, że zarzuty skarżącego nie potwierdziły się oraz brak jest podstaw prawnych do podjęcia czynności przez organ nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane. Podkreślono także, że ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., PINB umorzył postępowanie dotyczące nadbudowy istniejącego budynku usługowo-mieszkalnego, wykonanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy zauważył także, że pozwolenie na budowę na obszarach zurbanizowanych, musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora,
a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie zagrożone lub naruszone. Granice tych praw i interesów, jak podał organ II instancji, określają przepisy prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych, takich jak Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690, ze zm.).
W ocenie Wojewody postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, tym samym nie doszło do naruszenia przepisu art. 7 i art. 77 k.p.a.
W rezultacie organ odwoławczy zaznaczył, iż nie ma podstaw, ani kompetencji do weryfikacji przyjętych w projekcie rozwiązań, a ponadto zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, gdy inwestor spełnił wszystkie wymagania.
W skardze na decyzję z dnia [...] listopada 2013 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł
o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 28 ust. 1 i art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane;
- naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy.
W uzasadnieniu skargi jej autor powielił argumenty wywiedzione uprzednio
w odwołaniu, podkreślając w szczególności, że obie instancje bezkrytycznie oparły się
o treść pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R z dnia
7 października 2013 r., w którym organ ten stwierdził, iż "po dokonaniu przez niego czynności kontrolnych nie stwierdzono, aby prace takie na nieruchomości przy ul. O w R były wykonywane". Skarżący podniósł, że powołane pismo dotyczy jedynie elewacji budynku i nie obejmuje wnętrza budynku. Brak jest informacji, czy przedmiotem owych "czynności" było coś więcej niż zewnętrzny wygląd kontrolowanego obiektu. Organy zdaniem skarżącego nie mogły czuć się zwolnione od obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy i poczynienia ustaleń, co do stanu robót, jakie prowadzone były we wnętrzu budynku.
Na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r., skarżący wyjaśnił, że nie pamięta, czy składał wniosek w zakresie ponownej samowoli budowlanej oraz czy organ nadzoru budowlanego prowadził ponowne postępowanie w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda M podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem dokonywanej przez Sąd kontroli jest prawidłowość wydanego orzeczenia przez organy administracji architektoniczno -budowlanej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielaniu pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej nadbudowę poddasza mieszkalnego, rozbudowę o klatkę schodową i przebudowę budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego na działkach o nr ewid. [...] położonych w R.
Sąd obligowany był ocenić, czy stan prawny oraz faktyczny rozpoznawanej sprawy ustalony przez wymienione organy, uprawniał Wojewodę M do wydania decyzji utrzymującej w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta R.
Jak wynika z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, roboty budowlane muszą być poprzedzone uzyskaniem decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę. W art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego nałożono na właściwy organ obowiązek sprawdzenia przed wydaniem powyższej decyzji:
1) zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska,
2) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi,
3) kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7,
4) wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenia projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu lub jego sporządzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Zwrócić należy uwagę, że w świetle treści art. 35 ust. 1 właściwy organ nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego, a jego ocenie pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi podlega tylko projekt zagospodarowania działki lub terenu. Podkreślenia nadto wymaga, że zgodnie
z art. 35 ust. 4 ustawy, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ramach określonych w art. 35 ust. 1 ustawy obowiązków, Wojewoda M ustalił, że przedłożony projekt budowlany jest kompletny, a zamierzenie inwestycyjne nie narusza zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz szczegółowych warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Jak wynika z akt sprawy inwestor przedłożył oryginał decyzji Prezydenta Miasta R o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2011 r., decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r. oddalił skargę I K (skarżącego) na ww. decyzję, zaś wyrok stał się prawomocny.
W rozpatrywanej sprawie kolejnym wymogiem warunkującym uzyskanie przez wnioskodawcę pozytywnego rozstrzygnięcia jest stwierdzenie przez organ wymieniony w art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, zwłaszcza techniczno-budowlanymi. Podstawowym aktem prawnym zawierającym takie przepisy jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 60 ze zm.).
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Przede wszystkim jednak wskazać należy, że organy administracji architektoniczno-budowlanej, jakimi są Prezydent Miasta R, Wojewoda M, nie miały kompetencji do kontroli działań organów nadzoru budowlanego (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, czy M Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego). Oznacza to, że w przypadku samowoli budowlanej organem wszczynającym postępowanie i prowadzącym to postępowanie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. W niniejszej sprawie, co nie ulega wątpliwości, na skutek samowoli budowlanej inwestora, prowadzone było postępowanie przed organem nadzoru budowlanego, przy czym było to postępowanie przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
W związku z prowadzonym postępowaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, czego zdaje się nie zauważać autor skargi, Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na nadbudowę poddasza mieszkalnego, przebudowę i rozbudowę o klatkę schodową z wniosku inwestora. Powyższe postępowanie przed organem I instancji zostało podjęte postanowieniem Nr [...], tego organu wydanym w dniu [...] września 2013 r., po przedstawieniu decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej inwestora. Powyższa decyzja organu nadzoru budowlanego stała się ostateczna w dniu 2 września 2013 r.
Innymi słowy, dopiero ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego, umożliwiła Prezydentowi Miasta, podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
Nie mniej wobec pisma skarżącego z dnia 9 września 2013 r., skierowanego do Wydziału Architektury w R, informującego o cyt: "prace budowlane nadal trwają, muszę zażądać ich wstrzymania, elewacja północna kamienicy została całkowicie przekonstruowana, wstawione zostały okna......", organ I instancji zażądał informacji od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Natomiast udzielona informacja nie pozostawiała wątpliwości, co do faktu, że stan budynku odpowiada stanowi określonemu w decyzji PINB Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., umarzającej postępowanie. Co istotne, w piśmie powyższym wyraźnie zaznaczono, iż w dniu
4 października 2013 r. dokonano czynności kontrolnych na okoliczność trwania robót budowlanych w przedmiotowym budynku.
Odnosząc się jeszcze do kwestii zarzutów skargi, zwrócić uwagę należy, że wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja o umorzeniu postępowania w zakresie samowoli budowlanej jako postępowania bezprzedmiotowego, zakończyła etap samowoli budowlanej zainicjowanej określonym wnioskiem. Oznaczało to, że organy architektoniczne (Prezydent Miasta, następnie Wojewoda) mogły kontynuować postępowanie w zakresie wydania pozwolenia na budowę, oczywiście po ustaleniu, że inwestor nie rozpoczął robót budowlanych przed uzyskaniem stosownego pozwolenia na budowę.
Wskazać wobec tego trzeba, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei stosownie do art. 32 ust. 4a nie wydaje się pozwolenia na budowę
w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1. Jak wynika zatem z powołanych przepisów decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, nie jest jej celem dokonywanie oceny prawidłowości robót już wykonanych, kontrola realizacji inwestycji należy do właściwości organów nadzoru budowlanego.
W kontekście argumentów skarżącego zawartych w skardze, wyjaśnienia wymaga, że z przedstawionych sądowi akt administracyjnych wynika, iż inwestor posiadał już decyzję Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wydaną przez Prezydenta Miasta R zatwierdzającą projekt budowlany tzw. I etap, który obejmował roboty budowlane w istniejącym budynku związane ze zmianą sposobu użytkowania parteru budynku na usługi medyczne. Natomiast obecny wniosek inwestora dotyczył nadbudowy o poddasze mieszkalne, rozbudowy o klatkę schodową i przebudowy budynku usługowo-mieszkalnego (II etap inwestycji). Tak więc o ile nie ulega wątpliwości, że organ nadzoru budowlanego nie stwierdził rozpoczęcia prowadzenia robót budowlanych w związku z zamierzeniem inwestycyjnym obejmującym II etap, tym samym zarzuty skargi są chybione. Na marginesie zauważyć należy, że treść skargi wskazuje, iż skarżący zarzuca prowadzenie robót budowlanych we wnętrzu budynku, nie rozróżnia przy tym, że zaskarżona decyzja dotyczy pozwolenia na nadbudowę
o poddasze mieszkalne, rozbudowę o klatkę schodową i przebudowę budynku usługowo-mieszkalnego, a więc wyłącznie II etapu zamierzenia inwestycyjnego.
Również na rozprawie skarżący nie pamiętał, czy składał wniosek w zakresie ponownej samowoli budowlanej, co jednoznacznie pozwala sądowi rozstrzygnąć, że
w ocenie skarżącego inwestor nie może prowadzić żadnych robót budowlanych, co oczywiście wskazuje na brak przyjęcia do wiadomości o możliwości realizacji robót budowlanych wynikających z uprzednio wydanej decyzji dotyczącej I etapu inwestycji.
W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, który skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela, że organ prowadzący postępowanie zobligowany jest do wnikliwego zbadania czy, poprzez udzielenie pozwolenia na budowę, nie zostanie naruszony interes osób trzecich - właścicieli sąsiednich nieruchomości.
Podnieść w tym miejscu należy, że stosownie do art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na celu budowlane pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Norma ta kreuje więc wolność budowlaną jako zasadę prawa wypływającą z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ustanawiających nakaz poszanowania wolności i własności. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne
w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Wobec zasady wolności budowlanej wspomniana ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której osoby trzecie, a nie inwestor - właściciel nieruchomości, na której ma powstać obiekt budowlany, decydować będą o dopuszczalności jego wybudowania, czy miejscu posadowienia (vide m.in. wyroki NSA z 14 listopada 2007 r. sygn. II OSK 1489/06 Lex 425367, WSA w Warszawie z 9 maja 2008 r. sygn. VII SA/Wa 223/08 lex 425367, WSA w Lublinie z 8 lipca 2008 r. sygn. II SA/Lu 211/08 lex 510195 i NSA z 2 marca 2010 r. II OSK 465/09 lex 577666).
Warto zwrócić uwagę, że w przypadku, gdy projektowana inwestycja mieści się
w zakresie reguł projektowania i sytuowania budynków wyznaczonych przepisami prawa, w tym przepisami szczególnymi, nie można, zdaniem Sądu, z faktu dążenia do maksymalnego odpowiadającego inwestorowi wykorzystania powierzchni działki, czy prowadzenia zamierzenia inwestycyjnego dwuetapowo, wyprowadzać wniosków zmierzających do ograniczenia prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością, w tym jej zabudowy zgodnie z wolą inwestora.
Wobec tego zarzuty zawarte w skardze w zakresie naruszenia przepisów art. 7, art. 77 k.p.a., uznać należy za chybione. Autor skargi nie wskazał w jej uzasadnieniu na czym polega naruszenie przez organy podnoszonych przepisów. Sąd nie dopatrzył się również na czym miałaby polegać sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego materiału. Organy administracyjne ustalając stan faktyczny sprawy, odnosiły się bowiem do podnoszonych przez skarżącego zastrzeżeń, zasadnie ustalając, że zamierzenie budowlane nie narusza ich interesu prawnego.
Nie dopatrując się ze strony Wojewody M naruszeń przepisów prawa mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, zaś ocena przez Sąd legalności działań organu następuje w oparciu o materiał zgromadzony w aktach sprawy, na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi z powodu jej bezzasadności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło