VIII SA/Wa 878/21
WyrokWSA w Warszawie2021-12-09
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Justyna Mazur, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie wniosku o rezerwację częstotliwości, które nastąpiło po wydaniu decyzji rezerwacyjnej, ale przed jej doręczeniem stronie, może skutkować umorzeniem postępowania i brakiem obowiązku uiszczenia opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej wydania (podpisania), a nie od chwili jej doręczenia. Cofnięcie wniosku po wydaniu decyzji, nawet przed jej doręczeniem, nie może skutkować zmianą tej decyzji ani umorzeniem postępowania. W związku z tym, jeśli decyzja rezerwacyjna została wydana, a następnie doręczona, obowiązek uiszczenia opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością powstaje od dnia doręczenia, a opłata jest należna.Stan faktyczny
Spółka wystąpiła o rezerwację częstotliwości, otrzymała decyzję rezerwacyjną, a następnie cofnęła wniosek w części. Organ odmówił stwierdzenia nadpłaty opłat za prawo do dysponowania częstotliwością, uznając, że cofnięcie wniosku nastąpiło po wydaniu decyzji. WSA uchylił tę decyzję, uznając cofnięcie za skuteczne przed doręczeniem decyzji. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA, związany wykładnią NSA, oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Mariola Pronobis, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłatach za prawo dysponowania częstotliwością oraz z tytułu kosztów upomnienia oddala skargę.
Syg. akt VIII SA/Wa 878/21
Uzasadnienie
Pismem z 26 października 2015 r. Spółka wystąpiła do Prezesa UKE z wnioskiem o dokonanie na jej rzecz rezerwacji częstotliwości z zakresu 800 MHz, wymienionych w dokumentacji aukcyjnej oraz w ogłoszeniu Prezesa UKE z 19 października 2015 r. o wynikach aukcji. Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone wydaniem dla Spółki tzw. Decyzji rezerwacyjnej Prezesa UKE z [...] stycznia 2016 r., która została doręczona skarżącej 8 lutego 2016 r.
Wcześniej, pismem z 25 stycznia 2016 r. (doręczonym organowi 28 stycznia 2016 r.) Spółka cofnęła swój wniosek w części dotyczącej "rezerwacji częstotliwości E". Postanowieniem z [...] marca 2016 r. Prezes UKE wstrzymał natychmiastowe wykonanie Decyzji rezerwacyjnej z [...] stycznia 2016 r., a decyzją z [...] czerwca 2016 r. uchylił Decyzję rezerwacyjną w pkt I oraz w pkt II.3. Jednocześnie przyznał rezerwację częstotliwości E na rzecz [...] S. A. i umorzył postępowanie w sprawie dokonania rezerwacji częstotliwości E na rzecz skarżącej.
W dniu 29 lipca 2016 r. Prezes UKE wystawił upomnienie wzywające Spółkę
do zapłaty należności głównej w kwocie [...] zł oraz odsetek liczonych od [...] lutego 2016 r. z tytułu opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie Decyzji rezerwacyjnej z [...] stycznia 2016 r. oraz kwoty [...] zł tytułem kosztów upomnienia. W dalszej kolejności został wystawiony stosowny tytuł upominawczy dotyczący wymienionej wyżej kwoty ([...] września 2015 r.). Naczelnik właściwego urzędu skarbowego, w wyniku dokonanego na rzecz Spółki zajęcia egzekucyjnego, przekazał następnie na rachunek Prezesa UKE należność z tytułu opłaty w kwocie [...] zł.
Pismem z 5 czerwca 2017 r. Spółka wystąpiła do Prezesa UKE z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w łącznej wysokości [...] zł z tytułu opłaty za prawo dysponowania częstotliwościami wraz z odsetkami i kosztami upomnienia, pobranymi na podstawie Decyzji rezerwacyjnej z [...] stycznia 2016 r. Zdaniem Spółki opłata dochodzona w drodze postępowania egzekucyjnego była nienależna, gdyż Spółka skutecznie cofnęła swój wniosek w części dotyczącej rezerwacji częstotliwości E pismem z [...] stycznia 2016 r., doręczonym trzy dni później, tj. przed wejściem w życie Decyzji rezerwacyjnej. Prezes UKE bez podstawy prawnej zażądał zatem od Spółki opłaty za prawo do dysponowania częstotliwościami, z którego to prawa Spółka skutecznie zrezygnowała przed wejściem Decyzji rezerwacyjnej do obrotu prawnego poprzez jej doręczenie Spółce w dniu 8 lutego 2016 r. Wyegzekwowanie tej opłaty spowodowało zatem powstanie po jej stronie nadpłaty, o której zwrot wystąpiła.
Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Prezes UKE odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty przyjmując, że Decyzja rezerwacyjna z [...] stycznia 2016 r. rozpoczęła swój byt prawny w tym samym dniu, zgodnie z art. 104 Kpa. Cofnięcie wniosku nastąpiło zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego w spornym zakresie dotyczącym rezerwacji częstotliwości E. Spółka była tym samym zobowiązana do uiszczenia stosownej opłaty, na podstawie ww. decyzji. W konsekwencji, nie wystąpiła żądana przez Spółkę nadpłata w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Op.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, występując o uchylenie decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty, Spółka postawiła zarzuty naruszenia:
- art. 107 § 3 w związku z art. 8 i art. 11 Kpa poprzez uzasadnienie decyzji w sposób, który nie wyjaśnia procesu rozumowania organu ani przesłanek, którymi kierował się wydając rozstrzygnięcie, a także rażącą dysproporcję pomiędzy częścią historyczną uzasadnienia decyzji a uzasadnieniem rozstrzygnięcia podjętego przez organ, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 107 § 1 pkt 2 Kpa poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne w dacie jej wydania (podpisania i opatrzenia datą), a nie w chwili jej doręczenia stronie postępowania, gdy skutki takie powstają z chwilą wprowadzenia decyzji do obrotu, tj. doręczenia stronie lub ogłoszenia, które to naruszenie miało istoty wpływ na wynik sprawy;
- art. 110 § 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie w sprawne i pominięcie, iż organ jest związany decyzją od chwili jej doręczenia stronie, w konsekwencji czego w niniejszej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, iż cofnięcie przez Spółkę wniosku o rezerwację częstotliwości przed doręczeniem Spółce decyzji rezerwacyjnej z [...] stycznia 2016 r., nie wpływało na zasadność pobrania od Spółki opłaty za prawo do dysponowania częstotliwościami, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 75 § 1 w związku z art. 72 § 1 pkt 2 oraz art. 78 § 1 Op w związku z art. 188 Prawa telekomunikacyjnego poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za prawo do dysponowania częstotliwościami oraz kosztów upomnienia, podczas gdy wszystkie przesłanki uznania, że po stronie skarżącej powstała nadpłata z ww. tytułu, zostały spełnione.
Prezes UKE utrzymując w mocy decyzję własną przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i zakreślił jej ramy prawne (zob. s. 1 – 18 zaskarżonej decyzji). Wskazał, że w świetle treści art. 206 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego zastosowanie w sprawie znajdują przepisy Kpa. Na podstawie przepisów art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 Kpa wywiódł, że w realiach niniejszej sprawy wydana dla Spółki Decyzja rezerwacyjna z [...] stycznia 2016 r. swój byt prawny rozpoczęła w dniu jej wydania, mimo jej doręczenia Spółce 8 lutego 2016 r. Podtrzymał zatem swoje dotychczasowe stanowisko co do tego, że skarżąca oświadczenie o cofnięciu rezerwacji częstotliwości, które wpłynęło do organu 28 stycznia 2016 r., złożyła po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie, tj. po wydaniu decyzji przez Prezesa UKE. Cofnięcie wniosku o przyznanie rezerwacji częstotliwości nie mogło zostać uwzględnione [...] stycznia 2016 r., czyli w dacie wydania Decyzji rezerwacyjnej. Tym samym za chybione uznał stanowisko Spółki, że do dnia doręczenia Decyzji rezerwacyjnej ([...] lutego 2016 r.) była ona uprawniona do cofnięcia wniosku we wskazanym zakresie, a prawidłowym działaniem organu winno być umorzenie postępowania w tej części. Jednocześnie Prezes UKE stwierdził, że Spółka od dnia doręczenia decyzji była uprawniona do rozpoczęcia wykorzystywania zarezerwowanych na jej rzecz częstotliwości. Opłata z tego tytułu podlegała naliczeniu od 8 lutego 2016 r., czyli od dnia doręczenia Decyzji rezerwacyjnej. Była należna za 62 dni pierwszego kwartału 2016 r. (od 8 lutego do 30 marca 2016 r.). Skoro opłata nie została uiszczona przez Spółkę pomimo doręczenia jej upomnienia, to została wyegzekwowana jako należna (zob. s. 18 – 24 decyzji). Tym samym nie było podstaw do stwierdzenia nadpłaty, a zarzuty Spółki oraz argumentację z nimi związaną Prezes UKE uznał za chybione. W sprawie nie miały zaś zastosowania przepisy art. 75 § 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 2 i art. 78 § 1 Op. Podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy stanowił art. 75 § 2 Op. Opłata (podatek) została zapłacona "przymusowo" przez podatnika, a nie przez płatnika w rozumieniu art. 8 Op. (zob. s. 24 – 26 zaskarżonej decyzji).
Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się skarżąca. Pismem z 8 listopada 2017 r. wniosła zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd" lub "WSA"). Występując o uchylenie obu decyzji Prezesa UKE, autor skargi postawił zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 107 § 1 Kpa (w brzmieniu obowiązującym [...] stycznia 2016 r.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne w dacie jej wydania (podpisania i opatrzenia datą), a nie w chwili jej doręczenia stronie postępowania, podczas gdy skutki takie powstają z chwilą wprowadzenia decyzji do obrotu, tj. doręczenia stronie lub ogłoszenia, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 110 § 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie w sprawie i pominięcie, iż organ administracji jest związany decyzją od chwili jej doręczenia stronie, w konsekwencji czego w niniejszej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, iż cofnięcie przez skarżącą wniosku o rezerwację częstotliwości przed doręczeniem Decyzji rezerwacyjnej z [...] stycznia 2016 r. nie wpływało na zasadność pobrania od skarżącej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwościami, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 8 i art. 11 Kpa poprzez uzasadnienie decyzji w sposób, który nie wyjaśnia procesu rozumowania organu ani przesłanek, którymi kierował się wydając rozstrzygnięcie, a także rażącą dysproporcję pomiędzy częścią historyczną uzasadnienia decyzji, a uzasadnieniem rozstrzygnięcia podjętego przez organ, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 15 Kpa poprzez brak dwukrotnego rozpatrzenia sprawy, w szczególności poprzez brak odniesienia się do argumentacji prezentowanej przez skarżącą w ramach postępowania dotyczącego ponownego rozpatrzenia sprawy, a w to miejsce jedynie powtórzenie stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 75 § 1 i § 2 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 Op w zw. z art. 188 oraz art. 185 § 1 Prawa telekomunikacyjnego poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za prawo do dysponowania częstotliwościami oraz kosztów upomnienia, gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki do uznania, iż po stronie Spółki powstała nadpłata.
W odpowiedzi na skargę Prezes UKE podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznał za chybione.
Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 roku, syg. akt VIII SA/Wa 961/17 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Zdaniem WSA zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1 i 4, art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 110 Kpa w związku z przepisami art. 72 § 1 pkt 1, art. 75 § 1 i 2 O.p, a także art. 185 § 1 i art. 188 Prawa telekomunikacyjnego. W ocenie Sądu I instancji, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdyż została oparta na wadliwych założeniach, a jej uzasadnienie jest wewnętrznie sprzeczne, a przez to niezrozumiałe. W ocenie Sądu I instancji Prezes UKE bezpodstawnie utożsamia bowiem wydanie decyzji z jej wejściem do obrotu prawnego, a w konsekwencji z zakończeniem postępowania administracyjnego.
WSA zaznaczył, że na potrzeby rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, czyli odmowy stwierdzenia nadpłaty, Prezes UKE wywodzi, że Decyzja rezerwacyjna z dnia [...] stycznia 2016 r. wywiera skutki od dnia jej wydania (podpisania), także dla skarżącej, a z drugiej strony wskazuje na nabycie przez Spółkę prawa do korzystania z rezerwacji od dnia jej doręczenia, tj. od dnia 8 lutego 2016 r. Opłatę nalicza także od dnia doręczenia decyzji, a nie od dnia jej wydania. Co więcej, w decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. uchylającej Decyzję rezerwacyjną w części i przyznającej rezerwację częstotliwości E innemu podmiotowi, uznaje za skuteczne cofnięcie wniosku Spółki o rezerwację częstotliwości i umarza postępowania w sprawie. Czyli co do zasady Prezes UKE stosując prawo trafnie rozróżnia pojęcie "wydanie" decyzji od jej "doręczenia". Jednak na potrzeby rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podejmuje zdaniem Sądu niedopuszczalną próbę działania w ramach uznania administracyjnego, gdy nie ma ku temu podstaw prawnych. Pomija przy tym zasadę związania organu decyzją, o której mowa w art. 110 § 1 k.p.a., nawet w toku ponownego rozpoznawania sprawy, gdyż nie odnosi się do zarzutów skarżącej związanych z niezastosowaniem tej zasady w realiach rozpoznawanej sprawy. Tym samym narusza zasadę dwuinstancyjności, o której mowa wart. 15 Kpa Takie działanie może zaś prowadzić do wniosku, że Prezes UKE świadomie narusza zasadę praworządności, a także zasadę zaufania do władzy publicznej, czyli także do organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. Podkreślenia wymaga, że Prezes UKE w uzasadnieniu zaskarżonej lub poprzedzającej ją decyzji nie wskazał żadnych podstaw faktycznych lub (i) prawnych świadczących o tym, iż nie było skuteczne cofnięcie przez Spółkę jej wniosku o rezerwację częstotliwości E w dniu 28 stycznia 2016 r., czyli w dniu doręczenia organowi pisma Spółki z 25 stycznia 2016 r. zawierającego ten wniosek. Podsumowując, w ocenie WSA Prezes UKE wadliwe przyjął, że wpływu na wynik niniejszej sprawy nie wywiera cofnięcie przez Spółkę jej wniosku o rezerwację częstotliwości E dokonane przed doręczeniem Spółce Decyzji rezerwacyjnej. WSA zaznaczył, że uchylił tylko zaskarżoną decyzję, gdyż uznał, że w sprawie nie występuje konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w znacznym zakresie. To zaś oznacza, że niniejsza sprawa może zostać prawidłowo rozstrzygnięta przez Prezesa UKE w wyniku ponownego jej rozpoznania (w ramach postępowania odwoławczego).
Zdaniem WSA w świetle dokonanej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznać należy, że skarżąca skutecznie cofnęła swój wniosek o rezerwację częstotliwości E zawarty w piśmie z dnia 25 stycznia 2018 r. poprzez jego doręczenie trzy dniu później Prezesowi UKE. Tym samym za zasadne uznał stanowisko skarżącej, że wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie z wniosku Spółki. W ocenie WSA decyzja nieogłoszona i niedoręczona stronie może być dowolnie zmieniona przez organ administracji. Według Sądu I instancji decyzja taka zostaje wprowadzona do obrotu prawnego dopiero od momentu jej ogłoszenia lub doręczenia stronom, a do tego momentu może być nawet zastąpiona przez decyzję sporządzoną później, dlatego byt prawny takiej decyzji ma charakter warunkowy. Sprawa zostaje załatwiona z chwilą wydania decyzji, to jest - ogłoszenia decyzji lub doręczenia jej stronie.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wywiódł organ zarzucając naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że Prezes UKE wydając decyzję z 2 października 2017 roku naruszył art. 107 oraz art. 110 kpa;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji między innymi z uwagi na brak dwukrotnego rozpoznania sprawy i odniesienia się do argumentacji podniesionej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podczas gdy prezes UKE wydając decyzję rozpoznał sprawę ponownie, odnosząc się do argumentacji podniesionej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji między innymi z uwagi na wadliwość jej uzasadnienia bez wskazania jaki to wpływ miało na wynik sprawy.
Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2021 roku Naczelny Sąd Administracyjny, syg. akt II GSK 1453/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z literalnego brzmienia art. 110 Kpa wynika, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej (§ 1). Obecnie nauka nie prezentuje jednolitego poglądu w zakresie związania proceduralnego wydaną decyzją. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednakże prawidłowy jest pogląd szeroko prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że "z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Zasada związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji, a jej doręczeniem, bowiem również w tym czasie organ administracji publicznej nie może zmieniać wydanej decyzji, która istnieje już w momencie wydania, choć wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie (tak zwłaszcza NSA w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 367/11 i WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2081/13). Podobne stanowisko zajmował NSA m. in. w uzasadnieniach: wyroku z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1797/12, w którym wskazano, że "data, którą oznaczone jest rozstrzygnięcie, musi odpowiadać dacie jego faktycznego sporządzenia, a zawarte w nim treści nie mogą wykraczać poza stan sprawy ustalony na ten dzień. Mimo, że sporządzenie decyzji w określonej, umieszczonej na niej dacie nie oznacza, że decyzja weszła do obrotu prawnego, bo zgodnie z art. 110 Kpa ma to miejsce dopiero z datą doręczenia decyzji stronie, to jednak z chwilą podpisania następuje wydanie decyzji bez możliwości uwzględnienia przez organ jakichkolwiek okoliczności, które ujawniły się po tej dacie", wyroku z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1798/12, w którym podniesiono, iż "nie można podzielić poglądu, że przed ogłoszeniem lub doręczeniem decyzja może być zmieniana, nawet kilkakrotnie, choćby była już zredagowana na piśmie i podpisana" oraz w wyroku z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 600/12, w którym stwierdzono, że "decyzja administracyjna rozpoczyna więc swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie ma zaś na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej. NSA uznał, że nie można podzielić poglądu, że w okresie pomiędzy datą sporządzenia decyzji a momentem jej zakomunikowania stronie sprawa nie została zakończona (nie zakończone zostało postępowanie administracyjne)".
W rozpoznawanej sprawie WSA przywołując przepisy art. 107 § 1 i art. 110 § 1 Kpa, orzecznictwo i poglądy doktryny uznał, że skarżąca skutecznie cofnęła swój wniosek o rezerwację częstotliwości E zawarty w piśmie z dnia 25 stycznia 2018 r. poprzez jego doręczenie trzy dniu później Prezesowi UKE i wywiódł, że zasadne jest stanowisko Spółki, o wystąpieniu przesłanek do umorzenia postępowania w sprawie z wniosku Spółki o rezerwację częstotliwości E przed 8 lutego 2016 r. Wskazał też, że doręczenie Spółce Decyzji rezerwacyjnej [...] lutego 2016 r., czyli po skutecznym cofnięciu wniosku o rezerwację częstotliwości E, nie powodowało po jej stronie powstania obowiązku uiszczenia opłaty dotyczącej możliwości korzystania z rezerwacji częstotliwości E. To zaś – w ocenie WSA - może oznaczać, że wniosek Spółki o stwierdzenie nadpłaty zasługuje na uwzględnienie w całości lub w części.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożone przez skarżącą spółkę oświadczenie o cofnięciu wniosku w części dotyczącej rezerwacji częstotliwości E nie mogło być podstawą jakiejkolwiek zmiany decyzji rezerwacyjnej sporządzonej w dniu [...] stycznia 2016 roku przez organ, który ją wydał, w tym również poprzez jej uchylenie i umorzenie postepowania w sprawie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska WSA w Warszawie, że w sprawie doszło do naruszenia powołanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Sąd rozpoznając sprawę ponownie, po jej uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny biorąc za podstawę art. 190 p.p.s.a. uwzględnił wykładnię prawną dokonaną przez ten Sąd w wyroku z dnia 3 sierpnia 2021 roku, syg. akt II GSK 1453/18.
Istotą sporu w niniejszym postępowaniu jest ustalenie czy po stronie UKE powstała wierzytelność w stosunku do skarżącej w związku z wydaniem decyzji rezerwacyjnej z dnia [...] stycznia 2016 roku, która została doręczona stronie w dniu 8 lutego 2016 roku. Stanowisko strony skarżącej, iż nie było podstaw do naliczenia opłat z tytułu rezerwacji częstotliwości ponieważ pismem z dnia 25 stycznia 2016 roku( doręczonym organowi w dniu 28 stycznia 2016 roku) cofnęła wniosek w części dotyczącej ,, rezerwacji częstotliwości E ‘’.
Sąd wskazuje, iż nietrafne jest stanowisko skarżącej, iż skuteczne cofnięcie wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne może nastąpić do czasu doręczenia decyzji inicjującej postępowanie.
Należy uznać za trafne stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że ,, z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Zasada związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem, bowiem również w tym czasie organ administracji publicznej nie może zmienić wydanej decyzji, która istnieje już w momencie wydania, choć wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie( por. wyrok NSA z 12 maja 2011 roku, II OSK 367/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2014 roku, II SA/Wa 2081/13, wyrok NSA z 15 stycznia 2014 roku, II GSK 1797/12). Tak więc cofnięcie wniosku przez skarżącą w zakresie ,, rezerwacji częstotliwości E ‘’ nie mogło być podstawą jakiejkolwiek zmiany decyzji organu z dnia 25 stycznia 2016 roku o rezerwacji częstotliwości.
Organ wskazał, że § 5 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 2013 roku w sprawie rocznych opłat za prawo dysponowania częstotliwością( DZ.U z 2016 roku, poz.276 dalej rozporządzenie)stanowi, że w przypadku doręczenia decyzji o prawie do dysponowania częstotliwością lub jej wykorzystania w trakcie kwartału, opłatę za kwartał, podmiot który uzyskał takie prawo uiszcza w kwocie równej iloczynowi liczby dni objętych w danym kwartale decyzją i raty opłaty kwartalnej opłaty rocznej podzielonej przez liczbę dni w tym kwartale. Tak więc skarżąca była zobowiązana uiścić opłatę za I kwartał 2016 roku za prawo do dysponowania częstotliwościami na podstawie decyzji z [...] stycznia 2016 roku, a opłata ta podlegała naliczeniu za dysponowanie częstotliwościami w okresie od 8 lutego 2016 roku do 30 marca 2016 roku tj. przez okres 62 dni.
Należy zauważyć, iż skarżąca zasadniczo nie podważała kwestii prawidłowości i matematycznego wyliczenia okresu i wysokości należnej opłaty dokonanej przez organ na podstawie § 5 ust.2 rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy należy uznać jej za niezasadne.
Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 Kpa - zasada praworządności oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 Kpa organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 Kpa. decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
Należy wskazać, że powołane przepisy nakładają na organy obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w związku z tym winny one zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić czy dana okoliczność została udowodniona.
Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2012 roku, sygn. akt II GSK 1548/11, LEX nr 1229771).
W ocenie Sądu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przez organ przeprowadzone w sposób prawidłowy. Nadto skarżąca spółka nie wskazuje w jakim zakresie materiał dowodowy nie został zebrany lub został pominięty przy ustaleniach faktycznych dokonanych w sprawie. Nie znajdują usprawiedliwionych podstaw zarzuty jakoby doszło do naruszenia art. 15 Kpa poprzez brak dwukrotnego rozpoznania sprawy. Zarzut, iż organ drugi raz rozpoznając sprawę bezrefleksyjnie powtórzył argumenty stanowiska organu pierwszej instancji nie zasługuje na uwzględnienie. Fakt, że organ administracji publicznej nie podziela stanowiska skarżącej co do skutków prawnych jaki wywołała decyzja z [...] stycznia 2016 roku nie może stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości procedowania w przedmiotowej sprawie.
Skarżąca bezpodstawnie zarzuca naruszenie przepisu art. 107 § 3 Kpa ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazała kiedy strona nabyła prawo do dysponowania częstotliwością, a ten moment jest istotny w świetle art. 185 ust.1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku Prawo telekomunikacyjne( DZ.U z 2016 roku, poz.1489 ze zm.) do ustalenia czy i od zobligowana była do uiszczania stosownych opłat. Organ wskazał, że skarżąca nabyła prawo do dysponowania częstotliwością od 8 lutego 2016 roku i opłata została naliczona za pierwszy kwartał( 62 dni). Organ podnosił, iż decyzja w sensie procesowym powstała w dacie [...] stycznia 2016 roku, a weszła do obrotu prawnego w dniu 8 lutego 2016 roku i pismo cofające wniosek nie mogło odnieść skutków prawnych w tym zakresie, o których mówi skarżąca. Kwestia ta stanowi istotę sporu w niniejszej sprawie i stanowisko to nie wynika z błędnych ustaleń organu, lecz jest to pogląd prawny, który podziela sąd rozpoznający niniejszą skargę, będąc jednocześnie związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną zgodnie z art. 190 p.p.s.a.
W związku z ustaleniem, iż organowi przysługiwała od skarżącej spółki wierzytelność za rezerwację częstotliwości za pierwszy kwartał 2016 roku istniała podstawa do wystawienia tytułu wykonawczego i zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. W związku z tym nie powstała nadpłata i zarzuty naruszenia przepisów art. 75 § i 2 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 Op nie znajdują usprawiedliwionych podstaw.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 w związku z art. 190 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło