VIII SA/Wa 96/19
WyrokWSA w Warszawie2019-04-17
Skład orzekający: Artur Kot, Justyna Mazur, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany orzeczeniem lekarskim stwierdzającym przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, czy też powinien uwzględnić inne dowody, w tym prawomocne postanowienie sądu powszechnego dotyczące stanu zdrowia strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, choć co do zasady związany orzeczeniem lekarskim stwierdzającym przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, nie może ignorować innych istotnych dowodów, w tym prawomocnych postanowień sądu powszechnego, które mogą wpływać na ocenę stanu zdrowia strony. W sytuacji rozbieżności ocen stanu zdrowia dokonanych przez różne podmioty, organ powinien przeprowadzić pełne i wnikliwe postępowanie wyjaśniające, rozważyć przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia M. K. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o cofnięciu uprawnień, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak przeprowadzenia badań, nieprawidłowe doręczenia oraz nieuwzględnienie dowodów wskazujących na jego aktualny stan zdrowia, w tym prawomocnego postanowienia sądu powszechnego oddalającego wniosek o leczenie odwykowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2018 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego M. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2018r., nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. dalej jako: k.p.a. lub kodeks postępowania administracyjnego), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania Pana M.K., od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2018 r. znak: [...], cofającej M.K., uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. B prawa jazdy orzekł - utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
Decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2018 r. znak: [...], cofnięto Panu M.K., zam. R. ul. P. [...] m. [...], uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. B prawa jazdy. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy wskazując na treść orzeczenia lekarskiego w przedmiocie stanu zdrowia skarżącego, który winien skutkować cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi do prowadzenia których wymagane jest prawo jazdy kategorii B.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w ustawowym terminie Pan M. K., wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- prawa materialnego w postaci § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 07.01.2004 r. z powodu nie wykonania żadnych badań skarżącemu, a orzeczenie oparte zostało na badaniu krwi i badaniu wzroku, nie mających nic wspólnego
z przeciwwskazaniami do prowadzenia pojazdów mechanicznych;
- prawa procesowego w postaci art. 7, 9 i 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego zawiadomienia stron o zgromadzeniu całego materiału dowodowego, co uniemożliwiło stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, a także zgłoszenie kolejnych wniosków dowodowych w postaci ponownej opinii biegłych lekarzy;
- art. 76 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym przeciwko treści dokumentu urzędowego;
- art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, ograniczając tym samym prawo do obrony stronie jej interesów.
Organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do zastosowania przepisu art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego i odwołanie wraz z aktami sprawy przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (zwane dalej "Kolegium") rozpoznając sprawę ustaliło i zważyło, co następuje:
Decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] skierowano skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R., na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, ze względu na istniejące uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia.
W dniu [...] sierpnia 2018 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji
z [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział
w R., orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., stwierdzające
w stosunku do skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, 81, B, B+E, T.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r., przy którym przekazano ww. orzeczenie, poinformowano, że skarżący nie odwołał się od tego orzeczenia, co zostało też potwierdzone przez skarżącego w odwołaniu. Kolegium stwierdza zatem, że ww. orzeczenie lekarskie jest ostateczne i było też ostateczne na dzień wydawania przez organ pierwszej instancji zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B oraz poinformował o prawach przysługujących stronie postępowania na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym miejscu Kolegium stwierdza, że do dokonania doręczenia powyższego zawiadomienia skarżącemu doszło w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, który to przepis stanowi:
§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z .dnia 23.11.2012r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej
- w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta)
- w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia,
w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku
z dnia 30.06.2015 r., sygn. akt 11 OSK 2880/13 (LEX nr 1982850): "Aby uznać prawidłowość doręczenia (...) w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie
w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma
w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki
w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania,
a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W świetle art. 44 k.p.a. ocena ziszczenia się skutku prawnego, o którym mowa w § 4, polegającego na uznaniu pisma za doręczone, nie może być sformułowana wyłącznie w oparciu o związek tegoż przepisu § 1, do którego on odsyła, a więc tylko w oparciu o stwierdzenie, iż pismo było przechowywane przez pocztę przez okres czternastu dni w jej placówce pocztowej, lecz musi być powiązana także z ustaleniem, że spełnione zostały w czasie biegu tego terminu wszystkie pozostałe wymogi płynące zarówno z § 2, jaki § 3, czyli wymogi związane
z pierwszym i powtórnym zawiadomieniem o nadejściu przesyłki".
Ze znajdującego się w aktach sprawy druku zwrotnego potwierdzenie odbioru ww. zawiadomienia (zostało skierowane do skarżącego na prawidłowy adres tj. [...]-[...] R. ul. P. [...]/[...]) oraz z udzielonych wyjaśnień przez Kierownika Biura Obsługi Mieszkańców Urzędu Miejskiego w R. w pismach z dnia [...].11.2018 r.
wynika, że:
1) zawiadomienie to nie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...].08.2018 r. przez gońca Biura Obsługi Mieszkańca Urzędu Miejskiego w R. z powodu nieobecności adresata pod wskazanym adresem i braku osoby, która podjęłaby się oddać pismo adresatowi;
2) przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w Urzędzie Miejskim w R.;
3) zawiadomienie o pozostawieniu pisma i możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, tj. do dnia [...].08.2018 r. goniec umieścił w oddawczej skrzynce odbiorczej;
4) z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie na okres 7 dni, tj. do dnia [...].09.2018 r.;
5) powtórne awizo (zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki) goniec umieścił
w oddawczej skrzynce pocztowej w dniu [...].09.2018 r.;
6) z powodu niepodjęcia powyższej przesyłki pozostawionej w Biurze Obsługi Mieszkańca Urzędu Miejskiego w R[...] do dnia [...].09.2018 r., w dniu [...].09.2018 r. list został zwrócony do Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w R.
Reasumując Kolegium stwierdziło, że zostały spełnione wszystkie wymogi do uznania prawidłowości doręczenia ww. zawiadomienie z dnia [...].08.2018 r. w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w stosunku do tej przesyłki zostały
prawidłowe dokonane wszystkie czynności przewidziane w tym przepisie.
Następnie organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] września 2018 r. decyzję cofającą skarżącemu posiadane uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, będącą obecnie przedmiotem rozważań Kolegium. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j. t. Dz.U. z 2017r., poz. 978 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą", zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j. t. Dz.U.
z 2018 r., poz. 995 ze zm.), prezydent miasta wykonuje jednocześnie obowiązki starosty miasta na prawach powiatu.
Postępowanie administracyjne dotyczące weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia odbywa się dwuetapowo. Najpierw prowadzone jest postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przez uprawnionych lekarzy, które
w niniejszej sprawie, zostało wszczęte w związku z decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. Na tym etapie, strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, a w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie, może korzystać z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego. Natomiast decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia uprawnionego, wydawana jest w drugim etapie, po zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W tym miejscu Kolegium wyjaśnia, że organy w postępowaniu o cofnięcie osobie uprawnień do kierowania pojazdami nie są kompetentne i nie mogą weryfikować procedury orzeczniczej jednostek orzeczniczych lekarskich. W tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych wypowiada się w sposób jednoznaczny. WSA
w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 20.04.2017 r., sygn. akt II SA/Go 1044/16 (LEX nr 2281703) wskazał, że: "(...) organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego, zarówno pod względem jego treści, jak i procedury, w której zapadło. Organy są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią". Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 23.03.2017 r., sygn. akt I OSK 2195/16 (LEX nr 2302562), stwierdził, że: "(...) Regulacja przewidziana w rozporządzeniu z dnia 17 lipca 2014r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2017 r. poz. 250 z późn. zm.) dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są badania lekarskie, sposobu ich przeprowadzania
i rozpoznawania odwołań, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają zatem weryfikacji (tak pod względem ich treści, jak i procedowania) w postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami".
Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia w orzeczeniu lekarskim przeciwwskazań zdrowotnych jest decyzja związaną, a przy jej wydawaniu nie mają prawnego znaczenia indywidualne potrzeby
i sytuacja strony. Decyzja ta ma charakter obligatoryjny, a mianowicie, organ administracji publicznej ma obowiązek wydania takiej decyzji w przypadku zaistnienia okoliczności określonych w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy.
W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności zaistniały, ponieważ zgodnie
z ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. Zatem organ pierwszej instancji zobowiązany był do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień
w powyższym zakresie. Należy wyraźnie podkreślić, że ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Zatem organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Związanie ostatecznym orzeczeniem lekarskim wyklucza ponadto możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy dowodu z opinii biegłego, czy też z innych dokumentów co do treści zawartych w tym orzeczeniu.
Zatem w niniejszej sprawie Kolegium nie było władne do weryfikacji okoliczności podniesionych w odwołaniu, iż orzeczenie lekarskie nr [...] zostało wydane
z naruszeniem § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 07.01.2004 r.
Odnosząc się do okoliczności podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu dotyczących odmiennych od stwierdzonych w postępowaniu wniosków w przedmiocie stanu jego zdrowia w kontekście zdolności do kierowania pojazdami wskazać należy, że kwestia podmiotu uprawnionego do wypowiadania się o stanie zdrowia osoby posiadającej prawo jazdy także poddana została ścisłej regulacji prawnej. Otóż w tym przedmiocie stanowi rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17.07.2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami
i kierowców (j. t. Dz.U. z 2017 r., poz. 250 ze zm.). Z treści tego rozporządzenia wynika, że badanie może przeprowadzić tylko lekarz uprawniony (wymagania określone są
w przepisie art. 77 ustawy), a jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy (dotyczy osób posiadających prawo jazdy, jeżeli zaistniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia), są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej (§ 10 rozporządzenia). Osoba badana niezgadzająca się
z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce określonej tym rozporządzeniem § 11 rozporządzenia). Wynika z powyższego, że procedura oceny stanu zdrowia kierowcy ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej.
Orzeczenia lekarskie wydawane w opisanym trybie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach
o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Orzeczenia lekarskie, jako dokumenty urzędowe w rozumieniu przepisu art. 76 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Jednak Kolegium zauważa, że zgodnie z art. 76 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego i w przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania autentyczności dokumentu urzędowego, nie może on być uznany za dowód w sprawie. Przeciwdowodem mogłoby być jednie uzyskanie przez stronę orzeczenia lekarskiego w wyniku poddania się przez nią z własnej inicjatywy badaniu
w określonych przez przepisy ośrodkach. W realiach rozpatrywanej sprawy skarżący, zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym, nie przedstawił jednak orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego do tego lekarza i w ramach odpowiedniej jednostki orzeczniczej, który wprost obalałby tezy ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...]. Należy też wyraźnie podkreślić, że inicjatywa w tym zakresie należy do skarżącego, a nie do organu pierwszej instancji i Kolegium. Podkreślić również trzeba, że orzeczenie lekarskie o jakim mowa w cytowanym rozporządzeniu i ustawie nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego podlegającą kontroli organu administracji.
Prezentowane w niniejszej sprawie przez Kolegium stanowisko (wykładnia) znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak dla przykładu można powołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.08.2018 r., sygn. akt I OSK 733/18 (LEX nr 2539465), w którym wskazano: "Przede wszystkim podkreślić należy, co prawidłowo zaznaczył Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że ustawa o kierowaniu pojazdami - w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) - nakłada na starostę obowiązek wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku, gdy w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie takiej decyzji, zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u danej osoby do kierowania pojazdami. Decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy jest decyzją związaną, co powoduje, że wobec istnienia przesłanki faktycznej w postaci orzeczenia o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami organ nie może w drodze uznania odstąpić od wydania takiej decyzji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 września 2017 r., sygn. akt I OSK 362/17 (CBOSA), postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, prowadzone jest przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje. Na tym etapie strona może kwestionować wynik badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie i opinie medyczne, a także posiadane wyniki innych badań Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy diagnostyczno-orzeczniczy etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia. Organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści. Organy są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Obalenie domniemania prawdziwości tego dokumentu możliwe jest jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 ustawy o kierujących pojazdami".
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Kolegium uznało, iż zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji należy utrzymać w mocy. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prowadząc przedmiotowe postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Skarżącemu został zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu.
Na zakończenie należy wyjaśnić, że stosownie do przepisu art. 103 ust. 3 ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.
Zatem, jeżeli skarżący uzna, iż ustąpiły przyczyny zdrowotne, które spowodowały w stosunku do niego cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami może we własnym zakresie poddać się stosownym badaniom przeprowadzonym przez uprawnione podmioty i uzyskane ostateczne orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami przedłożyć Prezydentowi Miasta R., celem wydania przez niego decyzji przewidzianej w art. 103 ust. 3 ustawy.
Skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2018 roku, znak: [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. wniósł M. K..
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucał:
1) błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na wydanie wskazanego
orzeczenia w zakresie bezpodstawnego uznania, że stan zdrowia skarżącego powoduje przeciwwskazania do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych kategorii: B, i pozostaje w rażącej sprzeczności z jego aktualnym stanem zdrowia;
2) naruszenie art. 103 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014, poz. 600 z późn. zm.) poprzez utrzymaniu w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami;
3) niewyjaśnienie w uzasadnieniu okoliczności związanej z nieprawdziwymi twierdzeniami zawartymi w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...]. 07.2018 roku;
4) naruszenie prawa procesowego w postaci art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego zawiadomienia strony o zgromadzeniu całego materiału dowodowego, co uniemożliwiło stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, a także zgłoszenia kolejnych wniosków dowodowych
w postaci ponownego badania w zakresie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów samochodowych;
Z uwagi na powyższe, wnosił o:
- dopuszczenie dowodu z zeznań świadka i wezwanie na rozprawę: dr. R. M. (adres: [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Oddział w R. ul. [...][...],[...]-[...] R.) - na okoliczność braku przeprowadzenia badań i oparciu się wyłącznie na opiniach istniejących w aktach sprawy, sporządzonych na okoliczność nie związaną z przeciwwskazaniami do prowadzenia pojazdów samochodowych;
- dopuszczenie dowodu z postanowienia SR w R. w sprawie oddalenia wniosku o leczenie [...];
- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi Il instancji;
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnosił, iż decyzją z dnia [...] września 2018 roku, znak: [...] Prezydent Miasta R. cofnął M.K. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych kategorii B z uwagi na stwierdzenie na podstawie orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...].07.2018 roku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami bez wyznaczenia terminu ponownych badań, decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że w związku z otrzymaną informacją od Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów [...] w R., dotyczącą zastrzeżeń co do zdrowia skarżącego, Prezydent Miasta R. skierował M. K. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w zakresie posiadanych uprawnień.
W wyniku niewniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego wydanego w dniu [...].07.2018 roku przez lekarza w [...] Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w P. Oddział w R., orzeczenie to stało się prawomocne, mimo, że zostało wydane bez podstawy prawnej jak i faktycznej.
Na tej podstawie Prezydent Miasta R. wydał decyzję administracyjną
o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami przez M.K..
Na skutek odwołania złożonego przez skarżącego, w którym wnosił on
o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie jej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2018 roku, znak: [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem skarżącego, wydana decyzja przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. nie może się ostać, ponieważ została wydana z naruszeniem prawa i narusza interesy skarżącego jako strony postępowania. Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny
i słuszny interes obywateli.
Brak doprowadzenia do przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym przeciwko treści dokumentu urzędowego, o czym informował skarżący, niepowiadomienie skarżącego o zebraniu całego materiału dowodowego, co uniemożliwiło stronie wypowiedzenie co do zebranego materiału dowodowego, a także zgłoszenia kolejnych wniosków dowodowych w postaci ponownej opinii o stanie zdrowia M.K., czy postanowienia SR w R., a co za tym idzie ograniczając prawo do obrony stronie jej interesów, zachodzą przesłanki naruszenia prawa przez organy obu instancji i do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego.
Dlatego też biorąc pod uwagę powyższe, wnosił jak na wstępie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy
w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem,
w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 r., sygn. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).
Zdaniem Sądu dokonując oceny zarzutów przedstawionych przez skarżącego należy uznać, iż w części znajdują one swoje usprawiedliwione podstawy.
Należy zauważyć, iż podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej jest wszechstronne wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. Obowiązek ten ma szczególnie znaczenie w przypadku postępowań uruchamianych z urzędu
i rozstrzygnięć nakładających na stronę określony obowiązek. Organ jako gospodarz postępowania, wydanie władczego rozstrzygnięcia, poprzedzić powinien przeprowadzeniem starannego postępowania wyjaśniającego, które uwzględnia słuszny interes strony. Organ nie prowadzi postępowania przeciwko stronie, lecz dąży do wyjaśnienia sprawy w interesie strony i nie powinien pomijać okoliczności korzystnych dla strony lub rezygnować z wyjaśnienia okoliczności mogących przemawiać na jej korzyść.
Należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż podstawą rozstrzygnięcia
w niniejszej sprawie był przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy, zgodnie z którym organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdem. W niniejszym postępowaniu organ dysponował orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] lipca 2018 roku, z którego wynika, że stwierdzono
u skarżącego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami dla których jest wymagane prawo jazdy kategorii B.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż co do zasady to organ jest związany oceną lekarzy co do stanu zdrowia przebadanego pacjenta i w sytuacji, gdy strona nie podziela oceny orzeczenia lekarskiego może wnosić o ponowne badania
w wyznaczonym ośrodku.
Należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie na wniosek Prokuratora o skierowanie skarżącego M.K. na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w związku toczącym się postępowaniem o leczenie [...] M.K..
W uzasadnieniu wniosku powoływano się na opinię [...] z [...] marca 2017 roku stwierdzającą u skarżącego objawy uzależnienia od [...] w fazie [...] z wnioskiem o zastosowanie obowiązku ambulatoryjnego leczenia [...]. Jednocześnie w materiale dowodowym znajduje się odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego III Wydział Rodzinny i Nieletnich w R. z dnia [...] lutego 2018 roku w przedmiocie wniosku
o leczenie [...] M.K., gdzie sąd wniosek oddalił. Organ wydając decyzję o skierowaniu na badania lekarskie skarżącego powoływał się na opinię [...]. W sytuacji, gdy sąd powszechny w dniu [...] lutego 2018 roku nie stwierdził podstaw do leczenia [...], a kilka miesięcy później orzeczeniem lekarskim stwierdzono przeciwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych, w tym kategorii B, to te kwestie winny być przedmiotem oceny przez organ rozpoznający sprawę.
W ocenie Sądu zaistniała sytuacja nakładała na organ obowiązek przeprowadzenia pełnego i wnikliwego postępowania wyjaśniającego. Przedłożone orzeczenie lekarskie nie wskazuje na konkretne schorzenia, które stanowiły podstawę wydania przedmiotowego orzeczenia, ale w sytuacji, gdy organ wszczął postępowanie, ponieważ rozpoznano chorobę [...] u skarżącego, to w tym zakresie lekarz musiał dokonywać oceny stanu zdrowia w kontekście możliwości prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Należy wskazać, iż całkowicie poza oceną organu pozostał dowód z dokumentu w postaci prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego - Wydział Rodzinny
i Nieletnich z [...] lutego 2018 roku i jego ewentualny wpływ na ocenę jego stanu zdrowia i możliwość posiadania prawa jazdy kategorii B, w konsekwencji możliwość prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2018 roku, sygn. akt II SA/Gd 731/17).
Co prawda nie sposób podzielić zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia procedury przeprowadzania badań lekarskich i ich wyników, ponieważ miał on możliwość złożenia wniosku o ponowne badanie, ale jednocześnie w ocenie sądu
w sprawie istnieją wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego w związku jego problemami z [...]. Nie można wykluczyć, iż znajomość materiału dowodowego
w sprawie o leczenie odwykowe mogłaby wpłynąć na treść orzeczenia lekarskiego.
W sytuacji, gdy dochodzi do pozbawienia skarżącego prawa do uprawnień do kierowania pojazdami (prawo jazdy kategorii B), co może spowodować między innymi ograniczenia w wykonywaniu pracy, organy winny dogłębnie rozważyć sprawę w jej całokształcie, a nie tylko poprzestać na twierdzeniu o związaniu treścią orzeczenia lekarskiego. Organ przeprowadzając postępowanie wyjaśniające dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 k.p.a. Organ rozpoznając sprawę jest związany jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jaką jest zasada prawdy materialnej, obligująca organ do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy.
Organ ponownie rozpoznając sprawę winien zapoznać się ze sprawą III [...] Sądu Rejonowego w R., a ponadto rozważyć kwestie, czy w sytuacji odmiennych ocen dokonanych przez Sąd Rejonowy w R. i [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Oddział w R., w zakresie choroby [...] skarżącego i jej skutków, przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, z uwzględnieniem materiału zgromadzonego w aktach sprawy sądowej.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło