VIII SA/Wa 969/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-04

Skład orzekający: Artur Kot, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe, jeśli właściciel gruntu zgłasza problem wylania ścieków do rowu odwadniającego, a postępowanie wyjaśniające nie potwierdza tego faktu ani nie wykazuje szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, jeśli postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło zasadności twierdzeń strony o wylewaniu nieczystości do rowu odwadniającego ani nie wykazało szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie, co uniemożliwia zastosowanie przepisów Prawa wodnego, w tym art. 29 ust. 3 P.w. W takich okolicznościach, gdy nie zachodzą przesłanki do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta o umorzeniu postępowania w sprawie wylania ścieków do rowu na jego działce. Postępowanie administracyjne było wielokrotnie uchylane przez Kolegium z powodu nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego i braku zastosowania właściwych przepisów. Ostatecznie Wójt umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że nie potwierdzono wylania ścieków ani szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie, a także że sprawa ma charakter wykroczenia, a nie administracyjny. Skarżący domagał się usunięcia skutków wylania ścieków oraz naprawy stosunków wodnych na jego działce.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy C z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wylania ścieków do rowu znajdującego się na działce nr [...], położonej w miejscowości B, należącej do S I. Stan sprawy przedstawia się następująco: W dniu 16 lipca 2012 r. S I (dalej: "skarżący") złożył do Wójta Gminy C (dalej: "organ I instancji", "Wójt") pismo w sprawie wylania nieczystości do rowu przebiegającego przez jego nieruchomość, położoną w B, gmina C, oznaczoną numerem ewidencyjnym [...]. W dniu 2 sierpnia 2012 r. organ I instancji wszczął postępowanie w tym przedmiocie, w dniu 22 sierpnia 2012 r. przeprowadził oględziny, podczas których nie stwierdził, aby ktokolwiek wylewał do spornego rowu odwadniającego nieczystości z szamba. W przedmiotowym rowie zalegała woda zastoinowa, bez śladów ścieków, ale jest to efekt tego, że woda nie ma gdzie odpłynąć. Po kontroli wszystkich posesji graniczących ze zbiornikiem małej retencji oraz rowem nie stwierdzono, by mieszkańcy pozbywali się ścieków w sposób niewłaściwy lub niezgodny z prawem. Dlatego decyzją z dnia [...] października 2012 r. Wójt umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącego. Podstawą materialnoprawną działania organu były przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.) oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r Nr 25, poz. 150 ze zm.). Na skutek odwołania skarżącego, decyzją z dnia [....] grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy", "organ II instancji") uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji uznając, że organ ten nie ustalił w sposób obiektywny stanu faktycznego sprawy i przedwcześnie umorzył postępowanie. Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego nie pobrano żadnych próbek celem wyjaśnienia przyczyn zanieczyszczeń w rowie. Nie wiadomo więc, czy zielony kolor wody był efektem nagromadzenia szlamu i mułu, obecności glonów, wodorostów, zaawansowanych procesów gnilnych czy odprowadzania do niej ścieków lub fekaliów z pobliskich nieruchomości. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że nie uwzględniono pisma Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W Oddział R Inspektorat S (dalej: "WZMiUW") z dnia 7 listopada 2012 r., które wpłynęło do organu I instancji po wydaniu zaskarżonej decyzji oraz ustalono krąg stron postępowania bez podania sposobu ich ustalenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ustalił, że sporny rów na działce nr [...] w B został wykopany w 1988 r. w związku z odbudową zbiornika wodnego, którego inwestorem była wówczas Gmina w C. Z tego okresu pochodzi dokumentacja projektowo-kosztorysowa dotycząca budowy zbiornika małej retencji, który jest własnością OSP B wraz z odpływem na sąsiadujące działki. Przedmiotowy rów powstał w celu odprowadzania nadmiaru wody ze zbiornika przeciwpożarowego, znajdującego się w B, który był wtedy w złym stanie technicznym. Aby zbiornik był całkowicie spuszczalny, zaprojektowano i wykonano rów odprowadzający na długości 170 m w działkach ewidencyjnych o numerach: [...] do połączenia z istniejącym rowem melioracyjnym. Wójt dysponował również opinią pracownika laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w W pracowni w R (dalej: "WIOŚ") z dnia 8 marca 2013 r., iż na obecnym etapie postępowania zlecenie pobrania próbek wody z rowu, do którego miały być wylane nieczystości, pozbawione jest sensu, gdyż takie analizy muszą być dokonywane w możliwie jak najkrótszym czasie po ich stwierdzeniu. Bezzwłoczny pobór prób eliminuje wpływ czynników zewnętrznych, takich jak: opady atmosferyczne czy napływ wody rowem melioracyjnym na rozcieńczenie wylanych ścieków, a co się z tym wiąże, zmniejszenie wartości wskaźników zanieczyszczeń w pobranej próbce. Wyniki takiego badania po tak długim czasie byłyby przekłamane i niezgodne z rzeczywistością, a ponadto ich wykonanie naraziłoby Gminę na koszty. Organ I instancji uznał, że w sprawie brak jest dowodów potwierdzających okoliczność, iż do rowu odwadniającego wylewane były nieczystości. Woda, która znajdowała się w tym rowie nie miała śladów ścieków oraz odoru charakterystycznego dla tego rodzaju zanieczyszczeń. Nie można wskazać osoby zamieszkującej w pobliżu zbiornika czy rowu odwadniającego, która wylałaby tam ścieki. Nie potwierdziły się więc zarzuty skarżącego co do wylewania szamba przez właścicieli sąsiednich nieruchomości do przedmiotowego rowu. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że rów przebiegający przez jego działkę nie ma odpływu, przez co powstają w nim zastoje, procesy gnilne, wylewane są do niego ścieki przez mieszkańców wsi. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji podnosząc, iż w chwili wydawania decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. organ musi być pewien, że nie ma przedmiotu postępowania. Organ odwoławczy w wytycznych zobowiązał organ I instancji do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w tym odebrania oświadczenia od skarżącego o osobach, jakie zostały poinformowane o zdarzeniu polegającym na wylewaniu ścieków do przedmiotowego rowu, a także w zakresie częstotliwości zanieczyszczania tego rowu oraz przeprowadzenia wizji lokalnej rowu odwadniającego nie tylko w obrębie działki skarżącego, ale na całej jego długości w celu ustalenia, czy nie są do niego wyprowadzone rury odprowadzające nieczystości i czy ma on połączenie z rowem melioracyjnym. Organ odwoławczy zauważył również, że Wójt nie wszczął do tej pory postępowania administracyjnego w oparciu o konkretną normę prawną z ustawy Prawo wodne, czy też z ustawy Prawo ochrony środowiska oraz w dalszym ciągu nie wskazał, dlaczego określone osoby uczynił stronami przedmiotowego postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 Wójt umorzył postępowanie w sprawie wylania ścieków do rowu na działce skarżącego uznając, że stało się ono bezprzedmiotowe. W sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Organ I instancji stwierdził, iż właściciel nieruchomości, przez którą przebiega rów odwadniający, w sytuacji stwierdzenia wylania do niego nieczystości, powinien był zawiadomić organy ścigania, a nie urząd gminy, gdyż takie działanie to wykroczenie określone w ustawie z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2013 r., poz. 482). Sprawa ta nie ma więc charakteru administracyjnego, bowiem nie mają do niej zastosowania przepisy k.p.a. Decyzją Kolegium z dnia [...] grudnia 2013 r., po rozpoznaniu odwołania złożonego przez skarżącego, ponownie uchylono decyzję organu I instancji, z uwagi na fakt, iż organ ten nie zastosował się do zaleceń zawartych w uzasadnieniach decyzji organu II instancji z dnia [...] grudnia 2012 r. i [...] lipca 2013 r. Wójt nadal nie wszczął prawidłowo postępowania w oparciu o konkretną normę prawną, stąd nie było podstaw do umorzenia bliżej nieokreślonego postępowania. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że od skarżącego nie odebrano oświadczenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania przy składaniu oświadczenia o osobach, jakim udzielił informacji o wylaniu ścieków do jego rowu. Kolegium zakwestionowało również prawidłowość przeprowadzenia wizji lokalnej oraz sporządzenia z tej czynności protokołu. Decyzją z dnia [...] maja 2014. nr [...]., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145, dalej: "P.w."), Wójt umorzył postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego w sprawie wylania ścieków do rowu znajdującego się w miejscowości B na działce nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w toku przedmiotowego postępowania status strony otrzymali właściciele nieruchomości, przez które przebiega rów odwadniający oraz właściciele posesji sąsiadujących z rowem. Jak wynika z ewidencji gruntów i budynków, przedmiotowy rów figuruje w wypisach oraz na mapach. Skarżący zakupił działkę wraz z rowem odwadniającym w 1996 r. od Skarbu Państwa – Agencji Własności Rolnej. W dniu 27 stycznia 2014 r. Wójt wszczął postępowanie w oparciu o art. 29 P.w. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu, na właścicielu gruntu ciąży obowiązek oczyszczania i udrażniania tego rowu, bowiem jako rów odwadniający, niezaliczony do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, stanowi jedynie urządzenie wodne. W dniu 27 lutego 2014 r. przeprowadzono ponownie oględziny przedmiotowego rowu, z których wynika, że ma on połączenie z rowem melioracyjnym, jest w dobrym stanie technicznym, drożny na całej długości, jedynie w miejscu wylotu rury poziom wody jest nieznacznie wyższy niż w dalszej jego części. Organ I instancji ustalił, że w niniejszej sprawie nie doszło do zakłócenia stosunków wodnych przez żadnego z właścicieli nieruchomości, przez które przebiega rów odwadniający w wyniku zaniedbania czy też celowego działania. Poza tym Wójt uznał, że w okolicznościach niniejszego postępowania właściciel nieruchomości, przez którą przebiega rów odwadniający, w sytuacji stwierdzenia wylania do niego nieczystości, powinien był zawiadomić organy ścigania, a nie urząd gminy, gdyż takie działanie to wykroczenie. Sprawa ta nie ma więc charakteru sprawy administracyjnej, bowiem nie mają do niej zastosowania przepisy k.p.a. Dlatego postępowanie niniejsze jest, w ocenie organu I instancji, bezprzedmiotowe. Poza tym Wójt wskazał, że jeśli skarżący poniósł szkodę w związku z wylaniem nieczystości na jego działkę, to przysługuje mu roszczenie cywilnoprawne od sprawcy szkody, które może być dochodzone przed sądem powszechnym. Jednocześnie zauważył, że Komenda Powiatowa Policji w S umorzyła postępowanie karne w sprawie wylania ścieków do rowu z powodu niewykrycia sprawców. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym podniósł, że o wypuszczeniu na jego działkę nieczystości z szamba w lipcu 2012 r. zawiadomił miejscowego radnego, prezesa Straży Pożarnej, sołtysa oraz Wójta. Zgłaszał również o powypuszczanych rurach z posesji F B i W T, którymi spływają brudy z tych posesji. Ponadto w odwołaniu podniósł, że koparka Urzędu Gminy w C dwukrotnie bez uzgodnienia z nim wjeżdżała na działkę nr [...], kopiąc i dokonując na niej dewastacji, tzn. wybrano na odcinku jego działki kilkanaście przyczep ziemi i wywieziono oraz powyrywano i potłuczono przepusty, poniszczono słupki graniczne i utworzono dół, który jest osadnikiem brudów. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], Kolegium na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, organ II instancji wskazał, że w wykonaniu ostatnich wytycznych organu odwoławczego Wójt pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. wszczął postępowanie na podstawie art. 29 P.w., zawiadomił o powyższym strony postępowania, przeprowadził ponownie w dniu 27 lutego 2014 r. oględziny nieruchomości skarżącego oraz nieruchomości sąsiednich. Z protokołu oględzin wynika, że nie doszło do naruszenia stosunków wodnych przez żadnego z właścicieli nieruchomości sąsiadujących z rowem odwadniającym w wyniku zaniedbania czy celowego przyczynienia się do zakłócenia stanu wody na gruncie. Stwierdzono, że w tym rowie znajduje się woda zastoinowa, w której nie ma fekaliów, ani żadnych nieczystości z szamba. Podczas oględzin skarżący wniósł, aby w granicach jego działki zastosować rury, co spowoduje naprawę stosunków wodnych na jego działce oraz zapewni mu dostęp do drogi. Obecnie na działce znajdują się zastoiny o głębokości od 35 do 40 cm. Wniósł również o odtworzenie słupków granicznych zniszczonych przez gminną koparkę. Organ odwoławczy podniósł, że wniosek skarżącego z dnia 16 lipca 2012 r. w sprawie wpuszczenia nieczystości z szamba do rowu zakreślił granice postępowania administracyjnego pod kątem zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 29 P.w. Po analizie akt sprawy Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja oparta jest na kompletnym materiale dowodowym wystarczającym do stwierdzenia, iż na gruncie sąsiadów nie doszło do zmiany stanu wody ze szkodą dla gruntu skarżącego (art. 29 ust. 3 P.w.). Postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło zasadności twierdzeń skarżącego co do wylewania szamba przez właścicieli sąsiednich nieruchomości do rowu odprowadzającego wodę. Skarżący nie wskazał nazwiska osoby, która na jego nieruchomość wpuściła nieczystości z szamba, a wielokrotnie przeprowadzane oględziny nie wykazały, aby właściciele sąsiednich nieruchomości dokonywali jakichkolwiek czynności, które powodowałyby negatywne oddziaływanie na stan wody w rowie. Oględziny rowu przebiegającego przez nieruchomość skarżącego nie wykazały też, by w rowie tym zalegały ścieki bytowe. Poza tym organ odwoławczy zauważył, że skarżący w swych żądaniach w istocie dąży do zasypania rowu znajdującego się na jego działce i zastąpienia go rurami, którymi miałyby być odprowadzane wody opadowe. W jego ocenie taka sytuacja przyczyni się dodatkowo do zwiększenia możliwości korzystania przez niego z pobliskiej drogi. Powyższe wskazuje zatem, że żądanie skarżącego nie znajduje podstawy prawnej w ustawie Prawo wodne. Tym samym organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe po tym, jak ustalił, iż nie zachodzą przesłanki z art. 29 P.w. Natomiast inne kwestie poruszane przez skarżącego w pismach w toku postępowania wyjaśniającego nie były przedmiotem postępowania wszczętego na skutek wniosku z dnia 16 lipca 2012 r. Skargę do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie złożył skarżący, wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z uwagi na rażące naruszenie jego interesu. W treści skargi, która ma charakter opisowy, przedstawił okoliczności związane z zakupem działki nr [...] w 1996 r. od Skarbu Państwa o powierzchni [...] ha, na której nie było żadnego rowu, tylko łąka i sad. Dopiero od 2010 r. Urząd Gminy próbuje zalegalizować na jego działce rów, wprowadzając tam dodatkowo nieużytek. Bez wiedzy skarżącego Gmina dwukrotnie wjeżdżała koparką na jego działkę, kopiąc dół i wywożąc ziemię, wskutek czego powstał zbiornik brudów; koparka zniszczyła także słupki graniczne. Wykopany rów powoduje, że nie ma dostępu do drogi, nie może wjeżdżać na działkę maszynami, wywozić plonów, dół nadmiernie osusza działkę, która nie może być działką budowlaną. Straty z tego tytułu skarżący szacuje na kwotę około 2,5 tyś. zł. Od 2010 r. składa do Wójta wnioski o uregulowanie tego stanu, gdyż nie może prawidłowo korzystać z działki. W dniu 16 lipca 2012 r. wpuszczono do dołu na jego działce nieczystości, a Wójt nie pobrał próbek do badania. Postepowanie w sprawie przedłuża się, Wójt mataczy, a Kolegium na to pozwala. W konkluzji skarżący wnioskował, aby Wójt odtworzył zniszczone słupki graniczne i zapewnił mu dostęp do drogi. Żądał również naprawy stosunków wodnych na jego działce przez zniwelowanie rowu i wstawienie w to miejsce rury. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Z treści art. 29 ust. 1 P.w. wynika, że właściciel gruntu, jeśli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1), a także odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Z ust. 2 tego przepisu wynika, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 3 P.w., jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Z przytoczonej regulacji wyraźnie wynika, że spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 P.w., to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi, czy też hydrologicznymi. W orzecznictwie sądów administracyjnych wymienia się liczne przypadki działań, które mogą spowodować zmianę stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 29 ust. 3 P.w., takie jak: zmiana naturalnego ukształtowania terenu (przykładowo: nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu), wykonanie robót budowlanych (wybetonowanie działki, wzniesienie murowanego ogrodzenia), a także wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 lutego 2008 r., II SA/Lu 880/07, publ. LEX nr 466028). Ponadto przepis art. 29 ust. 3 P.w. należy rozumieć w ten sposób, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do jego zastosowania. Konieczne jest ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody na gruncie, powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dla przypisania odpowiedzialności za szkodliwą zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem, a szkodą. Regulacja art. 29 ust. 3 P.w. ma zatem zastosowanie w razie szkodliwego wpływu zmiany stanu wody w wyniku bezprawnego działania właściciela gruntu sąsiedniego, zaś przywrócenie stanu zgodnego z prawem może polegać na przywróceniu stanu poprzedniego lub wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom. Istotne jest przy tym, że jedynie ustalenie związku przyczynowego między bezprawną zmianą stanu wody na gruncie a szkodami, które z tego tytułu wystąpiły, daje podstawę do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 29 ust. 3 P.w. W przedmiotowej sprawie niewątpliwe jest, że żądanie skarżącego, zawarte we wniosku z dnia 16 lipca 2012 r., dotyczyło wylania ścieków do rowu znajdującego się na jego działce. Ostatecznie, na skutek trzykrotnego uchylania decyzji Wójta przez Kolegium, organ I instancji w dniu 27 stycznia 2014 r. prawidłowo wszczął postępowanie w związku z ww. wnioskiem w kierunku art. 29 P.w. W ocenie Sądu, przepis art. 29 ust. 3 P.w. może stanowić podstawę do działania organu administracji publicznej w sytuacji, o jakiej mowa we wniosku skarżącego, gdyż nie można z góry wykluczyć, że działanie polegające na odprowadzaniu ścieków na grunty sąsiednie może mieć wpływ na zmianę stosunków wodnych na gruncie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2010 r., IV SA/Wa 751/10, publ. CBOSA). Wbrew zarzutom podniesionym w skardze przez skarżącego, orzekające w sprawie organy, po wielokrotnym rozpoznaniu niniejszej sprawy, dokonały właściwych ustaleń faktycznych. Z dowodów zebranych w sprawie wynika, że przedmiotowy rów został wykonany w 1988 r. w związku z odbudową zbiornika wodnego małej retencji w B na długości 170 m, m.in. w działce numer [...] (jako rów otwarty), połączony z istniejącym rowem melioracyjnym. Do akt administracyjnych jest załączona dokumentacja projektowo-kosztorysowa dotycząca budowy tego zbiornika w latach 1987-1988, finansowana przez Gminę C, którą sam skarżący nadzorował, będąc wówczas pracownikiem tej gminy. Niewątpliwie więc rów odwadniający istniał na działce nr [...] w dacie jej zakupu przez skarżącego w 1996 r. od Skarbu Państwa – Agencji Własności Rolnej, chociaż w tej dacie nie figurował w ewidencji gruntów. Dopiero po zmianie klasyfikacji gruntów i budynków, dokonanej przez Starostwo Powiatowe w S, działka nr [...] o łącznej powierzchni 0,2300 ha aktualnie widnieje w rejestrze jako grunty orne (0,0694 ha), łąki trwałe (0,1516 ha) oraz rowy (0,0090 ha). Z pisma skarżącego znajdującego się w aktach administracyjnych z dnia 2 listopada 2012 r. skierowanego do Wójta wynika, że otrzymał decyzję o zmianie zobowiązania pieniężnego na rok 2012, która wprowadza na działce nr [...] nieużytek o powierzchni 0,0090 ha. Jednak podnoszona przez skarżącego w toku postępowania okoliczność, że nie zgadza się z tą decyzją, gdyż on kupował działkę bez zaznaczonego w dokumentach rowu, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ponieważ decyzję tę winien kwestionować w odrębnym postępowaniu. Jeśli chodzi o usunięcie znaków granicznych na działce nr [...], to skarżący pismem z dnia 12 listopada 2012 r. otrzymał od Wójta odpowiedź, iż nie jest on właściwy w sprawach z zakresu geodezji i kartografii (taki fakt należy zgłosić właściwym organom, tj. Staroście lub Policji). Z kolei z pisma Wójta z dnia 26 maja 2014 r. wynika, że postępowanie administracyjne dotyczące zasypania przedmiotowego rowu zostało zakończone w dniu [...] maja 2013 r. decyzją Kolegium (znak: [...]). Decyzja ta dotyczyła odmowy nakazania przywrócenia poprzedniego stanu wody na działce nr [...] w miejscowości B lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Tej sprawy dotyczy załącznik nr 1 złożony wraz z odwołaniem skarżącego od decyzji Wójta z dnia [...] maja 2014 r. Wskazywana w skardze oraz w toku całego postępowania administracyjnego okoliczność naruszenia posiadania działki skarżącego przez Gminę poprzez dwukrotne wjechanie koparką na jego działkę również nie może być przedmiotem postępowania w tej sprawie, zainicjowanej wnioskiem z dnia 16 lipca 2012 r., tylko ewentualnie postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. W celu ustalenia przesłanek z art. 29 ust. 3 P.w. organ I instancji przeprowadził trzykrotnie oględziny rowu odwadniającego na nieruchomości skarżącego (w dniach: 28 sierpnia 2012 r., 8 października 2013 r. oraz 27 lutego 2014 r.) i w żadnym wypadku nie stwierdzono, aby ktokolwiek wylewał do tego rowu nieczystości z szamba. Pracownicy Gminy dokonali kontroli wszystkich posesji graniczących z rowem oraz ze zbiornikiem małej retencji. Nie stwierdzono, aby ich mieszkańcy pozbywali się ścieków w sposób niewłaściwy, czy też niezgodny z obowiązującymi przepisami. Ponadto w dniu 7 kwietnia 2014 r. pracownik organu I instancji potwierdził usunięcie przez F B rury, biegnącej od jego posesji do przedmiotowego rowu odwadniającego. Oględziny dokonane w dniu 27 lutego 2014 r. nie stwierdziły okoliczności, aby do rowu odwadniającego wprowadzone były rury, pochodzące z innych nieruchomości, w szczególności W T Sam skarżący we wniosku skierowanym do Wójta w dniu 16 lipca 2012 r., ani w piśmie z tego samego dnia skierowanym do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S (dołączonym do akt) nie wskazywał sprawcy wylania nieczystości do rowu na jego działce. Z treści zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji wynika, że postępowanie w sprawie wylania ścieków do przedmiotowego rowu było prowadzone również przez Policję w S, ale zostało zakończone umorzeniem z powodu niewykrycia sprawców. Wprawdzie skarżący w pismach w toku postępowania kilkakrotnie wskazywał, że o fakcie wylania w lipcu 2012 r. nieczystości do rowu na jego działce informował: miejscowego radnego, prezesa Straży Pożarnej i sołtysa, jednak z tych informacji nie wynika, aby wskazywał tym osobom, kto dopuścił się odprowadzenia ścieków na jego grunt, skutkującego zmianą stosunków wodnych. Tak więc postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło zasadności twierdzeń skarżącego co do wylewania nieczystości przez właścicieli sąsiednich nieruchomości do rowu odwadniającego przebiegającego przez działkę nr [...]. Z dokładnej analizy treści pism skarżącego, a w szczególności z jego oświadczenia podczas oględzin z dnia 27 lutego 2014 r. oraz z treści skargi wynika, że jego wnioski zmierzały w istocie do zasypania rowu odwadniającego na długości jego działki i wprowadzenia w to miejsce rury, którą miałyby być odprowadzane wody opadowe. Taka sytuacja, w ocenie skarżącego, spowoduje naprawę stosunków wodnych i przyczyni się do zwiększenia możliwości korzystania przez niego z pobliskiej drogi. Żądanie skarżącego w takim kształcie nie ma podstaw w ustawie Prawo wodne, na co prawidłowo wskazał organ odwoławczy, precyzując przyczynę umorzenia przedmiotowego postępowania jako bezprzedmiotowego. Sąd w pełni podziela argumentację organu odwoławczego, powołującego się na ocenę podobnego stanu faktycznego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2012 r. w sprawie II OSK 38/11 (publ. LEX nr 1410/61), który stwierdził, że organ administracji umarza jako bezprzedmiotowe postępowanie toczące się w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne po tym, jak ustali, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania jej przepisów, w tym art. 29 ust. 3 P.w. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło