VIII SAB/Wa 43/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.K. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie udzielenia pomocy materialnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Zarządzeniem z dnia 23 listopada 2015 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek M. K. bez rozpoznania wobec niezłożenia w zakreślonym terminie wniosku na urzędowym formularzu. W dniu [...] grudnia 2015 r. skarżący wniósł od tego zarządzenia prawidłowo sprzeciw, a następnie w wyniku wezwania do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu złożył wniosek na formularzu PPF. W uzasadnieniu podał, że nie posiada żadnego majątku, domu, nie osiąga dochodu, jest bezpaństwowcem i osobą bezdomną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658) bowiem postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stanowi ona realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. To strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w określonej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. W związku z tym powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 7 marca 2012 r., I OZ 125/12, LEX nr 1120734). Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie (zob. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2012 r., II FZ 128/12, LEX nr 1116173). Nieprzedstawienie przez wnioskodawcę swojej sytuacji majątkowej obejmującej zarówno dochody, ponoszone wydatki jak i inny majątek będący w jego posiadaniu, skutkuje brakiem wystarczających danych co do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. To z kolei uniemożliwia dokonanie pełnej oceny czy poniesienie przez stronę kosztów postępowania uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II GZ 52/12, LEX nr 1125486). Za niewystarczające w przedmiotowej sprawie należy uznać gołosłowne twierdzenia skarżącego jakoby od wielu lat nie posiadał jakichkolwiek źródeł utrzymania i żadne osoby trzecie nie ponosiły za niego tych kosztów. Skarżący podnosi, że jest od 1980 r. jest bezpaństwowcem, a od 2002 r. osobą bezdomną, nie może podjąć żadnej pracy także dorywczej czy sezonowej. Twierdzeń tych w żaden sposób jednak nie uprawdopodobnił, nie przedstawił żadnego dowodu choćby w części potwierdzającego podnoszone okoliczności, co czyni je sprzecznymi z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Nie udzielił też odpowiedzi na wezwanie zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. do złożenia dodatkowych informacji tj. 1) wskazania wszystkich źródeł utrzymania (prace dorywcze, sezonowe itp.) oraz ich wysokości, 2) wskazania obiektywnych przyczyn w postaci np. choroby, uniemożliwiających podjęcie jakiejkolwiek pracy, 3) wyjaśnienia kto ponosi bieżące koszty utrzymania skarżącego, 4) wskazania czyją własnością jest lokal, w którym skarżący zamieszkuje, 5) złożenia dokumentów obrazujących sytuację rodzinną i finansową skarżącego (np. zaświadczenie z właściwej jednostki do spraw opieki społecznej). Odmowa zatem przyznania prawa pomocy podyktowana jest w tym przypadku nienależytym, wykonaniem zobowiązania sprowadzającym się do przedstawienia niewiarygodnych i niepełnych informacji, które spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a Sąd postanowił, jak w sentencji.