VIII SAB/Wa 58/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi N. K. i A. K. na bezczynność Wojewody M. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym N. K. i A. K. uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. Pismem z 3 września 2024 r. (data nadania na poczcie) N. K. i A. K. (dalej: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) skargę na bezczynność Wojewody M. (dalej również jako: organ, Wojewoda) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały dla ich małoletniej córki K. K. (dalej: małoletnia córka). W uzasadnieniu skargi wskazali, że córka urodziła się w Polsce, chodzi do polskiego przedszkola, rozmawia wyłącznie po polsku i zna tylko kulturę polską. Zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 35, art. 36, art. 7b i art. 8 k.p.a. w konsekwencji czego wnieśli o natychmiastowe załatwienie sprawy i przyznanie odszkodowania w wysokości 30.000 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma wskazał, że A. K. (dalej również jako: cudzoziemiec), obywatel Ukrainy, 5 kwietnia 2024 r. wystąpił do Wojewody M. z wnioskiem o udzielenie małoletniej córce zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pismem z 5 kwietnia 2024 r. cudzoziemiec został poinformowany o dokumentach niezbędnych do wydania decyzji zgodnej z żądaniem. Dodatkowo pismo zawierało informację o wyznaczonym terminie wydania decyzji w sprawie do 23 września 2024 r. Następnie 19 maja 2024 r. do organu wpłynęło ponaglenie cudzoziemca, które Wojewoda pozostawił bez rozpoznania (zawiadomienie z 20 maja 2024 r.). W dniu 30 sierpnia 2024 r. organ wydał decyzję z wniosku cudzoziemca o udzielenie małoletniej córce zezwolenia na pobyt stały. Informacja o wydaniu decyzji znajduje się w "statusie sprawy" w systemie Portal Cudzoziemca inPOL. Termin odbioru ww. decyzji został wyznaczony na 29 października 2024 r., o czym skarżący został powiadomiony za pośrednictwem bramki SMS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, tj. w sprawach gdy właściwy organ ma wydać decyzję, postanowienie, o jakim mowa w pkt 2 i 3, jak też wydać akt, czy dokonać czynności, o których mowa w pkt 4 oraz w pkt 4a. Zasadniczym celem skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie przez organ administracyjny postępowania jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności/przewlekłości, a więc załatwienie sprawy. W związku z powyższym nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w danej sprawie w sytuacji, gdy została ona już załatwiona. Pogląd taki przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w dwóch uchwałach składu siedmiu sędziów: z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (w odniesieniu do bezczynności) oraz z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (w odniesieniu do przewlekłości). W uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, NSA stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21, NSA wskazał, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z 22 czerwca 2020 r. w sprawie II OPS 5/19 pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Podkreślić przy tym trzeba, że ocena wystąpienia każdego ze stanów opieszałości organu administracji powinna być dokonywana przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. Skoro zatem w realiach rozpoznawanej sprawy w chwili wniesienia skargi (3 września 2024 r.) nie występował zarzucany skargą stan bezczynności, ponieważ w postępowaniu w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały dla małoletniej córki skarżących została wydana przez Wojewodę M.decyzja z 30 sierpnia 2024 r., nr [...](k. 40 akt administracyjnych), to w kontekście wskazanych wyżej uchwał brak jest - w ocenie Sądu - podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie w zakresie stwierdzania o tym, czy organ administracji dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z uwagi na stan sprawy wniesiona skarga nie mogła zatem zmierzać do uchylenia zarzucanego stanu opieszałości organu administracyjnego, a zatem nie mogła realizować przedstawionego wyżej celu tej skargi (jej istoty), co uzasadniało jej odrzucenie (por. postanowienie NSA z 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20, publ. cbosa). Wniesienie w takim przypadku skargi na bezczynność stanowi przeszkodę w merytorycznym jej rozpoznaniu przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podobne stanowisko przedstawił NSA w postanowieniu z 8 września 2023 r., sygn. akt I OZ 361/23, konstatując, że o ile skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.), o tyle jej wniesienie po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna, w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, należy ocenić jako niedopuszczalne (postanowienie NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1575/22; postanowienie WSA w Olsztynie z 23 marca 2023 r., sygn. akt I SAB/Ol 4/23; postanowienia WSA w Lublinie z: 4 maja 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 45/23; 10 maja 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 70/23; postanowienie WSA w Łodzi z 10 maja 2023 r., sygn. akt III SAB/Łd 13/23; postanowienie WSA we Wrocławiu z 29 maja 2023 r., sygn. akt III SAB/Wr 215/23; postanowienia WSA w Gdańsku z: 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gd 66/23; 7 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gd 89/23, wszystkie publ. cbosa). Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Sąd jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, bowiem powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale składu siedmiu sędziów i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład NSA. Podkreślić także trzeba, że zasadniczo to wydanie aktu kończy postępowanie, nie zaś jego doręczenie (por. np. uchwały NSA z 17 grudnia 2007 r, sygn. akt I FPS 5/07, czy z 14 grudnia 2009 r., sygn. akt II FPS 7/09, publ. cbosa). Datę zakończenia postępowania odnosić należy zatem do wydania spornej decyzji, tj. do 30 sierpnia 2024 r. W tej bowiem dacie (sporządzenia i podpisania) decyzja ta rozpoczęła swój byt prawny. Prawidłowe doręczenie decyzji ma natomiast na celu zakomunikowanie zawartego w nim rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na tym akcie podpisu osoby uprawnionej. Czynność doręczenia nie stanowi o załatwieniu sprawy administracyjnej, tzn. nie przyznaje, nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie, jako czynność materialno-techniczna, wywołuje natomiast co do zasady skutek w postaci związania organu wydanym rozstrzygnięciem, jak też ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Doręczenie aktu już po wniesieniu skargi na bezczynność nie zmienia zatem faktu, że podstawą żądania tej skargi jest wydanie stosownego rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej (por. np. postanowienia NSA z: 4 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 332/21, czy 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt I GSK 468/23, publ. cbosa). Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzekł w pkt 1 postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.