I SA/Wr 1006/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-11-14
Skład orzekający: Lidia Błystak, Barbara Ciołek, Jadwiga Danuta Mróz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług jest zasadna z uwagi na brak wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły rozłożenia na raty zaległości podatkowych w VAT. Organy zasadnie ustaliły, że nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, a charakter podatku VAT oraz sytuacja finansowa strony nie uzasadniały udzielenia ulgi. Sąd podkreślił, że instytucja rozłożenia na raty ma charakter uznaniowy i wyjątkowy, a ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej nie może być przerzucane na Skarb Państwa.Stan faktyczny
Strona skarżąca, spółka cywilna "A" s.c., wniosła o rozłożenie na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami, powołując się na trudną sytuację finansową spowodowaną problemami na rynku prasowym i reklamowym. Organy podatkowe odmówiły udzielenia ulgi, uznając, że nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek- sprawozdawca, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi "A" s. c. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za okresy: III kwartał 2011 r. oraz październik 2011 r. i grudzień 2011 r.: oddala skargę.
Przedmiotem skargi "A" s.c. I. T., C. T. (dalej: strona, skarżący, podatnik) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] r. nr [...] , na mocy której odmówiono stronie rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 57.295,50 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 846,00 zł, na które składają się należności za III kwartał 2011r., październik 2011r. i grudzień 2011r.
Pismami z dnia 21 grudnia 2011r. i 7 lutego 2012r. strona wniosła o udzielenie ulgi przez rozłożenie zapłaty ww. zaległości w podatku od towarów i usług na 24 raty. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jej prośba jest uzasadniona trudną sytuacją finansową, która nie pozwala na uregulowanie zaległości jednorazowo. Jako przyczynę powstania zaległości podatkowych wskazano trudną sytuację na rynku prasowym i reklamowym, spadek liczby i cen reklam w prasie drukowanej, kłopoty części stałych klientów, w tym związanych z obrotem nieruchomościami. Kłopoty spowodowały konieczność podjęcia przez spółkę działań mających na celu zapewnienie rentowności prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazała strona okoliczności świadczące o trudnej sytuacji oraz przedstawiła informacje o podejmowanych działaniach (zmiana struktury firmy oraz zatrudnienia - ograniczenie zespołów dziennikarskich, ograniczenie zatrudnienia na stanowiskach kierowniczych, ograniczenie liczby oddziałów firmy, scentralizowanie i przejęcie zadań przez oddział we W., optymalizacja produktów - obniżenie nakładów niektórych gazet, przekształcanie tytułów z formuły bezpłatnej na płatną, zbudowanie nowych i przeformatowanie istniejących portali internetowych, renegocjacja umów z drukarnią i obniżenie kosztów produkcji poszczególnych gazet). Powyższa sytuacja zdaniem strony uzasadnia przyznanie jej pomocy de minimis - w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowych.
Powyższa sytuacja zdaniem strony uzasadnia przyznanie jej pomocy de minimis - w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: organ I instancji) odmówił udzielenia ulgi w formie rat, wskazując, że w jego ocenie, w sprawie nie zaszła przesłanka ważnego interesu płatnika oraz interesu publicznego.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, zarzucając organowi I instancji naruszenie: 1) art. 67 a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 67c ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwanej dalej OP) skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę decyzji, a polegającym na przyjęciu, że w odniesieniu do strony skarżącej nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego oraz ważnego interesu płatnika; 2) art. 122 w zw. z art. 187 ust. 1 OP poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 3) art. 210 ust. 4 OP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji; 4) art. 210 ust. 1 pkt 5 OP, poprzez jego niezastosowanie polegające na nie rozstrzygnięciu w zaskarżonej decyzji o całości żądania strony.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor Izby Skarbowej, organ II instancji, organ odwoławczy) wskazaną na wstępie decyzją z dnia 11 czerwca 2012r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Stwierdził organ odwoławczy, że w sprawie nie ma formalnych przeszkód do udzielenia pomocy publicznej w ramach zasady de minimis, jednak niezależnie od spełnienia przesłanek formalnych niezbędne jest również zaistnienie przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 2 w zw. z art. 67c § 1 OP, tj. wystąpienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego – a tych przesłanek strona nie spełnia.
W uzasadnieniu decyzji wskazał organ II instancji, że rozpatrując ważny interes podatnika należy brać pod uwagę przede wszystkim czynniki losowe, niezależne od jego postępowania, które uniemożliwiają jednorazową zapłatę podatku. Podkreślił organ, że ogólnie trudna sytuacja finansowa podmiotu składającego wniosek o udzielenie ulgi sama przez się nie stanowi podstawy do jej udzielenia. Takie stanowisko związane jest z konstytucyjnym ograniczeniem stosowania ulg w spłacie należnych zobowiązań podatkowych do sytuacji szczególnych, wynikających z zasad sprawiedliwości, równości i powszechności opodatkowania. Wynikać winny więc one z przyczyn obiektywnych. Odejście bowiem od wskazanej koncepcji prowadziłoby do przerzucenia na Skarb Państwa skutków mniej lub bardziej świadomych poczynań podmiotów prawa, burząc w ten sposób powszechnie przyjęty porządek prawny. Przez interes publiczny natomiast, należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą respektować wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, czy zaufanie obywateli do organów władzy.
Organ wyjaśnił, że postępowanie dotyczy zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług. Ciężar zabezpieczenia środków finansowych pozwalających na uregulowanie zobowiązań podatkowych spoczywa na podatniku, co jest równoznaczne z tym, że negatywne skutki w tym zakresie nie mogą być przerzucane na Skarb Państwa. Nadto konstrukcja podatku od towarów i usług charakteryzuje się tym, że jest to podatek pośredni, który w końcowej fazie obrotu jest regulowany przez ostatecznego odbiorcę. Tym samym powoduje to, że jego zapłata nie obciąża podatnika, który jest jedynie zobligowany do przekazania zapłaconej przez odbiorcę kwoty podatku - właściwemu wierzycielowi podatkowemu. Podkreślił organ, że strona w składanych pismach nie wskazywała aby nie otrzymywała zapłaty od odbiorców za przekazany im towar oraz świadczone usługi. Powyższe oznacza zatem, że zaległości podatkowe są konsekwencją przyjętego przez stronę sposobu postępowania, polegającego na nie odprowadzaniu należnego Skarbowi Państwa świadczenia, które spółka otrzymywała od kontrahentów, z uwagi na jego przeznaczenie na inne cele, związane z prowadzoną przez stronę. Doprowadzenie przez stronę do napięć w zakresie regulowania zobowiązań z uwagi na przyjęcie własnej polityki spłaty zobowiązań, nie może świadczyć o tym, że niemożność uregulowania należności podatkowych ma charakter nadzwyczajny, lecz jest wynikiem decyzji podjętej przez samego podatnika.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył także, iż ze złożonego przez stronę zestawienia należności wynika, że spółka posiada należności na łączną kwotę brutto 81.495,30 zł, z której zdecydowała się nie dochodzić kwoty 50.000,00 zł, ze względu na koszty komornicze. Świadczy to, w ocenie organu, że spółka nie podjęła wszystkich możliwych działań, w celu odzyskania tych wierzytelności, a przyznanie jej ulgi w postaci układu ratalnego stanowiłoby nieuzasadnione kredytowanie spółki ze strony Skarbu Państwa.
Po przeanalizowaniu sytuacji finansowej strony zauważył także organ, że skarżąca spółka nie wykazuje z prowadzonej działalności dochodu, a także generuje nowe zaległości podatkowe. Czyni to w ocenie organu wątpliwym, czy strona byłaby w stanie terminowo regulować raty. Za okoliczność bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy uznał organ podnoszony przez stronę fakt, iż innej spółce cywilnej ("B"), której wspólnikami są I. T. i C. T. – udzielono ulgi. Sprawa dotyczyła bowiem innego podmiotu, o innej sytuacji finansowej. Na marginesie zauważył organ, że "B" nie realizuje wskazanego przez stronę układu ratalnego. W świetle poczynionych ustaleń uznał organ, że nie wystąpił w sprawie ważny interes podatnika.
Nie stwierdził również organ odwoławczy zaistnienia interesu publicznego. Wskazał organ odwoławczy, że przyznanie układu ratalnego uprzywilejowałoby stronę w stosunku do innych podatników. Jeszcze raz podkreślił organ II instancji, że strona jest podmiotem zawodowo prowadzącym działalność gospodarczą i przede wszystkim to strona powinna we własnym zakresie podejmować wszelkie możliwe działania mające na celu zapobieżenie powstawaniu zaległości podatkowych, jak również to strona ponosi ryzyko niepowodzenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. Zdaniem organu odwoławczego specyfika prowadzonej działalności – wydawanie prasy lokalnej oraz prowadzenie lokalnych internetowych serwisów informacyjnych oraz fakt, że kontrahentami strony są gminy i powiaty województwa dolnośląskiego – nie ma wpływu na wystąpienie interesu publicznego. Strona prowadzi działalność gospodarczą ukierunkowaną na zysk i sama branża w jakiej działalność prowadzi nie decyduje o wystąpieniu interesu publicznego i nie jest z nim tożsama.
Nie dopatrzył się również organ odwoławczy w sprawie wadliwego procedowania przez organ I instancji. Zwrócił organ II instancji uwagę, że w sprawie został zebrany pełny materiał dowodowy, który został poddany ocenie i znalazło to odzwierciedlenie w decyzji. Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że równolegle sformułowane we wniosku żądanie strony, udzielenia ulgi w innym podatku (tj. w podatku dochodowym od osób fizycznych), zostało rozstrzygnięte w innym postępowaniu, co czyni chybionym zarzut nierozpoznania całości wniosku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, strona wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz wnosząc o zasądzenie kosztów, podobnie jak w odwołaniu, zarzuciła naruszenie:
1) art. 67a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 67c ust. 1 OP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że w odniesieniu do strony skarżącej nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika;
2) art. 122 w zw. z art. 187 ust. 1 OP poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
3) art. 210 ust. 4 OP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji;
4) art. 210 ust. 1 pkt 5 OP poprzez jego niezastosowanie polegające na nierozstrzygnięciu w zaskarżonej decyzji o całości żądania strony.
Zarzucono w skardze, że organ pominął fakt, iż strona pomimo przejściowych trudności finansowych nie uchyla się od obowiązku podatkowego i przejawia wolę spłaty zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Zdaniem strony, zaakceptowanie stanowiska organu, że strona powinna sama uporać się ze swoimi problemami finansowymi prowadziłoby do sytuacji, w której przewidziana przepisami instytucja ulgi w zobowiązaniach podatkowych, byłaby regulacją "martwą". W ocenie skarżącej przesłani zaistnienia "ważnego interesu" nie można ograniczać inną przesłanką – tj. wystąpieniem okoliczności nadzwyczajnych. Zdaniem strony nadto, udzielenie jej ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, wbrew twierdzeniom organu, gwarantuje znacznie większą pewność uregulowania przez stronę przedmiotowych należności, niż wydanie zaskarżonej decyzji odmownej. Skarżąca podniosła, że szczegółowo przedstawiła we wniosku oraz w odwołaniu od decyzji organu I Instancji nie tylko przyczyny powstania zaległości (przejściowe problemy finansowe, zła sytuacja na rynku wydawniczym i rynku nieruchomości), ale przede wszystkim realny plan restrukturyzacji prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, który wdrożony do wykonania, przynosi wymierne efekty. Powyższe, zdaniem strony, pozwala przewidzieć, iż skarżący będą realizować objęty wnioskiem układ ratalny.
Ponowiła też strona zarzut, że organ nie dostrzegł interesu publicznego w udzieleniu ulgi. Skutkiem jej braku może być bowiem likwidacja przedsiębiorstwa, która dotknie również kontrahentów skarżącej, w tym jednostki samorządu terytorialnego. Ponownie przytoczyła także strona fakt, że ulgi udzielono wspólnikom skarżącej spółki cywilnej, prowadzącym inną działalność pod firmą "B s.c. I. T. i C. T.". Wywiodła strona, że w analogicznych stanach faktycznych organ winien podjąć analogiczne decyzje. Podtrzymała skarżąca stanowisko, że organ oba sformułowane we wniosku żądania, tj. udzielenia ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług – winien rozstrzygnąć w tej samej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane z zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżone orzeczenie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 67a § 1 pkt 2 w zw. z art. 67c § 1 O.p.
Istota sporu sprowadza się do oceny legalności rozstrzygnięcia organów podatkowych odmawiającego skarżącej udzielenia ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę z uwagi na brak spełnienia przesłanki ważnego interesu płatnika lub interesu publicznego. W sprawie nie ma sporu, że strona spełniła wymogi do udzielenia pomocy publicznej de minimis.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 67a § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 67c § 1 OP, zgodnie z którymi organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a.
Użyte w powołanym przepisie pojęcia "ważny interes podatnika/płatnika" "interes publiczny" są, jak słusznie zauważyły to organy podatkowe w treści swoich rozstrzygnięć, pojęciami niedookreślonymi. Dla ich sprecyzowania zasadne jest odwołanie się do piśmiennictwa i wypracowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Przyjmuje się, że o istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie danego podmiotu, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, ważny interes podatnika, to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.
Wynika to z wyjątkowego charakteru instytucji rozłożenia na raty stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Zasadą pozostać musi płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo.
Wskazać również należy, że instytucja rozłożenia na raty zaległości podatkowych z art. 67a § 1 pkt 2 O.p. oparta jest na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje zwrot "organ podatkowy (...) może". Istotą uznania jest zaś rozgraniczenie sprzecznych interesów, a mianowicie interesu podatnika/płatnika ubiegającego się o ulgę oraz interesu budżetu państwa, i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Uznanie administracyjne oznacza, że ustawodawca pozostawił organowi podatkowemu swobodę w stosowaniu umorzenia zaległości nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Uznaniowość decyzji polega na tym, że to do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona jedynie przestrzeganie przez organy podatkowe procedury normowanej przez Ordynację podatkową, a w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny.
Sądowa kontrola decyzji dotyczących udzielania ulg w spłacie zaległości podatkowych jest ograniczona i sprowadza się jedynie do badania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w przepisie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Sąd natomiast nie może ingerować w samo rozstrzygnięcie organu podatkowego. (za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 538/07, Lex nr 297127)
Innymi słowy Sąd nie może kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności. Tym samym poza zakresem rozważań sądu pozostaje najistotniejsza z punktu widzenia podatnika kwestia, tj. samo rozstrzygnięcie. Jeśli Sąd stwierdzi, że organ podatkowy nie uchybił przepisom postępowania i oparł rozstrzygnięcie na podstawie rzetelnie zgromadzonego materiału dowodowego, to nie ma podstaw prawnych do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Sąd nie ma uprawnień aby nakazać organom podatkowym odstąpienie od dochodzenia należnych podatków lub narzucić rozstrzygnięcie uwzględniające wniosek strony o umorzenie tych należności. Nie może również, w miejsce organu podatkowego wydać orzeczenia o uwzględniającego ów wniosek.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu działania organów podatkowych i wyprowadzone z nich wnioski mieszczą się w zakresie powołanych przepisów i nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów.
Organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji zasadnie wskazał, że rozłożenie na raty zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług, wymaga szczególnej uwagi i oceny sytuacji wnioskodawcy z uwzględnieniem charakteru zaległości. Jest to bowiem podatek nie płacony z przychodu podatnika, lecz stanowiący od początku należność Skarbu Państwa, inkasowaną przez sprzedawcę towaru lub usługi z obowiązkiem odprowadzenia go do kasy właściwego urzędu skarbowego. W istocie więc naruszenie tego obowiązku i dysponowanie potem środkami nie należącymi do podatnika nie sposób zakwalifikować jako zdarzenie wypełniające którąś z przesłanek art. 67a ust. 1 Ordynacji podatkowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 3802/01 udzielenia pomocy de minimis w podatku od towarów i usług).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że skoro rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, to uzasadniające je wypadki społeczne i gospodarcze muszą posiadać tę samą cechę. Za udzieleniem pomocy de minimis przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie miał wpływu (vide wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 735/02, LEX nr 129659).
W przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie zakwestionowały podnoszonych przez stronę trudności na rynku prasy, ale przyjęły, że to kryterium nie
jest wystarczające do zastosowania ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych. Słusznie wskazał organ, że ważny interes podatnika nie może być rozumiany w sposób subiektywny, ale wymaga oceny obiektywnej w ramach której należy odnieść się m.in. do przyczyn powstania zaległości oraz uwzględnić sytuację materialną strony, jej zdolność do realizacji układu ratalnego.
Zgodzić się należy z organem, że strona jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą musi liczyć się zarówno z ryzykiem jej prowadzenia (zmianami na rynku czy kryzysem), jak również musi liczyć się z koniecznością zapewnienia środków na jej prowadzenie, a ryzyka w tym zakresie nie może przenosić na Skarb Państwa. Ryzyko działalności gospodarczej i ryzyko decyzji podejmowanych przy jej prowadzeniu, niepowodzenia w tej działalności - nie stanowią podstawy do udzielania ulg. Strona zaś nie wskazała na żadne wykraczające poza zwykłe ryzyko związane z funkcjonowaniem podmiotów gospodarczych zdarzenia losowe, które przyczyniły się do powstania zaległości. Ponadto, na co już zwrócono uwagę podatek od towarów i usług jest to podatek pośredni, który charakteryzuje się tym, że jest regulowany przez ostatecznego odbiorcę, tym samym jego zapłata nie obciąża podatnika, który ma jedynie obowiązek przekazać do Skarbu Państwa podatek zapłacony przez odbiorcę. Ponadto z akt wynika, że strona otrzymywała zapłatę od kontrahentów, a zatem brak odprowadzenia należności był efektem decyzji strony i polityki finansowej strony. Nie można odmówić racji organowi, który wskazuje, że powszechność opodatkowania nie pozwala na swobodę decyzji zobowiązanych, co do ich płacenia.
Zasługująca na aprobatę jest również argumentacja organu związana z brakiem podjęcia przez stronę wszystkich możliwych działań dotyczących dochodzenia od kontrahentów należnych jej wierzytelności przed sądem (strona wskazuje na konieczność ponoszenia kosztów sądowych czy komorniczych). Zauważa Sąd, że koszty sądowe i komornicze w efekcie ponoszą dłużnicy, a ponadto w ocenie Sądu nie do zaakceptowania jest sytuacja, że strona rezygnuje z dochodzenia należności i jednocześnie domaga się pomocy ze strony Skarbu Państwa. Jak już powiedziano ulga podatkowa nie ma rekompensować następstw decyzji podejmowanych przez stronę.
W ocenie Sądu organ wyczerpująco uzasadnił także swoje stanowisko odnośnie braku zdolności strony do spełnienia wnioskowanego układu ratalnego. Prawidłowo przeanalizował sytuację majątkową strony i wykazał, że strona nie daje gwarancji realizacji układu. W szczególności słusznie zauważył organ, że strona nie wykazuje zysku oraz generuje nowe zaległości podatkowe. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności.
Jako uzasadnione ocenia Sąd stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej odnośnie braku wystąpienia interesu publicznego. Dyrektor Izby Skarbowej, podzielając pogląd organu I instancji, wskazał, że konstytucyjną zasadą jest równość i powszechność opodatkowania, co oznacza m.in. konieczność zapłaty należności podatkowych wynikających z przepisów ustawowych i obowiązek organów podatkowych do ich egzekwowania. W interesie publicznym jest niewątpliwie, aby wszyscy zobowiązani w sposób terminowy i sumienny wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód budżetu państwa (lub jednostek samorządowych). Tym samym za okoliczności, które mogłoby wykluczyć czy też czasowo wyłączyć obowiązek zapłaty podatków należy uznać szczególne ważne, z punktu widzenia tych właśnie przesłanek okoliczności.
W sprawie organ podatkowy wyważył interes podatnika z interesem budżetu państwa, z wartościami powszechności i równości opodatkowania i dał prymat interesowi publicznemu. Decyzja ta mieści się w uznaniu organu. Organ odnosząc się do przesłanki interesu publicznego słusznie wskazał, że dla zaistnienia tej przesłanki - branża, w której strona prowadzi swoją działalność nie ma decydującego znaczenia. Strona jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą dla zysku. Jak wyżej wskazano - musi ponosić ryzyko tej działalności. Również fakt złożenia wniosku o ulgę przewidzianą prawem nie może być oceniany jako deklaracja strony, że chce płacić podatki, co miałoby wypełniać przesłankę interesu publicznego.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż prowadzenie postępowania w sprawie ulgi na wniosek podatnika nie uchyla ciążącego na organach podatkowych - na podstawie art. 122 i 187 OP - obowiązku podejmowania działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym kontekście stwierdzić należy, iż organ I instancji w rozpoznawanej sprawie nie ograniczył się do zbadania przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", ale w obszernym piśmie z dnia 9 stycznia 2012r. wezwał stronę skarżącą do przedłożenia dokumentów dla oceny jej sytuacji finansowej, szczegółowo wskazując na zakres niezbędnych dokumentów (k. 24 akt administracyjnych). Organ podatkowy dopełnił zatem ciążącego na nim obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Bez wpływu na podjęcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje również okoliczność udzielenia ulgi innej spółce, nawet jeżeli występuje tożsamość wspólników. Jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, organ podatkowy zobligowany jest do rozpatrywania danej sprawy podatkowej indywidualnie, co oznacza, że przy ocenie wniosku o udzielnie ulgi nie jest związany inną wydaną decyzją, a zwłaszcza decyzją dotyczącą innego podmiotu.
Z tych względów podniesiony przez stronę zarzut naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 ust. 1 OP należy uznać za chybiony.
W sprawie nie stwierdził również Sąd naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 OP, decyzja organu I i II instancji zawiera wyczerpujące uzasadnienie zarówno faktyczne jak i prawne. Sam fakt, że strona nie podziela argumentacji organu nie oznacza, że doszło do naruszenia przepisów.
Nie podziela Sąd zarzutu strony dotyczącego nie rozstrzygnięcia o całości żądania zawartego we wniosku o udzielenie ulgi. Pismami z dnia 21 grudnia 2011 r. oraz z dnia 12 stycznia 2012 r. strona skarżąca wystąpiła o udzielenie pomocy de minimis w formie rozłożenia na raty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług oraz jako płatnik w podatku od osób fizycznych. Organ rozstrzygnął w przedmiocie wskazanych żądań w odrębnych decyzjach. Zdaniem Sądu powyższe działanie organu podatkowego było uprawnione. Wniosek strony dotyczył zaległości jako podatnika w podatku od towarów i usług i zaległości jako płatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych. Odmienny status wnioskodawcy na gruncie prawa podatkowego uprawniał organ do wydania dwóch rozstrzygnięć w sprawach, których dotyczył wniosek. Nie doszło przy tym do naruszenia art. 187 § 1 OP i art. 210 § 1 pkt 5 OP , organ podatkowy rozstrzygał w oparciu o wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy, decyzja zawiera rozstrzygnięcie w zakresie, którego była podejmowana.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło