I SA/Wr 1078/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pan R. I. (dalej – Skarżący, Wnioskodawca), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., a następnie pismem z dnia 8 listopada 2017 r. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując na przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku Skarżący nawiązał do wysokości zobowiązania wynikającej z zaskarżonej decyzji, a także, wynikającej z decyzji wymiarowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za wcześniejszy okres rozliczeniowy (za 2007 r.) wskazując, że realizacja tych obciążeń z odsetkami (łącznie na kwotę 1.886.032 zł) na obecnym etapie postępowania spowoduje znaczną szkodę w majątku Wnioskodawcy i jego rodziny, przyczyniając się do powstania skutków, których odwrócenie nie będzie możliwe. Wskazując na powyższe Skarżący zwrócił uwagę, że łączna kwota zobowiązań podatkowych za lata 2007-2008 przekracza wartość zgromadzonego przez wnioskodawcę majątku. W nawiązaniu do powyższego Skarżący wskazał, że wartość jedynej posiadanej przez Wnioskodawcę zabudowanej nieruchomości gruntowej została wyceniona na kwotę niewiele ponad 1 milion złotych. Wnioskodawca podkreślił również, że jedynym źródłem utrzymania jego i jego małoletniego syna są dochody z działalności gospodarczej, które za okres od stycznia do września 2017 r. wyniosły kwotę 103.359, 21 zł. Skarżący oświadczył ponadto, że jego średnie miesięczne dochody w 2017 r., po potrąceniu podatku, kształtują się na poziomie kwoty 8.510, 00 zł. Szczegółowa argumentacja dalszej części wniosku koncentrowała się na wymienieniu miesięcznych wydatków, które obciążają Wnioskodawcę. Wśród tych obciążeń, oprócz wydatków na tzw. media (łącznie 1.874 zł), Skarżący wymienił: wydatki na tzw. koszty domowe (żywność, zdrowie, higienę, chemię) w kwocie 7.000 zł, wydatki na ubrania i kształcenie syna w kwocie 2.020 zł, wydatki na paliwo w kwocie ok. 1000 zł, wydatek na opłaty za doładowania telefonów w kwocie 500 zł, wydatki na podatek od nieruchomości w kwocie 150 zł oraz polisę na życie w kwocie 165 zł, a nadto: raty kredytu hipotecznego zaciągniętego w obcej walucie (CHF) na budowę domu w kwocie ok. 1.480 zł (z zastrzeżeniem wahań kursu CHF), raty kredytu gotówkowego zaciągniętego na wykończenie domu - w kwocie 2.076,77 zł oraz ratę kredytu odnawialnego konto Biznes w wysokości 448 zł. Wskazał również na kredyt odnawialny konto Platinum (limit 10 000 zł, odsetki 40/50 zł). Zestawiając te obciążenia z wysokością zobowiązania podatkowego w łącznej kwocie 1.886.032 zł skarżący podniósł, że wykonanie przedmiotowych decyzji wywoła szkodę i realne jest drastyczne pogorszenie się aktualnej sytuacji majątkowej rodziny, w wyniku czego niemożliwym stanie się zaspokajanie przez nią podstawowych potrzeb życiowych. Wskazał nadto na niebezpieczeństwo wystawienia na sprzedaż licytacyjną nieruchomości, w której zamieszkuje. A nadto, zwrócił uwagę na konsekwencje wszczęcia postępowania egzekucyjnego dla dalszej możliwości prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, w tym także jego zobowiązań z umów kredytowych, jakie zawarł w ramach działalności gospodarczej. Do wniosku skarżący dołączył zestawienie z księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do września 2017 r.; zestawienie sumaryczne danych finansowych (przychód, dochód, koszty, podatek, ubezpieczenie zdrowotne) prowadzonej działalności gospodarczej za ten sam okres; harmonogramy spłat umów kredytowych; oświadczenie w sprawie miesięcznych wydatków, rozliczenia za wodę, energię i gaz. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przewidziana w procedurze sądowoadministracyjnej instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątku od zasady, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Jako zatem odstępstwo od zasady z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w myśl której, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, należy traktować (i w tym też kierunku interpretować) przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., który dopuszcza możliwość wydania przez sąd, na wniosek skarżącego, postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści powołanego przepisu wynika, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy a jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia (lub jego wyegzekwowanie), ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14). Tym samym, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu (por. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 52/05). Zaznaczenia jednocześnie wymaga, że to na wnioskodawcy ciąży wykazanie zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się więc do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne, a ponadto wskazana we wniosku argumentacja winna być poparta stosowną dokumentacją finansowo-majątkową wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09). Przy ocenie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, nie bierze się pod uwagę zarzutów skierowanych wobec zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do merytorycznego rozpoznania sprawy, co na tym etapie jest niedopuszczalne. Przystępując do oceny wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że przedstawiona w nim argumentacja zasadniczo zmierza do wykazania, że wdrożenie postępowania egzekucyjnego spowoduje w sposób istotny pogorszenie się aktualnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, prowadząc do niemożliwości zaspokajania potrzeb życiowych na dotychczasowym poziomie. Mając na uwadze taką konstrukcję wniosku, a przy tym, także zawarte we wniosku szczegółowe zestawienie miesięcznych wydatków, jakie ponosi wnioskodawca na utrzymanie siebie i syna, należy zwrócić uwagę, że opisany we wniosku poziom życia wnioskodawcy jest wysoki, o czym świadczy np. kwota miesięcznych wydatków na tzw. koszty domowe (7.000 zł), a także kwota jaką wnioskodawca przeznacza na naukę i ubrania dla syna (2.020 zł). Sama zatem potencjalna możliwość redukcji tych wydatków, wobec aktualnie przedstawionego we wniosku poziomu życia wnioskodawcy, nie stanowi okoliczności, która mogłaby wpisywać się w przesłankę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie akcentowano, że ujemne skutki finansowe jakie zwykle niesie ze sobą konieczność wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, o ile wnioskodawca samych twierdzeń o uszczupleniu majątku nie poprze argumentacją (wraz z jej uprawdopodobnieniem) wskazującą na bezpośredni związek pomiędzy zmniejszeniem majątku a ryzykiem następstw o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 717/11, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W ocenie Sądu, o istnieniu wspomnianego związku nie może w sprawie przesądzać wyrażona we wniosku obawa sprzedaży licytacyjnej domu, w którym mieszka skarżący. Wymaga zaakcentowania, że organy egzekucyjne obowiązuje zasada stosowania środka egzekucyjnego najmniej dolegliwego dla zobowiązanego. Sprzedaż licytacyjna nieruchomości, w której mieszka wnioskodawca, jest środkiem egzekucyjnym o największym stopniu uciążliwości, a przez to - ostatecznością. Organy egzekucyjne posiadają szeroki zakres instrumentów zmierzających do przymusowego wyegzekwowania należności pieniężnej, w tym, m.in. dokonanie zajęcia rachunku bankowego, czy dokonanie sprzedaży rzeczy ruchomych. W przekonaniu Sądu o zasadności wniosku nie przesądza powołane przez wnioskodawcę orzecznictwo sądowe, w tym w szczególności postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2005 r. o sygn. akt II FSK 250/05 (opublikowane na stronie CBOSA). Stan faktyczny, na tle którego zostało wydane ww. orzeczenie jest bowiem inny niż okoliczności faktyczne analizowanej sprawy. Z treści tego postanowienia wynika, że Sad oceniał przesłanki wstrzymania wykonania aktu w sytuacji, gdy wdrożona została już egzekucja administracyjna względem nieruchomości rolnych wnioskodawcy. Taka okoliczność nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Oceniając prawdopodobieństwo wpływu potencjalnego postępowania egzekucyjnego na niezakłócony bieg działalności gospodarczej oraz na możliwość wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań kredytowych, Sąd uznał, że na obecnym etapie nie można dostrzec zagrożenia dla niezakłóconego prowadzenia tej działalności, a sama potencjalna możliwość tego rodzaju zagrożenia nie jest wystarczająca dla wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.