I SA/Wr 1084/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 21 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za styczeń 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w branży gier losowych i zakładów wzajemnych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie nie posiada żadnych środków finansowych, które pozwoliłyby te koszty pokryć. Decyzjami administracyjnymi została pozbawiona całego majątku – zamknięte zostały salony gier, a znajdujące się w nich automaty w całości, razem z gotówką, zostały zabezpieczone. Bilans Spółki wykazuje wyłącznie stratę. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego lub Spółki wynosi 4.000.000 zł, wartość środków trwałych – 5.841.741,70 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) – 4.341.561,56 zł. Stan kont na dwóch rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 102,13 zł i 65 zł. Strona dodała, że posiada nieruchomość o podanym numerze księgi wieczystej, która obciążona jest hipoteką na kwotę 1.200.000 zł. Z dokumentów złożonych na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że za 2012 r. Spółka uzyskała przychody netto w kwocie 209.445.238,25 zł, zaś do czerwca 2013 r. wartość ta wyniosła 48.698.130,12 zł i odnotowana została strata w kwocie 3.600.963,04 zł. Wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach w pozycji dotyczącej inwestycji krótkoterminowych na dzień [...] grudnia 2012 r. wynosiła 2.312.592,45 zł. Strona uzyskuje przychody, poza branżą gier losowych, także ze sprzedaży walut w kantorze i z najmu lokali. Ma liczne niezapłacone zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, jaki i publiczne. Zobowiązania w podatku od gier są egzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym przez zajęcie rachunków bankowych i automatów do gier. Pomimo wezwania, strona nie przedłożyła wydruków historii posiadanych rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia 9 września 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od powyższego rozstrzygnięcia spółka zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt p.p.s.a., poprzez błędną ocenę dołączonych do wniosku dokumentów. Podniosła, że Minister Finansów prowadzi szereg postępowań o cofnięcie skarżącej zezwoleń na prowadzenie salonów gier oraz kasyna gry na automatach. Mimo, iż decyzje w tym przedmiocie nie stały się ostateczne i nie nadano im rygoru natychmiastowej wykonalności, urzędnicy odmówili opieczętowania druków raportów dziennych/miesięcznych wpłat, wypłat i rezultatów gier. W efekcie strona nie prowadzi obecnie żadnej działalności gospodarczej, a jej aktywność ogranicza się do prowadzenia szeregu spraw sądowych, administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Spółka zwróciła też uwagę na wzrost stawki podatku od gier, wskutek którego jej działalność stała się nieopłacalna. Podkreśliła, że nową stawkę wprowadzono z naruszeniem wymaganych procedur notyfikacyjnych. Strona liczyła się z możliwością zaistnienia sporów sądowych, w związku z czym posiadała środki na ten cel. Nie miała jednak żadnego wpływu na pozaprawne działania organów celnych, które dokonały zamknięcia salonów gier na podstawie decyzji wydanych w I instancji. W rezultacie nie posiada obecnie oszczędności ani realnego majątku do sprzedaży, pozwalającego na uregulowanie wpisów sądowych, gdyż mimo zamknięcia salonów gier, musiała zapłacić wynagrodzenia pracownikom, uregulować składki ZUS i podatek od wynagrodzeń pracowniczych. Spółka dodała, iż poniosła gigantyczne nakłady na inwestycje w pomieszczeniach salonów gier, które wynajmowała od kontrahentów. Nakładów tych nie da się odsprzedać, zaś posiadane automaty są bezwartościowe. Próby ich spieniężenia przyniosły zaledwie kilka tysięcy złotych. Podkreśliła, że prowadzona przez nią działalność nie jest "znacznych rozmiarów". Jakkolwiek w latach poprzednich osiągała spore przychody, to jednak wskutek zwiększenia podatku od gier przynosiła straty. Obecnie przychody ze sprzedaży usług na automatach od kilku miesięcy są równe zeru. Zdaniem skarżącej, analiza dokumentów za 2012 r. jest bezcelowa, gdyż większość salonów została przymusowo zamknięta w 2013 r. Natomiast przychód za maj 2013 r. w kwocie 65.094 zł i za czerwiec 2013 r. w kwocie 10.770 zł nie świadczy o możliwości poniesienia kosztów sądowych. Do sprzeciwu strona załączyła wydruki z posiadanego rachunku bankowego za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r., i kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] czerwca 2013 r. (II Kp [...]) na potwierdzenie zajęcia automatów do gier. Jako znane z urzędu wskazać należy, że Spółka na dzień wydania niniejszego postanowienia zobligowana jest do uiszczenia wpisów od skarg w trzydziestu trzech sprawach o sygn. I SA/Wr 1084-1116/13, w łącznej wysokości 35.744 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe, na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (w tym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych), gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z brzmienia tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o takie prawo, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Ponadto osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008r., sygn. II OZ 318/08, LEX nr 479111). W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności oraz przedłożonych dokumentów, nie można przyjąć, że nie jest ona w stanie ponieść koniecznych kosztów sądowych. Przy czym dodać należy, że przedmiotowy wniosek rozpoznawany był z uwzględnieniem obciążenia wynikającego ze wszystkich zawisłych w tym Sądzie spraw, w których łączna kwota wpisów wynosi 35.744 zł, a jest to zwykle najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazać zatem trzeba, iż skarżąca spółka jeszcze do końca 2012 r. prowadziła działalność gospodarczą, która przynosiła jej bardzo wysokie przychody. Ze sprawozdania finansowego na dzień [...] grudnia 2012 r. wynika bowiem, że przychody netto ze sprzedaży za ten rok wyniosły 209.445.238,25 zł. Strona posiada, aktywa trwałe o wartości 7.388.635,16 zł, w tym budynki i lokale o wartości 1.316.268,79 zł oraz środki trwałe w budowie - 311.442,96 zł. Na koniec 2012 r. posiadała ponadto aktywa obrotowe w wysokości 2.608.180,22 zł, a na [...] czerwca 2013 r. ich wartość wynosiła 332.693,37 zł. Zdaniem Sądu, powyższe dane, a zwłaszcza wysokie przychody w 2012 r. i posiadanie znacznego majątku, którego nie tworzą wyłącznie automaty do gier, dają podstawę do przyjęcia, iż strona ma możliwość zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych. Wskazać trzeba, iż w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny zdolności płatniczych podmiotu nie jest kategoria "dochodu", lecz "przychodu", gdyż istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe. Strata jest wyłącznie wynikiem bilansowym i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Jej powstanie nie oznacza więc jeszcze utraty płynności finansowej (zob. postanowienia NSA z 5 września 2013 r., II OZ 707/13; postanowienie NSA z 25 września 2012 r., I GZ 228/12). Nie bez znaczenia jest również fakt, że strona, mimo trudnej sytuacji finansowej, na którą się powołuje, w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Nie jest to już wprawdzie działalność o tak znacznych rozmiarach, niemniej jednak nie skłoniło to spółki do jej zakończenia i nadal uzyskuje niemałe przychody. Jeszcze w kwietniu 2013r. przychody bilansowe wyniosły prawie 5.800.000 zł, w maju 2013 r. – ponad 68.000 zł, a w czerwcu 2013 r. – ponad 190.000 zł. Jednocześnie strona ponosiła olbrzymie koszty działalności, znacznie przewyższające wartość przychodów, z czego wnosić należy, że dysponowała środkami na ich ponoszenie, a tym samym również na poczynienie rezerw celem opłacenia kosztów związanych ze swym udziałem w sprawach sądowych. W rezultacie jako nietrafną należy ocenić argumentację wskazującą na brak możliwości płatniczych z uwagi na zajęcie całego majątku przez organy egzekucyjne. Jak wynika z przedłożonych dokumentów, w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązania podatkowe są egzekwowane poprzez zajęcie automatów do gier i rachunków bankowych. Natomiast dokonując zestawienia danych wynikających z wydruku historii rachunku za czerwiec 2013 r. (na którym brak jest jakichkolwiek operacji i środków pieniężnych) i z księgi podatkowej za ten sam miesiąc, wywieść należy, że spółka prowadzi działalność z pominięciem rachunku bankowego. Niemożność spieniężenia majątku w postaci automatów do gier, czy też odzyskania środków, które zostały przeznaczone na inwestycje związane z salonami gier nie mają w powyższych okolicznościach znaczenia. Dodać też trzeba, że działalność związana z prowadzeniem salonów gier nie jest jedyną aktywnością spółki, która uzyskuje również przychody ze sprzedaży walut w kantorze i z wynajmu lokali. Resumując, zdaniem Sądu, ocena sytuacji skarżącej w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją daje podstawę do uznania, że spółka nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.