I SA/Wr 1152/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-05-14
Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Lidia Błystak, Daria Gawlak-Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji w ostatnim dniu terminu do wypowiedzenia się strony w sprawie zebranego materiału dowodowego, bez wykazania przez stronę wpływu tego naruszenia na wynik sprawy, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji w ostatnim dniu terminu do wypowiedzenia się strony w sprawie zebranego materiału dowodowego nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji, jeśli strona skarżąca nie wykaże, że takie naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Prawo do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego przysługuje również w postępowaniu odwoławczym, a jego naruszenie nie zawsze prowadzi do wadliwości decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r. dla J. K. i A. K. Skarżący J. K. zarzucił naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej) poprzez wydanie decyzji organu pierwszej instancji w ostatnim dniu wyznaczonego terminu. Podniósł również, że A. K. jest osobą obcą i nie powinien odpowiadać za jej zobowiązania, a postępowanie jest przedwczesne, gdyż sprawa zawisła przed sądem administracyjnym. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie sędzia NSA Lidia Błystak, sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi J. K. (zwanego dalej strona, podatnik, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., nr SKO [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy J. z dnia [...] r., nr [...] ustalającą A. K. i J. K. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r. w wysokości 1.413,00 zł..
Powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] organ podatkowy pierwszej instancji ustalił J. K. wymiar podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 1.413,00 zł. Podstawą ustalenia zobowiązania były dane wykazane przez podatnika w informacji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2004, złożonej w dniu 13 lipca 2004 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium zwróciło między innymi uwagę na pominięcie - w toku prowadzonego postępowania - jednego ze współwłaścicieli: A. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę J. K. na ww. decyzję z dnia [...] r., nr [...] . Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji powołaną na wstępie decyzją ustalił A. K. i J. K. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r. w wysokości 1.413 zł, przyjmując do opodatkowania: budynki mieszkalne/części budynków mieszkalnych o powierzchni 60 m2 (przy stawce 0,67 zł, podatek wyliczono w kwocie 40,20 zł), budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 60 m2 (przy stawce 21,05 zł, podatek wyliczono w kwocie 1.263 zł), grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 137 m2 (przy stawce 0,80 zł, podatek wyliczono w kwocie 109,60 zł). Powierzchnie przyjęte do opodatkowanie odpowiadały wartością wykazanym w informacji IN-1 złożonej przez podatnika, a stawki podatku przyjęto zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J., z dnia 3 listopada 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.
W złożonym odwołaniu J. K. zarzucił wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji w siódmym dniu terminu wyznaczonego do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, przez co naruszył prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu. Wskazał, że A. K. - osoba wymieniona w treści decyzji - jest dla niego osobą obcą, za której zobowiązania podatkowe (w szczególności za 2011 r.) nie może odpowiadać. Stwierdził także, że wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jest przedwczesne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy J. z dnia [...] r., nr [...] .
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podatkowy drugiej instancji podkreślił, że poza sporem pozostają kwestie związane z podstawą opodatkowania (przyjęte powierzchnie) oraz zastosowane stawki podatkowe (określone uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia 3 listopada 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości). Wskazał, że zakres podmiotowy i przedmiotowy opodatkowania podatkiem od nieruchomości uregulowany został w art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części. Podatnikami podatku od nieruchomości są natomiast - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podstawę opodatkowania stanowi: dla gruntów - powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 u.p.o.l.). Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, zaś wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek (art. 6 ust. 1 i 4 u.p.o.l.).
Jak wynika z akt sprawy J. K. w dniu 13 lipca 2004 r. złożył Informację w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2004, w której wykazał: powierzchnie budynków mieszkalnych - 60 m2, budynki związane z działalnością gospodarczą - 60 m2, grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą - 137 m2. Współwłaściciel nieruchomości – A. K. informację IN-1, złożyła w dniu 15 listopada 2011 r., podając takie same przedmioty i ich wielkości. W informacji z rejestru gruntów, a także w odpisie z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej w J., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], również wykazano powierzchnię gruntu 137 m2. W świetle opisanych wyżej ustaleń faktycznych organ odwoławczy w zakresie powierzchni gruntów, a także zastosowanej stawki podatku od nieruchomości, nie stwierdził nieprawidłowości.
W dalszej kolejności organ drugiej instancji rozważył zagadnienie wydania decyzji wymiarowej z naruszeniem prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, skierowanie decyzji wymiarowej do wszystkich współwłaścicieli, a także prowadzenie postępowania wymiarowego w okresie, kiedy sprawa zawisła przed sądem administracyjnym.
Za nieuzasadniony uznał zarzut strony w zakresie naruszenia art. 200 § 1 ustawy z dnia 9 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, zwanej dalej O.p.) poprzez wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w ostatnim dniu, wyznaczonym stronie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przytaczając treść art. 200 § 1 O.p. wskazał, że przepis ten stanowi realizację prawa strony postępowania podatkowego do czynnego udziału w tym postępowaniu. Podkreślił, że ustawodawca dopuszcza sytuacje, w których możliwe jest odstąpienie od obowiązku określonego w art. 200 O.p. Chodzi tu między innymi o sytuacje, w których dane, na podstawie których podejmowane jest rozstrzygnięcie znane są podatnikowi, bądź pochodzą bezpośrednio od podatnika (przykładowo złożone deklaracje - art. 200 § 2 ust. 3 O.p.). Odstąpienie od obowiązku wymienionego w art. 200 O.p. ma w takim przypadku, między innymi, przyczynić się do usprawnienia postępowania podatkowego. Zaznaczył, że naruszenie obowiązku wymienionego w art. 200 O.p. może powodować wadliwość podjętego rozstrzygnięcia, jednak nie jest to zasadą. Bowiem nie każde naruszenie art. 200 § 1 O.p. może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeciwnie, niekiedy ewentualność wpływu naruszenia powołanego przepisu można wręcz wykluczyć, w związku z czym, w każdej sprawie należy indywidualnie badać, czy naruszenie art. 200 § 1 O.p. mogło mieć wpływ na wynik postępowania (podobnie NSA w wyrokach: z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1310/11, z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 4/10, z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1345/09). Wskazał również, że w przypadku, gdy "zarzut naruszenia art. 200 § 1 ustawy podnosi strona, w jej interesie leży wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Do strony stawiającej omawiany zarzut należy zatem wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy" (tak w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 819/11).
Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonego postępowania gminny organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , wyznaczył J. K. siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie zostało doręczone - za zwrotnym potwierdzeniem odbioru - w dniu 15 października 2012 r. Siedmiodniowy termin zakreślony w art. 200 § 1 O.p. upłynął w dniu 22 października 2012 r., tj. w dniu w którym organ pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego okoliczność ta - choć niewątpliwie sprzeczna z treścią powołanego przepisu - nie wpłynęła w sposób merytoryczny na poprawność decyzji organu podatkowego. Podkreślił, że całość materiału na podstawie którego podjęto rozstrzygnięcie w sprawie, była znana podatnikowi, tj. powierzchnie wykazane w informacji IN-1 oraz fakt, że nieruchomość stanowi współwłasność byłej żony – A. K. W tej sytuacji organ drugiej instancji nie dopatrzył się wpływu okoliczności, że decyzja została wydana w ostatnim dniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, na poprawność decyzji organu pierwszej instancji. Dodał, w świetle przytoczonego orzeczenia WSA w Szczecinie, że strona w odwołaniu ograniczyła się do postawienia zarzutu, nie wyjaśniając w jaki sposób - jej zdaniem - naruszenie to wpłynęło na wydane rozstrzygnięcie. Organ zwrócił również uwagę, że "udział w każdym stadium postępowania" dotyczy zarówno postępowania podatkowego w pierwszej jak i w drugiej instancji. Należy go rozumieć jako udział strony w czynnościach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i w których udział przewiduje Ordynacja podatkowa" (wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2011 ., sygn. akt I GSK 417/10).
Wskazał, że na etapie postępowania przed organem drugiej instancji, pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. wyznaczono J. K. siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pismo doręczono w dniu 27 grudnia 2013 r. Strona, podaniem z dnia 3 stycznia 2013 r. wystąpiła o "przedłużenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego", z uwagi na opisane zdarzenia losowe. Organ odwoławczy, przychylając się do prośby strony, wyznaczył kolejny termin do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, do dnia 28 lutego 2013 r. (pismo z dnia 6 lutego 2013 r.). Podatnik miał zatem możliwość skorzystania z przysługującego mu prawa przed organem odwoławczym. Z uprawnienia tego J. K. nie skorzystał (podobnie jak A. K.). W tych okolicznościach zarzut odwołania, dotyczący naruszenia art. 200 § 1 O.p. organ uznał za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu odwołania skierowania decyzji organu pierwszej instancji do A. K., osoby obcej dla podatnika, za której zobowiązania nie może on odpowiadać, organ odwoławczy wyjaśnił, że z "Informacji z rejestru gruntów" z dnia 26 czerwca 2011 r., wynika, iż współwłaścicielami nieruchomości gruntowej, położonej na działce Nr [...] , [...] , o powierzchni 0,0137 ha (posiadającej symbol Bi - inne tereny zabudowane), są - w części ¼ - A. K. (adres podmiotu: J.) i J. K. (adres podmiotu: J., ul. [...]). Zgodnie zaś z art. 3 ust 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Powołany przepis stanowi o solidarnym obowiązku współwłaścicieli jednej nieruchomości. Następnie omówił istotę odpowiedzialności solidarnej (art. 366 K.c.) i podkreślił, że podatnicy będący osobami fizycznymi ponoszą odpowiedzialność solidarną tylko w przypadku, gdy zostanie im skutecznie doręczona decyzja wymiarowa. Oznacza to, że w przypadku ustalenia zobowiązania podatkowego o charakterze solidarnym występuje tzw. mnogość stron postępowania - stronami takiego postępowania są wszyscy współwłaściciele (współposiadacze) nieruchomości objętej opodatkowaniem. Organ podatkowy pierwszej instancji zobowiązany był zatem do wszczęcia postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości w stosunku do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, a następnie wymierzenia podatku w kwocie ogólnej w jednej decyzji, adresowanej do wszystkich współwłaścicieli i doręczonej wszystkim współwłaścicielom (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/GI 838/10, LEX nr 748361). Okoliczność, że A. K. jest aktualnie osobą obcą dla podatnika nie zmienia faktu, że jest współwłaścicielem nieruchomości objętej opodatkowaniem, zatem organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo wszczął postępowanie również wobec niej (współwłaściciela) i wymienił ją w treści decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2011 r.
Za nieuzasadniony uznał organ odwoławczy również zarzut odwołania, że postępowanie w sprawie prowadzone jest w stosunku do sprawy zawisłej przed Sądem, zatem podejmowanie merytorycznego rozstrzygnięcia jest przedwczesne. Organ wyjaśnił, że "między postępowaniem sądowoadministracyjnym ze skargi na decyzję kasacyjną a postępowaniem podatkowym prowadzonym po wydaniu tej decyzji nie istnieje zależność polegająca na tym, że nie jest możliwe zakończenie postępowania podatkowego bez uprzedniego rozpoznania wniesionej skargi" (tak Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 520/11). Organ podatkowy pierwszej instancji mógł zatem prowadzić postępowanie zmierzające do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w sytuacji, gdy decyzja kasacyjna Kolegium uchylająca w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył J. K. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 200 § 1 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy. Podniósł, że w dniu 22 października 2012 r. o godzinie 15-tej zamierzał skorzystać z prawa wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, ale decyzja organu pierwszej instancji została już wydana.
Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2014 r. skarżący dodatkowo wskazał, że poddasze budynku przy ul. [...] w J. nie jest wykończone oraz nie jest dopuszczone do użytkowania. Zarzucił również, że w zaskarżonej decyzji podano nieprawidłową powierzchnię parteru oraz powierzchnię poddasza – jest 60 m², a winno być 57,86 m². (k:76 akt sprawy sądowej)
A. K. w piśmie procesowym z dnia 6 maja 2014 r. podniosła, że zarówno ona, jak i skarżący, mieli możliwość zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego odnośnie podatku za 2011 r., jak i za pozostałe lata, tj. 2012 i 2013. Ponadto odniosła się do postępowania skarżącego przed organami podatkowymi. (k:77 akt sprawy sądowej)
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 – 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie - w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skargi o charakterze procesowym, albowiem tylko po przeprowadzeniu niewadliwego postępowania podatkowego możliwe jest poprawne zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Jako podstawowy zarzut procesowy pod adresem zaskarżonej decyzji strona wskazała zaaprobowanie przez organ odwoławczy faktu naruszenia przez organ pierwszej instancji obowiązku wynikającego z art. 200 § 1 O.p. przez wydanie decyzji w siódmym dniu terminu wyznaczonego stronie do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu skargi stwierdzić należy, że w toku prowadzonego postępowania organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia 24 września 2012 r. wyznaczył J. K. siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie zostało doręczone - za zwrotnym potwierdzeniem odbioru - w dniu 15 października 2012 r. Siedmiodniowy termin zakreślony w art. 200 § 1 O.p. upłynął w dniu 22 października 2012 r., tj. w dniu w którym organ pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, co stanowi o naruszenie przez organ pierwszej instancji wskazanego przepisu. Jednakże uchybienie to, w ocenie Sądu, nie miało wpływu na wynik sprawy, co oznacza, że przedmiotowe naruszenie nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04, publik. ONSAiWSA z 2005 r. Nr 4, poz. 66) wskazano, że warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co więcej, jeżeli zarzut naruszenia art. 200 § 1 O.p. podnosi strona, w jej interesie leży wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Do strony stawiającej omawiany zarzut należy zatem wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Istotny wpływ na wynik sprawy ma jedynie takie uchybienie, które może doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia o innej treści niż wydane z tym uchybieniem. Podkreślono również, że nie ulega wątpliwości, że prawo do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przysługuje stronie także w postępowaniu odwoławczym, skoro wynika z ogólnej zasady wyrażonej w art. 123 § 1 in fine, a zasada dwuinstancyjności (art. 127 O.p.) oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa podatkowa będzie w całości przedmiotem ponownego postępowania przed organem drugiej instancji. Ponadto adresatem normy zawartej w art. 200 § 1 O.p. jest organ podatkowy, a art. 13 O.p. zalicza do organów podatkowych na równi organy pierwszej i drugiej instancji. Omawiany przepis ma zastosowanie w postępowaniu odwoławczym także wówczas, gdy organ drugiej instancji nie prowadził żadnego postępowania dowodowego. Skoro przepis ten mówi o materiale dowodowym zebranym w sprawie, to znaczy, że chodzi o materiał zebrany przez organ pierwszej i drugiej instancji (M. Masternak: glosa do wyroku NSA z dnia 5 maja 1999 r., sygn. akt SA/Sz 1046/98, "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" 2001, nr 1, s. 86 i nast.).
Zdaniem Sądu sam brak możliwości wypowiedzenia się przez skarżącego w sprawie przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji w okolicznościach niniejszej sprawy, istotnym uchybieniem nie jest. Inaczej byłoby, gdyby skarżący wykazał, że wypowiadając się co do zebranego materiału, wskazałby na okoliczności, bądź dowody powodujące zmianę stanowiska organu co do meritum. Jednakże nie uczynił tego zarówno w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji – gdzie ograniczył się jedynie do postawienia zarzutu naruszenia art. 200 § 1 O.p., jak i w toku postępowania przed organem drugiej instancji, mimo zapewnienia mu przez organ odwoławczy możliwości wypowiedzenia się w trybie art. 200 § 1 O.p. Jak wynika z akt sprawy podatkowej pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. wyznaczono J. K. siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pismo to zostało skutecznie doręczone w dniu 27 grudnia 2012 r. We wskazanym terminie skarżący nie wypowiedział się co do zebranego materiału dowodowego. Następnie skarżący, podaniem z dnia 3 stycznia 2013 r. wystąpiła o "przedłużenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego", z uwagi na opisane zdarzenia losowe. Organ odwoławczy, przychylając się do prośby strony, wyznaczył kolejny termin do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym - do dnia 28 lutego 2013 r. We wskazanym terminie skarżący również nie wypowiedział się co do zebranego materiału dowodowego. Zatem skarżący miał zapewnioną przez organ odwoławczy możliwość skorzystania z przysługującego mu prawa do oceny całego zebranego materiału dowodowego i zaoferowania nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z prawem materialnym, przypomnieć należy, że skarga dotyczy decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2011 r. z tytułu posiadania nieruchomości przy ul. [...] w J. Na podstawie zgromadzonych dowodów organ podatkowy ustalił, że skarżący jest współwłaścicielem budynki mieszkalnego o powierzchni 60 m2, budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 60 m2 oraz gruntów związanych z działalnością gospodarczą o powierzchni 137 m2.
Powyższych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, podstawy opodatkowania, jak również zastosowanych stawek podatku od nieruchomości skarżący nie podważał w toku postępowania podatkowego i nie ujawniał ewentualnych zmian stanu faktycznego przez przedłożenie dowodów (dokumentów) mających istotny wpływy na wynik sprawy. Tym samym organ podatkowy nie mając żadnych podstaw do kwestionowania złożonej przez skarżącego informacji o nieruchomościach mógł domniemywać o jej prawdziwości i poprawności w zakresie danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zarówno w zakresie przedmiotów opodatkowania, jak i w zakresie ich powierzchni (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 741/11). Również drugi ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości – A. K., potwierdziła dane ujawnione przez skarżącego, w informacji którą złożyła organowi podatkowemu w dniu 5 listopada 2011 r.
Z przepisu art. 3 ust. 1 u.p.o.l. wynika zasada opodatkowania podatkiem od nieruchomości m.in. właścicieli nieruchomości (pkt 1), zaś przedmiot opodatkowania – stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.o.l. – stanowią między innymi grunty (pkt 1) oraz budynki lub ich części (pkt 2). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów ich powierzchnia, zaś dla budynków lub ich części powierzchni użytkowa. Prawidłowo zatem, po stwierdzeniu, że przedmiotowe nieruchomości stanowią współwłasność skarżącego oraz A. K., organ dokonał ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Prawidłowo również zastosował stawki podatki od nieruchomości, w tym podwyższoną stawkę podatku od nieruchomości w odniesieniu do jednego z budynków oraz gruntu, albowiem – jak ustalono – wykorzystywane były w 2011 r. przez stronę do prowadzenia działalności gospodarczej. Zauważyć przy tym należy, że wysokość stawek podatkowych mieściła się w granicach wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz pkt 2 lit. a) i b) u.p.o.l.
W tym zakresie więc nie można stwierdzić, ażeby organ podatkowy dopuścił się naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Natomiast w myśl art. 6 ust. 2 u.p.o.l. jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
W świetle powyższej regulacji, przyjąć należy, że dla stwierdzenia obowiązku podatkowego istotne jest istnienie budynków i ich użytkowanie, a ściślej rzecz ujmując zakończenie budowy bądź rozpoczęcie użytkowania przed ostatecznym wykończeniem.
Zatem bez wpływu na zasadność opodatkowania nieruchomości pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność niewykończenia oraz niedopuszczenia do użytkowania poddasza budynku przy ul. [...] w J. Przepisy prawa podatkowego uzależniają bowiem opodatkowanie budynków od określonego stanu faktycznego (zakończenia budowy lub rozpoczęcia użytkowania przed ostatecznym wykończeniem budynków), a nie stanu prawnego (uzyskania pozwolenia na budowę lub pozwolenia na użytkowania, o ile jest wymagane przez przepisy prawa budowlanego). Wynika to wprost z art. 6 ust. 2 u.p.o.l., który w zakresie określenia momentu powstania obowiązku podatkowego odwołuje się do zakończenia budowy oraz rozpoczęcia użytkowania budynku lub budowli (lub ich części) przed ich ostatecznym wykończeniem bez względu na to, czy zostały spełnione przesłanki budowy i użytkowania tych obiektów przewidziane w przepisach prawa budowlanego. Powyższe stanowisko jest jednolicie prezentowane zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1520/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 625/05; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1835/04; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), jak i literaturze przedmiotu, gdzie akcentuje się, że rozpoczęcie użytkowania budynku lub budowli należy rozumieć w znaczeniu potocznym. Nie ma tu żadnego znaczenia to, czy odbyło się to zgodnie z prawem i czy rzeczywiście obiekt nadawał się do wykorzystywania. Rozpoczęcie użytkowania wiąże się więc z określonym stanem faktycznym, a nie prawną możliwością użytkowania obiektu. Przepis art. 6 ust. 2 u.p.o.l. nie uzależnia bowiem rozpoczęcia użytkowania obiektu od ewentualnej potrzeby uzyskania stosownych decyzji pozwalających na użytkowanie przedmiotu opodatkowania. Jego użytkowanie jest więc okolicznością obiektywną (zob. T. Brzezicki, W. Morawski w: Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Komentarz pod red. W. Morawskiego. Gdańsk 2013, s. 312). Należy przy tym dodać, że na gruncie prawa podatkowego wysoce niepożądane - w świetle zasad powszechności i równości opodatkowania - byłoby zaakceptowanie sytuacji, w której w przypadku zaistnienia stanu faktycznego objętego zakresem opodatkowania obowiązki podatkowe ponosiliby jedynie podatnicy, którzy dopełnili prawnych wymogów przewidzianych w innych dziedzinach prawa (tutaj - prawa budowlanego), natomiast zwolnieni z tych obowiązków byliby podatnicy, którzy takich wymogów nie spełnili, uzyskując w ten sposób niejako gratyfikację swojego bezprawnego działania.
Wobec powyższego, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem podatkowego prawa materialnego, względnie z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło