I SA/Wr 120/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-03-07

Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Halina Betta, Dagmara Dominik-Ogińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację w obrębie przedsiębiorstwa, nieujęte w ewidencji gruntów jako 'drogi' (symbol 'dr'), mogą być uznane za drogi wewnętrzne wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla ustalenia, czy grunt stanowi pas drogowy, na którym posadowiona jest droga w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, wiążące są zapisy ewidencji gruntów. Grunty oznaczone w ewidencji jako 'droga' (symbol 'dr') odpowiadają pasom drogowym dróg publicznych i wewnętrznych. Wewnętrzna komunikacja w obrębie przedsiębiorstwa, jeśli nie jest ujęta w ewidencji jako 'droga', nie może być traktowana jako droga wewnętrzna wyłączona z opodatkowania. Organ podatkowy jest związany danymi z ewidencji gruntów i nie może ich kwestionować innymi dowodami.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne "A" S.A. wystąpiło o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r., twierdząc, że budowle dróg wewnętrznych powinny być wyłączone z opodatkowania. Organy podatkowe uznały, że większość wskazanych przez podatnika budowli (poza parkingiem) nie spełnia kryteriów wyłączenia, ponieważ nie są one zlokalizowane w pasie drogowym i nie służą ruchowi drogowemu w szerokim rozumieniu. Po utrzymaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, sprawa trafiła do WSA we Wrocławiu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. i zasądził na rzecz strony skarżącej koszty postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Farmaceutycznego "A" S.A. w J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz strony skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. kwotę 5.617,00 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) tytułem kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2009 r. strona skarżąca Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne ,,A" S.A. w J. G. wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie 131.162,87 zł. W uzasadnieniu wniosku podatnik podniósł, że w podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2004 r. wykazane zostały budowle dróg wewnętrznych o łącznej wartości 6.558.143,55 zł. Wedle strony w okresie objętym wnioskiem budowle dróg wewnętrznych wyłączone są z opodatkowania podatkiem od nieruchomości co wynika z brzmienia art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm.). Postanowieniem z dnia [...] r. nr {...} Prezydent Miasta J. G. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2004 r. W toku postępowania podatkowego organ I instancji dokonał z udziałem podatnika oględziny nieruchomości podczas której stwierdzono, że wykazane przez podatnika działki zabudowane budynkami stanowią w przeważającej mierze wewnętrzne ciągi komunikacyjne oraz miejsca parkingowe pokryte kostką brukową bądź płytami betonowymi. Wykazany zaś przez podatnika parking samochodowy o wartości 44.753,77 zł usytuowany jest poza przedsiębiorstwem. Jest to część biegnąca w pasie drogi publicznej, obecnie zajęta na chodnik, pokryta kostką chodnikową i częściowo asfaltem. Organ I instancji nie podzielił stanowiska podatnika i stwierdził, że większość budowli określanych przez podatnika jako drogi wewnętrzne, place, parkingi nie spełniają wyłączenia z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w rozpatrywanym 2004 r. Wedle organu I instancji, nowelizacja przywołanego wyżej przepisu dokonana ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200 poz. 1953) miała wyłącznie charakter porządkujący i upraszczający niektóre procedury oraz pojęcia stosowane w ustawie. Zamierzeniem ustawodawcy nie było dokonywanie zmian stanowiących istotę dotychczasowych regulacji. Prezydent Miasta J. G. wskazał, że w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie została zawarta definicja pasa drogowego, drogi czy też obiektu budowlanego związanego z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Definicji tych pojęć należy szukać w ustawie o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 z późn. zm.). Organ i instancji stanął na stanowisku, że przepisy dotyczące zwolnień podatkowych nie mogą być przedmiotem wykładni rozszerzającej. Ustawodawca zwalnia od podatku od nieruchomości pasy drogowe wraz z drogami. Nie są zatem objęte zwolnieniem same drogi czy też budowle drogi, które nie są w obrębie pasa drogowego. Pojęcie ,,pasa drogowego" znajduje się wyłącznie w ustawie o drogach publicznych. Z kolei definicja drogi w myśl art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych stanowi, że droga jest zlokalizowana w pasie drogowym. Należy zatem wedle organu I instancji przyjąć, że drogi publiczne są zawsze zlokalizowane w pasie drogowym, natomiast drogi wewnętrzne mogą być tylko i wyłącznie w pasie drogowym, ale tylko z uwagi na bliskość do drogi publicznej. Skoro droga jest nierozerwalnie związana z pasem drogowym, tylko te budowle, które są usytuowane w obrębie pasa drogowego mogą podlegać wyłączeniu z opodatkowania w 2004 r., jak również musi istnieć powiązanie obiektów z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Zdaniem organu I instancji wskazane przez podatnika budowle nie są zlokalizowane w pasie drogowym i nie są funkcjonalnie związane z daną drogą. Budowle te są tylko budowlami wykorzystywanymi na cele działalności gospodarczej jako urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi zapewniające możliwość użytkowania obiektów zgodnie z ich przeznaczeniem. Wskazane budowle służą wedle organu I instancji raczej zabezpieczeniu dobrych warunków poruszania się po terenie spółki pojazdów dostawczych czy pojazdów klientów lub pracowników a nie do prowadzenia ruchu drogowego. To, że przedmiotowa powierzchnia gruntu służy między innymi poruszaniu się pojazdów nie oznacza, że obszar taki może być uznany za ,,drogę" i wyłączony z opodatkowania, bez spełnienia podstawowych przesłanek wynikających z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a więc bez wyodrębnienia granic pasa drogowego i ustalenia obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a takich cech we wskazanych przez podatnika przedmiotach opodatkowania nie rozpoznano. Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał iż wyłączeniu z opodatkowania podlega jedynie budowla jaką jest parking o wartości 44.753,77 zł położony przy ul. {...}, przyległego do drogi publicznej określając nadpłacony podatek z powyższego tytułu w wysokości 895,10 zł. Natomiast w kwestii pozostałych budowli wykazanych we wniosku Prezydent Miasta J. G. nie znalazł podstaw do zastosowania wyłączenia wynikającego z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych czemu dał wyraz w decyzji z dnia {...} r. o Nr {...}. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie podatnik zarzucając iż błędnie organ I instancji przyjmuje, że wyłączenie przewidziane w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczy jedynie dróg publicznych. Podniósł, iż fakt że istnieją przepisy określające warunki techniczne dla dróg publicznych nie oznacza, że droga inna niż publiczna nie może posiadać infrastruktury związanej z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Podważa stanowisko organu I instancji, iż droga wewnętrzna istnieje w pasie drogowym drogi publicznej. Strona odwołująca się wyraziła stanowisko, iż drogi wewnętrzne nie muszą podlegać ewidencji gruntów, a zatem nie można żądać aby podstawą do zwrotu nadpłaconego podatku było okazanie wypisu z ewidencji gruntów obejmującego drogi wewnętrzne, których nie było obowiązku zgłaszać do ewidencji. Zarzuciła, iż stwierdzenie ,,linii granicznych gruntu" na którym znajduje się droga wewnętrzna podatnika nie powinno budzić wątpliwości, bowiem strona zadbała o wybrukowanie swoich dróg wewnętrznych jak również wyłożenie betonem. Spółka podniosła, iż w czerwcu 1998 r. rozpoczęła modernizację i remont dróg. Roboty drogowe obejmowały przygotowanie warstwy podbudowy pod nawierzchnię, rozłożenie ław betonowych pod krawężniki i wykonanie krawężników, wyłożenie warstwy odsączeniowej, regulację studzienek kanalizacyjnych, postawienie murów oporowych i wytyczenie nowych łuków. W ramach prac projektowych został wykazany szczegółowy plan prowadzonej inwestycji. Zakres prowadzonych robót drogowych wymagał, aby plan zawierał oznaczenie granic pasa drogowego. Do odwołania strona przesłała ,,Projekt modernizacji i remontu dróg z czerwca 1998 r. wykonany na zlecenie spółki przez "B". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i zarzutów zgłoszonych w odwołaniu decyzją z dnia {...} r. o Nr {...} Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy odwołał się do regulacji prawnych przewidzianych w art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2004 r., oraz do art. 4 ustawy o drogach publicznych. Wskazał iż ustawodawca wyłączył z opodatkowania podatkiem od nieruchomości trzy kategorie opodatkowania: pasy drogowe, drogi zarówno publicznej jak i niepubliczne – w tym drogi wewnętrzne, obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Podniósł, iż zgodnie z art. 4 ustawy o drogach publicznych droga musi być budowlą, zaś pas drogowy stanowi grunt na którym ta budowla jest zlokalizowana. Wymóg budowli musi spełniać również droga wewnętrzna. Odwołał się do § 68 ust. 3 pkt 7 lit. a) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. zgodnie z którym grunty zabudowane zurbanizowane dzielą się na między innymi tereny komunikacyjne w tym drogi, oznaczone symbolem – dr. Zgodnie zaś z ust. 3 pkt 7 lit. a) załącznika Nr 6 (,,Zaliczenie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych") do tego rozporządzenia do użytku gruntowego o nazwie ,,drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Skoro jak podaje organ odwoławczy wskazane zapisy rozporządzenia odwołują się wprost do ustawy o drogach publicznych z czego wynika, że jeżeli dany grunt stanowi pas drogowy zabudowany drogą w ujęciu tej ustawy, to powinien być sklasyfikowany w ewidencji gruntów jako droga. Na podstawie bowiem art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.) dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Zasada ta winna mieć zastosowanie nie tylko do wymiaru podatku od nieruchomości ale również do ustalenia zakresu wyłączeń i zwolnień z tego podatku. W rozpatrywanej sprawie jedynie działki gruntu nr {...}, {...}, {...} są skalsyfikowane w ewidencji gruntów jako ,,drogi" (dr). Pozostałe działki, których dotyczy wniosek, tj. działek nr {...}, {...}, {...}, {...}, {...}, {...}, {...}, {...}, {...} i {...} są skalsyfikowane w ewidencji gruntów jako ,,tereny przemysłowe" (Ba). Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego sklasyfikowanie gruntu w ewidencji gruntów jako droga nie jest wystarczające do zaklasyfikowania go do kategorii dróg wewnętrznych. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 3 ustawy o drogach publicznych droga musi być budowlą przeznaczoną do ruchu drogowego, a więc do poruszania się uczestników tego ruchu – pieszych, kierujących, pasażerów pojazdów. Musi ona zatem co do zasady służyć większej ilości osób niekoniecznie będących właścicielami gruntu na którym droga jest posadowiona i osób, z nim związanych. Na takie przeznaczenie drogi także wewnętrznej wskazuje art. 8 ust. 1 ustawy i drogach publicznych. Ty samym stwierdził organ odwoławczy, iż dana budowla może być uznana za drogę wewnętrzną jedynie wówczas, gdy przeznaczona ona jest do ruchu drogowego (rozumianego jako możliwość korzystania z drogi przez nieoznaczoną ilość osób), a nie służy tylko do wewnętrznej komunikacji w obrębie danej nieruchomości. Dla potwierdzenia stanowiska zaprezentowanego wyżej przywołał organ wyroki NSA z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 1780/08 i wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 859/09. Zatem stwierdził organ odwoławczy iż teren wokół zakładu spółki stanowiący sieć budowli służących wewnętrznej komunikacji w obrębie terenu zajmowanego przez przedsiębiorcę służy obsłudze zakładu spółki. Nie sposób zatem uznać tego terenu za drogę wewnętrzną jak również za obiekt budowlany związany z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, bowiem służy on do obsługi należącej do skarżącej spółki nieruchomości. Reasumując wedle organu II instancji prawidłowo uznać należało iż wyłączeniu z opodatkowania podlega jedynie budowla parkingu samochodowego znajdująca się w pasie drogowym drogi publicznej. Decyzja organu odwoławczego została przez podatnika zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze podniesiono zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego a to art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. Wedle strony skarżącej stanowisko organu podatkowego jakoby w omawianym zakresie zwolnienie dotyczyło wyłącznie dróg znajdujących się w pasie drogowym drogi publicznej nie znajduje podstaw. Zwróciła uwagę skarżąca iż grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia o ewidencji gruntów. Oznacza to, że skarżąca nie miała obowiązku zgłaszać swoich dróg wewnętrznych do wspomnianej ewidencji. Podniosła strona skarżąca, że sporne drogi wewnętrzne wbrew stanowisku organu odwoławczego zostały przeznaczone do ,,ruchu drogowego". Nawet przy ograniczonym dostępie, ilość uczestników ruchu na drogach wewnętrznych skarżącej jest znaczna. Drogi na terenie skarżącej służą większej grupie użytkowników obejmujących nie tylko jej pracowników ale również dostawców, odbiorców, różnego rodzaju służbom, potencjalnym klientom. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 31 stycznia 2011 r. strona skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Poza sporem w sprawie pozostaje fakt, iż strona skarżąca mieści się w katalogu podmiotów objętych obowiązkiem podatku od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ II instancji zasadnie uznał, iż podatnik nie posiada dróg wewnętrznych. Niewątpliwie spór ten powstał w związku ze zmianą brzmienia art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 z późn. zm.) zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Z przywołanej regulacji wynika, iż ustawodawca objął zwolnieniem budowlę drogi w szerokim znaczeniu tj. nie zawężając jej jedynie do definicji drogi publicznej tak jak to czynił w stanie prawnym obowiązującym przed wprowadzeniem brzmienia art. 2 ust. 3 pkt 4 przywołanego wyżej. Z powyższego zatem wynika, iż zwolnieniem od opodatkowania podatkiem od nieruchomości ustawodawca objął: pasy drogowe wraz z drogami zarówno publicznymi jak i wewnętrznymi oraz obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Dokonując wyłączenia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości pasów drogowych wraz z drogami ustawodawca nie zdefiniował powyższych pojęć na użytek ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zatem rozumienie tych pojęć winno być odczytywane w rozumieniu definicji legalnych, zawartych w ustawie o drogach publicznych. I tak zgodnie z ustawą o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 i Nr 86 poz. 958) użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) pas drogowy wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Droga zaś została zdefiniowana jako budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno – użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. W kwestii rozumienia pojęcia ,,droga" i ,,pas drogowy" nie ma rozbieżności między podatnikiem a organami podatkowymi. Rozbieżności zaś zachodzą w zakresie sposobu dokonywania ustaleń, co do faktu istnienia drogi na nieruchomości strony skarżącej. Wedle organów podatkowych wiążące są w tej kwestii zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków, w zakresie kwalifikacji gruntów i ich powierzchni. Odmienne stanowisko prezentuje strona skarżąca, która uważa że odwoływanie się do zapisów ewidencji nie jest zabiegiem prawidłowym. W kwestii przedmiotowego zwolnienia z opodatkowania pasów drogowych wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w zakresie związania z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków istnieje rozbieżność stanowiska w orzecznictwie sądów administracyjnych i to zarówno na szczeblu sądów wojewódzkich jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak przykładowo w sprawie III SA/Wr 859/09, II FSK 1105/09 sądy wyrażały stanowisko, iż ewidencja gruntów i budynków nie ma dla przedmiotowego zwolnienia żadnego znaczenia jako, że w ewidencji tej nie prowadzi się rejestru budowli a takimi są drogi. Z kolei w sprawach o sygn. III SA/Wa 117/11, II FSK 854/08 stanowisko w nich wyrażone było odmienne. Stwierdzono w nich iż przy określaniu zakresu niepodlegania podatkiem od nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu w okresie od 19 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. należy odnosić się do zapisów zawartych w ewidencji. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę uznaje iż zapisy ewidencji pozwalają na rozstrzygnięcie budzącej w sprawie kwestii spornej. Zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989 r. (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 z późn. zm.) podstawę (...) wymiaru podatków (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 4 ustawy o drogach publicznych pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Droga zaś w rozumieniu tejże ustawy to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno – użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym. Z powyższej definicji wynika zatem, że droga musi być budowlą zlokalizowaną w pasie drogowymi, zaś pas drogowy stanowi grunt, na którym ta budowla jest zlokalizowana. Z powyższego wynika, iż droga jest specyficzną budowlą albowiem zawsze jest posadowiona na gruncie w granicach pasów gruntowych. Zatem należy w pierwszej kolejności poszukując odpowiedzi na pytanie czy mamy do czynienia z budowlą drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych – określić czy jest ta budowla zlokalizowana w pasie drogowym, zajęcie zaś gruntu pod pas drogowy wedle Sądu należy poszukiwać w ewidencji gruntów. Wynika to z przywołanego art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym należy przy wymiarze podatków uwzględnić dane z ewidencji. W ustawie zatem o drogach publicznych nie musiał ustawodawca zawrzeć takiego odwołania skoro w przywołanym wyżej art. 21 takie odniesienie do ewidencji ma formę ogólną. W ustawie o drogach publicznych zaś dla ustalenia czy dany grunt jest pasem drogowym nie ma wyłączenia, że nie stosuje się w tym przypadku zapisów wynikających z ewidencji. Podkreślić należy, że ewidencja jako dokument urzędowy ma moc wiążącą i pomijanie wynikających z niej zapisów przy braku woli ustawodawcy jest zabiegiem nieprawidłowym. Ewidencja gruntów i budynków stanowi bowiem urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 257/04, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1206/05). Niewątpliwie ewidencja gruntów i budynków dla ,,pasa drogowego" nie zawiera symbolu, podobnie w ewidencji o jakiej mowa brak zapisów dotyczących budowli, gdyż jest ona prowadzona wyłącznie dla gruntów i budynków. Należy jednakże podkreślić, że droga jest specyficzną budowlą, albowiem zawsze jest posadowiona na gruncie w granicach pasów gruntowych. Świadczy o tym treść rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454). W § 68 ust. 3 pkt 7 przywołanego rozporządzenia ustawodawca za tereny komunikacyjne uznaje między innymi ,,drogi" kwalifikując tak określony użytek gruntowy – grunt w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nadając im symbol ,,dr". Z przywołanej regulacji wynika zatem, że o pasie drogowym w rozumieniu ustawy o drogach publicznych możemy mówić jedynie wówczas gdy jest on oznaczony w ewidencji jako grunt o nazwie ,,droga" i oznaczony symbolem ,,dr". Zatem ,,droga" w rozumieniu rozporządzenia i pas drogowy w rozumieniu ustawy o drogach publicznych są niemal tożsame i z tego względu nie było potrzeby oznaczać i wprowadzać symbol pasa drogowego. Zatem pas gruntu oznaczony w ewidencji gruntów i budynków symbolem ,,dr" faktycznie oznacza tę część nieruchomości która zajęta jest pod pas drogowy. Skoro ewidencja obejmuje swoim zakresem jako tereny komunikacyjne ,,drogi" i odnosi się zarówno do gruntu w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych to nie sposób podzielić stanowiska strony skarżącej iż pojęcie użytku gruntowego w nazwie ,,droga" występujące w rozporządzeniu w sprawie ewidencji nie jest tożsame z pojęciem pasa drogowego z ustawy o drogach publicznych. Zawężającego rozumienia pojęcia pasa drogowego w rozporządzeniu w sprawie ewidencji nie można wywieść z treści zapisu § 68 pkt 7 zdanie 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa iż ,,grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości, nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia. Grunty te wlicza się do przyległego do nich użytku gruntowego". Przywołany zapis wedle Sądu należy odczytać w ten sposób, że grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację poszczególnych nieruchomości wolą ustawodawcy nie zostały uznane jako grunty ,,drogi" za pas drogowy dróg publicznych i dróg wewnętrznych. Tym samym § 68 ust. 3 pkt 7a zdanie 2 załącznika do rozporządzenia wskazuje tylko na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków, na których posadowiono budowle nie będące drogami wewnętrznymi, służące do wewnętrznej komunikacji, a nie stanowi wyłączenia pewnej kategorii gruntów z pojęcia pasa drogowego. W związku z powyższym Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, iż ewidencja gruntów nie uwzględnia pewnej kategorii gruntów i w związku z tym nie może mieć decydującego znaczenia dla stwierdzenia czy dany grunt i posadowiona na nim budowla nie podlegają opodatkowaniu. Pozwala to zaś skonstatować, iż nie jest drogą wewnętrzną sieć budowli służących wewnętrznej komunikacji w obrębie terenu zajmowanego przez przedsiębiorcę. Rozważania podatnika w skardze zmierzają w istocie do wykazania, iż w przedmiotowej sprawie zapisy zawarte w ewidencji gruntów nie mogą mieć znaczenia bowiem pojęcie pasa drogowego z ustawy o drogach publicznych jest pojęciem szerszym od pasa drogowego ,,droga" w rozumieniu rozporządzenia. Stanowisko to zdaniem Sądu jest błędne. Ustawodawca określił w ewidencji grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych i wewnętrznych. Te zaś grunty służące wewnętrznej komunikacji nie uznał za ,,drogi" pasy drogowe w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Zdanie 2 powołanego wyżej § 68 pkt 7 załącznika nie sposób zatem uznać jako wyłączenie pewnej kategorii gruntów z pojęcia pasa drogowego. Zastrzeżenie to pozwala zaś na wskazanie sposobu sklasyfikowania każdego użytku gruntowego służącego komunikacji. W związku z tym Sąd nie podziela poglądu podatnika, iż ewidencja nie uwzględnia w tym wypadku pewnej kategorii gruntów i w związku z tym nie może mieć decydującego znaczenia dla stwierdzenia czy dany grunt i posadowiona na nim budowla nie podlegają opodatkowaniu. Reasumując Sąd co do zasady podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż dla ustalenia czy mamy do czynienia z gruntem - pasem drogowym na którym posadowiona jest droga w rozumieniu ustawy o drogach publicznych wiążące dla organów podatkowych są zapisy ewidencji gruntów. Poza sporem w przedmiotowej sprawie jest fakt, iż strona skarżąca jest w posiadaniu gruntów nie tylko oznaczonych symbolem ,,Ba tereny przemysłowe" ale również oznaczonych symbolem ,,dr" a zatem gruntów – w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego iż sam fakt zlokalizowania gruntu – pasa drogowego na terenie zakładu produkcyjnego strony skarżącej wyklucza możliwość posadowienia w nim budowli drogi przeznaczonej do prowadzenia ruchu drogowego. Ustawodawca w art. 4 ustawy o drogach publicznych definiując pojęcie drogi nie wskazał ilości uczestników korzystających z tejże budowli niezbędnej dla uznania jej za drogę publiczną czy też wewnętrzną. Wskazał jedynie, iż budowla aby była uznana za drogę w rozumieniu ustawy o drogach publicznych musi być przeznaczona do ruchu i zlokalizowana w pasie drogowym. Ponownie należy podkreślić, iż organy podatkowe związane są z treścią dokumentów urzędowych i braku podstaw dla weryfikowania potrwierdzonych nimi faktów innymi środkami dowodowymi. Chcąc zaś zweryfikować istniejący stan rzeczy zainteresowany podmiot powinien podjąć działania zmierzające do skorygowania owych zapisów. Organ podatkowy związany jest zapisami ewidencji tzn. nie może podważać – posługując się środkami dowodowymi uruchamianymi w toku postępowania podatkowego – ustaleń klasyfikacyjnych. Stawiałoby to pod znakiem zapytania sens prowadzenia stosownych ewidencji, zagrażając także pewności obrotu prawnego. Powyższe zaś skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien ustalić czy na gruncie oznaczonym w ewidencji gruntów symbolem ,,dr" posadowiona jest budowla drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i ostatecznie orzec co do istoty sprawie. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd oparł się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 ustawy powołanej wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło